Komik Santai Sejarah Tingkatan 3

i

ii



4l Sumber hasil bumi dan sumber alam kita berjaya diperdagangkan ke
peringkat dunia ialah hasil daripada kemunculan pusat perdagangan
Kemakmuran yang strategik.

Pusat Perdagangan
Strategik.

Intelektualan

l5

Hasil Bumi dan Hasil Alam Memanfaatkan Hasil Alam

Kaya dengan bijih timah, Sifat yang kreatif dan
emas dan perak berkemahiran tinggi oleh
masyarakat tempatan berjaya
Aktiviti yang dilakukan oleh masyarakat setempat: menghasilkan kraf tangan
a. Melombong bijih timah: kaedah mendulang dan yang indah dan menarik.
melampan. Kaedah ini dilakukan di lembah sungai.
b. Melombong emas Tikar atau bakul yang dianyam daripada
daun mengkuang, daun pandan, daun nipah
dan buluh.

PUSAT Dikenali sebagai pusat Masyarakat Melayu juga mahir dalam bertukang kayu,
pengeluaran sumber hasil membuat perahu, membuat perabot daripada rotan
hutan misalnya rempah dan menempa alat senjata tradisional.
ratus, damar dan rotan
Kegiatan menenun kain pua dan menyulam selendang
Hutan rimba di negeri-negeri Melayu, Sarawak dan juga dijalankan di Sarawak.
Sabah terkenal dengan hasil hutan yang dijual kepada
pedagang China, Jepun, Siam dan India seperti:

kayu-kayuan rotan getah jelutung
damar kayu gaharu

kapur barus kayu cendana

Negara kita juga kaya dengan hasil laut seperti:

rumpai laut mutiara

sirip ikan yu timun laut

6l Perdagangan dan Pelabuhan

Sistem Ekonomi Pelabuhan yang terletak di muara sungai merupakan tempat yang strategik
untuk melakukan kegiatan perdagangan

Pelabuhan Johor, Kedah, Klang dan Melaka telah menjadi Syahbandar
pusat pengumpulan barangan dari Timur dan Barat

Mata Wang bermula degan sistem barter kemudian digunakan mata wang
logam yang diperbuat daripada timah dan emas

Idea menggunakan mata wang daripada logam timah atau emas telah disebar luas
sehingga mengeluarkan mata wang mengikut negeri masing-masing

Sistem Percukaian

Mereka bijak mengeksplota- Cukai ialah bayaran
si sumber alam semula jadi yang dikenakan ke atas
untuk memajukan ekonomi hasil perlombongan,
dan memakmurkan kehidu- pertanian, hasil hutan
pan serta melibatkan diri dan perdagangan
dalam bidang perdagangan.

8l

Kegiatan Keintelektualan

Dalam kehidupan masyarakat tempatan, pendidikan
memainkan peranan yang penting.

Pendidikan formal Sistem Pendidikan Pendidikan Tidak formal

Bercorak Islam dan menekankan Sarawak - pendidikan dijalan- Pendidikan awal atau asuhan
ilmu keagamaan kan di masjid dan sekolah keluarga
agama. Kumpulan etnik Islam
Istana - hal pentadbiran negara akan mempelajari agama
dan sistem politik Islam oleh guru al-Quran,
imam dan lebai
Masjid dan surau - pengajian
cara bacaan dalam solat dan Pendidikan tidak formal diberikan
tajwid serta mempelajari hadis,
fekah dan usuludin melalui: pepatah,

Pendidikan pondok - mengajar pantun, pantang larang,
al-Quran, ilmu hadis dan syair, cerita rakyat
bahasa Arab
peribahasa,

Sabah - pendidikan amat ter- ●Sarawak, pendidikan diberikan
had. Etnik agama Islam akan melalui cerita lisan yang berkaitan
diajar membaca al-Quran dan amalan dan kepercayaan
belajar menulis tulisan Jawi etnik
di surau, pondok dan rumah
guru agama

Madrasah - mempunyai ●Sabah, pendidikan berbentuk
sukatan pelajaran, dilaksana- kemahiran diajar seperti
kan secara kelas, mempunyai berternak, bersawah,
tahap permulaan, pertengahan bertukang memanjat,
dan pengkhususan berburu, menyumpit
dan memancing

l9

Faktor Kedatangan Kuasa Barat ke Negara kita

Syarikat Hindia Timur Syarikat ini diberi hak monopoli Kestabilan dan kemakmuran negara kita telah
Inggeris (SHTI) ditubuh- dalam perdagangan rempah menyebabkan kuasa-kuasa Barat berminat untuk
kan di England pada di Kepulauan Melayu oleh memiliki kekayaan tersebut.
tahun 1600. Kerajaan British.

