สัญญาเช่าทรัพย์และสัญญาเช่าซื้อ

สญั ญาเชา่ ทรพั ย ์
และ

สัญญาเชา่ ซ้อ

คาํ นํา

คมู ่ อื เร่องนเ้ ปน็ สว่ นหน่งของรายวิชากฎหมายธุรกจิ และพาณชิ ย ์
14026115 โดยเนอ้ หาของรายงานเร่องน้อธิบายเกย่ วกบั ลักษณะของสญั ญา
เชา่ ทรพั ยแ์ ละสญั ญาเชา่ ซ้อ สิทธขิ องผูใ้ หเ้ ชา่ ท่สามารถบอกเลิกสญั ญา
หนา้ ทค่ วามรับผดิ ของผเู ้ชา่ การระงับของสญั ญาเชา่ ซ้อ และความแตกตา่ ง
ระหวา่ งสญั ญาเชา่ ทรัพยก์ ับสญั ญาเชา่ ซอ้ เพอ่ ใหเ้ กดิ ประโยชนแ์ กผ่ ูท้ ่
ตอ้ งการศึกษา

ส า ร บั ญ หน้า
1
เ ร่ อ ง 8
9
ลั ก ษ ณ ะ ข อ ง สั ญ ญ า เ ช ่า ท รั พ ย ์ 11
แ บ บ ข อ ง สั ญ ญ า เ ช ่า ท รั พ ย ์ 14
สิ ท ธิ ข อ ง ผู ใ้ ห้เ ช ่า ท่ ส า ม า ร ถ บ อ ก เ ลิ ก สั ญ ญ า 21
ห น้า ท่ แ ล ะ ค ว า ม รั บ ผิ ด ข อ ง ผู เ้ ช ่า 26
ข อ้ ค ว ร ร ะ วั ง ข อ ง สั ญ ญ า เ ช ่า ท รั พ ย ์ 29
ลั ก ษ ณ ะ ข อ ง สั ญ ญ า เ ช ่า ซ้ อ 34
สิ ท ธิ แ ล ะ ค ว า ม รั บ ผิ ด ข อ ง คู ส่ ั ญ ญ า 36
ก า ร ร ะ งั บ ข อ ง สั ญ ญ า เ ช ่า ซ้ อ 40
แ บ บ ข อ ง สั ญ ญ า เ ช ่า ซ้ อ
ค ว า ม แ ต ก ต า่ ง ร ะ ห ว ่า ง สั ญ ญ า เ ช ่า ท รั พ ย ์กั บ สั ญ ญ า เ ช ่า ซ้ อ
บ ร ร ณ า นุ ก ร ม

1

ลักษณะของสัญญาเชา่ ทรัพย ์

2

1.เป็นสัญาตา่ งตอบแทน มีคูก่ รณี 2 ฝ่าย ฝ่ายหนง่ เรียกวา่ ผใู ้ หเ้ ชา่ มีหนา้ ท่
ใหค้ ูก่ รณอี กี ฝ่ายหนง่ เรยี กวา่ ผูเ้ชา่ ไดใ้ ชห้ รอื ไดร้ บั
ประโยชนใ์ นทรัพยส์ ินท่เชา่ ผเู ้ชา่ มหี นา้ ทช่ ําระคา่

เชา่ ใหผ้ ใู ้ หเ้ ชา่ และผูใ้ หเ้ ชา่ ตอ้ งเปน็ เจา้ ของ
กรรมสิทธใิ นทรพั ยส์ นิ ท่ใหเ้ ชา่ ดว้ ย

3

2. เปน็ สญั ญาทไ่ มไ่ ดม้ กี ารโอน ผูใ้ หเ้ ชา่ อาจไมใ่ ชเ่ จา้ ของทรพั ยส์ นิ ท่ให้
กรรมสิทธิในทรัพยส์ ิน เชา่ ก็ได ้ ผใู ้ หเ้ ชา่ อาจนําทรพั ยส์ นิ ของผูอ้ น่
มาใหเ้ ชา่ กไ็ ดห้ ากเจา้ ของอนุญาต หรือ
จะนําทรัพยส์ นิ ท่ตนเชา่ มาไปใหบ้ ุคคลอ่น
เชา่ อีกทอดหนง่ กไ็ ดห้ ากผูใ้ หเ้ ชา่ อนญุ าต
ไปใหบ้ ุคคลอ่นเชา่ อกี ทอดหนง่ ก็ไดห้ าก

ผใู ้ หเ้ ชา่ อนุญาต

4

ตัวอยา่ ง

แดงใหด้ ําเชา่ รถยนตข์ องตน ดําอาจนาํ รถยนตค์ ันดงั กลา่ วไปให้
ขาวเชา่ ตอ่ อีกทอดหนง่ กไ็ ด ้ การกระทาํ เชน่ น้เรยี กวา่ "การเชา่ ชว่ ง"
อยา่ งไรกด็ ีไมว่ า่ จะมีการใหเ้ ชา่ ไปก่ทอดกต็ ามกรรมสิทธิใน
ทรัพยส์ ินน้นยงั คงเปน็ ของเจา้ ของกรรมสทิ ธิเดิมเสมอ เนอ่ งจาก
สญั ญาเชา่ เปน็ สัญญาท่ไมไ่ ดม้ กี ารโอนกรรมสิทธใิ นทรัพยท์ เ่ ชา่

