แบบฝึกทักษะการดุลสมการรีดอกซ์

จงดลุ สมการรีดอกซ์ต่อไปนโ้ี ดยใชเ้ ลขออกซิเดชัน โดยแสดงวิธีดุลสมการใหช้ ัดเจน 43

BiO3- + Mn2+ → Bi3+ + MnO4-

ข้นั ที่ 1 พจิ ารณาเลขออกซิเดชนั ท่ีเปล่ยี นแปลง

ลดลง 2 x 5 = 10

BiO3- + Mn2+ → Bi3+ + MnO4-

เพม่ิ ขนึ้ 5 x 2 = 10

เลขออกซเิ ดชัน +5 3(-2) +2 +3 +7 4(-2)

ข้นั ที่ 2 ดลุ เลขออกซเิ ดชนั ทีเ่ พิ่มขนึ้ ให้เท่ากันกับเลขออกซิเดชนั ทล่ี ดลง โดยเตมิ เลขสมั ประสทิ ธ์หิ นา้ สารต้ังต้น
และผลิตภัณฑ์ เขียนเลขออกซิเดชนั ท่ีเพ่ิมขึน้ ไวข้ ้างหน้าตวั ออกซิไดซ์ และเลขออกซิเดชันทล่ี ดลงไว้หนา้ ตัวรีดิวซ์

5BiO3- + 2Mn2+ → 5Bi3+ + 2MnO4-

ขนั้ ท่ี 3 ดลุ จานวนอะตอมของธาตทุ ่ไี ม่เปล่ยี นเลขออกซิเดชัน
- ดลุ จานวนอะตอมทไ่ี มใ่ ช่ O และ H
- ดุลจานวนอะตอม O โดยการเตมิ H2O และดลุ อะตอม H โดยเติม H+

5BiO3- + 2Mn2+ + 14H+ → 5Bi3+ + 2MnO4- + 7H2O

ขัน้ ท่ี 4 ตรวจสอบความถกู ตอ้ ง โดยนบั ผลรวมของจานวนอะตอมของแต่ละธาตุและประจไุ ฟฟ้า ทางด้านซ้าย
และด้านขวาของสมการ ซึ่งต้องได้จานวนเท่ากัน

จานวน Bi 5BiO3- + 2Mn2+ + 14H+ 5Bi3+ + 2MnO4- + 7H2O

5 5

จานวน Mn 2 2

จานวน O 15 15

จานวน H 14 14

ผลรวมประจุไฟฟ้า 5(1-) + 2(2+) + 14(1+) = 13+ 5(3+) + 2(1-) + 0 = 13+

ดังนนั้ สมการรีดอกซ์ท่ีดลุ แล้ว เป็นดงั นี้

5BiO3- + 2Mn2+ + 14H+ → 5Bi3+ + 2MnO4- + 7H2O

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 2 เคมไี ฟฟา้ วชิ า เคมี 4 รหสั วชิ า ว32224

จงดลุ สมการรีดอกซ์ตอ่ ไปนโี้ ดยใช้เลขออกซเิ ดชัน โดยแสดงวิธีดุลสมการให้ชดั เจน 44

MnO4-(aq) + SO32-(aq) → MnO2(aq) + SO42-(aq)

ข้ันท่ี 1 พิจารณาเลขออกซเิ ดชันทีเ่ ปล่ียนแปลง
…………ล…ดล…ง…3…x…2…=……6 …

MnO4-(aq) + SO32-(aq) → MnO2(aq) + SO42-(aq)

+…4…3…(2…-) …………เพ…ิ่ม…ขนึ้……2 …x …3 …=…6…
…+…7 4…(2…-) +…4…2…(2…-) +…6…4(…2…-)
เลขออกซิเดชัน

