KSSM SEJARAH TINGKATAN 2 WARISAN NEGARA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPPLABUANBahan sokongan ini hanya boleh digunakan untuk tujuan PdP Sejarah sahaja. TIDAK DIBENARKAN untuk menggunakan mana-mana bahagian bahan ini untuk tujuan komersial dan penerbitan semula
BAB 3 SOSIOBUDAYA MASYARAKAT KERAJAAN ALAM MELAYU SEJARAH TINGKATAN 2 BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPP LABUAN
SOSIOBUDAYA MASYARAKAT KERAJAAN MELAYU 3.1 Bahasa dan Tulisan Kerajaan Funan Kerajaan Champa Kerajaan Srivijaya Kerajaan Angkor Kerajaan Majapahit Kerajaan Kedah Tua 3.3 Seni Bina Kerajaan Funan Kerajaan Champa Kerajaan Srivijaya Kerajaan Angkor Kerajaan Majapahit Kerajaan Kedah Tua Kerajaan Gangga Negara 3.2 Persuratan Kerajaan Funan Kerajaan Champa Kerajaan Srivijaya Kerajaan Angkor Kerajaan Majapahit Kerajaan Kedah Tua 3.4 Struktur Sosial Golongan Raja Bangsawan Rakyat Merdeka Hamba BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPP LABUAN
3.1 BAHASA DAN TULISAN Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat: Menerangkan tentang bahasa dan tulisan masyarakat kerajaan Alam Melayu BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPP LABUAN
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPP LABUAN BAHASA DAN TULISAN BAHASA UTAMA ASAL TULISAN KALENDAR • Bahasa Sanskrit • Buktinya, penemuan batu bersurat Funan bertarikh abad kedua Berasaskan tulisan orang Hu yang menggunakan tulisan orang India Kalendar Saka berasal dari India
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPP LABUAN BAHASA DAN TULISAN BAHASA PERTUTURAN: • Bahasa Melayu Champa dan bahasa Sanskrit • Buktinya, penemuan batu bersurat dalam kedua-dua bahasa TULISAN: • Menggunakan tulisan Palava, buktinya penemuan inskripsi bertarikh abad ke-6 • Menggunakan tulisan Champa Kuno - bukti penemuan batu bersurat tertua berbahasa Melayu Champa bertarikh abad ke-4 BAHASA UTAMA: • Bahasa Melayu Champa menjadi bahasa utama apabila agama Islam tersebar di Champa pada abad ke-8.Bahasa Melayu Champa berkembang bersama-sama dengan perkembangan tulisan Jawi
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWPP LABUAN BAHASA DAN TULISAN • Bahasa Melayu sebagai bahasa utama dalam urusan pentadbiran dan harian. • Mendapat pengaruh daripada bahasa Sanskrit • Buktinya - penemuan batu-batu bersurat di Sumatera bertarikh abad ke-7 : ✔ Kedukan Bukit ✔ Kota Kapur ✔ Telaga Batu ✔ Talang Tuwo • ditulis dalam bahasa Melayu dengan pengaruh bahasa Sanskrit menggunakan tulisan Palava Kedukan Bukit Kota Kapur Telaga Batu Talang Tuwo
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN BAHASA DAN TULISAN BAHASA DIGUNAKAN: • Bahasa Sanskrit dan Khmer • Buktinya, penemuan inskripsi pada dinding candi TULISAN: • Terdapat 2 jenis tulisan yang dijumpai pada dinding candi iaitu Palava dan tulisan Khmer
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN BAHASA DAN TULISAN BAHASA UTAMA: • Bahasa Jawa Kuno TULISAN: • Tulisan Kawi • Bukti penemuan inskripsi dan persuratan bertarikh abad ke-14 • Selepas Islam tersebar, menggunakan huruf-huruf Arab dalam tulisan. • Huruf Arab yang digunakan untuk menulis bahasa Jawa dikenali sebagai tulisan Pegon Tulisan Kawi Tulisan Pegon Bahasa Jawa Kuno
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN BAHASA DAN TULISAN BAHASA YANG DIGUNAKAN: • Bahasa Sanskrit. TULISAN: • Tulisan Palava • Bukti penemuan batu bersurat di Sungai Mas dan Cherok Tok Kun yang bertarikh abad ke-5 KEDAH TUA
BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN BAHASA DAN TULISAN PERANAN BAHASA DAN TULISAN alat komunikasi utama menyimpan rekod pemerintahan, perundangan, perdagangan dan keagamaan hasil tulisan masyarakat kerajaan tersebut menjadi sumber rujukan dan dokumentasi kepada ahli sejarah untuk memahami ketamadunan masyarakat silam