5

3 . ก า ร กํา ห น ด เ ว ล า ใ น ก า ร เ ช า่ 1.) การเชา่ สงั หารมิ ทรัพย ์ คอื คสู ่ ญั ญาจะตก
ทรัพย ์ ลงกนั ทาํ สัญญาการเชา่ ยาวนานเพยี งใดก็ได ้
2.) การเชา่ อสงั หารมิ ทรพั ย ์ คือ การเชา่
อสงั หาริมทรัพยจ์ ะทําสญั ญาเชา่ สูงสุด 30 ป
เทา่ นน้ (มาตรา 540)
ขอ้ ยกเวน้ ผเู ้ชา่ และผูใ้ หเ้ ชา่ ทรพั ยป์ ระเภท
สังหารมิ ทรพั ย ์ อาจจะตกลงกันวา่ เชา่ ตลอดชวี ติ
ของผเู ้ชา่ หรอื ผใู ้ หเ้ ชา่ ได ้

6

4.สญั ญาเชา่ ทรัพยเ์ ปน็ สญั ญาท่ กรณีผเู ้ชา่ ตาย สัญญาเชา่ ยอ่ มระงับลง ไมต่ ก
ถือเอาคณุ สมบัติของผูเ้ชา่ เปน็ ทอดแกท่ ายาทของผูเ้ชา่ แมว้ า่ จะไมค่ รบตาม
กาํ หนดสญั ญาก็ตาม
สาระสาํ คัญ กรณผี ูใ้ หเ้ ชา่ ตาย เชา่ สญั ญาเชา่ ยอ่ มไมร่ ะงบั
ทายาทของผใู ้ หเ้ ชา่ รับไปท้งสิทธแิ ละหนา้ ท่ของ
ผูใ้ หเ้ ชา่ ตอ่ ไปจนครบกําหนดตามสัญญาเชา่
กรณีผูเ้ชา่ เปน็ นิติบคุ คล ถา้ นิติบคุ คลนน้ ไดส้ น้
สภาพไป สญั ญาเชา่ กจ็ ะระงับลง

1. รายละเอียดของผูเ้ชา่ และ 2. รายละเอียดของ 7
ผูใ้ หเ้ ชา่ ทรัพยส์ นิ ท่เชา่ 3. ระยะเวลาการเชา่

7. รายการทรัพยส์ ินทใ่ ห้ สัญญาเชา่ ทรัพย ์ ควรมีอะไร 4. คา่ ตอบแทนและ
เชา่ ไมใ่ ชร่ ายละเอียดของ ในสัญญาบา้ ง วธิ กี ารชําระ
ทรพั ยท์ เ่ ชา่ แตเ่ ปน็ สง่ ทต่ ดิ

มากับทรพั ยท์ ่เชา่

6. ความรับผิดชอบ 5. ความรบั ผิดชอบ
ของคสู ่ ญั ญากรณผี ดิ ของผเู ้ชา่ กรณีผูเ้ชา่
ทําทรัพยส์ ินเสียหาย
สญั ญา

8

1. การเชา่ แบบระยะเวลาไมเ่ กนิ 3 ป ตอ้ งทําเปน็
หนังสอื สญั ญาเชา่ โดยมีการลงลายมอื ช่อท้งสองฝ่าย

แบบของสัญญาเชา่ ทรัพย ์

2. การเชา่ แบบระยะเวลาทเ่ กิน 3 ป ตอ้ งทําเปน็ หนงั สือ
และจดทะเบียนตอ่ พนักงานเจา้ หนา้ ท่ จึงจะใชฟ้ ้องรอ้ ง

บังคับคดไี ด ้

9

สิทธิของผูใ้ ห้เชา่ ท่สามารถบอกเลิกสัญญา

ONE 10

ผเู ้ชา่ ไมส่ งวนทรัพยส์ ินทเ่ ชา่ เสมอื นกับทว่ ญิ ญู TWO
ชนจะสงวนทรพั ยส์ นิ ของตน
ผเู ้ชา่ ผดิ นัดไมช่ ําระคา่ เชา่ พิจารณาดงั น้
1.) การเปน็ การเชา่ ตากวา่ รายเดอื น ผูใ้ ห้

เชา่ บอกเลกิ สญั ญาไดท้ ันที
2.) ถา้ คา่ เชา่ น้นพึงสง่ เปน็ รายเดอื น หรอื

ยาวนานกวา่ รายเดือนข้นไป ผูใ้ หเ้ ชา่ ตอ้ ง
บอกกลา่ วแกผ่ ูเ้ชา่ กอ่ นวา่ ใหช้ าํ ระคา่ เชา่
ภายในกาํ หนดเวลาใด ซง่ พงึ กําหนดอยา่
ใหน้ อ้ ยกวา่ สบิ หา้ วนั

