ភាពជាអ្នកដឹកនាំកម្រិត5

!ព#អ%កដ(ក)ំក+មឹត៥ េស2វេ4 “!ព#អ%កដ(ក)ំក+មឹត៥” គឺ#មគ78េទសក៍)ំផ<=វអ%កេ> ?ន់!ព#អ%កដ(ក)ំេBយសនDឹមៗ ។ អ%កនិពនHIនេលKកយកេរMង ខ<ីៗ ដQគួរឲTUប់WរមXណ៍ និងស+មងZសម[ីដQ\នអត]ន័យ េចញពីអ%ក ដ(ក)ំេ#គជbយ#េ+ចKន)ក់ ។ េស2វេ4េនះែដរក៏បfg ញពីផល លំIកមួយចំនួនែដលIនhញអ% កឲTi< ក់ក%8ងអ)j ក់ ៃន!ពអស់ សងlឹម េហKយ+Iប់នូវគន<ឹះសំoន់ៗ េដKមpីយកឈ% ះេលKឧបសគ7hំង េ)ះ ។ េតKេស2វេ4េនះស+\ប់អ%កs? ‣ អ%កែដលកំពុងេធvK?រក%8ងតំែណង#អ%កដ(ក)ំ ‣ អ%កែដលទទួលបនj8ក#អ%កដ(ក)ំក%8ងបរិបទw] ប័ន/អង7?រ ‣ ស+\ប់អ%កែដលចងZ\នឥទHិពលេលKមនុសD+គប់y% 2 of 25

អំពីអ%កនិពនH េzក John C. Maxwell គឺ#អ%កនិពនHេស2វេ4!ព#អ%កដ(ក)ំ ែដលលក់Bច់បំផុត ។ yត់ គឺ#w] បនិក និង#អ%កដ(ក)ំអង7!ព EQUIP ែដល#អង7?រមិនរក+Iក់ចំណូ ល េBយេ{[ តេ>េលK?រ អភិវឌ~!ព#អ%កដ(ក)ំ េហKយWជព?រfររបស់yត់ពីមុន គឺ# WUរTក%8ង+ពះវÄÅរ ។ 3 of 25

\តិ? ‣ ជេណ[K រ ៥?ំេÇÉ ះេ>រក!ព#អ%កដ(ក)ំ ‣ េរ2នពីរេប2បដ(ក)ំhំង ៥ក+មឹត េដKមpី?< យ#អ%ក ដ(ក)ំដQ\ន ឥទHិពលមិនwបសូនT ‣ កុំពឹងេ>េលKែតមុខតំែណង+គប់ +គង៖ េ+បKបុគ7 លិកលកÖណៈ {jល់ និងគុណតៃម<ស%=លៃនអង7!ពេដKមpីេលKកទឹកចិត[+កុ ម ?រfររបស់អ%ក ‣ អ%ក+តវូទទួលIន?រយល់+ពម េដមK pីដក()ំពកួ េគ៖ កwងទនំ កុ ចិត[និងរកáទំ)ក់ទំនងលàេដKមpីេធvKឲT!ព#អ%កដ(ក)ំរបស់អ%ក ?ន់លàែត+បេសKរ ‣ អ%កដក()ំ+តវូបេងតKâ លទHផលលà +កុ ម?រfo<ំង+តវូ?រេមដក( )ំពូែក ែដល\នែផន?រចäស់zស់ េដKមpីi)Iន!ពេ#គ ជbយ ‣ េមដ(ក)ំo<ំងេធKvទេងKបv fgញលទHផលដល់+កុ ម និងេធKvឲT+កុ ម \នãមពលo< ំង?< ‣ គនឹះ<េដKមpីåនដល់!ព#ដ(ក)ំក+មឹត៤ +តូ វេលKកទឹកចិត[ ជរéញ?ុ រអភវិឌ~ស\ជកÄ +កមុ ‣ ?របណ[ 8ះអ)គតអ%កដ(ក)ំ គឺ#!រកិចèដQUំIច់បំផុត េដKមpី បនDល់ទុកេêេករដéែណលដល់អ%កជé)នេ+?យ ‣ wរពីeBook Cambodia 4 of 25

I. ជេណ[K រ ៥?ំេÇÉ ះេ>រក!ព#អ%កដ(ក)ំ េតKអ%កi< ប់េធvK?រ#មួយេម ែដលែតងែតេ+បKëកTã “អញេម” ឬ “អញេìែក” មកដ(ក)ំអ%កែដរឬេទ? េបKអ%កi< ប់េធvK?រ#មួយេម ែបបហ%ឹង េ)ះyត់មិនែមន#េមដ(ក)ំ\នសមត]!ពពិត+Iកដ េ)ះេទ ។ អvីែដលអ%កនឹងIនេរ2នពីក%8ងេស2វេ4េនះ\នដូចoងេ+?ម៖ ‣ េរ2នពី!ព#អ%កដ(ក)ំៃនកងទ័ពេជKងទឹកសហរដîWេមរិក ‣ េរ2នពីហv=ងសតv?ï ន ែតមិនែមនហv=ងសតv+កបី ‣ គន<ឹះេដKមpីបនDល់ទុកw% ៃដដQអwè រTដល់េកXងជé)ន់េ+?យ 5 of 25

