ุ
ี
ั
9 กจกรรมวนตรษจน
ิ
1.วนไหว
ั
1.1. ไหวสงศกด์ ิสทธ์ ิ ชวงเชามด
ั
ิ่
ิ
ื
เรมตนดวยการไหวสงศกด์ ิสทธ์ ิ (ไปเลาเอ๊ย) ในชวงเชาเวลาประมาณ
ี
ิ่
ั
ิ
ิ่
06.00-07.00 น. เปนการไหวขอบคณสงศกด์ ิสทธ์ ิหรอเทพเทวดาผ ู
ั
็
ื
ุ
ิ่
ิ
ั
ุ
ั
ู
คมครองบานเรอน ทมาปกปกดแลใหเจาบานอยอยางรมเยนเปนสข หลง
ุ
ี่
็
ู
็
ื
ิ
ู
ั
ั
็
จากไหวเสรจ รอสกครจากน้นใหเผากระดาษเงนกระดาษทองตามประเพณ ี
ื
้
ื
ของไหว : เนอสตวตมสก(ซาแซ) 3 อยาง หรอ 5 อยาง (โหงวแซ) เชน ไก
ั
ุ
ิ
้
ํ
็
ู
เปด หม ฯลฯ ตอดวยผลไมมงคล 5-7 อยาง เหลา นาชา และกระดาษเงน
กระดาษทอง ใชธปในการไหว 5 ดอก
ู
1.2.การไหวบรรพบุรุษ ชวงสาย
็
ั
การไหวไปเปบออ เปนการแสดงความกตัญูตอบรรพบุรุษที่ลวงลบไปแลว
ี
้
่
ู
โดยชาวไทยเชือสายจีนจะจัดโตะไหวบรรพบุรุษไวในบาน แลวทําพิธบชา เพือ
็
เปนการตอบแทนบุญคุณและแสดงความระลึกถึง โดยในงานนญาติทกคนจะมา
ี
ุ
้
รวมตัวกัน
็
ของไหว : ของคาว เชน หมู เปด ไก ตับ ปลา
กับขาว นยมจัด 8 หรือ 10 อยาง ขาวสวย ขนมไหว เชน ขนมถวยฟู ขนม
ิ
่
กุยชาย ซาลาเปา ขนมเขง ขนมเทียน เปนหลัก ผลไม เชน สม กลวย เครือง
็
้
ดืม นาชา 5 ที่ หากมีไหวของคาวจะไหวดวยเหลาโดยใหจัด 5 ที่เชนกัน
่
ํ
กระดาษเงิน กระดาษทอง ตองมี "อวงแซจิ่ว" สําหรับใบเบิกทางใหบรรพบุรุษ
ลงมารับของไหว ทองแทงสําเร็จรูป แบงกกงเตก ธูปเทียน จํานวนธปไหว
ู
คนละ 3 ดอก
ั
ี
1.3.ไหวทําทานสมภเวส ชวงบาย
ี
ี
ี
ี
ั
ี
ื
ิ
การไหวทําทานแกผไมมญาตหรอสมภเวส (ไปฮอเฮยต๋) จะไหวตอนบาย
็
ุ
ั
ั
เวลาประมาณ 14.00-16.00 น. พอไหวเสรจ รอสกคร จากน้นใหจดประทด
ั
ู
ิ
เพอไลสงช่วรายออกไปใหหมด และเพอความเปนสรมงคลตอนรบตรษจน
็
ั
ี
ั
ิ
่
ิ่
่
ื
ุ
ื
ของไหว : อาหารตางๆ ทเหลอจากการไหวรอบเชาและรอบสาย ขาวสวย
ี่
ื
ิ
ื
ขนมตางๆ เชน ขนมเขง ขนมเทยน เผอกเชอมนาตาล และกระดาษเงน
ื
่
ํ
ี
้
ู
กระดาษทอง ใชธปในการไหวเพยง 1 ดอกเทาน้น
ั
ี
ิ
ี๊
2.ไหวเทพเจาไฉซงเอย
ี
วธบชาเทพไฉซงเอ้ย
ู
ิ
ี
ิ
การไหวเทพเจาไฉซงเอ๊ย 2564 สามารถต้งโตะบชากราบไหว
ู
ั
ิ
ี
ั
ื
ุ
ไดต้งแตเวลาประมาณ 23.00 น.ของคนกอนวนตรษจน ไป