ขน้ั ที่ 2 ดุลเลขออกซเิ ดชนั ทีเ่ พม่ิ ขน้ึ ให้เทา่ กนั กับเลขออกซเิ ดชันทล่ี ดลง โดยเติมเลขสมั ประสิทธิ์หน้าสารตง้ั ต้น
และผลิตภัณฑ์เขยี นเลขออกซเิ ดชนั ทเี่ พมิ่ ข้ึนไว้ขา้ งหน้าตวั ออกซไิ ดซ์ และเลขออกซิเดชันทล่ี ดลงไว้หน้าตัวรดี ิวซ์

…2… MnO4-(aq) + ……3 SO32-(aq) → …2… MnO2(aq) + …3…SO42-(aq)

ขั้นท่ี 3 ดุลจานวนอะตอมของธาตทุ ไ่ี มเ่ ปลย่ี นเลขออกซิเดชัน
- ดุลจานวนอะตอมท่ไี ม่ใช่ O และ H
- ดลุ จานวนอะตอม O โดยการเติม H2O และดุลอะตอม H โดยเตมิ H+
…2 MnO4-(aq) + …3 SO32-(aq) + 2…H…+(…aq) → …2MnO2(aq) + …3SO42-(aq) + H…2…O…(l)
- สาหรับปฏิกิรยิ าในภาวะเบส ใหเ้ ติม OH- จานวนเท่ากับ H+ ทั้งสองดา้ น ของสมการ รวม H+ กับ

OH- เปน็ H2O

2…MnO4-(aq) +…3SO32-(aq)+ …2…H…+ + …2O…H…-→2…MnO2(aq)+…3SO42-(aq)+ …H2…O…+ …2…O…H-
และหกั ล้าง H2O ที่ปรากฏทั้งสองด้านของสมการ

2…MnO4-(aq) + …3 SO32-(aq) + H…2…O…(l) → …2MnO2(aq) + …3SO42-(aq) + …2O…H…-…

ขั้นท่ี 4 ตรวจสอบความถูกต้อง โดยนับผลรวมของจานวนอะตอมของแต่ละธาตุและประจุไฟฟ้า ทางด้านซ้าย
และดา้ นขวาของสมการ ซ่ึงตอ้ งไดจ้ านวนเทา่ กนั

จานวน Mn 2MnO4-(aq) +3SO32-(aq) + H2O(l) 2MnO2(aq)+3SO42-(aq)+ 2OH-(aq)
จานวน S
จานวน O 2 2
จานวน H 3 3
18 18
ผลรวมประจไุ ฟฟ้า 2 2
2(1-) + 3(2-) + 0 = 8- 0 + 3(2-) + 2(1-) = 8-

ดังน้ัน สมการรีดอกซ์ทดี่ ลุ แลว้ เป็นดงั นี้
2MnO4-(aq) +3SO32-(aq) + H2O(l) → 2MnO2(aq)+3SO42-(aq)+ 2OH-(aq)

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 2 เคมีไฟฟ้า วชิ า เคมี 4 รหัสวชิ า ว32224

45

4. Al(s) + H+ (aq) → Al3+(aq) + H2 (g)
สมการรีดอกซ์ท่ดี ลุ แล้ว เปน็ ดังน้ี
Al(s) + 2H+ (aq) → Al3+(aq) + H2g) + e-

5. Cu(s) + NO3-(aq) → Cu2+(aq) + NO(g) (ในภาวะกรด)
สมการรดี อกซ์ที่ดลุ แลว้ เป็นดังนี้
3Cu(s) + 2NO3-(aq) + 8H+(aq) 3Cu2+(aq) + 2NO(g) + 4H2O(l)

6. Zn(s) + MnO4- (aq) → Zn2+(aq) + MnO2(s) (ในภาวะเบส)
สมการรดี อกซ์ทด่ี ุลแล้ว เป็นดงั น้ี
3Zn(s) + 2MnO4-(aq)+4H2O(l) → 3Zn2+(aq) + 2MnO2 (s) + 8OH- (aq)

หน่วยการเรยี นรูท้ ่ี 2 เคมไี ฟฟา้ วิชา เคมี 4 รหัสวิชา ว32224

46

แนวคาตอบ
บัตรแบบฝึกหดั ท่ี 2

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 2 เคมีไฟฟา้ วิชา เคมี 4 รหัสวิชา ว32224