II. េរ2នពីរេប2បដ(ក)ំhំង៥ក+មឹត េដKមpី?< យ#អ%ក ដ(ក)ំដQ\នឥទHិពលមិនwបសូនT េបKសិន#អ%កi< ប់េធvK?រេBយសបäយរីកñយ េ+?ម?រដ(ក)ំ ដQលàរបស់ េìែក\% ក់ អ%កIនដ(ងចäស់ េហKយãyត់គឺ#េមដ(ក)ំដQ អwè រTែដលWច{< ស់ ប[=រពិភពេzកេនះIន ។ េមដ(ក)ំអwè រT គឺ#មនុសDែដល\នចកÖ8វÄស័យែវងÇï យ Wចបfg ញផ<=វេ>រក!ព o< ំង?< និងWច{< ស់ប[=រWជវកមXឲT\នសនj8ះó៉ ងÇប់រហ័ស ។ +កមុ ហ៊ុនអwèរT េ+ប2បIនដចូ #ទូកេ?[ងេêេលសK មុ+ទែដលេëរ េពញេ>េBយពT8ះេភ<öង ។ តួó៉ ងដូច# េzក ?ពីែទន \% ក់ែដល Iនយល់ចäស់ េហKយបេងâKតកpõនេមKលរលកែខDទឹក និងេមKល ទិសពT8ះ េដKមpី)ំអ%កេ>ដល់ទីúំងេyលេù ។ ប)j ប់ពី េzក ?ពីែទន Iនេរ2បចកំ põនចäស់zស់+តមឹ +តវូេហKយ នរsក៏Wច ?ន់ចងâ=ត និងបûü w< បេ?â ងIនែដរ ។ ដូេច%ះ អ%កមិនWចខvះេមដ(ក)ំែដល\នចកÖ8វÄស័យគិតេÇÉ ះេ>មុខ Iនេ)ះេទ ។ +តងZចំណុ ចេនះ អ%ក+បែហល#!† ក់េផàKល េ+ëះ េមដ(ក)ំដQអwè រTែបបេនះ គឺេកKតេចញពី?រេរ2នសូ+ត មិនែមន េកKតមកពីេëះែម៉េចះ+wប់េ)ះេទ ។ 6 of 25

េបKេយKងនិóយឲTលàw[ ប់វÄញ នរsៗ ក៏WចែតងúំងឲTេធvK#េម ដ(ក)ំIនែដរ ប៉ុែន[សំoន់េគមិនWច?< យ#េមដ(ក)ំ េBយសv័យ +បវត[ិឬWចបûü េគឯងIនេ)ះេទ ។ +គប់y% សុទHែតi< ប់ជួប ឬេធvK ?រ#មួយេម ឬេìែក ែដលែតងែតយក¢នៈមកបûü úមចិត[ ប៉ុែន[ េមដក()ំែបបេនះមិនWចជរéញទ ុ ឹកចតិ ឲ[ T+កមុ ?រfររបស់េគ សេ+មចIនលទHផលដQអwè រTសïប់ែសïងIនេ)ះេទ ។ ផj8យេ>វÄញ េមដ(ក)ំ\នឥទHពល w7 ល់មនុសD ដ(ងរេប2បេ+បK មនុសD \នយុ ទHw£ស[លàនិងWចេធvKអvីៗឲTដéេណK រ?េ>មុខIន ។ េហKយេសចក[ីសេងÖបoងេ+?មេនះ អ%កនឹងIនយល់ពី!ពខុសy% ៃនេមដ(ក)ំhំង ៥ក+មឹត េដKមpី?< យ#េមដ(ក)ំ\នឥទHពល ។ §\នwរៈសំoន់sស់ ែដលអ%ក+តវូកត់ស\7ល់ និង េរ2នសូ+ត ពីជé)ញៃន!ព#អ%កដ(ក)ំ§េ+ប2បIនដូច#?រេឡKង?ំជេណ[K រ ។ អ%ក+តវូែត§ស់ែវង និង+គប់+គងឲTចäស់zស់មុនេពលែដលអ%ក េឡKង?ំប)jប់ ។ ដេូចះ% អ%ក+តវូែតបនេ[រ2នពី?ំជេណ[Kរៃន!ព# អ%កដ(ក)ំេនះ េដKមpី?< យ#េìែកអwè រT ។ 7 of 25

III. កុំពឹងេ>េលKែតមុខតំែណង+គប់ +គង៖ េ+បKបុគ7 លិកលកÖណៈ{j ល់ និងគុណតៃម<ស%=លៃនអង7!ព េដមK pីេលកK ទឹកចតិ +[កមុ ?រfររបស់អ%ក េតKអ%កi< ប់ជួប+បទះេìែកែដលចូលចិត[េ+បKអំsចផ<=វ?រ ប៉ុែន[មិន \នេទពេ?សលTពិតក%8ង?រដ(ក)ំ? េនះ#ពិេwធរបស់ អ%ក #មួយនិងេមដ(ក)ំែដល+សzញ់ែតមុខតំែណង៖ គឺ#មនុសD ែដលស]ិតេêក%8ង?ំជេណ[K រទី១ ៃន!ព#អ%កដ(ក)ំ ែដលេគយល់ã េគេ+បKែតមុខតំែណង គឺWចបûü េគIនេហKយ ។ ែតគួរឲTេwកw[ យ េមដ(ក)ំែដលWងែតតំែណង Iនចំsយ ãមពលó៉ ងេ+ចនK េហKយក៏បñជយb ក8ង?% រេ+បK+កមុ ?រfរឲTអស់ ពីសមត]!ពែដរ ។ សរ ុបមក េêេពលែដលអ%កេ+បKមុខតំែណង េដKមpីដ(ក)ំែតមួយមុខ អ%កនឹងចំsយេពលេវzhំង+សុ ងក8%ង ?របûü បុគ7លិករបស់អ%ក ។ #េរMយៗ េយKងសេងâតេឃKញãអ%កដ(ក)ំ+បេភទេនះេធvKខ<õនដូច# អ%ក?ន់ចäប់សម័យបុñណ ែដលឈ< ក់វេងvងនឹងអំsចរបស់ ខ<õន េBយ\នកងទព័េ+ចKនសនHឹកស)H ប់ និង ñជ§ំងស+\ប់?រëរ អំsចរបស់ខ<õន ។ 8 of 25