Warisan kerajaan Alam Melayu penting untuk dihargai oleh rakyat Malaysia. Jelaskan. APLIKASI KBAT ELEMEN K (K5.2.7) BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
Apakah kepentingan sistem bahasa dan tulisan dalam perkembangan sesebuah kerajaan? APLIKASI KBAT CAKNA MINDA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
3.2 PERSURATAN Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat: Menerangkan tentang kegiatan persuratan masyarakat kerajaan Alam Melayu BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
Sebelum sistem tulisan, Alam Melayu terkenal dengan “tradisi lisan” Tradisi lisan lahir berdasarkan alam sekeliling Tema utama tradisi lisan ini bertemakan asal-usul, binatang, nasihat, seloka, teladan dan adat Apabila lahir sistem tulisan, persuratan berkembang dalam masyarakat Persuratan bukti keintelektualan masyarakat Alam Melayu Bukti kegiatan persuratan awal kerajaan Alam Melayu ditemukan dalam bentuk batu bersurat PERSURATAN BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
PERSURATAN BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN SRIVIJAYA FUNAN INFOGRAPHIC BUKTI : • Penemuan batu bersurat terawal di Alam Melayu bertarikh abad ke-2 CHAMPA BUKTI : • Penemuan batu bersurat tertua di Kauthara bertarikh 192M • Di Champa ditemukan sebanyak 206 buah batu bersurat • Penemuan manuskrip bukti persuratan Champa sejak abad ke-13 • Contoh karya sastera yang masyur ialah Akayet Inra Patra dan Akayet Deva Mano BUKTI : • Penemuan beberapa batu bersurat seperti Karang Brahi dan Palas Pasemah bertarikh abad ke-7 (686 M) • Batu bersurat ini memerihalkan pengukuhan kerajaan terutamanya tentang kepentingan taat setia kepada raja.
PERSURATAN BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN ANGKOR MAJAPAHIT SRIVIJAYA BUKTI • Penemuan batu bersurat Sdok Kok Thom di barat laut Kemboja • Batu bersurat ini mengisahkan tentang pemerintahan Jayavarman II • Inskripsi yang terpahat pada dinding-dinding candi pula menggambarkan aspek keagamaan dan pemerintahan BUKTI • Penemuan batu bersurat Trowulan bertarikh 1358 M, ditulis dalam bahasa Jawa Kuno bertulisan kawi • Penemuan dalam bentuk manuskrip. Contoh karya sejarah yang masyhur ialah Nagarakertagama dikarang oleh Prapanca pada tahun 1365 M • Karya lain yang terkenal ialah Pararaton dan Tantu Panggelaran. BUKTI • Penemuan batu bersurat di Bukit Choras dan Bukit Meriam bertarikh abad ke-5 • Penemuan inskripsi yang ditulis di atas pinggan tanah liat, kepingan emas dan kepingan perak. • Sebahagian besar inskripsi menyentuh tentang doa dan amalan dalam agama Buddha.
PERSURATAN BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN PENGARUH PERSURATAN ALAM MELAYU EPIK DAN SASTERA INDIA SASTERA ISLAM
PERSURATAN BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN Karya-karya ini disadurkan ke dalam bahasa tempatan di Alam Melayu Contoh epik dan sastera India yang mempengaruhi persuratan Alam Melayu : ❑ Ramayana ❑ Mahabhrata ❑ Purana ❑ Jataka PENGARUH PERSURATAN ALAM MELAYU
PERSURATAN BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN PENGARUH PERSURATAN ALAM MELAYU Bentuk sastera Islam yang mempengaruhi persuratan Alam Melayu: • Syair • Gurindam • Cerita rakyat • Nazam Kisah kehidupan nabi-nabi seperti Nabi Sulaiman dan Nabi Muhammad ditulis dalam bahasa Melayu contohnya : • Hikayat Nabi Bercukur • Hikayat Nabi Wafat • Hikayat Bulan Terbelah • Hikayat Nabi Yusof Contoh karya Epik pula banyak mengisahkan perjuangan pahlawan Islam contohnya: • Hikayat Amir Hamzah • Hikayat Iskandar Zulkarnain • Hikayat Muhammad Ali Hanafiah Tokoh Islam seperti Nabi dan pahlawan Islam telah menjadi elemen yang mempengaruhi persuratan Melayu