47

บัตรแบบฝึกหดั ท่ี 2 การดุลสมการรีดอกซ์โดยใช้ครง่ึ ปฏกิ ริ ยิ า

จงดุลสมการรีดอกซ์ต่อไปนี้โดยใช้คร่ึงปฏกิ ริ ยิ า โดยแสดงวธิ ดี ุลสมการใหช้ ดั เจน
1. MnO2(s) + Fe2+(aq) + H+(aq) → Mn2+(aq) + Fe3+(aq) + H2O(l)

พจิ ารณาการเปล่ียนเลขออกซิเดชนั ของธาตุเ พอื่ กาหนดครงึ่ ปฏกิ ริ ยิ าออกซิเดชนั และ

ครึ่งปฏิกิรยิ ารีดักชัน

…+M4…n…O2(s) + Fe2+(aq) + H+(aq) → Mn2+(aq) + Fe3+(aq)+ H2O(l)
…+2…… …+…2… …+…3…
เลขออกซิเดชนั ………F…e…2+…(a…q…) ……… → …………Fe…3…+(…aq…)………
……M……nO…2…(s…) ………… → …………M…n…2+…(a…q…) ……
ครึ่งปฏกิ ิรยิ าออกซเิ ดชัน
คร่ึงปฏิกริ ิยารีดักชัน

ข้ันที่ 1 ดลุ จานวนอะตอมของแตล่ ะธาตแุ ละผลรวมประจุไฟฟ้าในแตล่ ะคร่งึ ปฏิกิริยา

ดลุ จานวนอะตอมท่ไี ม่ใช่ O และ H คร่ึงปฏกิ ิริยาออกซเิ ดชัน
ดลุ จานวนอะตอม O โดยเติม H2O Fe2+(aq) → Fe3+(aq)
ดลุ จานวนอะตอม H โดยเติม H+ ไมม่ ี O จึงไม่ตอ้ งเติม H2O
ดลุ จานวนประจไุ ฟฟ้า โดยเตมิ e- ไมม่ ี H จงึ ไมต่ ้องเติม H+
Fe2+(aq) → Fe3+(aq) + e-
ดลุ จานวนอะตอมทีไ่ มใ่ ช่ O และ H
ดลุ จานวนอะตอม O โดยเตมิ H2O ครึ่งปฏิกิรยิ ารดี กั ชัน
ดุลจานวนอะตอม H โดยเติม H+ MnO2(s) → Mn2+(aq)
ดลุ จานวนประจุไฟฟ้า โดยเตมิ e- MnO2(s) → Mn2+(aq) + H2O(l)
MnO2(s) + 4H+ → Mn2+(aq) + H2O(l)
MnO2(s) + 4H+ +2e- → Mn2+(aq) + H2O(l)

ขั้นที่ 2 ทาจานวนอิเล็กตรอนในแต่ละครึ่งปฏิกิริยาให้เท่ากัน โดยคุณด้วยตัวเลขท่ีเหมาะสม ซ่ึงเป็นตัวเลข
จานวนเตม็ ทน่ี ้อยท่สี ดุ

คร่งึ ปฏกิ ริ ิยาออกซเิ ดชัน …………ค…ณู …ด…้วย……2 …เพ…ื่อใ…ห…้มี…2e…-…เท…่า…กบั …ค…รึ่ง…ป…ฏกิ…ริ …ิยา…ร…ดี ัก…ช…นั …………………………
……2…Fe…2…+(…aq…)……→………2F…e…3+…(a…q…) …+…2…e…- ………………………………………………………………………………………
ครง่ึ ปฏิกิริยารีดักชัน …………ค…ูณ…ด…้วย…1…เ…พ…อื่ ใ…ห…้มี…2e…-…เท…า่ ก…บั …ค…รึ่ง…ป…ฏิก…ริ …ยิ า…อ…อก…ซ…เิ ด…ชนั………………………
……M…n…O…2(…s)…+……4H…+…(a…q…) …+…2…e-……→………M…n…2+…(a…q…) +……2…H2…O…(l…) …………………………………………………………

