9.2 Pencernaan

9.2 Pencernaan

Disediakan oleh,
Cg. Sharifah Roqaiyah
SMK Seri Pulai Perdana, Skudai Johor

PERCERNAAN MAKANAN

Pencernaan
Makanan

Penguraian bahan makanan yang besar kepada molekul larut
yang ringkas, cukup kecil untuk diserap oleh badan.

Kanji dicerna Glukosa

Protein dicerna Asid amino

Lipid dicerna Gliserol + Asid lemak

Biologi Tingkatan 4

SISTEM PENCERNAAN MANUSIA

• PENCERNAAN ialah proses penguraian

makanan yang kompleks kepada molekul
bersaiz kecil yang boleh di serap oleh badan

• PENCERNAAN FIZIKAL ialah pencernaan

bersaiz BESAR kepada butiran kecil oleh
tindakan pengunyahan gigi serta tindakan
pengisaran organ pencernaan.

• PENCERNAAN KIMIA ialah penguraian molekul

kompleks kepada molekul oleh tindakan ENZIM,

PERCERNAAN MAKANAN

Sistem Pencernaan Manusia

Rongga mulut Kelenjar air liur Berlaku di salur alimentari
Farinks dengan pertolongan jus
Hati pencernaan.
Pundi Esofagus
hempedu Pencernaan fizikal –
Perut Penguraian butiran makanan
Rektum yang besar kepada butiran
Pankreas makanan yang lebih kecil.
Usus besar
Usus kecil Pencernaan kimia-

Penguraian molekul

kompleks makanan oleh

enzim pencernaan kepada

molekul yang lebih kecil.

Biologi Tingkatan 4

PERCERNAAN MAKANAN

Pencernaan Dalam Mulut

Kanji+ air Air liur Maltosa
amilase

Peristalsis: Satu siri pengecutan otot
sepanjang dinding esofagus.

Biologi Tingkatan 4

MULUT



PERCERNAAN MAKANAN

Pencernaan di Perut

Kelenjar gastrik merembeskan jus gastrik.

Makanan Jus gastrik terdiri daripada mukus, asid
hidroklorik, enzim pepsin dan renin.
perut

Esofagus Keasidan yang tinggi (pH 2)- Cukup untuk
memusnahkan kehadiran bakteria dalam
makanan.

Protein + air pepsin polipeptida

Peparu Peparu

Kaseinogen renin kasein

Diafragma

Perut

Akhirnya, kim dihasilkan.

Biologi Tingkatan 4

PERUT

PERCERNAAN MAKANAN

Pencernaan Di Usus Kecil

Duodenum Hati
Duodenum Hati

Ileum Pankreas
Ileum Pankreas

 mMMMeeeenrnnreeeegmmuhritambbrseaeaislslkkkkaaaiamnnnn djujausrshikupeimsapmudaspanekpdreeyuraausnt gyyaannggbemraesmnidgeamnbdaudnnatgnui
 meTKaneapznaimgjki,opapemrtoinmitlyeaueisnmreadk,patarninplsinppiunHidtrdideauincetulirptknaaamstkienadnadki sbinailas enzim

dalam duodenum

Biologi Tingkatan 4

HATI DAN PUNDI HEMPEDU

PANKREAS

USUS KECIL

PERCERNAAN MAKANAN

Enzim Enzim Pencernaan Dan Fungsinya Bahagian salur
Amilase liur alimentari terlibat
Enzim pepsin Fungsi
Enzim renin Mencerna kanji Mulut
Enzim lipase Menghidrolisis protein Perut
Enzim amilase Mengentalkan susu Perut
Enzim tripsin Menghidrolisis lemak Duodenum
Enzim erepsin Menghidrolisis kanji Duodenum
Enzim sukrase Menghidrolis pepton dan polipeptida Duodenum
Enzim maltase Menghidrolisis peptida Ileum
Menghidrolisis sukrosa Ileum
Menghidrolis maltosa
Ileum

Biologi Tingkatan 4





Bab 6 Nutrisi

ANALISIS SOALAN 6.4

PERCERNAAN MAKANAN

Kertas 1 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
- 2 1 - 1 1 2 -

Kertas 2 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
- - - - 1 1 1 -

Kertas 3 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
- - - - - - - -

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2011 – Kertas 1

Kelas makanan manakah yang dicernakan di dalam mulut?

A Karbohidrat
B Protein
C Lipid
D Serat

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2011 – Kertas 1

Apakah monomer yang terhasil daripada pencernaan protein?

A Glukosa
B Gliserol
C Asid lemak
D Asid amino

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2009 – Kertas 1

Rajah di bawah menunjukkan sistem pencernaan manusia.

Antara bahagian berlabel A, B, C dan D, yang manakah mengandungi
bakteria yang berfaedah?

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2007 – Kertas 1

Tiga ujian makanan yang berlainan telah dijalankan ke atas satu sampel makanan.
Pemerhatian adalah seperti yang ditunjukkan dalam jadual di bawah.

Ujian Pemerhatian
Ujian Benedict Mendakan merah bata terbentuk

Ujian Biuret Tiada perubahan
Ujian Iodin Larutan iodin menjadi biru tua

Antara yang berikut, yang manakah sampel makanan itu?
A Susu
B Biskut
C Ikan goreng
D Bebola daging

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2006 – Kertas 1

1. Antara yang berikut, yang manakah benar tentang jenis enzim dan fungsinya?

Enzim Fungsi
Mengentalkan susu
A Renin Mengemulsi susu
B Pepsin Mencerna lemak
C Tripsin Menghidrolisis lemak
D Erepsin

2. Jadual di bawah menunjukkan kandungan nutrien R, S, T dan U yang terdapat dalam susu dan mentega.

Makanan R Kandungan nutrien ( % ) U
3.0 ST 3.5
Susu 0.5 89.0 4.5 83.0
Mentega 16.5 0.0

Apakah yang diwakili oleh R, S, T dan U?

R S T U
Air Karbohidrat Lemak
A Protein Protein Karbohidrat
B Air Lemak Lemak
C Karbohidrat Karbohidrat Protein Air
D Protein Lemak
Air
Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2011 – Kertas 2

(a) Rajah di bawah menunjukkan pergerakkan bolus makanan dalam esofagus.

Terangkan bagaimana bolus makanan bergerak turun dari esofagus ke perut.
___________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________

[3 markah]

(b) Nyatakan fungsi renin, pepsin dan asid hidroklorik dalam perut.

Fungsi

Renin
Pepsin
Asid hidroklorik

[3 markah]

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2010 – Kertas 2

Rajah di bawah menunjukkan sistem pencernaan dan organ-organ berkaitan pencernaan.

Terangkan bagaimana ikan kukus dicernakan di bahagian R, S dan T di dalam sistem itu.
[10 markah]

Biologi Tingkatan 4

Bab 6 Nutrisi

6.4 Soalan 2009 – Kertas 2

Rajah di bawah menunjukkan laluan molekul lemak melalui suatu sistem.

Pundi hempedu, pankreas dan usus kecil adalah struktur-struktur yang terlibat dalam
memproses molekul lemak. Terangkan proses-proses yang berlaku kepada molekul lemak
sehingga boleh digunakan oleh sel-sel badan.

[10 markah]

Biologi Tingkatan 4

TAMAT