Persuratan masyarakat kerajaan Alam Melayu menerima pengaruh dari sastera India dan Islam. Bincangkan. APLIKASI KBAT CAKNA MINDA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
3.3 SENI BINA Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat: Menerangkan tentang seni bina masyarakat kerajaan Alam Melayu BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
MAKSUD SENI BINA Seni bina merupakan suatu seni mereka bentuk sesebuah binaan yang mempunyai fungsi-fungsi tertentu contohnya seni bina candi, perkapalan dan sistem pengairan SENI BINA
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN KERAJAAN FUNAN • Mampu membina kapal besar yang boleh memuatkan 700 orang dan1000 tan kargo muatan • Terkenal dengan seni bina perahu panjang yang boleh membawa 100 penumpang • Dibina untuk mengawal limpahan air • Juga berfungsi untuk mengalirkan air masin keluar dari tanah pertanian 1.Perkapalan: 2.Sistem pengairan 3.Candi • Dibina sebagai rumah ibadat, pusat pendidikan dan pertemuan masyarakat • Contoh Candi Go Cay Thi di Oc Eo
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN KERAJAAN ANGKOR 1. Sistem Pengairan 2.Candi 3.Perkapalan Antara candi yang masyhur ialah: ▪ Angkor Wat ▪ Angkor Thom Angkor Wat : ▪ dibina oleh Raja Suryawarman II pada abad ke-12 ▪ Keluasan 208 hektar ▪ Menara di tengah-tengah candi setinggi 65m Membina Baray ▪ Ukuran 2 X 8 km ▪ Kapasiti isipadu air 30 juta m3 Fungsi Baray: ▪ Salurkan air ke sawah padi di sekitarnya Membina kapal untuk kegunaan perdagangan dan peperangan Angkor Thom Angkor Wat
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN Antara candi yang masyhur termasuklah kompleks candi di ❑ Lembah Mi Son ❑ Dong Duong ❑ Po Nagar Seni bina masyarakatnya dapat dilihat melalui binaan candi. KERAJAAN CHAMPA Lembah Mi Son Dong Duong Po Nagar
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN Ibu kota Srivijaya menjadi pusat binaan kapal. Rekod kerajaan China mencatatkan Palembang sebagai pusat binaan kapal-kapal Melayu (Kun-lun-po) yang besar, boleh belayar hingga pelabuhan Tonkin dan tenggara China. KERAJAAN SRIVIJAYA Masyarakat kerajaan Srivijaya turut membina candi. Antara candi yang masyhur di Sumatera: ▪ Candi Muara Takus ▪ Candi Muara Jambi 2.Perkapalan 1.Candi Candi Muara Takus Candi Muara Jambi
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN Membina pintu gerbang: • Gapura Wringin Lawang (pintu gerbang laluan raja) • Gapura Bajang Ratu (pintu masuk ke dalam sebuah bangunan suci di Jawa Timur) 1.Candi 2.Binaan Lain KERAJAAN MAJAPAHIT Masyarakat kerajaan Majapahit membina banyak candi semasa era kegemilangannya. Antaranya: • Candi Tikus di Jawa Timur • Candi Cetho di Jawa Tengah Candi Cetho Candi Tikus Gapura Wringin Lawang Gapura Bajang Ratu
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN Seni bina arca Hindu dan Buddha turut ditemukan di lokasi candi tersebut. KERAJAAN KEDAH TUA Binaan candi bagi agama Hindu dan Buddha di Lembah Bujang Tinggalan candi Buddha yang masyhur di: •Bukit Choras •Bukit Pendiat •Bukit Meriam Tinggalan candi Hindu yang masyhur terdapat di: •Bukit Batu Pahat •Bendang Dalam Kedua-dua candi ini mendapat pengaruh seni bina kerajaan Chola, India
SENI BINA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN Penemuan beberapa binaan patung Buddha lain di Sungai Siput dan Pangkalan. Seni bina arca tersebut menerima pengaruh daripada kerajaan Gupta, India. KERAJAAN GANGGA NAGARA Penemuan patung Buddha yang diperbuat daripada gangsa setinggi 18 meter di Tanjung Rambutan merupakan antara bukti seni bina masyarakat kerajaan Gangga Nagara.