Perjalanan kedatangan kuasa Barat ke Alam Melayu

Penjajahan Eropah dan Sepanyol telah membawa mereka ke Asia serta berjaya
membina empayar perdagangan dan menguasai jalan perdagangan di Lautan Hindi.

10 l

Kedatangan Kuasa Barat pada Abad ke-16

 Berminat dengan rempah ratus, minyak wangi,  Angin monsun barat daya dan timur laut menentukan
emas, perak dan hasil hutan masa bagi setiap pelayaran

Angin monsun

 Orang Barat perlu barangan mewah  Untuk mendapatkan kemudahan
dari China seperti teh, sutera dan seperti bekalan air, membaiki kapal
tembikar dan memudahkan kapal berlabuh

Barangan Pelabuhan
Mewah Persinggahan

 Negara China perlu emas, Pusat Agama Agama penting dalam
Kristian penjajahan
perak, bijih timah dan rempah Pengumpulan
ratus
Barangan

 Memerlukan pusat pengumpulan bahan mentah Matlamat ialah kekayaan, keagamaan dan
tempatan yang terletak di tengah-tengah laluan kemasyhuran
perdagangan antara India dengan China

l 11

Kedatangan Kuasa Barat pada abad ke-17 dan abad-18

Revolusi Perindustrian Negara-negara Eropah seperti Jerman dan Perancis
menjadi negara perindustrian pada tahun 1870.

Jerman Perancis

Kuasa Barat

Dasar kuasa-kuasa Barat Tanah Jajahan
berubah corak dengan mencari

pusat perdagangan dan
menguasai tanah jajahan yang

dapat membekalkan
bahan-bahan mentah.

Revolusi Perindustrian mem-
bolehkan barangan dikeluarkan
secara besar-besaran bagi
mendapatkan keuntungan yang
maksimum.

l 13

Persaingan Kuasa Barat untuk mendapatkan tanah jajahan

Kuasa Barat berlumba-lumba Mereka membina empayar. Jerman, Itali, Belgium dan Amerika
untuk meluaskan kuasa men- Empayar yang muncul pada Syarikat turut menyertai perlumbaan
dapatkan tanah jajahan bagi ketika itu ialah Sepanyol, Britain, mendapatkan tanah jajahan.
menjaga kepentingan ekonomi Belanda, Perancis dan Rusia.
mereka.

Tanah
jajahan

Perancis meluaskan kuasanya di Indonesia dan British menjadikan Kesultanan Petunjuk
merancang membina terusan di Segenting Kra. Brunei sebagai sebuah negeri
naungan British. British
Rusia ingin membuka petempatan di Sungai Ujong. Perancis
Indochina Belanda
Jerman berusaha mendapatkan Pulau Langkawi. Sepanyol 1521-1899
Amerika 1899-1946
Amerika Syarikat ingin bertapak di Terengganu. Portugis

Syarikat Borneo Utara British (SBUB) membeli Segenting Sulu
wilayah Sabah daripada Sultan Sulu dan Sultan Kra
Brunei. Brunei Sabah
Ujung Salang
Pulau Langkawi

Terengganu

Sarawak Sepanyol menakluk Kesultanan Sulu.

Keluarga Brooke menguasai Sarawak dan telah
memperluas kawasan pemerintahan sehingga
ke sempadan Brunei.

Belanda ingin mendapatkan Kepulauan Hinda Timur. Hindia Timur

Portugis berusaha mendapatkan Timor Leste. Timor Leste

14 l

Perbezaan Strategi Kuasa Barat untuk menguasai negara kita

Strategi Belanda
untuk menguasai Negara Kita

Serangan Fizikal Perjanjian Pakatan

 Berperang dengan penduduk  Mengadakan perjanjian  Mengadakan pakatan dengan
Pulau Pangkor dan Kuala Perak dengan Perak pada tahun 1650 Johor untuk mengalahkan Portugis
disebabkan dasar monopoli bijih untuk mendapatkan bijih timah. di Melaka
timah.

