คู่มือการออกแบบ
เบอ้ื งตน้
1
คำ�นำ�
คูม่ ือเอกสารฉบับนี้จัดท�ำ ข้นึ เพื่อเป็ นสอ่ื การเรียนรูปแบบหน่ึง
โดยทางผ้จู ัดทำ�มีจุดประสงค์คือจะจัดทำ�ใหน้ ักศึกษามหาวทิ ยาลยั
หรือผทู้ ี่สนใจนำ�ไปศึกษาวธิ ีการออกแบบเบื้องตน้ โดยทางผจู้ ัดทำ�
จะนำ�เสนอคู่มือน้ีผ่านทางE-bookเพื่อใหเ้ ขา้ ถึงผ้ใู ชไ้ ดง้ ่ายทีส่ ดุ
และเป็ นประโยชน์ตอ่ ผู้อา่ นใหม้ ากทีส่ ดุ
นายภคั วชิ ญ์ อน้ เถื่อน
ผู้จัดท�ำ
2
สารบญั
1#สง่ิ พมิ พท์ ีพ่ บเหน็ โดยท่วั ไปประกอบดว้ ยองคป์ ระกอบส�ำ คญั หลายอยา่ ง..............1
2#ทิศทางการและการเคลอ่ื นไหว (Direction & Movement).....................................2
3#เอกภาพและความกลมกลืน (Unity & Harmony).....................................................3
3.1#การสร้างความตอ่ เนื่องกันใหอ้ งค์ประกอบ องค์ประกอบ.....................................4
3.2# การเวน้ พื้นทีว่ า่ งรอบองคป์ ระกอบท้ังหมด............................................................5
4#ความสมดลุ (Balance)..................................................................................................6
4.1#สมดุลแบบอสมมาตร(AsymmetricalBalance).....................................................7
4.2# สมดลุ แบบรัศมี (Radial Balance)........................................................................8
5#สดั สว่ น (Proportion).....................................................................................................8
6#ความแตกตา่ ง (Contrast).............................................................................................9
6.1# ความแตกตา่ งโดยขนาดเป็ นวธิ ี การทีง่ ่ายท่สี ดุ .......................................................9
6.2#ความแตกตา่ งโดยรูปร่างเป็ นวธิ ีทีเ่ น้นใหอ้ งคป์ ระกอบใด..............................10-11
7#จังหวะ ลลี า และการซ่้า (Rhythm & Repetition).......................................................12
8#แหลง่ อา้ งองิ ........................................................................................................................13
3
สงิ่ พิมพ์ท่พี บเหน็ โดยท่ัวไปประกอบด้วยองคป์ ระกอบ
ส�ำ คัญหลายอย่าง
ได้แก่ ตัวอกั ษรหรือขอ้ ความ ภาพประกอบ เนื้อทว่ี า่ งและสว่ นประกอบอ่นื
การออกแบบสงิ่ พิมพต์ ้องค�ำ นึงถึงการจัดวางองค์ประกอบต่างๆ ดังกล่าว
เขา้ ด้วยกันโดยใชห้ ลักการดังนี้
1
เมอื่ ผู้รับสารมองดูสอื่ สงิ่ พมิ พ์ การรับรู้เกิดข้ึนเป็ นลำ�ดบั ตามการมองเหน็
สายตาของผู้รับสารจะมองดูหน้ากระดาษทีเ่ ป็ นสอ่ื พิมพใ์ นทิศทางของตัว
อกั ษรซี (Z) ในภาษาอังกฤษ คือ จะเริ่มมองที่มมุ บนดา้ นขวา แล้วไลล่ งมายัง