េêក%8ងសង7ម#ក់ែស[ង អ%ក+គប់+គងែដលឈ<ក់វេងvងនឹង?រដ(ក)ំ បុគ7លិកេ+ចKនសនHឹកស)H ប់ និងចំsយថវÄ?ខüះoü យ េដKមpីឲTេគ េមKលេ>ãខ<õនឯងហ%ឹងអwè រT ។ េ+©ពី!ពកេមD™យៃន?រដ(ក)ំ េមដ(ក)ំ+បេភទេនះ ក៏\នបûg ក%8ង?រចងà8លបfg ញទិសេùដល់បុគ7លិករបស់ េគផងែដរ ។ េ+© ែតពី?របûü ចុះេឡKង បុគ7លិករបស់ េគ គឺេធvKែតអvីែដលេគបûü ែត ប៉ុេs´ ះ ឬក៏េលKសពីហ%ឹងបន[ិចបន[õច ។ េមេរ2នមួយេនះ បេ+ង2នអ%កឲTកុំឲTឈ< ក់វេងvងែតនឹងមុខតំែណង ã#េyលេùរបស់អ%ក ប៉ុែន+[តវូUំã §#ចណំ ុ ចUប់េផ[Kមែត ប៉ុេs´ ះ ។ េហKយ§#េពលេវzមួយ ស+\ប់អ%កេដKមpីបេងâKត រេប2បដ(ក)ំ{j ល់ខ<õនរបស់អ%ក និងេធvKឲT§\នឥទHិពលយូ រអែងvង ។ េនះ#រេប2បគិតមួយែបបេទ2ត៖ េhះបី#អ%ក\នមុខតំែណង#ក់ zក់េêក8ង+ % កមុ ហ៊ុនមួយក៏េBយ អ%ក+តវូែតេធ§Kv ឲTដចូ #ចរតឹធមX #តិរបស់ អ%កúមរយៈ?រសិកáពីគុណតៃម< និងគិតឲTIនចäស់ zស់ក%8ង?រយក§មកអនុវត[ន៍#ក់ែស[ង ។ ចុងេ+?យ អ%កWចដ(ក )ំវÄធីsក៏IនឲTែត§\ន+បសិទH!ព និងwកសម#មួយនឹងចរឹត ធមX#តិរបស់អ%ក ។ 9 of 25

អតតី )យក+បតបិ ត+[ិកមុ ហ៊ុនW?សចរណ៍ Southwest Airlines Iនេរ2នេមេរ2នេនះ េពលែដលyត់សេងâតេមKល +ពឹត[ិ?រណ៍ ?ត់ក[ី ចំនួនពីរករណី េêឯតុz?រ ។ ករណី ទីមួយ គឺវÄធីេBះ+wយេBយរេប2ប?រទូត និង!ពសïប់wï ត់ ឯករណី េផDងមួយេទ2ត គឺេBយ+ចេង¨ង+ចf¨ ង និងúមWរមXណ៍ ។ ប៉ុែន[េhះបី #វÄធីពីរហ%ឹងខុសy% ក៏េBយ ក៏ប៉ុែន[§នូវែតទទួលIន !ពេ#គជbយដូចy% ។ េêេពលេ)ះេហKយ ែដលyត់ដ(ងã អ%ក Wចេ+បKអvីែដល#ចរឹតពិតរបស់អ%ក េêក%8ង?រដ(ក)ំ។ IV. អ%ក+តវូទទួលIន?រយល់+ពម េដKមpីដ(ក)ំពួក េគ៖ កwងទំនុកចិត[និងរកáទំ)ក់ទំនងលàេដKមpី េធvKឲT!ព#អ%កដ(ក)ំរបស់អ%ក?ន់លà+បេសKរ ដូចអvីែដលេយKងIនេរ2នរ ួចមកេហKយ េមដ(ក)ំែដលWងែត តំែណង គឺIនoតបងZãមពល#េ+ចKន េដKមpីែត?រëរ អំsច និងផល+បេóជន៍{j ល់ខ<õន ។ េដKមpីេជ2សឲTÇï យពី ?រដ(ក)ំែបបេនះ អ%ក+តវូ េចះសម<ឹងេមKលខ<õនឯង និងអ%ក ជុéវÄញខ<õនផង ។ 10 of 25

អ%កនឹងទទួលIនផល+បេóជន៍េ+ចKនsស់ េêេពលែដល គិតពីអ%កដៃទ ។ ?ររកáទំ)ក់ទំនងលàបេងâKតបរិóសរីកñយ េêកែន<ងេធvK?រ §នឹងេធvKឲTកែន<ងេធvK?រេ)ះ?ន់ែតសបäយ រីកñយ និងេëរេពញេ>េBយក\< ំងãមពល ។ អ%កwកគិតេមKល៍ េតK\នអvីេកKតេឡKងេêេពលែដលអ%ក ចំsយ េពល#មួយមនុសDែដលអ%កមិនចូលចិត[។ !គេ+ចKន គឺអ%កនឹងខDត់ េខD™យក\< ំង និងេធvKឲTអ%ក\នWរមXណ៍ មិនលà ។ ផj8យេ>វÄញ េបKអ%កចំsយេពលេវz#មួយនឹងមិត[ភក[ិែដលអ%កចូលចិត[ គឺ §េធvKឲTអ%ក\នក\< ំងេឡKងវÄញ ដូច#?រwកថX និងេធvKឲTជវÄត របស់អ%ករីកñយ+សស់ +wយ ។ ដេូចះ% េតអK %ក+តវូរកáទ)ក ំ ់ទនំ ងលេàនះ េBយរេប2បs? អ%ក+តវូ ទទួលIន?រយល់+ពម និងេពញចិត[ពីពួកេគ េដKមpីឲTអ%កWចដ(ក)ំ ពួកេគIន ។ េនះ#ជéÅ៊ នប)j ប់ របស់?ំជេណ[K រៃន?រ+គប់+គង ។ អ%ក+តវូេចះេyរព និង ឲTតៃម<មនសុ Dជវុéញខ Ä <õនអ%ក ។ េêេពលអ%ក ទំ)ក់ទំនងនរs\% ក់េBយឥរិóបថសមរមT អ%កនឹងទទួលIន ?រwv គមន៍ó៉ ងកក់េ©[ ពីពួកេគ ។ 11 of 25