1. ใชท้ รัพยส์ นิ ทเ่ ชา่ ตามประเพณีนยิ ม หรือ 11
ตามทก่ ําหนดไวใ้ นสัญญา
2. ชาํ ระคา่ เชา่ หนา้ ท่
3. รักษาหรือสงวนทรัพยส์ นิ เสมอื นเปน็ และ
ทรพั ยส์ ินของตน รวมถึงตอ้ งบํารุงรักษาและ ความรับผิด
ซอ่ มแซมเล็กนอ้ ยดว้ ย ของผูเ้ ชา่
4. ใหผ้ ใู ้ หเ้ ชา่ หรอื ตวั แทนเขา้ ตรวจตรา
ทรพั ยส์ ินทเ่ ชา่ เปน็ บางคร้งคราว
5. ตอ้ งรับผดิ ในความสูญหายหรอื บุบสลายของ
ทรพั ยส์ นิ ท่เชา่ เพราะความผดิ ของผูเ้ชา่ หรอื ของผู ้
อยูอ่ าศยั กบั ผเู ้ชา่ ดว้ ย

12

กรณีท่สญั ญาเชา่ สงั หารมิ ทรัพย ์ ผลของการโอนกรรมสทิ ธใิ น
ทรัพยส์ นิ ทเ่ ชา่
หากมีการโอนกรรมสิทธใิ นสังหารมิ ทรัพยท์ ่เชา่ จะ
ทําใหส้ ญั ญาเชา่ ระงับลง
ตวั อยา่ ง ขาวทําสัญญาเชา่ รถยนตจ์ ากดําเปน็ เวลา 2
ป หนง่ ปตอ่ มาดําไดข้ ายรถยนตค์ ันดังกลา่ วใหแ้ ก ่
เขยี ว
ดังนน้ สญั ญาเชา่ รถยนตร์ ะหวา่ งขาวกับดาํ ยอ่ มระงบั
ลง เน่องจากไดม้ ีการโอนกรรมสิทธใิ น
สังหาริมทรัพยท์ เ่ ชา่

13

กรณีท่สญั ญาเชา่ อสังหารมิ ทรัพย ์ ผลของการโอนกรรมสทิ ธใิ น
ทรพั ยส์ ินท่เชา่
หากมีการโอนกรรมสิทธใิ นอสงั หารมิ ทรัพยท์ ่เชา่ ไมไ่ ด ้
ทําใหส้ ญั ญาเชา่ ระงบั ลง
ตวั อยา่ ง ขาวทําสญั ญาเชา่ บา้ นจากดาํ เปน็ เวลา 2 ป หนง่ ป
ตอ่ มาดาํ ไดข้ ายบา้ นหลังดังกลา่ วใหแ้ กเ่ ขียว
ดังน้ สญั ญาเชา่ บา้ นระหวา่ งขาวกับดํายอ่ มไมร่ ะงบั ลง
เนอ่ งจากไมใ่ ชก่ ารโอนกรรมสิทธใิ นสงั หาริมทรัพยท์ ่เชา่
กรณนี ้สทิ ธิและหนา้ ท่ตามสัญญาเชา่ กจ็ ะตกแกเ่ ขยี วซ่ งเปน็
ผรู ้ ับโอนกรรมสิทธิในบา้ นหลังดังกลา่ ว เขยี วมหี นา้ ท่ตอ้ ง
ยอมใหข้ าวเชา่ บา้ นตอ่ ไปจนครบ 2 ป ตามสัญญาท่ขาวทาํ
กบั ดํา

14

ขอ้ ควรระวัง
ทําสัญญาเชา่ ทรัพย ์

15

1. การเชา่ ทรัพยส์ ินตามมาตรา 537 หมายถึงการเชา่ ทรัพยส์ ินทม่ ีรูปรา่ ง
ไดแ้ ก ่ อสังหารมิ ทรัพย ์ สังหารมิ ทรพั ยต์ า่ ง ๆ รวมถึงสทิ ธิตา่ ง ๆ ท่ไมม่ ี
รูปรา่ ง เชน่ ลขิ สิทธิ สิทธบิ ัตร สิทธใิ นเคร่องหมายการคา้ เปน็ ตน้

2. สัญญาเชา่ ทรัพยเ์ ปน็ สญั ญาท่ตกลงช่วระยะเวลาอันมีจํากดั ผเู ้ชา่ ไดใ้ ชห้ รือ
รับประโยชนใ์ นทรพั ยส์ ินอยา่ งใดอยา่ งหนง่ ชว่ ระยะเวลาอันจาํ กดั ซ่ง
หมายความวา่ ไมใ่ ชจ่ ะเชา่ กันตลอดไป จะตอ้ งมกี ารตกลงกนั วา่ ช่วระยะเวลา
อนั มีจํากดั เชา่ กันนานเทา่ ไหร่ เชน่ รายวนั รายเดอื น รายป แตเ่ ชา่ กนั โดย
ไมม่ ีเวลาสน้ สดุ นน้ ไมไ่ ด ้