ี
ั
ั
ุ
ี
ั
จนถงเวลา 01.00 น. ของวนตรษจน โดยตองหนหนาไปทาง
ึ
่
ิ
ึ
ื
็
่
ี่
ี
ี
ทศทเชอวาเทพเจาไฉซงเอ้ยเสดจลงมา ซงแตละปจะแตกตาง
ิ
็
ิ
ี
ั
กนไป ในวนตรษจน 2564 น เทพเจาไฉซงเอยเสดจมาทาง
ี
ั
้
ุ
ู
ื
ิ
ู
ทศตะวนออก ของไหวตองม คอ รปภาพหรอรปปนขอ
้
ั
ื
ั
ี
ั
ี
ี
งองคไฉซงเอ้ย , แจกนดอกไมสด 1 ค , เทยนแดง 1 ค ,
ู
ิ
ู
กระถางธป พรอมธป 3 5 9 หรอ 12 ดอกกได , นาชา 5 ถวย
ื
ํ
ู
็
้
ู
ี
ั
ั
, ขนมอ้ 5 ถวย , ขนมจนอบ , อาหารเจ 5 ถวย , ผลไม
ั
มงคล 5 อยาง และกระดาษเงนกระดาษทอง หลงจากน้นให
ิ
ั
ู
สวดบทสวดมนตสําหรบไหวบชา
ั
ิ
ิ
ี๊
3. รวมญาตกนเกยว
ุ
ี่
ี
ี
ั
ั
ิ
ิ่
ั
ื
ื
ั
สงทสําคญอกอยางในวนตรษจนคอวนนดรวมญาต เพราะถอวา
ั
ั
ิ
ิ
ุ
ิ
ี่
ี
็
เปนธรรมเนยมปฏบตททกคนในครอบครวตองเดนทางมากน
ิ
ื
ี
็
้
ุ
เก๊ยวดวยกนในวนซาจ๊บ ถอเปนมอสดทายกอนจะถงวนปใหม
ี
ั
ึ
ั
ั
ื
ั
ิ
ี
ั
หรอ "วนชวอก" วนแรกของปใหมชาวจนน่นเอง และเหตผลท ี่
ั
ั
ี
ื
ิ
ุ
ั
ื
ั
ี
็
็
ู
ตองกนเก๊ยวกเปนเพราะวารปรางของเก๊ยวมลกษณะเหมอนกบ
ี
ิ
ี
ิ
ั
เงนของจน เลยแฝงความหมายเปนนย ๆ วาใหรารวยเงนทอง
ี
่
ํ
็
ิ
ื้
4.กนเจมอเชาคอมอเเรกของป
ิ
ื้
ื
ิ
ิ
ี
ในวนชวอก (วนแรกของปใหมของชาวจน)
ี
ั
ั
ึ
ื
้
ื
่
ิ
ี
คนจนจะกนเจเปนอาหารมอแรก ซงถอวา
็
่
ื
้
็
ื
เปนมออาหารแรกของป โดยมความเชอวาจะ
ี
ี
ิ
ั
ื
ไดบญเหมอนกบกนเจตลอดท้งป ี
ั
ุ
ั
5.การประดบของแตงบานมงคล
ี
ี
ิ
5.1.ตดตยเหลยน ( 对 联) หรอ คําอวยพรปใหม : การเขยน "ตยเหลยน"
ื
ุ
ี
ุ
ี
ี
ึ
ึ
จะใชหมกดําหรอหมกทอง เขยนคําอวยพรลงบนกระดาษสแดง คําอวยพร
ื
ี
ั
ั
ี่
็
ิ
ี
ั
ี
ทนยมเขยนประกอบดวยตวอกษร 7 ตว เขยนเปนคํากลอน สวนมากจะ
ื
ิ
ิ
ั
ั
ี
ึ
อวยพรให "ทํามาคาขน หรอ ใหม่งมเงนทอง" จากน้นเอาไปตดตามประต ู
้
บานท้งสองขาง และมอก 1 แผนสําหรบตดทางขวางตรงกลางทางเขา-
ั
ิ
ั
ี
ี
ิ
ี
ั
่
ี
ึ
ู
้
ี
ออก ซงแผนนจะตองเขยนคําวา "ช ย ผง อน" ( 出⼊平安) มความหมาย
ู
ิ
็
ิ
วา เขา-ออกอยางปลอดภย นอกจากนคนจนยงนยมเอาภาพเดกผหญง
ั
ู
ี
ี
ั
้
ื
ี่
็
ี
ี่
ู
ู
ิ
็
ิ
และเดกผชาย ทเรยกวา "หนอวย" มาตดบรเวณประตบานเพราะถอวาเปน