សរ ុបមក wកគិតេ>េមKល៍ +បសិនេបKអ%កបûü នរs\% កេBយ ?យវÄ? និងëកTសម[ីេ?ង?ច អ%កក៏ទទួលIនផលតបស%ងែបប ហ%ឹងមកវÄញែដរ ។ ផj8យេ>វÄញ េបKអ%ក\នចរឹតរំទុំ េហKយសុំឲTេគ ជួយអvីមួយ ពួកេគនឹងយល់+ពមចំេëះសំេណK ររបស់ អ%ក និងេធvK េBយអស់ពីចិត[ពីេថ<Kម ។ រេប2ប+Iស័យhក់ទងែបបេនះ§ពិត#UំIច់o< ំងsស់ េ+ëះ ែតមនុសDជុéវÄញខ<õនរបស់ អ%កេជM#ក់ និងេ?តសេសKរអ%ក ដូេច%ះ េហKយេទKបេគយល់+ពមេដKរúម?រដ(ក)ំរបស់អ%ក ។ និóយេBយែឡក ពួកេគេêែតេដKរúមេមដ(ក)ំែដលពួកេគទុក ចិត[ ។ #ពិេសសេêេពលែដលកែន<ង?រfរជួបបûg នឹង\ន េមដក( )ំ\%ក់ែសvងរកជនé យួ េដមK pីសុំឲT+កុ ម?រfរhំងអស់ជយួ េBះ+wយបûg និងរតឹចណំ ង+កមុ ហ៊ុនឲTIនរង\ំ ឹ ។ ឧhហរណ៍ ៖ កងទព័េជKងទឹកWេមរិក \នគុណតៃម<ដQអwè រTមួយ គឺ េគមិនរត់េUលនរs\% ក់េ)ះេទ េhះបី#េគ\នតួ)ទី#អvីក៏ េBយ ។ ដូេច%ះេហKយ េêេពលែដលពួកេគចូលសមរភូមិេមបûü ?រ Iនដកហូត¢នន[រស័ក[ិពួកេគhំងអស់y% បេs[ ះWសន%។ េê េពលែដលពួកេគមិនëក់¢នន[រស័ក[ិ §#wរបfg ញឲTេឃKញã ពួកេគស]ិតេêក%8ងw] ន!ពw< ប់ និងរស់ ដូចy% េBយមិន+ប?ន់ 12 of 25

¢នៈ ឬតួ)ទីអvីេឡKយ ។ +កឹត+កមមួយេនះ IនេដKរតួ)ទីó៉ ង សំoន់ េដKមpីបfg ញពីកិត[ិស័ពjរបស់អង7!ពេ)ះ ។ V. អ%កដក( )ំ+តវូបេងKតâ លទHផលល à +កុ ម?រfo<ំង +តូ វ?រេមដ(ក)ំពូែក ែដល\នែផន?រចäស់ zស់ េដKមpីi)Iន!ពេ#គជbយ ?រទទួលIន?រេពញចតិ ព[ ី+កមុ ?រfររបស់អ%ក េដមK pីដក()ំពកួ េគ §#េរMងសំoន់មួយ េហKយអង7!ព!គេ+ចKន េធvK?រ§យតៃម<!ព #អ%កដ(ក)ំគឺúមរយៈែតលទHផលែដលពួកេគទទួលIន ។ េនះ#មូលេហតុែដល ?ំជេណ[K រទី៣ៃន!ព#អ%កដ(ក)ំ គឺេ{[ ត េលKលទHផលែដលទទួលIន ។ េហKយស+\ប់េមដ(កhំងអស់ េដKមpី ទទួលIនលទHផល គ+ឺតវូបេងតKâ +កមុ ?រfរo<ំងមួយ ។ េតKអ%កUប់េផ[Kម§េBយរេប2បs? ដបé ូងេឡKយ §សំoន់sស់ ែដលអ%ក+តវូដងã( +កមុ ?រfរo<ំង មួយ មិនែមនេកKតេចញពី?រ+បមូលផ[8ំមនុសDwមÆØៗេ)ះេទ ។ 13 of 25

េលសK ពីេនះេទ2ត អ%ក+តវូពិនិតTឲTហXត់ចត់េ>េលតK ុលT!ពជ)é ញ និងលកÖខ័ណ° េផDងៗេទ2ត ។ ឧhហរណ៍៖ +កមុ Iល់េIះមួយ+កមុ ស\ជកÄ របស់េគ\%ក់ៗ \ន ជé)ញេរ2ងៗខ<õន េហKយ\% ក់ៗេលងIនó៉ ងលàេêែផ%ករបស់ េគ មិន ãអ%កេIះចុះេ+?ម ឬអ%កេIះបÆü=លក£ន[ក ។ ស\ជÄក\% ក់ៗ េលងេêក%8ងែផ%កo< ំងរបស់ េគ េBយេ+បKជé)ញរបស់ េគឲT?ន់ែត o< ំង និង?ត់បន]យចំណុ ចេ+?យúមែតWចេធvKេ>Iន ។ សកមX!ពេនះ គឺ#កិចèសហ?រy% ដQលàឥតេoè ះ េដKមpីេBះ+wយ បûgសX8គwXញhំង±យ ។ ដូចអvីែដល+គូ បង(vកIល់េIះ\%ក់ េåX ះ John Wooden Iននិóយã “\% ក់ៗែដលWចទទួលIន ពិនj8ពី+yប់Iល់ គឺ\នៃដដប់” ។ \នន័យã ក%8ងចំេsមអ%កអ%ក េលង\%ក់ែដលទទួលIនពិន8j គឺ#ចំែណកៃន?រសហ?រពី+កុ ម របស់ េគ ។ #?រពិតsស់ +គប់+កមុ ែដលo<ំង គ+ឺតវូ?រេមដក()ំo<ំង គ#ឺ មនុសDែដលi)ឲTIនãកូន+កុ ម\%ក់ៗ េធKvកិចè?រ+សុ ះៃដy% េហKយដក()ំពកួ េគេ>រកេyលេùដ+Qតមឹ +តវូ ។ 14 of 25

