Kingdom protista

อาณา ัจกรโพสทิสตา 1

อาณาจักรโพรทิสตา
ส่ิงมีชีวิตในอาณาจักรโพรทิสตาหรือโพสทสิ ต์ เป็นกลุ่มส่ิงมีชีวิตท่มี ีความหลากหลายมาก และมีการ

ค้นพบส่งิ มีชวี ติ ใหม่อยู่ตลอดเวลา ปัจจุบันจาแนกโพรทสิ ตไ์ ด้ 7 กล่มุ ดังน้ี
ไดโพลโมนาดดิ าและพาราบาซา
ลา

ยูกลีโนซัว

แอลวีโอลาตา

สตรามีโนไพลส์

โรโดไฟตา

สาหร่ายสเี ขยี ว

อะมีโบซัว

ลกั ษณะทวั่ ไป
➢ Eukaryotic cell
➢ Unicellular
➢ ชอบความช้นื แฉะ
➢ ดารงชวี ติ หลายแบบ --> Producer , Consumer , Decomposer
➢ รปู แบบการดารงชีวติ --> Free living , Mutualism , Parasitism
➢ ไม่มรี ะยะเอม็ บริโอ
➢ สบื พนั ธไุ์ ด้ท้งั อาศัยเพศและไม่อาศัยเพศ

2

1. ไดโพลโมนาดิดาและพาราบาซาลา
ลกั ษณะเด่น
☺ มี 2 นวิ เคลยี ส
☺ ไม่มีออร์แกเนลล์ขนาดใหญ่ เช่น ไมโทคอนเดรีย ER
☺ ใช้ flagellum

ไดโพลโมแนด (Diplomonads)
เป็นพวกท่มี ีแฟลกเจลลัม 4 คู่ เช่น เกยี เดียร์
(Giardia lamblia) เป็ นปรสิตในทางเดิน
อาหาร ทาให้เกดิ โรคท้องเสยี เร้ือรัง

พาราบาซาลิด (Parabasalid) มีผิวเย่ือหุ้ม
เซลล์เป็ นรอยหยักคล้ายคล่ืน (undulating
membrane) เ ช่ น ไ ต ร โ ค นิ ม ฟ า
(Trichonympha sp.) ห รื อ Trichomonas
vaginalis

2. ยูกลโี นซวั
ลักษณะเด่น
☺ รูปแบบดารงชีวิตหลากหลาย สว่ นใหญ่ดารงชีวิตอสิ ระ และเคล่อื นท่โี ดยใช้เฟลเจลลัม

ยูกลีนอยด์ (Euglenoid) มีคลอโรฟิ ลล์หรือแคโรทีนอยด์
จึงสามารถสังเคราะห์แสงได้ และแฟลกเจลลัม 2 เส้น เช่น
ยูกลนี า (Euglena sp.)

ไคนโี ตพลาสติด (Kinetoplastid) มีโครงสร้างท่เี รียกว่า คเิ นโทพลาสติด ท่ภี ายในมีสารพนั ธกุ รรมรูป
วงแหวน เช่น Trypanosoma sp. ทาให้เกดิ โรคเหงาหลบั (African sleeping sickness)

3

3. แอลวีโอลาตา
ลกั ษณะเด่น
☺ มีช่องว่างขนาดเลก็ ใต้เย่อื หุ้มเซลล์ เรียกว่า แอลวโี อไล (alveoli) ซ่งึ ยังมไม่สามารถระบุหน้าท่ี
ได้

ไดโนแฟลเจลเลต (Dinoflagellate) ลักษณะเด่นคือ พบแฟลเจลลัม 2 เส้น โดยเส้นหน่ึงขดรอบตัว
อกี เส้นหน่ึงพาดตามความยาวลาตวั เช่น Gymnodinium sp. (สาเหตขุ องปรากฏการณ์ข้ีปลาวาฬ : red
tide) Ceratium sp. หรือ Noctiluca sp. (สาเหตขุ องปรากฏการณเ์ ร่ืองแสง : bioluminescence)

4

เอพิคอมเพลกซา (Apicomplexa) ส่วนใหญ่ดารงชีวิตเป็ นปรสิต มีโครงสร้างเจาะเข้าไปในเซลล์
โฮสต์ คอื apical complex เช่น Plasmodium falciparum

ซิลิเอต (Ciliate) เป็นโพรทสิ ต์ท่ใี ช้ซิเลียในการเคล่ือนท่แี ละโบกพัดอาหาร เช่น Paramecium sp. ,
Vorticella sp.