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 2 เคมไี ฟฟ้า วชิ า เคมี 4 รหัสวิชา ว32224

48

ข้ันท่ี 3 รวมสองครึ่งปฏิกิริยาเข้าด้วยกันแล้วหักล้างจานวนอิเล็กตรอน โมเลกุล หรือไอออน ท่ีเหมือนกัน ออก
ทงั้ สองด้านดว้ ยจานวนทเี่ ทา่ กัน
……………………………………………………2…F…e…2+…(a…q…) …→………2…Fe…3…+(…aq…)…+…2…e…- ………………………………………
………………………………………M…n…O…2(…s)…+…4…H…+…(a…q…) +……2e…-…→………M……n2…+(…a…q)…+……2H…2…O…(l…) ………………………
………2…F…e…2+…(a…q…) …+…M…n…O…2(…s)…+……4H…+…(a…q…) …→………2…F…e…3+…(a…q…) …+…M…n…2+…(a…q…) …+…2…H…2O…(…l)………………………

ตรวจสอบความถูกต้อง โดยนับผลรวมของจานวนอะตอมของแต่ละธาตุและประจุไฟฟ้า ทางด้านซ้ายและ
ด้านขวาของสมการ ซึ่งต้องได้จานวนเท่ากัน

จานวน Fe 2Fe2+(aq) + MnO2(s) + 4H+(aq) 2Fe3+(aq) + Mn2+(aq) + 2H2O(l)
จานวน Mn 2 2
จานวน O 1
จานวน H 1 2
ผลรวมประจไุ ฟฟ้า 4
2
2(3+) + (2+) + 0 = 8+
4

2(2+) + ) 4(1) = 8+

ดงั น้นั สมการรีดอกซ์ทีด่ ุลแลว้ เปน็ ดังนี้
……………………………2F…e…2+…(a…q…) …+…M…n…O…2(…s)…+……4H…+…(a…q…) ……→………2F…e…3+…(a…q…) …+…M…n…2+…(a…q…)…+…2…H…2O…(…l)……

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 2 เคมีไฟฟา้ วชิ า เคมี 4 รหัสวิชา ว32224

จงดุลสมการรีดอกซ์ต่อไปนีโ้ ดยใชค้ รึ่งปฏกิ ิรยิ า โดยแสดงวิธีดุลสมการใหช้ ัดเจน 49
2. Cr(OH)3(s) + ClO-(aq) → CrO42-(aq) + Cl-(aq) (ในภาวะเบส)

พจิ ารณาการเปลี่ยนเลขออกซิเดชนั ของธาตุเ พ่ือกาหนดครงึ่ ปฏกิ ิรยิ าออกซิเดชนั และ

คร่งึ ปฏกิ ริ ยิ ารดี ักชัน

C…r(…O+…H3…)3(s) + ClO-(aq) → CrO…+4…26-…(aq) + Cl-(aq)
……+…1 …-…1…
เลขออกซิเดชัน ………C…r(…O…H)…3(…s)……… → …………C…rO…42…-(a…q…) ……
………C…lO…-(…aq…)………… → …………C…rO…42…-(a…q…) ……
ครึง่ ปฏกิ ิรยิ าออกซเิ ดชัน
ครึ่งปฏกิ ริ ยิ ารีดกั ชัน

ขน้ั ท่ี 1 ดุลจานวนอะตอมของแตล่ ะธาตุและผลรวมประจุไฟฟ้าในแต่ละคร่ึงปฏิกริ ิยา

ดลุ จานวนอะตอมที่ไมใ่ ช่ O และ H ครึ่งปฏิกริ ิยาออกซเิ ดชัน
ดุลจานวนอะตอม O โดยเติม H2O
ดุลจานวนอะตอม H โดยเติม H+ Cr(OH)3(s) → CrO42-(aq)
ดุลจานวนประจุไฟฟ้า โดยเตมิ e-
Cr(OH)3(s) + H2O(l) → CrO42-(aq)
ดลุ จานวนอะตอมทีไ่ ม่ใช่ O และ H Cr(OH)3(s) + H2O(l) → CrO42-(aq) + 5H+
ดลุ จานวนอะตอม O โดยเติม H2O Cr(OH)3(s) + H2O(l) → CrO42-(aq) + 5H+ + 3e-
ดุลจานวนอะตอม H โดยเติม H+
ดุลจานวนประจไุ ฟฟ้า โดยเติม e- ครึ่งปฏกิ ริ ิยารดี ักชนั

