ระบบยาน่ารู้

ระบบยา......น่ารู้

จดั ทาโดย
กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลสระบุรี

2564

สารบัญ

เร่ือง หน้า

ยาท่มี คี วามเสยี่ งสงู (High Alert Drugs........................................................1
การประเมินแพ้ยาและแนวทางการป้ องกนั แพ้ยาซา้ ………………………….. 2
การป้ องกนั ความคลาดเคลอื่ นทางยา (Medication error)……………………7
แนวทางการจดั การเรื่องความตอ่ เน่อื งในการรักษาทางยา..............................9
(medical reconciliation)
แนวทางการจดั การเรื่องปฏิกิริยาต่อกนั ของยา โดยเฉพาะ ……………………11
fatal drug interaction
การทบทวนการใช้ทรัพยากรด้านยา Drug Use Evaluation (DUE)………… 12
รายการยาทเ่ี ป็ นยาบญั ชี จ(2).......................................................................14
วงรอบการบริหารยา....................................................................................15
STOCK WARD และการจดั การยาคืน ..........................................................18

1

ยาท่มี คี วามเส่ียงสูง (High Alert Drug)

จากคาจากดั ความยาท่มี คี วามเส่ยี งสูง (High Alert Drugs)
อนั ตรายร้ายแรง เมือ่ เกิดความผดิ พลาด ต้องระวงั ทกุ ขนั้ ตอน (เป็ นพเิ ศษ)
มรี ะบบป้ องกนั (เป็ นพเิ ศษ) ลดความเสยี่ งท่จี ะเกิดความผดิ พลาด
ยาทตี่ ้องระมดั ระวงั สงู : High Alert Drugs ในโรงพยาบาลสระบรุ ี ประกอบด้วย
ยา 10 กลมุ่ 21 รายการ ดงั นี ้
1. กลมุ่ อิเลค็ โตรไลท์เข้มข้น (Concentrated Electrolyte) ประกอบด้วยยา

1.1 Potassium Chloride (KCl) injection
1.2 10 % Calcium Gluconate injection
1.3 Sodium Bicarbonate (NaHCO3) injection
2. กลมุ่ Vasopressor & Inotrope
2.1 Adrenaline injection
2.2 Dopamine injection
2.3 Dobutamine injection
2.4 Norepinephine (NE) injection
3. Anti-arrhythmia
3.1 Amiodarone injection
4. กลมุ่ Opioid
4.1 Morphine injection
4.2 Pethidine injection
4.3 Fentanyl injection
5. กลมุ่ ยาละลายลมิ่ เลอื ด
5.1 r-tPA injection
5.2 Streptokinase injection

2 3

6. Anti-coagulant  เภสัชกร
6.1 Warfarin Tablet  การจดั เก็บยา : เก็บแยกจากยาชนดิ อน่ื และมปี ้ ายระบชุ ดั เจนวา่ เป็ นยา กลมุ่

7. กลมุ่ Anti-Hypertensive drug High alert drugs
7.1 Nicardipine injection
7.2 Nitroglycerine (NTG) injection  การจ่ายยา : จา่ ยยาตามจานวนที่สงั่ ในซองสชี มพทู บึ แสง ยกเว้นยาเคมีบาบดั