ี
รปมงคลของจน
ู
ิ
5.2.ตดกระดาษฟ ู
ี่
ี่
ื
ี
ี
ั
สําหรบแผนกระดาษทรงสเหลยมขาวหลามตดสแดง และเขยนหรอ
ั
ิ
พมพดวยอกษรจน ทคนจนนยมนามาตดบนประตบานหรอหนาตางก ็
ํ
ื
ู
ิ
ี
ี
ี่
ั
ิ
ี
ั
ู
ิ
ื
ี่
คอ กระดาษฟ (福) ของแตงบานมงคลทเชอกนวา จะทําใหม่งมเงน
ั
่
ื
ทอง โชคลาภ ประสบพบเจอแตความสข ความโชคด ี
ุ
ิ
ั
ิ
5.3.ตดเปเปอรคตต้ง
ั
ั
็
ิ
็
ิ
ั
เปเปอรคตต้ง (Paper Cutting) เปนศลปะการตดกระดาษใหเปนลวดลายมงคล เชน ตว
ี
ั
็
ุ
ั
ี
ิ
ึ
่
ี
ั
ั
ั
ี
อกษรจน สตวจกรราศ ตนไม และผลไม ซงสําหรบวนตรษจนนยมใชกระดาษสแดงเปน
ั
ู
ี่
ี
ั
ื
่
ํ
ั
หลก จากน้นกนาไปตดไวทผนง ประต หรอหนาตาง โดยเชอกนวาจะนาความโชคดและ
ื
ํ
ั
ิ
็
ี่
ความสขมาสผคนในบาน นอกจากนแตละลวดลายกยงมความหมายทแตกตางกนออกไป
ั
ุ
ี
้
ี
ู
็
ู
ั
เชน
◆ ลกทอ หมายถง อายยนยาว
ู
ื
ึ
ุ
ู
◆ ผลทบทม หมายถง ความอดมสมบรณ
ึ
ิ
ั
ุ
◆ ตนสน หมายถง ความออนเยาว
ึ
ํ
ั
ี
่
ื
◆ ดอกเหมย ดอกโบต๋น หมายถง ชอเสยงและความรารวย
่
ึ
◆ ปลา หมายถง การอวยพร
ึ
็
ึ
◆ มงกร หมายถง ความยงใหญ เปนตํานา
ั
ิ่
็
ึ
ิ
◆ เปดแมนดารน หมายถง ความรก
ั
็
ั
ึ
◆ นกกางเขนเกาะกงตนพลม หมายถง สงด ๆ ทกําลงจะเกดในเรว ๆ น ี ้
ิ่
ั
ิ
ี่
ิ่
ี
6.จุดประทัด
่
ื
ื
ี
่
ุ
ั
ั
ุ
ี
ความเชอคนจนโบราณเชอวาเทศกาลตรษจนการจดประทดจะปด
ิ่
ี
ู
ั
เปาสงช่วราย ประทดภาษาจนกลางออกเสยงวา เปาจ เปาแปล
ั
ี
วาการระเบดออก จ แปลวาไมไผ ในสมยกอนมการจดประทดเพราะ
ี
ุ
ั
ั
ู
ิ
ู
ี
ั
ิ
ั
เชอวาสมยกอนมสตวประหลาดรปรางคลายสงโตออกมาทํารายชาว
ื
่
ี่
ู
บาน การจดประทดจะเสรมดวงใหผทอยอาศยโชคดมชย ควรจดใน
ั
ุ
ั
ี
ั
ิ
ี
ู
ุ
ี
ี่
ู
ี
ู
ิ
ี
ตอนเชาขณะพธไหวเจา ตําแหนงทจดคอประตทางเขา ผทมอาชพ
ื
ุ
ี่
ุ
ี่
ู
คาขายควรจดทประตรานคาจะเสรมดวงการคา
ิ
ิ
7.เชดสิงโต
ั
ั
ี
ึ
้
ี
็
ั
ี
ุ
ี
ี
วนตรษจนเปนวนขนปใหมและวนดของชาวจนประกอบกบชาวจน
ั
ใหการนบถอสงโตมากเพราะเชอวา สงโตมความศกด์ ิสทธ์ ิ
ิ
ี
ั
ั
ื
่
ื
ิ
ิ
ท้งมอทธฤทธ์ ิทจะบนดาลโชคลาภมาใหคอยชวยปกปองและปดเปา
ั
ี่
ี
ั
ิ
ั
ิ
ื
ิ