ClO-(aq) → CrO42-(aq)

ClO-(aq) → CrO42-(aq) + H2O(l)
ClO-(aq) + 2H+→ CrO42-(aq) + H2O(l)
ClO-(aq) + 2H++ 2e-→ CrO42-(aq) + H2O(l)

ขั้นที่ 2 ทาจานวนอิเล็กตรอนในแต่ละครึ่งปฏิกิริยาให้เท่ากัน โดยคุณด้วยตัวเลขที่เหมาะสม ซึ่งเป็นตัวเลข
จานวนเต็มที่น้อยทีส่ ดุ

คร่ึงปฏิกริ ิยาออกซิเดชัน …………ค…ณู …ด…ว้ ย……2 …เพ…ือ่ ใ…ห…ม้ ี…6e…-…เท…่าก…บั …ค…รึ่ง…ป…ฏิก…ิร…ิยา…รีด…ัก…ช…นั …………………………
……2…Cr…(O…H…)3…(s)…+…2…H…2O…(l…) …→………2C…rO…4…2-(…aq…)…+…1…0H…+…(a…q)…+…6…e-……………………………………………………………
ครง่ึ ปฏิกริ ิยารดี กั ชัน …………ค…ูณ…ด…ว้ ย…3…เ…พ…่อื ใ…ห…้มี…6e…-…เท…่าก…ับ…ค…ร่งึ …ปฏ…กิ …ริ …ยิ า…ออ…ก…ซ…เิ ด…ชัน………………………
……3…Cl…O…-(a…q…) +…6…H…+(…aq…)…+…6…e-…→………3C…l…-(a…q…) +…3…H…2O…(…l) ……………………………………………………………………

ขั้นที่ 3 รวมสองคร่ึงปฏิกิริยาเข้าด้วยกันแล้วหักล้างจานวนอิเล็กตรอน โมเลกุล หรือไอออน ที่เหมือนกัน ออก

ท้ังสองด้านด้วยจานวนท่เี ท่ากนั
………………………………………2…C…r(…O…H)…3(s…)…+…2H…2…O…(l)…→………2…Cr…O…42…-(a…q…) +…1…0…H…+(a…q…) …+ …6e…- ………………………
……………………………………………3…C…lO…-(…aq…) …+…6H…+…(a…q)…+…6…e…- →………3…Cl…-(a…q…) …+ …3H…2…O(…l)……………………………
……………………2…Cr…(O…H…)3…(s…)+…2H…2…O(…l)…+3…C…lO…-(a…q…)+…6…H+…(a…q…) →………2…Cr…O…42…-(a…q)…+…10…H…+(…aq…)+…3…Cl…-(a…q…)+…3H…2…O…(l)……

ดงั นั้น สมการรีดอกซ์ท่ีดลุ แลว้ เป็นดงั นี้
……………………………2…C…r(O…H…)3…(s…) +……3C…lO…-…(aq…)……→………2C…r…O4…2-…(a…q)…+…4…H…+(a…q…) …+ …3C…l-…(a…q)…+…H…2…O(…l)……………

หนว่ ยการเรียนร้ทู ่ี 2 เคมีไฟฟา้ วชิ า เคมี 4 รหสั วิชา ว32224

จงดุลสมการรีดอกซ์ตอ่ ไปนโี้ ดยใชค้ รง่ึ ปฏิกริ ิยา โดยแสดงวิธีดุลสมการให้ชัดเจน 50
3. Cr2O72-(aq) + H2S(aq) + H+(aq) → Cr3+(aq) + H2O(aq) + S(s)