มมุ ลา่ งด้านซ้าย ไปจบทีม่ มุ ลา่ งดา้ นขวาตามลำ�ดบั การจัดองค์ประกอบที่
สอดคลอ้ งกบั ธรรมชาติของการมองนี้ เป็ นสว่ นชว่ ย ใหเ้ กดิ การรับรู้ตามลา
ดับท่ีต้องการ
2
เอกภาพคอื ความเป็ นอนั หน่ึง
อันเดยี วกนั ซ่ึงในการจัดท�ำ เลย์เอา
ตห์ มายถึงการนำ�เอาองค์ประกอบ
ท่ีแตกต่างกนั มาวางไวใ้ น พื้นท่หี น้า
กระดาษเดยี วกนั ได้อย่างกลมกลนื ท�ำ
หน้าทีส่ อดคล้องและสง่ เสริมกนั และ
กันในการสอื่ สารความคดิ รวบยอด
และบุคลิกภาพของสอื่
สง่ิ พมิ พ์น้ัน ๆ การสร้างเอกภาพนี้
สามารถทาไดห้ ลายวธิ ี เชน่
1. การเลือกใชอ้ งคป์ ระกอบอย่าง
สม่�ำ เสมอ เชน่ การเลือกใชแ้ บบตวั
อักษรเดยี วกัน การเลอื กใชภ้ าพขาว
ดาท้ังหมด เป็ นตน้
3
4
5
หลกั การเรื่องความสมดลุ นี้
เป็ นการตอบสนองธรรมชาตขิ องผรู้ ับ
สารในเร่ืองของแรงโน้มถว่ ง โดยการ
จัดวางองคป์ ระกอบท้ังหมดในพน้ื ที่
หน้ากระดาษ จะตอ้ งไม่ขดั กับความ
รู้สกึ นี้ คอื จะตอ้ งไมด่ ูเอนเอยี งหรือ
หนักไปด้านใดด้านหน่ึง โดยไม่มีองค์
ประกอบมาถ่วงในอกี ดา้ น การจัด
องคป์ ระกอบใหเ้ กดิ ความสมดุลแบง่
ไดเ้ ป็ น 2 ลักษณะคือ
6
7
สมดุลแบบรัศมี (Radial Balance)
เป็ นการจัดวางองคป์ ระกอบ โดยให้
องค์ประกอบแผไ่ ปทุกทศิ ทกุ ทางจาก
จุดศูนยก์ ลาง
8
เป็ นวธิ ีการทีง่ ่ายทส่ี ดุ โดยการ
เน้นใหอ้ งค์ประกอบใดองค์ประกอบ
หน่ึงเด่นข้ึนมาดว้ ยการเพิ่มขนาดให้
ใหญก่ วา่ องค์ประกอบอน่ื ๆ โดยรอบ
เชน่ พาดหวั ขนาดใหญ่ เป็ นตน้ ซ่ึง
โดยธรรมชาตแิ ลว้ ผ้ดู ูจะเลอื กมองดู
องค์ประกอบท่ใี หญ่กวา่ ก่อน
1. ความแตกต่างโดยขนาดเป็ น
วธิ ี การทีง่ ่ายทีส่ ดุ
โดยการเน้นใหอ้ งค์ประกอบใด
องค์ประกอบหน่ึง เด่นข้นึ มาด้วย การ
เพิ่มขนาดใหใ้ หญก่ วา่ องคป์ ระกอบ
อืน่ ๆ โดยรอบ เชน่ พาดหวั ขนาด
ใหญ่เป็ นต้น ซ่ึงโดยธรรมชาตแิ ล้วผ้ดู ู
จะเลอื กมองดูองค์ประกอบทใ่ี หญ่กวา่
ก่อน
9
10
4. ความแตกต่างโดยทศิ ทาง
เป็ นวธิ ีการท่ีเน้นใหอ้ งค์ประกอบใด
องคป์ ระกอบหน่ึงเดน่ ข้นึ มาด้วยการ
วางองค์ประกอบท่ี ตอ้ งการจะเน้น
น้ันใหอ้ ยูใ่ นทศิ ทางทีแ่ ตกตา่ งจากองค์
ประกอบอน่ื ๆ ที่อยรู่ ่วมกนั ในหน้า
กระดาษเชน่ การวางภาพเอยี ง 45
องศา ในหน้ากระดาษที่เต็มไปด้วยตัว
อกั ษรทีเ่ รียง เป็ นแนวนอนเป็ นต้น
11
การจัดวางองคป์ ระกอบหลายๆ
ชนิ้ โดยกาหนดตาแหน่ง ขององค์
ประกอบใหเ้ กดิ มชี อ่ งวา่ งเป็ นชว่ งๆ
ตอน ๆ อย่างมีการวางแผนลว่ งหน้า
จะทาใหเ้ กดิ จังหวะและลีลาข้ึน และ
หากวา่ องคป์ ระกอบหลาย ๆ ชนิ้ น้ันมี
ลักษณะซ้ากันหรือใกล้เคียงกัน กจ็ ะ
ยิ่งเป็ นการเน้นใหเ้ กดิ จังหวะและลลี า
ได้ชดั เจนยิ่งข้ึนลักษณะตรงกนั ข้าม
กับแบบแรก จังหวะและลลี าลกั ษณะ
นี้จะกอ่ ใหเ้ กดิ ความรู้สกึ ทีต่ ่นื เตน้ ดู
เคลือ่ นไหวและมพี ลัง
12
https://sites.google.com/site/hlakkarxxkbaebsingphimph/02-hlak-kar-xxk-
baeb-beuxng-tn
13
14