េលសK ពីេនះផងែដរ េមដក()ំក៏+តវូទទួលបន8កj េល?K រ+តតួ ពិនិតTរក ចណំ ុ ចេខD™យ និងចណំ ុ ចo<ំងេដមK pីេធឲKv T+កមុ របស់េគ?ន់ែតo<ំង ។ +តឡប់េ>និóយពី+កមុ Iល់េIះវញÄ អ%ក+តវូេរ2បអ%ក?រëរែដល o< ំងoង?រëរ និងអ%ក+បយុ ទHស+\ប់+បយុ ទH។ សំoន់#ងេនះេ>េទ2ត អvីែដលរតឹ ែតសំoន់ស+\ប់+កមុ មួយេ)ះ គឺ+តវូ\នេមដក( )ំ\%ក់ែដលមិនវេងងv ផ=<វ សម<ឹងេមKលអ)គតក8%ង ផ<=វដQធំេធងមួយ និងេរ2បចំកpõនេដKមpីេដKរេÇÉ ះេ>រកេyលេù ។ សូមpីែតក%8ងវÄស័យកី±ដQេBយ លទHផលចុងេ+?យមិនែមនសុទHែត WចwXន+តវូេ)ះេទ ។ WជវកមXក៏ដេូចះែ% ដរ ជយb ជម%ះក8ង?% រេលង Iល់េIះ គឺ\ន!ពសX8គwX ញេហKយលំIកo< ំងsស់ មុនហ%ឹ ង ឮëកT “ែ+សកេÅ៊ãេ#គជយb ” ។ អ%ក+គបូ ងក(v +តវូúមBនឲT #ក់zក់ã េត)ង+ K តវូ?រ?រëរមិនឲTស\ជកÄ +កមុ េលងសកមX o< ំងហួស េដKមpីសនDំក\< ំងទុកេលងនូវវគ7បន[ប)j ប់ េទ2តេBយ រេប2បs? េêក8ងប% របិ ទWជវកមX អ%កដក()ំក៏+តវូសួរសំណួរដចូ y% េនះែដរ ។ VI. េមដក()ំo<ំងេធទKv េងបKv fgញលទHផលដល់+កមុ និង េធឲKv T+កមុ \នãមពលo<ំង?< 15 of 25

បេងតK[ សមិទHផលឲTIនេ+ចនK +បេសK#ងេចះែតបេងតKâ +កមុ ។ ក8ង% )ម#អ%កដក()ំ អ%ក+តវូេធទKv េងឲKv TេគេមKល ។ +បសិនេបKអ%កដក()ំ េBយ!ព+បេហKនេ?ង?ច ឬក៏wj ក់េសjKរ ឥរិóបថេនះនឹងជះឥទHិ ពលដល់+កុ មរបស់អ%កឲTចះុ េខD™យដេូចះ%ែដរ ។ ែត+បសិនេបKអ%ក បfgញ?រខិតខ+ំ បឹងែ+បងឥតឈប់ឈរ េ)ះ+កមុ ?រfររបស់អ%ក ក៏o< ំង?< េ>úមេ)ះែដរ ។ #ឧhហរណ៍ \នេរMងតំsលមួយែដលេêកំឡ8ងេពលស£f7 ម បដÄវត[េកKតេឡKង េzក George Washington IនជÄះេសះេឡKង េ>េលK សំេùេ>?ន់+កុ មhÅ៊នែដលេលKកដុេéឈKេធKvធឹ%មមួយ មិនរ ួច ។ ជéនួសឲT?រជួយេBយ{j ល់ េzកេមបûü ?ររូបេនះIន ឈរមុខេគ េហKយជួយែ+សកេលKកទឹកចិត[ពួកyត់ ។ ប៉ុែន[េêេពល ែដលyត់ Iនដ(ងã? រ ែ+សក របស់ yត់ Iន េធvKឲTកងទ័ព\ន ក\< ំងó៉ ងពុះកេ£ûü លេហKយ េzក Washington IនចុះពីេលK ខ%ងេសះ និង Iនចូលរ ួមេលKកដុéេឈK#មួយy% ។ មិនយូ រប៉ុ)X ន កងទ័ពរបស់ េzកWចរំកិលដុéេឈKIនេBយេ#គជbយ ។ េរMងមួយែដលសំoន់#ង?រេធvKសកមX!ព{j ល់របស់ អ%ក េដKមpី បេងKនâ ãមពល+កុ មេ)ះ គឺេចះhញ+បេóជន៍េផDងៗេទ2តជួយ ដល់ជbយជម%ះរបស់អ%ក េដKមpីកwងãមពលដQo< ំង?< ។ 16 of 25