 Berperang dengan angkatan  Mengadakan perjanjian dengan  Mengadakan pakatan dengan
Selangor dan Rembau kerana Selangor pada tahun 1786 dan British dan bersetuju memeterai
bimbang penguasaan Selangor ke Sultan Ibrahim bersetuju Perjanjian Inggeris Belanda 1824.
atas Selat Melaka. menjual bijih timah kepada
Belanda.


 Berperang dengan Johor
disebabkan berlaku perselisihan
berkaitan perdagangan.

18 l

Latar Belakang Pulau Pinang, Singapura dan Melaka sebagai
Peluasan Kuasa Britsh.

Pulau  Merupakan wilayah Kesultanan Kedah dan menjadi tempat persinggahan
Pinang pedagang dari Lingga yang berdagang dengan Kedah.

 Menjadi pelabuhan pedagang bagi daerah serantau terutama dengan Acheh.

 Batu Uban merupakan pelabuhan paling awal di Pulau Pinang dan sering
dikunjungi oleh pedagang Arab.

Singapura  Wilayah Kesultanan Johor Riau yang meliputi Pahang, Johor dan gugusan
Melaka kepulauan Riau Lingga sejak abad ke-16 hingga ke-19

 Ditadbir oleh Temenggung Abdul Rahman yang tinggal di Singapura

 Ladang-ladang gambir diusahakan oleh orang Cina dan Melayu di Singapura

 Pemerintah Kesultanan Johor Riau ialah Sultan Abdul Rahman yang
bersemayam di Lingga.

 Merupakan kerajaan Alam Melayu yang unggul pada abad ke-15

 Melaka ditawan oleh Portugis

 Menjadi tanah jajahan Belanda setelah Belanda mengalahkan Portugis pada
tahun 1641-1824 dengan bantuan Kesultanan Johor Riau

 Melaka menjadi pusat pengumpulan hasil bijih timah dari negeri-negeri
Melayu. Betawi di Pulau Jawa dijadikan sebagai pusat perdagangan utama
di Alam Melayu oleh Belanda

20 l

Kronologi Pendudukan British di Pulau Pinang

Kesultanan Kedah tergugat kerana wujud Sultan Kedah berusaha mendapatkan British telah melakukan tipu
persengketaan dalam negeri dan ancaman bantuan ketenteraan daripada British helah terhadap Kesultanan
kuasa asing pada abad ke-18. untuk mempertahankan kedaulatan Kedah untuk menduduki
negeri. negeri Pulau Pinang.

Perebutan Takhta Ancaman Siam Tipu Helah Francis
Kesultanan Kedah Light Menduduki
Tindakan tersebut berlaku kerana Pulau Pinang
Krisis perebutan takhta berlaku akibat Tunku penghantaran bunga emas terhenti
Abdullah dilantik sebagai Raja Muda Kedah ekoran Perang Siam-Burma. Francis Light menyedari kedudukan
tetapi tidak dipersetujui oleh Kerabat Diraja strategik Pulau Pinang dan berjanji akan
Kedah dan meminta bantuan daripada Bugis di Apabila perang tamat.... memenuhi syarat yang diminta oleh Sultan
Selangor untuk menentang Sultan Muhammad Kedah.
Jiwa. Siam
Francis Light membuka penempatan di
Baginda meminta bantuan Burma Pulau Pinang dan menamakannya sebagai
ketenteraan oleh SHTI Prince Of Wales Island.
untuk mempertahankan Sultan Kedah berasa tergugat lalu
kedaulatan negeri memohon bantuan daripada SHTI Penempatan
daripada ancaman Bugis. dan menawarkan Pulau Pinang sebagai ini dinamakan
pangkalan sekiranya melindungi Georgetown
SHTI menghantar Edward Kedah daripada ancaman Siam. bersempena
Monckton berunding dengan dengan nama
Sultan Muhammad Jiwa Raja England.
tetapi gagal kerana SHTI
tidak memberikan jaminan
untuk melindungi Kedah.

l 21

Pengukuhan kuasa British di Pulau Pinang Melalui Perjanjian

Siam menakluk Patani dan mengancam SHTI enggan memberi- Sultan Abdullah menghimpunkan ang-
Kesultanan Kedah pada tahun 1876. kan bantuan kerana tiada katan perang di Seberang Perai untuk
perjanjian yang ditanda- mengambil semula Pulau Pinang.
Siam tangani.