8. กลมุ่ ยากนั ชกั เป็ นซอง สนี า้ ตาล ตดิ สตกิ เกอร์ฉลากยาระบชุ ื่อผ้ปู ่ วย จานวนทจ่ี า่ ยชดั เจน
8.1 Phenytoin injection
 มีการตรวจสอบยาก่อนจ่ายโดยเภสัชกรทุกครัง้
9. กลมุ่ Neuromuscular
9.1 Rocuronium injection  พยาบาล
9.2 Cisatracurium injection  การจัดเก็บยา (Storage) –> ยา High Alert Drugs ที่เป็ นยาเสพติด ได้แก่
9.3 Succinyl chloride injection
morphine, pethidine, fentanyl ให้เก็บในต้หู รือลนิ ้ ชกั แยกจากยาอน่ื
10. กลมุ่ ยาเคมบี าบดั
10.1 Chemotherapeutic Drugs  การตรวจสอบจานวน (Check stock)
 ทาสมดุ ควบคมุ จานวนยา High alert drugs (เฉพาะยาเสพตดิ )
***ไม่ให้มีการสารองยากลุ่มนีต้ ามหอผู้ป่ วยต่าง ๆ  มีการตรวจสอบจานวนยา High alert drugs ที่เป็ นยาเสพติดโดย
ยกเว้นรายการยาในกล่อง Emergency box *** หวั หน้าเวร (Incharge) ทกุ เวร
 หากมกี ารใช้ยา High alert drugs ท่เี ป็ นยาเสพตดิ ให้เบกิ ตามจานวน
การส่งั ใช้ยาท่ีมคี วามเส่ียงสงู ท่ีใช้จริงกบั ผ้ปู ่ วยรายนนั้
 หากเกิดความเสยี หายกบั ยา High alert drugs ทเ่ี ป็ นยาเสพติด เชน่
 แพทย์ /ทนั ตแพทย์ผ้สู ่ังใช้ยา ampule ยาแตก และ ต้องการเบกิ คืน stock ให้นา ampule ยาท่ีแตก
 การเขียนใบคาสง่ั ใช้ยา ต้องเขียนชื่อสามญั ทางยา หรือช่ือการค้าท่ีเป็ นคาเต็ม มาเพ่ือแลกคืน
ไมใ่ ช้คาย่อ ยกเว้น Potassium Chloride--> KCl, Sodium bicarbonate -->  หากยา High alert drugs ทีเ่ ป็ นยาเสพตดิ สญู หายจาก stock ให้
NaHCO3, Nitroglycerin --> NTG, Norepinephine --> NE หวั หน้าเวรรับผดิ ชอบ ตรวจสอบ และรายงานหวั หน้าหนว่ ยงาน
 การเขยี นขนาดยาหรือความแรงของยา ให้เขยี นให้ชดั เจนเชน่ unit, mg, mcg,
ml ห้ามยอ่ g [ดคู ล้าย mg], U [ดคู ล้าย 0, 4, 6, cc], cc [ดคู ล้าย 00]

 การให้ยา (Administration) 4

การส่ังใช้ยาในรูปแบบคาส่ังสดั ส่วน 5
ตามมตทิ ป่ี ระชมุ คณะกรรมการพฒั นาระบบยา ได้อนญุ าตให้ใช้คาสง่ั
 ให้ยาตามหลกั 7R (Right Drug,dose,time,patient,method,technique,
สดั สว่ น ในรายการตอ่ ไปนี ้
document)

 ก่อนการเตรียมยาและให้ยา High alert drugs มกี าร double check ทกุ ครัง้

 กรณียา High Alert Drugs ผสมใน IV fluid ให้คดั ลอกชื่อยาทผ่ี สมลงบนป้ าย

ทีก่ าหนดสาหรับยา High alert drugs

 กรณียา High alert drugs ให้เขยี นสญั ลกั ษณ์ รอบชื่อยา ในใบ

Medication Administration Record Sheet (MARS)เพอ่ื จะได้ทราบวา่ เป็ น

ยา High alert drugs

 ประเด็นการทงิ ้ ยาเสพตดิ เชน่ MO inj 3 mg IV ให้ผสมทงั้ หมดแล้วคอ่ ยทงิ ้ ให้

เหลอื เทา่ ท่ีจะฉีดให้คนไข้

 การติดตามผู้ป่ วย (Patient monitoring)