16

3. สญั ญาเชา่ ทรพั ยเ์ ปน็ สัญญาท่มไิ ดม้ ีการโอนกรรมสทิ ธิในทรัพยส์ นิ เหน็
ไดช้ ัดวา่ ผูเ้ชา่ ไดใ้ ชห้ รือไดร้ ับประโยชนใ์ นทรพั ยท์ ่เชา่ เทา่ นน้ มไิ ดม้ ี
ขอ้ ตกลงใหโ้ อนกรรมสิทธิทเ่ ชา่ แตอ่ ยา่ งใด แมผ้ เู ้ชา่ จะไดค้ รอบครอง
ทรพั ยส์ นิ ท่ใหเ้ ชา่ กเ็ ปน็ การครอบครองเพอ่ ใชห้ รอื ไดร้ บั ประโยชนใ์ น
ทรัพยส์ นิ ทเ่ ชา่

4. สัญญาเชา่ ทรพั ยเ์ ปน็ สญั ญาซ่งกอ่ ใหเ้ กิดเพียงบุคคลสทิ ธไิ มใ่ ชท่ รัพยส์ ทิ ธิ เมอ่
การเชา่ มิไดเ้ ปน็ การโอนกรรมสิทธิ การเชา่ ทรพั ยก์ ็ยอ่ มไมก่ อ่ ใหเ้ กดิ ทรพั ยส์ ิน
เปน็ เพ่อแตก่ อ่ ใหเ้ กิดบุคคลสิทธขิ น้ เทา่ นน้

17

5. การระงับสัญญาเชา่ อาจมีสาเหตุมาจากผลทางกฎหมาย เชน่ เม่อหมด
สัญญาเชา่ ผูเ้ชา่ ถึงแกช่ วี ติ หรือทรัพยส์ นิ น้นสูญหายไป เชน่ ไฟไหม้
กฎหมายไดอ้ นุญาตผูใ้ หเ้ ชา่ หรอื ผูเ้ชา่ สามารถระงบั การเชา่ ไดโ้ ดยมติ อ้ ง
บอกกลา่ ว

เม่อฝ่ายใดฝ่ายหนง่ ปฏิบัตผิ ิดหนา้ ท่ตามท่ระบุไวใ้ นสัญญาเชา่ ในขอ้ สาํ คัญ เชน่
ไมช่ ําระคา่ เชา่ หรือถา้ สญั ญาเชา่ เปน็ แบบไมก่ าํ หนดระยะเวลาการเชา่ แตล่ ะฝ่าย
สามารถบอกเลิกสญั ญาได ้ แตต่ อ้ งบอกกลา่ วใหอ้ กี ฝ่ายหน่งรูต้ วั กอ่ นสักระยะ
หนง่ แตไ่ มจ่ ําเปน็ ตอ้ งบอกกอ่ นลว่ งหนา้ เกินกวา่ 2 เดือน

18

ทง้ หมดน้คือรายละเอยี ดเกย่ วกบั การสัญญาเชา่ ทรัพยท์ ต่ อ้ งทาํ ความเขา้ ใจให้
ตรงกัน รูค้ วามหมายของสญั ญาเชา่ ทรพั ยค์ ืออะไร ส่งท่ตอ้ งมีในสัญญาเชา่ ทรัพย ์
รวมท้งขอ้ ควรระวังตา่ ง ๆ เพ่อป้องกนั ปัญหาทอ่ าจเกดิ ขน้ ไดห้ รือตอ้ งฟ้องรอ้ ง
บังคบั คดกี นั ภายหลัง และทส่ าํ คัญคือเพอ่ ความสบายใจของผูเ้ชา่ และผใู ้ หเ้ ชา่ ไม่
วา่ จะเชา่ ระยะสน้ หรือระยะยาว

สญั ญาเชา่ ซอ้ หมายถึง สัญญาซ่ง 19
เจา้ ของทรพั ยส์ นิ เรยี กวา่ ผใู ้ หเ้ ชา่
ซอ้ เอา ทรพั ยส์ นิ ออกมาใหเ้ ชา่ และ สญั ญาเชา่ ซอ้
ใหค้ าํ มน่ วา่ จะขายทรัพยส์ นิ น้นหรอื ตา่ งกันอยา่ งไรกบั
จะใหท้ รพั ยส์ นิ น้นตกเปน็ สัญญาเชา่ ทรัพย ์
กรรมสทิ ธิของผูเ้ชา่ ซอ้ โดยมี
เงอ่ นไขวา่ ผเู ้ชา่ จะตอ้ งใหเ้ งนิ เปน็
งวดๆ จนครบ (มาตรา ๕๗๒)