โพยภยไมใหมารงควานผคนไดและเชอกนวาผใดไดชมการเชดสงโต
ั
ู
ิ
่
ั
ู
ั
็
ิ
ิ
ึ
ี
ิ
ุ
ั
ี
ิ
ิ
จะมโชคลาภเจรญรงเรองเปนสรมงคล จงนยมเชดสงโตในวนตรษจน
ื
ิ
ุ
็
ั
ั
ิ
ี
ั
ู
ื
และสบทอดการแสดงมากวาพนป รปรางลกษณะของหวสงโตกจะ
้
ั
ึ
ี
ิ
มความแตกตางกนไปชาวจนแตละกลมเปนจะประดษฐขนสวนใหญ
ุ
็
ี
ื
็
ี่
ทเหนคอ
ิ
ี
- สงโตของชาวจนแคระ
ิ
ุ
- สงโตกวางตง
- สงโตแตจ๋วหรอสงโตปกกง หรอสงโตกวางเจา
ิ่
ั
ิ
ื
ิ
ิ
ื
ิ
8.ตดโคมแดงหนาบาน
ิ
ี
ิ
็
ื
ึ
ี่
ั
ี
็
่
ิ
ี
ี่
ี่
เปนธรรมเนยมทนยมอกหนงอยางทชาวจนนยมทํากนมาก กคอ การเปลยน
ั
ี
้
ึ
โคมตรษจน ถงแมวาปจจบน เราจะไมไดใชโคมแดงเหลานใหแสงสวางยาม
ี
ั
ุ
ุ
่
็
ื
ี
ํ
ี
ี
็
่
ี่
คาคนเหมอนในอดตแลวกตาม แตชาวจนมความเชอทวาโคมไฟสแดงจะเปน
ี
ื
ื
ตวดงดด และนาทางใหสงศกด์ ิสทธ์ ิท้งหลายเขามาอยในบานเรอนของเรา เพอ
ิ่
ั
ิ
ั
ึ
ู
ื
ื
่
ั
ู
ํ
ิ่
ั
ี
ั
ั
้
ุ
ิ
ั
ุ
็
ิ
คมครอง เปนสรมงคลกบทกคนในบาน นอกจานยงชวยขบไลและปดเปาสง
ั
ช่วรายใหไกลออกไปได
ิ่
ี
ั
ํ
ี
โคมไฟสแดงมกจะถกนามาใชในหลาย ๆ เทศกาลของจน โดยเฉพาะอยางยง
ู
ุ
ั
ี
่
ี
ึ
็
กบตรษจนหรอปใหม ซงในแตละเทศกาลกจะมลวดลายของโคมไฟแตกตาง
ี
ื
กนไป ชาวจนจะนาโคมไฟทรงกลมสแดง 1 ค มาแขวนไวเหนอประตบาน
ู
ํ
ี
ี
ู
ื
ั
หนาประตอาคาร และตามตนไมขางทาง
ู
9.ไหวแกชง
ื
่
ื
่
ี
ิ
ิ
ิ
ิ
ไหวแกชงเพอเสรมสรมงคลแกชวต : ตามความเชอของลทธ ิ
ั
ี
ี
ั
็
ี
เตาและชาวพทธมหายาน หากพบวาปนเปนปชงกบปเกดของ
ุ
้
ี
ิ
ิ
ิ
ตน กอาจจะทําใหชวตไมราบรน การงานตดขด เจบไขไดปวย
ี
ื
็
ั
่
็
ี่
ี
่
ื
ื
ี
ื
้
หรอดวงตก ฯลฯ คนจนและคนไทยเชอสายจนทมความเชอน ี ้
ี
่
ั
ื
ิ
ึ
ิ่
ี
จงมกจะไปทําพธแกชงเพอปดเปาสงรายๆ ออกไปจากดวง
ั
ื
่
ั
ี
ิ
่
ื
ี
ิ
ชะตาชวต เพอใหชวตราบรนและปลอดภยตลอดปโดยการแก
ี
ี
้
ี
่
ึ
ชงนเรยกอกอยางหนงวา "การฝากดวงชะตากบองคไทสวย"
ี
ั
ุ
็
หรอ "ไทสวยเอ้ย" ซงเปนเทพเจาคมครองดวงชะตาของมนษย
ี
่
ึ
ื
ุ
ี
ี่
ี
โดยไทสวยเอ้ยมท้งส้น 60 องค ครบตามกาลเวลาทแบงออก
ิ
ั
ี
ั
ั
็
เปน 60 ชวงเวลาตามหลกของโหราศาสตรจน แตละปกจะสลบ
็
ี
เปลยนองคเทพเจาคมครองดวงชะตาหมนเวยนไปเรอยๆ