พจิ ารณาการเปล่ียนเลขออกซเิ ดชนั ของธาตุเ พอื่ กาหนดครง่ึ ปฏิกริ ิยาออกซเิ ดชันและ

คร่ึงปฏิกิริยารดี กั ชนั

C…r2…O+…762…-(aq) + H2…S(…a-…q2) + H+(aq) → Cr3+(aq) + H2O(aq) + S(s) …0……
…+…3…
เลขออกซิเดชัน ………H…2S…(a…q…) ………… → …………S(…s)………………

ครง่ึ ปฏกิ ิริยาออกซเิ ดชัน ………C…r2…O…72-…(a…q)……… → …………C…r3+…(a…q…) ………

คร่ึงปฏกิ ริ ิยารดี ักชนั

ข้ันท่ี 1 ดลุ จานวนอะตอมของแต่ละธาตแุ ละผลรวมประจุไฟฟา้ ในแต่ละครึ่งปฏกิ ริ ิยา

ดุลจานวนอะตอมทไ่ี ม่ใช่ O และ H ครงึ่ ปฏิกิรยิ าออกซเิ ดชัน
ดุลจานวนอะตอม O โดยเติม H2O
ดลุ จานวนอะตอม H โดยเตมิ H+ ดุลจานวนอะตอมที่ไมใ่ ช่ O และ H
ดุลจานวนประจุไฟฟ้า โดยเติม e-
ดลุ จานวนอะตอม O โดยเตมิ H2O
ดลุ จานวนอะตอมทีไ่ มใ่ ช่ O และ H ดุลจานวนอะตอม H โดยเติม H+
ดุลจานวนอะตอม O โดยเติม H2O ดุลจานวนประจุไฟฟา้ โดยเตมิ e-
ดลุ จานวนอะตอม H โดยเตมิ H+
ดุลจานวนประจุไฟฟ้า โดยเติม e- ครงึ่ ปฏิกริ ิยารดี กั ชัน

Cr2O72-(aq) → 2Cr3+(aq)
Cr2O72-(aq) → 2Cr3+(aq) + 7H2O(l)
Cr2O72-(aq) + 14H+(aq) → 2Cr3+(aq) + 7H2O(l)
Cr2O72-(aq) + 14H+(aq) + 6e- → 2Cr3+(aq) + 7H2O(l)

ขั้นที่ 2 ทาจานวนอิเล็กตรอนในแต่ละครึ่งปฏิกิริยาให้เท่ากัน โดยคุณด้วยตัวเลขที่เหมาะสม ซ่ึงเป็นตัวเลข
จานวนเตม็ ทีน่ ้อยท่สี ดุ
ครง่ึ ปฏิกิริยาออกซิเดชัน …………ค…ูณ…ด…้วย……3 …เพ…่ือใ…ห…ม้ ี…6e…-…เท…่า…กบั …ค…รง่ึ…ป…ฏิก…ริ …ยิ า…ร…ีดกั…ช…ัน…………………………
……3…H2…S…(aq…)……→……3…S…(s…) +…6…H…+(…aq…)…+…6…e-………………………………………………………………………………………
ครง่ึ ปฏกิ ริ ยิ ารดี กั ชัน …………ค…ูณ…ด…้วย…1…เ…พ…่ือใ…ห…ม้ ี…6e…-…เท…า่ ก…ับ…ค…รง่ึ …ป…ฏกิ…ริ …ยิ า…อ…อก…ซ…ิเด…ชัน………………………
……C…r2…O7…2-…(a…q)…+…1…4H…+…(a…q)…+…6…e…- …→……2…C…r3…+(a…q…) …+…7H…2…O…(l)………………………………………………………………