20

ตัวอยา่ ง

นาย ก. เกษตรกรอยากไดเ้ คร่องสบู นา มาใชใ้ นการทําเกษตรกรรม ถา้
ซ้อเปน็ เงนิ สดจะมีราคา 6,000 บาท แตน่ าย ก. ไมม่ ีเงนิ สดจะชาํ ระจงึ
ไดต้ กลงทาํ สัญญาเชา่ ซอ้ กบั บริษทั ผขู ้ ายเครอ่ งสูบนาวา่ นาย ก. จะชําระ
งวดแรกเปน็ เงนิ 2,000 บาท และจะชําระอีกเดือนละ 400 บาทสบิ เดอื น
ในเดือนท่ 11 จะชาํ ระงวดสุดทา้ ย 1,000 บาท แลว้ นาย ก. จะไดเ้ ปน็

เจา้ ของกรรมสิทธใิ นเครอ่ งสูบนา ทนั ที

21

ลักษณะของ
สัญญาเชา่ ซ้อ

22

1.สัญญาตา่ งตอบแทน

ผูใ้ หเ้ ชา่ ซอ้ และผูเ้ชา่ ซ้อตา่ งมหี นา้ ท่ปฏบิ ัติ
ตอบแทนซง่ กันและกัน ไดแ้ ก ่ ผูใ้ หเ้ ชา่ ซอ้
ตอ้ งสง่ มอบทรพั ยส์ นิ ทใ่ หเ้ ชา่ ซอ้ แกผ่ เู ้ชา่ ซ้อ
และโอนกรรมสทิ ธใิ หเ้ มอ่ ผเู ้ชา่ ซ้อชําระเงนิ
ครบทุกงวด และผูเ้ชา่ ซ้อตอ้ งชําระเงินเปน็
งวดๆ แกผ่ ูใ้ หเ้ ชา่ ซอ้ เปน็ การตอบแทน

23

2. ผูใ้ หเ้ ชา่ ซอ้ ไมต่ อ้ งเปน็ เจา้ ของ
ทรัพยส์ นิ ท่ใหเ้ ชา่ ซอ้ ก็ได ้

เน่องจากกรรมสิทธิในทรพั ยส์ ินท่เชา่ ซอ้ จะโอนไปยัง
ผูเ้ชา่ ซอ้ เมอ่ ผูเ้ชา่ ซอ้ ไดช้ าํ ระราคาครบถว้ น ไมไ่ ดโ้ อน
ไปยงั ผเู ้ชา่ ซ้อทันทขี ณะท่ทาํ สัญญาเหมือนดงั สญั ญาซ้อ
ขาย ดังน้น ในขณะทําสัญญาเชา่ ซอ้ ผใู ้ หเ้ ชา่ ซอ้ จะ
เปน็ เจา้ ของทรัพยส์ ินทใ่ หเ้ ชา่ ซ้อหรอื ไมไ่ ด ้

แตภ่ ายหลังเมอ่ ผูเ้ชา่ ซอ้ ชาํ ระราคาครบถว้ นแลว้
ผูใ้ หเ้ ชา่ ซ้อจะตอ้ งเปน็ เจา้ ของทรพั ยส์ ินท่ใหเ้ ชา่ ซอ้
เพ่อใหส้ ามารถโอนกรรมสทิ ธิในทรัพยน์ น้ ไปยังผูเ้ชา่
ซอ้ ได ้

24

3. ผใู ้ หเ้ ชา่ ซ้อเอาทรัพยส์ ินของตนออกให้
เชา่ ประกอบกับใหค้ ํามน่ แกผ่ ูเ้ชา่ ซ้อวา่ จะ
ขายทรัพยส์ นิ นน้

สัญญาเชา่ ซ้อมีลกั ษณะเปน็ สัญญาเชา่ ประกอบกบั คาํ มน่
วา่ จะขาย ดังนน้ ผใู ้ หเ้ ชา่ จึงตอ้ งนําทรัพยส์ นิ ออกใหผ้ ู ้
เชา่ ซ้อไดใ้ ชส้ อยประโยชนจ์ ากทรัพยส์ นิ นน้ เหมือน
เชน่ สญั ญาเชา่ ทรัพย ์

25

4. เปน็ สญั ญาทก่ รรมสิทธใิ นทรพั ยท์ ่เชา่
ซ้อโอนไปยังผูเ้ชา่ ซ้อเม่อผเู ้ชา่ ซอ้ ชาํ ระ
เงนิ ครบทุกงวด

สญั ญาซอ้ ขายผอ่ นสง่ กรรมสิทธใิ นทรัพยส์ นิ โอนทันทตี ง้ แตท่ ําสัญญา
สัญญาเชา่ ซอ้ กรรมสทิ ธใิ นทรัพยส์ นิ โอนเมอ่ ผเู ้ชา่ ซ้อชาํ ระเงนิ
ครบทุกงวด