Kegemilangan kerajaan Alam Melayu memberikan pelbagai iktibar kepada kita pada masa kini. Jelaskan. APLIKASI KBAT ELEMEN K (K5.2.8) BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
Apakah disiplin ilmu yang dikuasai oleh masyarakat Alam Melayu sehingga mereka mampu membina seni bina yang hebat? Bincangkan. APLIKASI KBAT CAKNA MINDA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
3.4 STRUKTUR SOSIAL Pada akhir pembelajaran, murid akan dapat: Menerangkan tentang struktur sosial masyarakat kerajaan Alam Melayu
STRUKTUR SOSIAL BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN STRUKTUR SOSIAL KELAS ATASAN KELAS BAWAHAN • Golongan pemerintah • Menjaga dan melindungi rakyat • Golongan diperintah • Memberikan taat setia kepada pemerintah
STRUKTUR SOSIAL BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
Bandingkan struktur sosial masyarakat kerajaan Alam Melayu dengan masyarakat pada hari ini. APLIKASI KBAT CAKNA MINDA BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
AKHIR BAB 3 LATIHAN PENGUKUHAN
SOALAN OBJEKTIF (ANEKA PILIHAN) 1. Apakah faktor yang mendorong perkembangan persuratan masyarakat kerajaan Alam Melayu? A. Sistem tulisan B. Kepercayaan dan agama C. Struktur sosial masyarakat D. Sistem pemerintahan beraja 2. Kerajaan Funan telah membina baray. Apakah kepentingan baray? A. Pengairan B. Petempatan C. Pusat ibadat D. perdagangan 3. Apakah peranan golongan diperintah dalam struktur sosial masyarakat kerajaan Alam Melayu? A. Pentadbir B. Pendeta Istana C. Pekerja Istana D. Ilmuan 4. Antara berikut yang manakah merupakan seni bina Masyarakat Champa? A. Candi Borobudur B. Angkor Wat C. Candi Go Cay Thi D. Kompleks candi di Po Nagar Baca soalan dengan teliti, pilih dan tandakan jawapan yang tepat bagi setiap soalan BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
SOALAN OBJEKTIF (ANEKA PILIHAN) 5. Apakah faktor berlakunya perkembangan sistem tulisan dalam kerajaan Alam Melayu? A. Kepesatan Perdagangan B. Kedatangan pedagang asing C. Perkembangan struktur sosial masyarakat D. Sikat keterbukaan Masyarakat 6. Apakah bukti yang menunjukkan bahasa Melayu merupakan bahasa utama dalam urusan pentadbiran kerajaan Srivijaya? A. Batu bersurat Talang Tuwo B. Inskripsi pada dinding candi C. Batu bersurat Cherok Tok Kun D. Penemuan inskripsi dan persuratan 7. Antara karya epik berikut, yang manakah mengisahkan perjuangan pahlawan Islam dan telah diterjemahkan dalam bahasa Melayu? A. Hikayat Iskandar Zulkarnain B. Hikayat Bulan Terbelah C. Hikayat Seri Rama D. Hikayat Nabi Bercukur 8. Seni bina masyarakat Angkor mempunyai keunikan tersendiri kerana setiap binaannya berkait rapat dengan…. A. Alam Semula Jadi B. Pelayaran C. Tuhan D. Pertanian Baca soalan dengan teliti, pilih dan tandakan jawapan yang tepat bagi setiap soalan BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
SOALAN STRUKTUR Baca soalan dengan teliti dan jawab soalan mengikut peruntukan markah yang ditetapkan 1. Kerajaan Angkor merupakan antara kerajaan Alam Melayu yang masyhur dan menjadi tumpuan perdagang-pedagang luar. Masyarakat Angkor juga mempunyai sosiobudaya yang tersendiri a) Nyatakan bahasa yang digunakan oleh masyarakat Angkor? (1m) ……………………………………………………………… b) Apakah bukti masyarakat Angkor menggunakan tulisan Palava? (1m) ………………………………………………………………. c) Senaraikan dua aspek yang digambarkan dalam inskripsi pada dinding Angkor wat (2m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. d) Baray penting bagi masyarakat dan kerajaan Angkor. Jelaskan. (2m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. d) Kerajaan Angkor mempunyai keunikan seni bina yang tersendiri. Bahaskan (4m) ………………………………………………………………. ……………………………………………………............... ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
SOALAN STRUKTUR Baca soalan dengan teliti dan jawab soalan mengikut peruntukan markah yang ditetapkan 2. Perkembangan bahasa berkait rapat dengan perkembangan sistem tulisan menunjukkan pendidikan masyarakat Alam Melayu berlaku kepada semua golongan masyarakat a) Mengapa bahasa dan sistem tulisan boleh berkembang dalam kerajaan Alam Melayu? (1m) ……………………………………………………………… b) Apakah bahasa utama yang digunakan oleh kerajaan Funan? (1m) ………………………………………………………………. c) Apakah tulisan yang digunakan oleh kerajaan Champa? Berikan bukti untuk menyokong jawapan anda (2m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. d) Jelaskan apakah yang anda tahu tentang tulisan kawi (2m) ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. d) Bahasa dan tulisan penting kepada perkembangan masyarakat kerajaan Alam Melayu serta penting bagi masyarakat kita pada hari ini. Bincangkan (4m) ………………………………………………………………. ……………………………………………………............... ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. ………………………………………………………………. BAHAGIAN PEMBANGUNAN KURIKULUM JPWP LABUAN
TERIMA KASIHUnit Sejarah Bahagian Pembangunan Kurikulum Dengan kerjasama JPWP Labuan Unit Sejarah +603-8884 2000 [email protected] http://bpk.moe.gov.my/ Bahan sokongan ini hanya boleh digunakan untuk tujuan PdP Sejarah sahaja. TIDAK DIBENARKAN untuk menggunakan mana-mana bahagian bahan ini untuk tujuan komersial dan penerbitan semula BPK Peneraju Pendidikan Negara