ข้ันที่ 3 รวมสองครึ่งปฏิกิริยาเข้าด้วยกันแล้วหักล้างจานวนอิเล็กตรอน โมเลกุล หรือไอออน ที่เหมือนกัน ออก
ทงั้ สองด้านดว้ ยจานวนท่เี ท่ากนั
………………………………………………………3H…2S…(a…q…) …→………3…S(…s)…+…6…H+…(a…q…) +……6e…- ……………………………………
…………………………………………C…r2…O…72-…(a…q)…+…1…4…H+…(a…q…) +…6…e…- …→……2…C…r3…+(…aq…)…+…7H…2…O…(l)…………………………
…………………………3…H2…S…(a…q)…+…C…r2…O…72-…(a…q)…+…1…4…H+…(a…q…) …→……3…S(…s)…+…6…H+…(a…q…) +……2C…r3…+(…aq…)…+…7…H2…O…(l)…………

ดงั นั้น สมการรีดอกซ์ท่ีดุลแล้ว เปน็ ดงั นี้
…………………………………3…H…2S…(a…q…) +…C…r…2O…72…-(a…q…) +……8H…+…(a…q)…→………3S…(s…) …+ …+…2C…r…3+…(a…q)…+…7…H…2O…(l…) ……………

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เคมไี ฟฟา้ วิชา เคมี 4 รหสั วชิ า ว32224

51

4. Cl2(g) + SO2(g) + H2O(l) → SO42-(aq) + Cl-(aq) + H+(aq)
สมการรดี อกซ์ทีด่ ุลแลว้ เป็นดงั นี้
Cl2 (g) + SO2 (g) + 2H2O(l) → SO42-(aq) + 2Cl- (aq) + 4H+ (aq)

5. Zn(s) + MnO4- (aq) → Zn2+(aq) + MnO2(s) (ในภาวะเบส)
สมการรดี อกซ์ทดี่ ุลแลว้ เป็นดงั น้ี
3Cu(s) + 2NO3-(aq) + 8H+(aq) → 3Cu2+(aq) + 2NO(g) + 4H2O(l)

6. Cr2O72-(aq) + H+ (aq) + Cl- (aq) → Cr3+(aq) + Cl2 (g) + H2O(l)
สมการรดี อกซ์ที่ดลุ แล้ว เปน็ ดงั นี้
Cr2O7 2-(aq) + 14H+ (aq) + 6Cl- (aq) → 2Cr3+(aq) + 3Cl2 (g) + 7H2O(l)

7. Cu(s) + NO3 - (aq) → Cu2+(aq) + NO(g)
สมการรดี อกซ์ทด่ี ลุ แล้ว เปน็ ดงั น้ี
3Cu(s) + 2NO3-(aq) + 8H+(aq) → 3Cu2+(aq) + 2NO(g) + 4H2O(l)

8. Au(s) + HNO3 (aq) + HCl(aq) → HAuCl4 (aq) + NO2 (g)
สมการรดี อกซ์ที่ดุลแล้ว เปน็ ดังนี้
Au(s) + 4HCl(aq) + 3HNO3 (aq) → HAuCl4 (aq) + 3NO2 (g) + 3H2O(l)

หนว่ ยการเรียนรทู้ ่ี 2 เคมไี ฟฟ้า วิชา เคมี 4 รหัสวิชา ว32224

52

แแนนววคคาาตตออบบ
แบแบบบททดดสสออบบกก่ออ่ นน--หหลลังเงั รเียรนยี น

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 2 เคมไี ฟฟ้า วิชา เคมี 4 รหัสวชิ า ว32224

53

แนวคาตอบแบบทดสอบก่อน - หลังเรยี น

แบบฝึกทักษะ เรือ่ ง การดลุ สมการรดี อกซ์
รายวชิ าเคมี 4 รหสั วชิ า ว 32224 ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5
คาช้แี จง
1. แบบทดสอบนเ้ี ปน็ แบบปรนยั ชนิดเลือกตอบ 4 ตวั เลอื ก จานวน 10 ข้อ 10 คะแนน
2. เลือกคาตอบทีถ่ กู ตอ้ งเพียง 1 ข้อ โดยทาเคร่ืองหมาย X ตรงกบั คาตอบท่ถี กู ตอ้ ง