លទHផលលàេកKតេចញពីចណំ ងពះុ កេ£ûüល §នឹងជរé ញុ +កុ មរបស់ អ%កឲTបេងâKតសមិទHផល?ន់ែត+បេសKរេឡKង ។ ដូចអvីែដលអ%កនិពនH Thomas Caryle Iននិóយã “yX នជéេនM#ក់ក%8ងខ<õនអvីអwè រT# ?រសេ+មចសមិទHផលេ)ះេទ” ។ រងងv ៃZ នគុណធម៌ Iនអនûុ ØតឲTអ%កបេងតKâ Iនចល)+កុ មដoQ <ំង?< មួយ េហKយ§#អvីែដលេមដក()ំ+តវូយកចតិ ទ[ ុកBក់បផំ តុ េដមK pីឲT លទHផល?ន់ែតលà+បេសKរ បេÆüöសឲTផុតពីផលW+កក់ ។ ឧhហរណ៍ អ%ក+yន់ែតគតិ ពី+កមុ ហ៊ុន Apple េ>ចុះ ។ អស់ រយៈ េពលñប់សិបÇ%ំ+កមុ ហ៊ុនេនះ+yន់ែត#+កមុ ហ៊ុនែដល \នចេ)<ះ ទី ផá រ តូ ច មួយ ែត ខំ +បឹ ង េដKមpី ឲT\ ន ផ<= វW ច +ប កួ ត# មួយ ទីផáរ)ំមុខដូច# IBM និង Microsoft #េដKម ។ ែតេBយwរែត ផលិតផលដូច# iPhone េនះ IនេធឲKv T+កុ មហ៊ុនេនះែកែ+បមុខ \ត់ ។ úំងពីេពលេ)ះមក +កមុ ហ៊ុនមួយេនះÅក់បីដចូ មិនែដល េធvKអvីគួរឲThស់ ែភ%កhល់ែតេwះ៖ ñល់?របេÆèញផលិតផលថX hំងអស់ ែតងែតផj8ះ?រសេសK រ#និចè ។ េនះគឺេBយwរែតរល កសនj8ះដQអwè រT#អ%ក)ំផ<=វកន<ងមកគឺ៖ ជbយជéនះបេងâKតជbយជéនះ ។ 17 of 25

VII. គន<ឹះេដKមpីåនដល់!ព#អ%កដ(ក)ំក+មឹត៤ +តវូ េលកK ទឹកចតិ [ជរéញ?ុ រអភវិឌ~ស\ជកÄ +កមុ ឧបសគច7 មpងៗ ែដលេមដក()ំេêក8ង+ % កមុ ហ៊ុន!គេ+ចនK ជបួ +បទះ េ)ះ គឺ?រ{< ស់ប[=រៃនបរិó?សជéនួញឥតឈប់ឈរ ។ អvីែដល ដéេណK រ?រÇ% ំេនះ មិន+Iកដã§នឹងេêែតដéេណK រ?រដល់Ç% ំេ+?យ េ)ះេទ អÆèឹងេហKយIន# ?ររកáឲT\នេស]រ!ព និងទទួលIន េ#គជbយយូ រអែងvងគឺ#េរMងលំIកបំផុត ។ េតKក%8ង)ម អ%ក# េមដក()ំ+តវូរកដេésះ+wយែបបs? េរMងដwQ មÆØ៖ +តវូចងUំã ធនiនដសQ ំoន់បំផតុ ស+\ប់+កុ ម ហ៊ុនhំងអស់ គ#ឺ ធនiនមនសុ D ។ ទីផáរWច\នែកែ+ប+បលួ ស\¥ របរិ?Ö WចUស់ រិចរិល ?រផ7ត់ផ7ងZេផDងៗ Wចនឹងអស់ ប៉ុែន[ \នែតេêែត\នស?[ នុពលរីកលូតzស់ និងអភិវឌ~ន៍ខ<õន#និចè។ ចណំ ុ ចេនះេហKយ#អvីែដល+កុ មហ៊ុនេ#គជbយIនយកចិត[ទុកBក់ ó៉ ងo< ំង គឺេគផ[ល់ឱ?សឲTបុគ7លិកអភិវឌ~ន៍សមត]!ព និងជéរ ុញ េលKកទឹកចិត[ឥតឈប់ឈរ ។ 18 of 25

ក%8ងÇ% ំ ១៩៩៩ េzក Fortune IនឲTេåX ះ Synovus Fanancial Corperation ã#កែន<ងេធvK?រក៏លàBច់េគេêសហរដîWេមរិក ។ េBយ+កេឡកេមKលមកេ+?យវÄញ អតីត CEO រូបេនះនិóយã ëនរfvន់េនះWចទទួលIនេBយwរេហតុផលã +កុ មហ៊ុនមួយ េនះែតងែតសងតâ ់ធនï់េ>េល+Kកុ ម?រfរ និង ?រអភិវឌ~ធនiន មនុសD ។ អ%កដក()ំពិត+Iកដ េ+ប2បដចូ #+គបូ ងក(v េនះ#ជÅé ៊នែដលនឹងឆ8ះ< បûè ំងពី?ំជេណ[K រៃន!ព#អ%កដ(ក)ំេê?ំប)j ប់ េទ2ត ។ yត់ េ{[ តេលK?រែកៃច%មនុសDជុéវÄញខ<õនyត់ និងជួយេ+#មែ+ជងឲTពួក េគរីកចេ+មKន ។ ចំណុ ចេនះ ?រអភិវឌ~ន៍ធនiនមនុសD គឺ#iតុ សំoន់េêក%8ង!ព#អ%កដ(ក)ំ។ សូមេលKកឧhហរណ៍ អ%កនិពនHIនសេងâតេឃKញã អ%កដ(ក)ំែបប {< ស់ ប[= រមនុសD ( transformative leaders) Bក់? រ +បឹងែ+បងរបស់ េគែត ២០!គរយែតប៉ុេs´ ះេលKផលិត!ពរបស់ ខ<õន ចំsយ?រ+បឹងែ+បង ៨០!គរយែដលេêសល់េ>េលK?រ អភិវឌ~សមត]!ពបុគ7លិក ។ \នន័យã អ%កដ(ក)ំអwè រTទុកេUល ?ររីកចេ+មKនខ<õនឯងមិនសំoន់ដូចេyលេùធំៃន?របេងKâត+កុ ម ?រfរដQអចªរិយៈេ)ះេទ ។ 19 of 25