Pulau Seberang
Pinang Perai

Kedah

SHTI

Sultan Abdullah

Angkatan perang Kedah tewas dan Gabenor Pulau Pinang
dipaksa menandatangani perjanjian George Leith telah mende-
dengan British. sak Sultan Kedah, Sultan
Dhiauddin menandatangani
Pendudukan British diiktiraf di perjanjian dengan British.
Pulau Pinang.
British menduduki Seberang Perai
kerana tempat tersebut sesuai menjadi
benteng pertahanan dan

kawasan pertanian bagi membekalkan
sumber makanan kepada penduduk di
Pulau Pinang.

22 l

Peluasan kuasa British di Singapura

British berusaha meluaskan pengaruh ke Perang Napoleon (1793-1814) telah menyebabkan Belanda menjadi
wilayah lain selepas menguasai Pulau negara jajahan Perancis.
Pinang.

Perang Napoleon

Perancis Belanda

Belanda Melaka Stamford Raffles dan William
Betawi Farquhar telah ditugaskan
British mencari pelabuhan baharu
untuk menyaingi
penguasaan
Belanda di
Alam Melayu.

Selepas Perang Napoleon tamat ......

Surat-surat Kew British terpaksa memulangkan semula Melaka dan Betawi
British kepada Belanda.

Melaka
Betawi

Belanda British

l 23

Kepentingan Singapura kepada British

Perdagangan British di Alam Melayu Pelabuhan Pulau Pinang dan Bangkahulu tidak dapat menyaingi
semakin menguntungkan menjelang abad pelabuhan Belanda di Alam Melayu.
ke-19.

Pelabuhan Pelabuhan Pelabuhan Belanda
Pulau Pinang Bangkahulu di Alam Melayu

Justeru, British memerlukan pelabuhan yang lebih strategik
untuk bersaing dengan pelabuhan Belanda.

Alam Melayu

Pulau Pinang terletak di  British memilih Singapura
utara Selat Melaka. yang berada di bahagian
selatan Semenanjung
Pulau Tanah Melayu kerana
Pinang
dapat mengawal kegiatan
Singapura perdagangan Selat
Melaka dan Selat Sunda.
Kepulauan Riau
Lingga  Singapura merupakan
pusat pengumpulan hasil-
Bangkahulu Betawi hasil ekonomi Alam
Melayu.
Bangkahulu berada di luar
laluan utama perdagangan Kebanyakan kapal dagang
Alam Melayu. berlabuh di pelabuhan
Betawi, Riau dan Lingga
yang berada di bawah
pengaruh Belanda.

24 l

Pertapakan British di Singapura

Setelah Stamford Raffles dan William Farquhar tiba di Singapura, satu perjanjian awal telah diadakan dengan
Temenggung Abdul Rahman untuk membenarkan British mendirikan penempatan.

Singapura

Stamford Raffles telah memanipulasikan isu pewarisan Temenggung Abdul Rahman menegaskan bahawa
takhta Kesultanan Johor Riau setelah menyedari Sultan perjanjian tersebut perlu mendapatkan pengesahan
Abdul Rahman mempunyai hubungan baik dengan daripada Sultan Abdul Rahman, pemerintah Kesul-
Belanda. tanan Johor Riau.

isu
pewarisan
takhta Kesultanan
Johor Riau

l 25

Isu Pewarisan Takhta Kesultanan Johor Riau

Dua orang putera, iaitu Sultan Mahmud Tengku Abdul Rahman
Tengku Hussein dan Shah III
Tengku Abdul Rahman Sultan Mahmud Shah III
ialah putera Sultan mangkat dan Tengku Abdul
Mahmud Shah III. Rahman hadir semasa
pemakaman Almarhum
Tengku Abdul Rahman Sultan di Lingga.

Tengku Hussein

Sultan Tengku Abdul Rahman ditabal Pahang
Johor sebagai Sultan Johor Riau dan
Riau mendapat pengiktirafan daripada Tengku Hussein
orang Bugis dan Belanda.
Tengku Hussein yang
orang Bugis dan Belanda berada di Pahang, tidak
menghadiri pemakaman
Almarhum Sultan.

Tengku Hussein diketepikan Stamford Raffles berjaya memujuk
dan berundur serta menetap Temenggung Abdul Rahman menjemput
di Riau.
Tengku Hussein ke Singapura.
Tengku Hussein

Sultan Abdul Rahman bersemayam di Lingga Sultan Baginda mengisytihar
manakala Sultan Hussein di Singapura. Johor Tengku Hussein seba-
Riau
Sultan
Sultan Hussein Temenggung gai Sultan Johor Riau
Abdul Abdul Rahman
Rahman dengan gelaran Sultan

Hussein Muhammad

Lingga Singapura Shah.