5

4. สตรามโี นไลส์
ลักษณะเด่น
☺ สามารถสงั เคราะห์ด้วยแสงได้ มกั เรียกรวมว่า สาหร่าย(algae)
☺ เซลล์สบื พนั ธมุ์ เี ฟลเจลลมั 2 เส้น โดยเส้นหน่ึงมีขนและอกี เส้นไม่มีขน
สาหร่ายสีน้าตาล (brown algae) มีขนาดใหญ่ โครงสร้างซับซ้อนคล้ายพืชช้ันสูง ส่วนใหญ่พบใน
ทะเล จงึ เรียกว่าสาหร่ายทะเล มรี งควัตถสุ าคัญคอื fucoxanthin ผนงั เซลล์ยงั พบ algenic acid ซ่งึ เป็น
วัตถุดิบสาคัญในการทาวุ้น เช่น Macrocystis sp. ,Sargassum sp. , Laminaria sp. , Padina sp. ,
Fucus sp.

A : Laminaria sp. , B : Padina sp. , C : Fucus sp. , D : Macrocystis sp.
ไดอะตอม (Diatom) เป็นสาหร่ายเซลล์เดียวท่ีมีสารสีชนิดเดียวกับสาหร่ายสีนา้ ตาล จึงมีสีน้าตาล
แกมเหลือง ทาหน้าท่เี ป็นผู้ผลิต อาจอยู่เซลล์เดียวหรือเช่ือมต่อกันเป็นสายโซ่ ผนังเซลล์เป็นซิลิกา
เม่ือไดอะตอมตายทับถมกัน เกิดดินไดอะตอม (diatomaceous earth) เช่น Cyclotella sp. ,
Gomphonema sp. , Asterionella sp.

6

5. โรโดไฟตา

ลกั ษณะเด่น
☺ สงั เคราะห์ด้วยแสงได้ ส่วนใหญ่พบในทะเล
☺ มีรงควตั ถุสแี ดง เรียกว่า phycoerythrin

Porphyra sp. (จีฉ่าย) Gracilaria sp.(สาหร่ายผมนาง)

6. สาหร่ายสเี ขียว

ลักษณะเด่น
☺ ผนงั เซลล์ประกอบด้วยสารประกอบประเภท เซลลูโลส

สาหร่ายสเี ขียวกล่มุ คลอโรไฟต์
มีรงควัตถุคล้ายพืช คือ คลอโรฟิ ลล์ เอ บี และแคโรทีนอยด์ เช่น Chlorella sp. มีโปรตีนสูง นิยม
นามาทาอาหารเสริม , เทานา้ หรือสไปโรไจรา (Spirogyra sp.) , Volvox sp. , Ulva sp.

7

สาหร่ายสีเขียวกลุ่มคลาโรไฟต์ มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับพืชท่ีสุด เช่น สาหร่ายไฟหรือคารา
(Chara sp.)

7. อะมีโบซวั (Amoebozoa)
ลักษณะเด่น
☺ มีช่วงเวลาหน่ึงหรือตลอดท้งั วัฏจักรชีวิตแบบอะมีบา มีการเคล่ือนท่แี บบอะมีบา โดยใช้เท้า
เทยี ม
ไมซีโทซวั (Mycetozoa) หรือ ราเมอื ก (slime mold) พบได้ในท่ชี ้นื แฉะ ขอนไม้ มบี ทบาทย่อยสลาย
สารในระบบนเิ วศ
o Plasmodial slime mold

8

o Cellular slime mold ดารงชีวิตอสิ ระและไม่
มีการรวมกลุ่ม ถ้ าสภาพแวดล้ อมไม่
เหมาะสมจะรวมตวั กนั เป็นฟรตุ ตงิ บอดี

ไรโซโพดา เคล่ือนท่ีและกินโดยใช้เท้าเทียม ส่วนใหญ่
ดารงชีวิตอสิ ระ เช่น Amoeba sp.