26

สทิ ธิหนา้ และความรับผดิ
ของคสู ่ ัญญา

ผูเ้ชา่ ซ้อตอ้ งชําระคา่ เชา่ ซอ้ จนครบถว้ น
ผูใ้ หเ้ ชา่ ซ้อมีหนา้ ทข่ ายหรอื โอน
กรรมสทิ ธใิ นทรพั ยส์ นิ แกผ่ ูเ้ชา่ ซ้อ
นอกจากนผ้ ูเ้ชา่ ซอ้ จงึ มสี ทิ ธบิ อกเลิก
สญั ญาเชา่ ซอ้ เม่อใดกไ็ ด ้

27

ตัวอยา่ ง

นาย ก. เชา่ ซ้อรถยนตจ์ ากนาย ข. ในราคา 120,000 บาท ตกลงชําระคา่
เชา่ ซอ้ เดือนละ 1 หม่นบาทเปน็ เวลา 12 เดือน นาย ก.ใชร้ ถยนตไ์ ด ้ 5
เดือน โดยผอ่ นชาํ ระคา่ เชา่ ซ้อไป 5 งวด เกดิ เบอ่ รถยนตค์ ันทต่ นเชา่ ซอ้
จงึ ไดส้ ง่ มอบรถยนตค์ นื ใหแ้ กน่ าย ข. เชน่ น้ กฎหมายถือวา่ สัญญาเชา่ ซ้อ
เปน็ อนั ระงับส้นไปเพราะการท่นาย ก. สง่ มอบรถยนตค์ นื ใหแ้ กน่ าย ข.

28

สทิ ธิหนา้ และความรบั ผดิ
ของคสู ่ ัญญา

เหตทุ ก่ ฎหมายกําหนดใหส้ ิทธแิ กผ่ เู ้ชา่ ซ้อทจ่ ะบอก
เลกิ สญั ญาเม่อใดก็ไดต้ ามใจชอบ ดว้ ยการสง่ มอบ
ทรพั ยส์ นิ กเ็ พราะสัญญาเชา่ ซ้อไดก้ าํ หนดคา่ เชา่ ซอ้
จากคา่ เชา่ บอกราคาทรพั ยส์ นิ น้นเขา้ ไปดว้ ย จึงมี
ราคาสูงกวา่ คา่ เชา่ ทรัพยส์ ินธรรมดาตามสัญญาเชา่
ทว่ ไป ผเู ้ชา่ ซอ้ จงึ มสี ิทธิบอกเลกิ สัญญาเชา่ ซ้อ
เมอ่ ใดก็ไดแ้ ตท่ ง้ น้ผเู ้ชา่ ซ้อจะตอ้ งเสยี คา่ ใชจ้ า่ ยใน
การสง่ มอบทรัพยส์ นิ คนื แกเ่ จา้ ของเอง

การระงับของสัญญาเชา่ ซอ้ 29

1. ผเู ้ชา่ ซ้อบอกเลกิ สญั ญาเมอ่ ใดก็ไดแ้ ละตอ้ งสง่ มอบทรัพยส์ นิ ท่
เชา่ ซอ้ คนื (มาตรา ๕๗๓)
2. บอกเลิกสญั ญาโดยผใู ้ หเ้ ชา่ ซอ้ เน่องจาก

2.1) ผูเ้ชา่ ซอ้ ทําผดิ สญั ญาในขอ้ ท่เปน็ สว่ นสําคญั
2.2) ผเู ้ชา่ ซอ้ ผิดนดั ชําระคา่ เชา่ ซ้อ 2 งวดติดตอ่ กัน
3. เมอ่ ทรัพยท์ เ่ ชา่ ซอ้ สญู หายไปท้งหมด

เจา้ ของทรัพยม์ สี ทิ ธิบอกเลกิ สญั ญาเชา่ 30
ซ้อไดใ้ นกรณดี ังตอ่ ไปน้คอื

1. ในกรณีท่ผูเ้ชา่ ซ้อผดิ 2. กรณที ่ผูเ้ชา่ ซ้อชาํ ระคา่
นดั ไมใ่ ชเ้ งนิ คา่ เชา่ ซอ้ เชา่ ซ้องวดหน่งแลว้ ผิดนัด
สองคราวติดๆกัน ไมช่ ําระงวดหน่งเชน่ น้
เจา้ ของทรพั ยส์ ินมี สลบั กนั ไปเรอ่ ยๆ ผใู ้ หเ้ ชา่
สทิ ธิบอกเลิกสญั ญาเชา่ ซอ้ มสี ทิ ธิบอกเลกิ สญั ญา
ซ้อได ้ (มาตรา ๕๗๔) เชา่ ซ้อไดห้ รือไม่

31

สาํ หรับกรณีน้ปรากฏวา่ ผเู ้ชา่ ซอ้ ผิดนดั ชาํ ระเงนิ เพยี งงวดเดยี ว
สลบั กบั การชาํ ระเงนิ งวดหนง่ ยังไมเ่ คยผดิ นดั ชําระเงินถึงสอง
งวดตดิ กนั จงึ ไมเ่ ขา้ เง่อนไขท่กฎหมายกาํ หนดไวว้ า่ ตอ้ งผิดนดั
ไมช่ ําระเงินสองคราวงวด ตดิ ตอ่ กนั เจา้ ของถงึ จะมสี ทิ ธบิ อกเลิก
สญั ญา ดังนน้ เจา้ ของจึงไมม่ ีสิทธิบอกเลิกสญั ญาเชา่ ซอ้ ได ้