Tengku Hussein

26 l

Perjanjian mengukuhkan kuasa British di Singapura

Perjanjian 6 Februari 1819 Perjanjian 2 Ogos 1824

Ditandatangani oleh Sultan Hussein dan Temenggung Ditandatangani oleh Temenggung Abdul Rahman
Abdul Rahman bersama Stamford Raffles dengan Sultan Hussein bersama
Residen Singapura, John Crawfurd

Petempatan British diiktiraf Singapura diserahkan selama-lamanya
 Pengibaran bendera Union Jack di Singapura kepada British

pada 13 Februari 1819

 William Farquhar  Sultan dan Temenggung hilang kedaulatan ke
dilantik sebagai Residen
pertama Singapura atas Singapura
 Sultan dan Temenggung dibayar pampasan dan

pencen bulanan seumur hidup sebagai ganti

l 29

Antara Syarat Perjanjian London 1824

British Belanda

 Perlu berundur dari Sumatera.  Akan mengiktiraf petempatan British di Singapura.

 Menyerahkan Bangkahulu kepada Belanda.  Menyerahkan Melaka dan jajahan takluknya
kepada British.
 Tidak membuka petempatan baharu di
Kepulauan Riau Lingga dan kepulauan lain  Tidak membuka petempatan baharu di
di selatan Singapura. Tanah Melayu.

b. Perpecahan Empayar Kesultanan Johor Riau

Pembahagian kawasan pengaruh British dan Belanda
turut menamatkan keunggulan empayar Kesultanan Johor
Riau yang diwarisi daripada Kesultanan Melayu Melaka.
 Singapura menjadi Tanah Jajahan Britsih
 Berakhir kesultanan Riau Lingga
 Pengisytiharan Kedaulatan Pahang

Melaka

Pulau Singapura
Pinang
British

Belanda c. Selat Melaka di bawah Penguasaan Britsih

Empayar Kesultanan Johor Riau  Perdagangan yang berada di Selat Melaka, iaitu Pulau Pinang,
Singapura dan Melaka telah dikuasai sepenuhnya oleh British.
 Peluasan kuasa ke negeri-negeri Melayu selepas pengunduran
Belanda dari Tanah Melayu.

32 l

Pentadbiran Negeri-Negeri Selat

Negeri-negeri Selat di bawah kerajaan British di India (1826-1867)

Pada mulanya pentadbiran Negeri-negeri Selat diletakkan Gabenor
di bawah Syarikat Hindia Timur Inggeris (SHTI) di India.
Residen Konsular
Pentadbirannya diketuai oleh Gabenor dan Residen Konsular
yang dilantik untuk membantu Gabenor.

Pusat pentadbiran pada mulanya Selepas pembubaran SHTI, pentadbiran ini diletakkan di bawah India
berada di Pulau Pinang tetapi dipindah-
kan ke Singapura kerana lebih strategik Office (Pejabat India) dan undang-undang British dikuatkuasakan di
dan maju. Negeri-negeri Selat.

Pusat pentadbiran

Satu pemberontakan berlaku di India menyebabkan Pejabat India
tidak mampu mentadbir serta melindungi pedagang Negeri-Negeri
Selat.

Pedagang-pedagang Negeri-negeri Selat tidak berpuas hati dan
mendesak Pejabat Tanah Jajahan di London mengambil alih
pentadbiran Negeri-Negeri Selat.

36 l

Perlombongan Bijih Timah Abad Ke-16 hingga Abad Ke-17

Lokasi Perlombongan Perak merupakan pelabuhan utama dan sering dikunjungi oleh Portugis

Perak terkenal dengan hasil bijih Perak
timah sejak zaman Kesultanan
Perak Portugis

Acheh Acheh meletakkan Perak sebagai negeri
naungannya pada abad ke-16 dan abad-17

Perak

Kelian Intan negeri naungan
Kuala Kangsar
Untuk mendapatkan perlindungan Portugis di Melaka, Perak menggunakan
bijih timah sebagai bahan bernilai bagi membebaskan Perak daripada
naungan Acheh.

Portugis

Perak

Kegiatan perlombongan tertumpu bijih timah Melaka
di kawasan sepanjang Sungai
Perak dan anak sungai di daerah
sekitar Kuala Kangsar dan Kelian
Intan.

38 l Perlombongan emas dilakukan di
sekitar Sungai Tembeling, Sungai
Kekayaan Hasil Emas Jelai dan Sungai Semantan.