§\នwរៈសំoន់ែដល+តវូកត់ស\7ល់ã ?រអភវិឌ~ខ<õន§មិន+yន់ ែតលសà +\ប់+កមុ ហ៊ុនេ)ះេទ §ក៏#ត+មវូ?រUំIច់របស់មនសុ D ផងែដរ ។ េBយ?របេំ ពញត+មវូ?រេនះ §នឹង)ំឲTបុគល7 កិ របស់ អ%ក\នភក[ី!ពស+\ប់+កុ មហ៊ុន ?ត់បន]យ?រែ+បចិត[េ>េលK ?រែសvងរកឱ?សេêកែន<ងេផDង ។ ដូចែដលេយKងIនសិកáេហKយ ?រអភិវឌ~មនុសD\នwរៈសំoន់ ó៉ ងធេំ ធងស+\ប់!ពេ#គជbយែវងÇïយរបស់+កុ មហ៊ុនមួយ ។ េហKយក8ង)ម % #អ%កបfgត់បfgញ\%ក់ អ%ក+តវូែតរកឲTេឃKញតលT ុ !ពរ§ង?របេ+ង2នបុគ7លិករបស់ អ%ក និង ព+ង(ងសមត]!ពពួក េគេដKមpីឲTពួកេគេចះធំiត់េBយខ<õនឯង ។ VIII. ?របណ[ 8ះអ)គតអ%កដ(ក)ំគឺ#!រកិចèដQUំIច់ បំផុត េដKមpីបនDល់ទុកេêេករដéែណលដល់អ%ក ជé)ន់េ+?យ ?< យ#អ%កដ(ក)ំេ#គជbយ\% ក់\នដéេណK រែវងÇï យsស់ ប៉ុែន[ ផលលàែដលេកKតេចញពី?រដ(ក)ំេនះ គឺអwè រTsស់ ។ ែតó៉ ង sដéេណK រេនះមិន\នៃថïបÆèប់េ)ះេទ ។ េBយwែតអ%កដ(ក)ំ 20 of 25

ពិត+Iកដមិនែដលឈប់ែចករំែលកេBយ?របេ+ង2នអ%កដៃទេដKមpី ?< យ#អ%កដ(ក)ំដូចy% ែដរ ។ \នេហតុផលមួយចំនួនែដលបfg ញã?របេ+ង2នអ% កដៃទ\ន wរៈសំoន់ ។ ទីមួយ គឺ?រ\នែតេមដ(ក)ំែត\% ក់នឹងេធvKឲT\នចំណុ ចេខD™យេê ក%8ងអង7!ព ។ និóយម៉ºងេទ2ត គឺេពលែដល\នែតមនុសD\% ក់# អ%កេធKvñល់?រសេ+មចចិត[ អ%កដៃទេទ2តក8%ង+កុ មហ៊ុននឹង?<យ #មនុសDអសកមXនិង មិនឯកñជ ។ អ%កនិពនHIនhំងេ+ប2បេធ2ប េ>នឹង?រដ(ក)ំúមែបប+បៃពណី េនះã# +កបីមួយហv=ង ។ ជéនួសឲT?រេដKរúមហv=ង+កបីhំងងង(តងងល់ អង7!ពែដល\ ន+បសិទH!ពពិត+Iកដេគេរ2បចំដូច# ?ï នមួយហv=ង ែដលេÅះ េហKរ#ñង អកD V និង បនÇ[ <ស់y% រ§ងអ%កែដល+តវូ)ំមុខេដមK pី េហKរទប់ទល់នឹងក\< ំងខTល់ ។ េហតុផលមួយេទ2តគឺã?រ\នេមដ(ក)ំែត\% ក់ គឺមិនសមhល់ ែតេwះ៖ េពល\% ក់េ)ះឈប់ េតK\នអ%កsែដល\នសមត]!ព +គប់+yន់ស+\ប់ដ(ក)ំបន[Iន ? 21 of 25

មុនេពលែដលេរMងេនះមកដល់ §\នwរៈសំoន់sស់ េដKមpី បេងតKâ វបpធម៌ដក()ំក8ងអ% ង!7 ព និង ព+ងងស( មត!] ពស\ជកÄ +កមុ ឲT?< យ#អ%កដ(ក)ំេBយខ<õនឯងIន ។ េតKេធvKó៉ ងដូចេម[ចIន ? wមÆØេទ គឺ+yន់ែតបÆè=លពួកyត់ក%8ង ដéេណK រ?រ+គប់+គង េBយអនុûØ តឲTពួកyត់ចូលរ ួម?រសេ+មច ចិត[សំoន់ៗ)) ។ េធvKែបបេនះWចជួយអភិវឌ~ជé)ញដ(ក)ំរបស់ ពួកេគេBយខ<õនឯងIន ។ ?របេងâKតអ%កដ(ក)ំស+\ប់អ)គត គឺមិន+yន់ែត#ចំណុ ចសំoន់ របស់អង7!ពេ)ះេទ §ក៏#ជéÅ៊ នចុងេ+?យរបស់?ំជេណ[K រដ(ក)ំ ផងែដរ ែដល#េyល?រណ៍ែដលអ%កñល់y%+តវូេធ៖Kv បេងតKâ អ%កដក( )ំដូចy% ែដលWចផ[õចេផ[Kមúំងខ<õន#អ%កដ(ក)ំ និង បំផុសរកអ%កដ(ក )ំេ+?យៗេទ2តែដលនឹងបន[?រfរឲT\ន+បសិទH!ព#និរន[។ សូមពិUរs+ទឹស[ីរបស់ សូ+?ត ។ សិសD\% ក់របស់ ទសDនវÄ ទូេêសម័យ+កិចបុñណរូបេនះ េåX ះ Plato IនបេងâKតកមXវÄធីអប់រំ មួយ េដKមpី ផáយចំេណះ ដ(ង ដល់ កូ ន េ½ ជé) ន់ េ+?យ ។ ក%8ង ចំេsមសិសDhំងអស់ េ)ះ \ន\% ក់េåX ះ Aristotle ែដល េ+?យមកIន?< យ#អ%កបfg ត់បfg ញ (Mentor) ដQសំoន់\% ក់ 22 of 25