32

เมอ่ เจา้ ของทรพั ยผ์ ใู ้ หเ้ ชา่ ซอ้ ใชส้ ทิ ธิบอกเลกิ
สญั ญาเพราะผูเ้ชา่ ซอ้ ผิดนัดไมช่ ําระเงินตาม
กําหนด เจา้ ของทรัพยม์ ีสิทธดิ ังตอ่ ไปนค้ อื

1. ริบเงินท่ผูเ้ชา่ ซอ้ ไดใ้ ชม้ าแลว้ กอ่ น
บอกเลิกสญั ญาได ้

33

เมอ่ เจา้ ของทรพั ยผ์ ใู ้ หเ้ ชา่ ซอ้ ใชส้ ทิ ธบิ อกเลกิ
สญั ญาเพราะผเู ้ชา่ ซอ้ ผดิ นัดไมช่ ําระเงินตาม
กาํ หนด เจา้ ของทรพั ยม์ สี ิทธิดงั ตอ่ ไปน้คอื

2. เจา้ ของทรพั ยม์ ีสทิ ธกิ ลบั เขา้
ครอบครองทรัพยส์ นิ น้นได ้

แบบของสัญญาเชา่ ซ้อ 34

ตอ้ งทําเปน็ หนงั สือทง้ สน้ ไมว่ า่
ทรพั ยส์ ินทเ่ ชา่ ซอ้ จะเปน็
อสงั หารมิ ทรพั ยห์ รือสงั หารมิ ทรัพยก์ ็
ตาม หากไมท่ ําเปน็ หนงั สอื จะตกเปน็
โมฆะ

35

ตัวอยา่ ง
นาย ก. เชา่ ซอ้ รถยนตจ์ ากนาย ข.โดยตกลงชําระคา่ เช่อซอ้ เปน็ รายเดือน
เปน็ เวลา 12 เดือน แตส่ ัญญาลงลายมือช่อนาย ข. ผูเ้ชา่ ซอ้ เพียงฝ่ายเดียว
หลงั จากนาย ก. ชาํ ระคา่ เชา่ ซ้อจนครบ 12 เดือน กรรมสทิ ธใิ นรถยนตย์ ัง
เปน็ ของ นาย ข. ไมโ่ อนเปน็ ของนาย ก. เพราะสัญญาเชา่ ซ้อลงลายมือชอ่
นาย ข. ผใู ้ หเ้ ชา่ ซอ้ เพยี งฝ่ายเดียว สญั ญาเชา่ ซอ้ จึงเปน็ โมฆะเสียเปลา่
การเชา่ ซอ้ อสังหาริมทรพั ย ์ (ทรัพยท์ เ่ คลอ่ นทไ่ มไ่ ด)้ เชน่ บา้ นหรือทด่ นิ
แมจ้ ะไดส้ ญั ญาเชา่ ซ้อเปน็ หนงั สอื กนั และผเู ้ชา่ ซ้อชําระคา่ เชา่ ซ้อครบถว้ น
แลว้ แตก่ ารไดม้ าซง่ อสงั หารมิ ทรพั ยน์ น้ ไมบ่ รบิ ูรณ ์ จนกวา่ จะไดไ้ ปจด
ทะเบียนตอ่ พนักงานเจา้ หนา้ ท่ (ป.พ.พ.ม. 1299)

36

ความแตกตา่ งระหวา่ ง
สัญญาเชา่ ทรัพยก์ ับ
สัญญาเชา่ ซ้อ

1. ผูใ้ หเ้ ชา่ ไมต่ อ้ งเปน็ เจา้ ของทรัพยส์ นิ ใหเ้ ชา่ 37
2. ผเู ้ชา่ มสี ทิ ธิเพียงไดใ้ ชห้ รอื ไดร้ บั ประโยชน์
ในทรัพยส์ นิ ทเ่ ชา่ เทา่ นน้ ไมว่ า่ เชา่ นานเทา่ ใดก็ สัญญาเชา่ ทรัพย ์
ไมไ่ ดก้ รรมสิทธิ
3. คา่ เชา่ อาจเปน็ เงนิ หรือทรัพยส์ นิ อยา่ งอน่
4. สัญญาเชา่ ไมม่ ีแบบ แตต่ อ้ งมีหลักฐาน
ฟ้องรอ้ งบงั คับคดีหากเปน็ การเชา่
อสงั หารมิ ทรพั ย ์
5. เชา่ มกี าํ หนดเวลา บอกเลกิ สญั ญากอ่ นครบ
กําหนดไมไ่ ด ้ เวน้ แตอ่ ีกฝ่ายผิดสัญญา และถา้
เชา่ ไมม่ ีกาํ หนดเวลาบอกเลิกสัญญาไดแ้ ตต่ อ้ ง
บอกกลา่ วลว่ งหนา้
6. สัญญาเชา่ มีสทิ ธิเฉพาะตัวผูเ้ชา่ ไมต่ กทอดไป
ยังทายาท