Perlombongan emas banyak
bertumpu di negeri Pahang
yang meliputi kawasan
Raub.

Rekod China mencatatkan bahawa Kawasan-kawasan lain ialah Raub,
emas telah menjadi eksport utama Tui, Tersang, Selinsing, Penjom,
Pahang sejak abad ke-13 manakala Kechau dan Hulu Dong.
catatan Portugis mencatatkan
bahawa emas yang dihasilkan di
Pahang diperdagangkan di Melaka
pada abad ke-16.

 Dijalankan oleh Orang Melayu,  Menarik kehadiran orang Cina  Perlombongan diusahakan oleh
Asli dan Minangkabau. dari Kelantan, Perak dan Negeri orang Eropah akibat pemberian
Sembilan konsesi oleh Sultan Ahmad.
 Mereka menggunakan kaedah
mendulang dan melampan.  Menggunakan kaedah  Menggunakan kaedah lombong
melampan. dedah dan lombong bawah tanah.

40 l

Manipulasi British di Sungai Ujong, Negeri Sembilan

Kepentingan Sungai Linggi
Menghubungkan daerah Sungai Ujong dengan kawasan sekitarnya.
Membolehkan pembesar mendapat hak memungut cukai terhadap pedagang yang membawa keluar bijih timah
untuk dibawa ke pelabuhan Melaka.

Persaingan Pembesar memungut Cukai di Sungai Linggi
Persaingan antara Dato' Kelana, Dato' Syahbandar dengan Dato' Muda Linggi.
Hasil bantuan tentera British kepada Dato' Kelana untuk mengalahkan Dato' Muda Linggi, British memperoleh

hak memungut cukai

2. Desakan dan Paksaan kepada Raja-raja Melayu Menerima Perlindungan British

Selangor Pahang

Mendesak Sultan Selangor menerima perlindungan Memaksa Sultan Pahang akibat berlaku kematian seorang
British akibat peristiwa rompakan kapal dagang British lelaki berbangsa Cina bernama Goh Hui yang ditikam di
dan serangan rumah api di Tanjung Rachado yang pekarangan istana
menggugat aktiviti perdagangan British di perairan
Selangor. Peristiwa tersebut dijadikan alasan supaya
Sultan Selangor menerima perlindungan British kerana
gagal mengawal keselamatan perairan Selangor.

Mendakwa bahawa Goh Hui ialah rakyat British dan sultan
perlu bertanggungjawab atas kematian tersebut. Sultan
Pahang dipaksa menerima perlindungan British dengan
alasan Sultan gagal mewujudkan keadilan dan ketentera-
man awam.

44 l

Pentadbiran Negeri-Negeri Melayu Bersekutu

NNMB diketuai oleh Residen Jeneral Majlis Mesyuarat Negeri
bertanggungjawab kepada Majlis
Mesyuarat Negeri dan Pesuruhjaya Majlis ini dipengerusikan oleh
Tinggi Melayu Bersekutu yang meru- Raja Melayu dan berperanan
pakan Gabenor Negeri-negeri Selat. menggubal undang-undang
serta membantu pentadbiran
negeri.

Residen Jeneral Selepas pembentukan NNMB, Majlis
Persekutuan Negeri tidak lagi berkuasa
kUASA kerana kuasa perundangan terletak di
tangan Residen Jeneral.

Residen Jeneral

Kuasa sultan dan pembesar terhakis kerana terpaksa mengikut nasihat Residen Jeneral kecuali yang berkaitan
agama Islam dan adat Melayu.

Majlis Mesyuarat Persekutuan l 45

British menandatangani perjanjian dengan Raja- Majlis ini berkuasa meluluskan undang-undang di NNMB.
raja Melayu bagi menubuhkan Majlis Mesyuarat
Persekutuan pada tahun 1909.

kewangan

undang-undang

kuasa Memberi ruang British mengawal
undang-undang dan kewangan
negeri serta memberikan kuasa
pentadbiran kepada Pesuruhjaya
Tinggi British.

Memberi kesan iaitu menjejaskan kewibawaan Raja-raja Melayu yang Pembentukan Durbar
hanya diletakkan sebagai ahli biasa dalam majlis tersebut.
Mendapatkan sokongan Raja-raja
Melayu terhadap NNMB.
Ahli Durbar terdiri daripada:

Pesuruhjaya Tinggi British
Raja-raja Melayu
Residen Jeneral
Residen British