គឺេzក Alexander the Great ។ អ%កដ( ក)ំបណ[ 8ះអ%កដ(ក)ំ ស+\ប់អ)គត ។ េហKយក៏េê\នផល+បេóជន៍ដQសំoន់មួយេទ2តៃន?របេ+ង2ន អ%កដៃទ៖ ?រេមKលេឃKញអ%កដៃទរីកចេ+មKន និង េដKរúមរេប2បដ(ក )ំរបស់អ%ក គឺ#?រេលKកទឹកចិត[ដQមិនWច?ត់ៃថ<Iន។ úម?រពិត េនះេហKយគឺ#ធនiនស+\ប់បំេពញចិត[ខ<õនឯងដQ\នន័យបំផុត ។ េសចក[ីសេងÖបចុងេ+?យ wរសំoន់របស់ េស2វេ4េនះគឺ៖ អ%កដក()ំពិត+Iកដមិនែមនកណំ ត់េBយទនំ លួ ខុស+តវូ?រfរេចញ ពី?រសរេសរ#ផ<=វ?រេ)ះេទ ែត§កំណត់ េBយ?រ\នឥទHិ ពលេ>េលKអ%កដៃទេ>វÄញេទ ។ េដKមpី\នសមទHិផលអwè រT# អ%កដ(ក)ំ\% ក់ សូមេធvK#អ%កទំនុកបំរ ុងបុគ7លិករបស់ អ%ក បេងâKត ឲTIន#+កុ ម?រfរដ\Q ន+បសិទH!ពមួយ េហKយជរéញុ អ%កេផDង េទ2តឲTរីកចេ+មKន និង ?< យ#េមដ(ក)ំេBយខ<õនឯងIន ។ ដéបូ)X នែដលWចអនុវត[Iន៖ 23 of 25

សូមw[ ប់ េBយយកចិត[ទុកBក់នូវសុខទុកÖរបស់ និេóជÄតរបស់ អ%ក ។ ក%8ង?ររស់ េê+បUំៃថïេêេពលេយKងសួរã “ េតKអ%កសុខសបäយ េទ?” េយKងដូច#មិនសូវខvល់ពីចេម<Kយនឹងសំនួរេនះេទ ។ #េមដ(ក )ំ\%ក់ អ%ក+តូ វែត{<ស់ប[=រទេងKvមួយេនះេចញ ។ េដKមpីបេងKâត ចណំ ងhក់ទង#មួយ+កុ ម?រfររបស់អ%ក សូមw[ប់េBយយក ចិត[ទុកBក់នូវអvីែដលពួកyត់េឆ<Kយតបមក?ន់អ%ក៖ សេងâត េមKល ?យវÄ?ររបស់ បុគ7លិកនិងពºóមបfg ញមេ)សេÆèត)ឲTសុី េ>នឹងWរមXណ៍របស់ពកួ yត់ +តវូUំក8ងច% តិ #[ និចãè +តវូបេងតKâ ?រ េóគយល់+គប់ក+មឹត និង បណ[ 8ះឲT\ន?រទុកចិត[y% #និចè។ 24 of 25

wរពីeBook Cambodia ñប់សតវតDរ៍មកេហKយ និóយេBយសេងÖបUប់úំងពី?រIត់+ពះ ?យ+ពះIទជbយវរX័នទី៧ មកេម<ះ ។ កមÉ8#មិនhន់\នរដîបុរសs \% ក់អwè រTែដលWចw[ +បេទសឲTo< ំង?< េឡKងវÄញIនេ)ះេទ ។ ?រIត់ដួង+ពលឹង និងេមគំនិតេធvKឲT\នមនុសD#េ+ចKន+ចឡំខ<õន ã#អ%ក+Iជ†និងេកKតគំនិតតួឯកនិយម ។ ?រណ៍ េនះ បs[ លឲT \ន?រែបកIក់wមគ7ីគំនិត និងwX រតីរ ួបរ ួមរបស់អ%កេចះដ(ង ។ +បេទសមួយថមថយ និងចុះេខD™យ គឺេêេពលែដលអ%កេចះដ(ង§យ +បÅរ និងចងZឈ% ះចងZUញ់y% ខvះwX រតីតម[ល់#តិ#ធំ។ បចè8បpន% !ព Uប់úំងពីã% ក់ដ(ក)ំកំពូល បណ°ិ តស!UរT w£w[ UរT រហូតដល់ ñ£ស[តូចhប ែតងែតេកKតគំនិតចងZឈ% ះចងZUញ់# តិwសន៍ខ<õនឯង ។ ពួកេគមិនបងàន់ៃដដល់ជនs\% ក់ែដលេធvKខុស ឬ\នទសDនៈខុសពីខ<õនេ)ះេទ ។ ?រែហកហួរក%8ងសង7ម#តិេនះ បនDល់នូវ !ពេo< ចផáដល់+ប#ñ£ស[ េ+ëះពួកyត់Iនរស់ េê ក%8ងជវ!ពខvះមុ ខខvះ េ+?យ េBយ\ន +ប#ជនñប់មu#ន)ក់ ចំsក+សុក ។ ក8%ង)ម#អ%កេរ2នសូ+ត\%ក់ ចូរកុំ\នចិត[ អសXិ\នះ ឬេកKត\នអំណួ តេកàង?à ងឲTេwះ ។ ពី+កមុ ?រfរ eBook Cambodia 25 of 25