1. สมการใดต่อไปนเ้ี ปน็ สมการรีดอกซ์ที่ดลุ แล้ว
ก. 2NH3 + 5O2 → 2NO + 3H2O
ข. Co(NO3)2 + 6KCN → K4Co(CN)6 + 2KNO3
ค. 2K2Cr2O4 + 2HCl → K2Cr2O7 + 2KCl + H2O
ง. 2KMnO4 + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O

ใชต้ อบคาถามขอ้ 2 – 8
กาหนดให้ เมอื่ ต้องการดลุ สมการของปฏกิ ิรยิ าระหวา่ ง Cu กับ HNO3 ดังสมการ
aCu(s) + bNO3- (aq) + xH+ (aq) → cCu2+(aq) + dNO(g) + yH2O(l)
2. อัตราส่วนจานวนโมลของ H+ : H2O ในสมการทีด่ ุลแลว้ มคี า่ เป็นเท่าใด

ก. 3 : 8
ข. 8 : 4
ค. 2 : 2
ง. 2 : 4
3. ถ้าเลขสัมประสิทธขิ์ อง Cu เปน็ 1 เลขสัมประสิทธิ์ของ H2O เปน็ เทา่ ใด
ก. 2
ข. 4
ค. 8/3
ง. 4/3
4. เลขสมั ประสทิ ธจิ์ านวนโมลรวมทั้งหมดหลงั จากท่ีดุลสมการแล้วมคี ่าเท่าใด
ก. 26
ข. 24
ค. 22
ง. 20

หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 2 เคมีไฟฟ้า วิชา เคมี 4 รหัสวชิ า ว32224

5. นกั เรยี นสามารถเขยี นคร่ึงปฏกิ ิริยาออกซิเดชันไดต้ รงตามข้อใด 54

ก. Cu(s) → Cu2+(aq) + 2e-
ข. Cu2+(aq) + 2e- → Cu(s)
ค. NO3- (aq) + 3e- → NO(g)
ง. NO(g) → NO3- (aq) + 3e-
6. . จากสมการรดี อกซ์ท่ดี ุลแล้วมีการถ่ายโอนอเิ ล็กตรอนทั้งหมดกี่โมลอิเล็กตรอน
ก. 6
ข. 5
ค. 3
ง. 2
7. จากสมการรดี อกซ์ที่ดลุ แล้ว a , b , c และ d มคี า่ เท่าไร ตามล าดับ
ก. 2 , 3 , 3 , 2
ข. 4 , 2 , 4 , 2
ค. 3 , 2 , 3 , 2
ง. 3 , 8 , 8 , 2
8. จากสมการรดี อกซ์ทดี่ ลุ แล้วผลรวมประจุไฟฟ้ารวมของสารตง้ั ตน้ และผลิตภณั ฑ์มคี ่าเทา่ ใด
ก. +4
ข. +6
ค. +8
ง. +10

9. คร่งึ ปฏกิ ริ ยิ า Cr2O72- + H+ + e- → Cr3+ + H2O ถ้าครง่ึ ปฏิกริ ิยานเ้ี กิดสมบรู ณเ์ มอ่ื ใช้
Cr2O72- 1 mol ขอ้ ใดถกู ต้อง

ก. H+ 7 mol รบั อเิ ลก็ ตรอน 3 mol
ข. H+ 7 mol รับอเิ ล็กตรอน 6 mol
ค. H+ 14 mol รับอิเลก็ ตรอน 3 mol
ง. H+ 14 mol รับอิเล็กตรอน 6 mol

10. จากปฏิกริ ิยา aMnO2 + bFe2+ + cH+ → dMn2+ + eFe3+ + fH2O เมอื่ ดลุ สมการรี
ดอกซ์แลว้ a และ b มคี ่าตรงกับขอ้ ใด

ก. 1 , 2
ข. 2 , 1
ค. 1 , 1
ง. 2 , 2

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 2 เคมีไฟฟา้ วชิ า เคมี 4 รหัสวชิ า ว32224