1.ผูใ้ หเ้ ชา่ ซ้อตอ้ งเปน็ เจา้ ของทรัพยส์ นิ ทใ่ หเ้ ชา่ ซ้อ 38
2 ผูใ้ ห้เชา่ ซ้อนอกจากจะมีสิทธิไดใ้ ชห้ รือไดร้ ับ
ประโยชน์ในทรัพยส์ ินเชา่ ซ้อแลว้ ยังอาจได ้ สญั ญาเชา่ ซ้อ
กรรมสิทธิในทรัพยส์ ินน้น หากชําระคา่ เชา่ ซ้อครบ
ทุกงวด
3.คา่ เชา่ ซ้อตอ้ งเปน็ เงินเทา่ น้น
4.สัญญาเชา่ ซ้อทรัพยส์ ินทุกชนิดตอ้ งทําตามแบบคือ
ทาํ เปน็ หนังสอื
5.ผูเ้ชา่ ซ้อบอกเลิกสัญญาไดท้ ุกเม่อ แมไ้ มม่ ีการผิด
สัญญา และไมต่ อ้ งบอกกลา่ วกอ่ น
6.สิทธิท่จะไดร้ ับกรรมสิทธิในทรัพยส์ ินท่เชา่ ซ้อ เม่อ
ผูเ้ชา่ ซอ้ ปฏบิ ัติตามเง่อนไข มิใชส่ ิทธเิ ฉพาะ
ตัวยอ่ มตกทอดไปยงั ทายาทได ้

39

การทาํ สญั ญาอยา่ ลืมดวู า่ คสู ่ ัญญาเปน็ คนหยอ่ นความสามารถหรือไม่
เจตนาทท่ าํ สัญญาเกิดจากความสมคั รและวตั ถปุ ระสงคข์ องสัญญาตอ้ ง
ชอบดว้ ยกฎหมายและไมข่ ัดตอ่ ศลี ธรรมอนั ดขี องประชาชน ไมอ่ ยา่ งนน้
นติ ิกรรมสญั ญา จะมีผลไมส่ มบูรณ ์ ข้นอยกู ่ บั เหตขุ องนิติกรรมนน้ ๆ วา่
จะมีผลเปน็ โมฆะหรือโมฆียะ

40

บรรณานุกรม

1. ทวีป ศรนี วล.(2565).ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย.์ [ออนไลน]์ .เขา้ ถงึ ได ้
จาก:https://www.drthawip.com/civilandcommercialcode/004. (วนั ทค่ น้ ขอ้ มลู :2565,05,
เมษายน).

2. บก๊ กัน191.(2550).ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณชิ ย ์ มาตรา 572-574. [ออนไลน]์ .เขา้ ถึงไดจ้ าก:
http://oknation.nationtv.tv/blog/biggun191/2007/12/21/entry-3. (วนั ท่คน้ ขอ้ มูล:2565,05,
เมษายน).

3. สรุ ศกั ดิ มณศี ร.(2563).กฎหมายสัญญาทางพาณชิ ย1์ .[ออนไลน]์ .เขา้ ถงึ ได ้
จาก:http://www.law.tu.ac.th. (วันทค่ น้ ขอ้ มูล:2565,04,เมษายน).
4. เชา่ ทรพั ยเ์ ชา่ ซอ้ .(2563). [ออนไลน]์ .เขา้ ถึงไดจ้ าก: https://busit.rmutto.ac.th/UserData/.
(วันท่คน้ ขอ้ มูล:2565,04,เมษายน).
5. ประเภทของสัญญา. [ออนไลน]์ .เขา้ ถงึ ไดจ้ าก:
https://ms.udru.ac.th/FNresearch/assets/pdf/ch04.pdf. (วนั ท่คน้ ขอ้ มลู :2565,05,เมษายน).
6. สัญญาเชา่ ทรัพย ์ 7 รายละเอียดสาํ คัญในสัญญาทผ่ ใู ้ หเ้ ชา่ -ผูเ้ชา่ ควรรู.้ (2564) .[ออนไลน]์ .เขา้ ถงึ ได ้
จาก: https://www.ddproperty.com/. (วันทค่ น้ ขอ้ มลู :2565,04,เมษายน).

รายช่อสมาชิก

1. จีรนันท์ ไพโรจน์ 62100365
2. ทิพยรัตน์ เ อ็ น ดู 62100410
3. รดา บุ ญ ถึ ง 62100515

4. ละอองเทียน สอนสุระ 62100524

5. วีรภัทร งามประวัติดี 62100540

6. สิรินยา นามวงษ์ 62100568

THANK YOU
THANK YOU
THANK YOU