ี่
ุ
ี
ุ
ื
่
ความหมายปชง
ึ
ี
่
คําปชงในภาษาจน แปลวา การปะทะ ซงหมาย
ี
ี่
ั
ถงการเปลยนแปลงคร้งใหญ ท้งในทางทดและ
ั
ี
ี่
ึ
ี
ี
ี
ึ
ราย “ ปชง ” จงหมายถงปทอาจมการปะทะ
ี่
ึ
่
ี
ื
ื
่
ี่
ั
ความเชอเรองปชงสวนใหญเกยวของกบองค
ี
เทพไทสวยเอ๊ยหรอเทพเจาผคมครองดวง
ื
ุ
ู
ชะตาทจนเชอวามอทธพลตอดวงชะตาหรอ
ิ
ิ
่
ื
ื
ี่
ี
ี
ี
ิ
ิ
ึ
การดําเนนชวตของคน จงมการไหวขอพร
ี
ี
ั
่
ื
้
ี
เทพเจาองคนเพอแกปชง ขอใหชวยปดเปา
ความทกข บรรเทาเคราะหกรรม
ุ
ขอหามปชง
ี
ื
ขอหามของปชงคอ ไมควรไปรวมในงานศพ
ิ
ี่
ิ่
แตถาหากหลกเลยงไมไดจรงๆ ใหนากงใบ
ํ
ี
ิ
ิ
ทบทมตดตวไปดวย และกอนเขาบานใหใช
ั
ั
ั
้
ํ
ั
นาสะอาดใสกงใบทบทมปดใหท่วตว
ิ่
ิ
ั
ั
ุ
สําคญทสดคอ ละเวนการไปสงศพ การอยใน
ี่
ู
ั
ื
ี
ํ
พธฝงศพ หรอนาหบศพลงหลม เพราะเชอวา
ิ
่
ื
ี
ื
ุ
ั
ั
ดวงชะตาของผน้นจะไดรบผลกระทบ ทําให
ั
ู
ื
ิ
็
รางกายเกดการเจบปวย หรอกจการคา
ิ
ั
ประสบปญหาตาง ๆ
คําถาม
คําถาม
ุ
ี
ึ
ิ
ั
ั
ุ
ั
1.ทําไมคนจงนยมจดประทดกนในวนตรษจน?
2.การไหวมกชวง ชวงเวลาใดบาง?
ี่
ี
3.ยกตวอยางของประดบตกแตงบานมงคล?
ั
ั
ิ
4.ในวนรวมญาตคนจนมกจะกนอะไรกน
ิ
ั
ี
ั
ั
ี
5.การไหวแกชงเรยกวาอะไร
เฉลย
เฉลย
ึ
ั
1.ทําไมคนจงนยมจดประทดกนในวนตรษจน?
ุ
ิ
ุ
ั
ี
ั
ิ่
ตอบ เพอปดเปาสงชวราย
ั่
ื่
ี่
ี
2.การไหวมกชวง ชวงเวลาใดบาง?
ื
ตอบ 3ชวง ชวงเชามด ชวงสาย ชวงบาย
ั
ั
3.ยกตวอยางของประดบตกแตงบานมงคล?
ู
ตอบ ตยเหลยน กระดาษฟ เปเปอรคตตง โคมไฟ
ี
ุ
ั
ิ้
4.ในวนรวมญาตคนจนมกจะกนอะไร?
ี
ิ
ั
ั
ิ
ี๊
ตอบ เกยว
5.การไหวแกชงเรยกวาอะไร?
ี
ี้
ื
ตอบ การฝากดวงชะตากบองคไทสวย หรอ ไทสวยเอย
ั
สมาชก
ิ
ิ
ั
1.ชญานนนท นนทกจดํารง ม.5/6 เลขท 2
ั
ี่
ิ
ู
ี
ี่
2.ดาราวด ทองชนตย ม.5/6 เลขท 3
ี
ุ
3.ภทรวด ศรบตร ม.5/6 เลขท 4
ี
ี่
ั
ั
4.ภทรวด อศวเรองโรจน ม.5/6 เลขท 5
ี่
ั
ื
ี
ั
ี่
ิ
ิ
5.กณศา สงหรตน ม.5/6 เลขท 6
ิ
ิ
6.ธรรมพร พบลธนาภรมย ม.5/6 เลขท 16
ี่
ู
ั
7.ณฐกานต ทบทม ม.5/6 เลขท 31
ี่
ิ
ั
ิ
ี่
8.พมพ น ภา ไทย วบล วงศ ม.5/6 เลขท 32
ิ
ู
ิ
9.ภทรวด คําโหยก ม.5/6 เลขท 33
ั
ี
ี่