 มีการติดตามสงั เกตภาวะอาการแทรกซ้อนของยา ก่อนให้ยา ระหว่างให้ยา

และหลังให้ยา โดยติดตาม vital sign เป็ นหลกั [HR, BP ทกุ 15,30,60 นาที

จากนัน้ หาก stable ติดตามทุก 1 – 4 ช่ัวโมง], ติดตามการเกิด

extravastration ในยากลมุ่ Concentrated Electrolyte, กลมุ่ Vasopresser- สามารถสืบค้นข้อมูล
ยา High Alert Drug
Inotrope, Phenytoin เป็ นต้น) เพ่มิ เตมิ จากหน้า Intranet
หวั ข้อ 4.12 และ 4.13
 มกี ารบนั ทกึ อาการของผ้ปู ่ วย ในแบบบนั ทกึ ทางการพยาบาล
ยา Magnesium sulfate inj ไมใ่ ชย่ า HAD แต่
เป็นยาทต่ี ้องเฝ้ าระวงั สงู ของแผนกสตู กิ รรม และ
Midazolam inj ไมใ่ ชย่ า HAD แตเ่ ป็ นยาที่ต้อง
เฝ้ าระวงั สงู

6 7

การประเมนิ แพ้ยาและ กรณีมีประวตั ิแพ้ยารุนแรง ตามมติคณะกรรมการ PTC กาหนดให้วางระบบ
แนวทางการป้ องกันแพ้ยาซา้ คอมพิวเตอร์เพื่อป้ องกนั ไมใ่ ห้แพทย์คีย์สงั่ ยา ในกรณีแพ้ยารุนแรงดงั นี ้

ระบบการจัดการ Adverse Drug Event (การป้ องกันแพ้ยาซา้ ) a. .Anaphylactic shock (0713)
กรณีผ้ปู ่ วยมีประวัติแพ้ยาเดิม b. Toxic Epidermal Necrolysis; TEN (0013C)
c. Steven’s Johnson Syndrome; SJS (0042)
พยาบาลตรวจสอบ 1. บตั รแพ้ยา 2. ประวัติแพ้ยาใน SSB program สาหรับเภสชั กร ในกรณีทม่ี กี ารบนั ทกึ ประวตั แิ พ้ยาแล้ว โปรแกรมในการคยี ส์ ง่ั
ใช้ยา ได้แก่ SBHClinic, SSBOPD และ SSBIPD จะมี pop – up แจ้งเตอื นข้อมลู การแพ้
ผ้ปู ่ วยใน : หากมขี ้อมลู ครบถ้วนให้ตดิ กระดาษสชี มพู “แพ้ยา” หน้า chart และให้ติด ยาของผ้ปู ่ วย และโปรแกรมสาหรับตรวจสอบและจ่ายยา ( PharAPP และ PharIPD) มี
การแจ้งเตือนข้อมลู แพ้ยาและรายการยาท่ี Block เม่ือผ่านการลงประวตั ิแพ้ยาในระบบ
สติกเกอร์แพ้ยาในใบ order ทกุ แผน่ คอมพวิ เตอร์ เพื่อเป็ นการป้ องกนั แพ้ยาซา้ ได้

ผ้ปู ่ วยนอก : ตรวจสอบข้อมลู การแพ้ยาในใบสง่ั ยา/ใบนาทาง อกี ครัง้ วา่ ถกู ต้อง ครบถ้วน การป้ องกันความคลาดเคล่ือนทางยา
หรือไม่ หากไมค่ รบถ้วน สง่ ปรึกษาเภสชั กร (Medication error)
กรณีผู้ป่ วยมปี ระวตั ริ ายใหม่ /ประวัตจิ ากสถานพยาบาลอ่นื /ข้อมูลการแพ้ยาไม่
ครบถ้วน ประเภทของความคลาดเคล่อื นทางยา
ผ้ปู ่ วยใน : หากพบผน่ื แพ้ยาแตล่ ะชนิดให้ consult เภสชั กร และขอความร่วมมือถา่ ยรูป 1. ความคลาดเคลอื่ นในการสงั่ ใช้ยา (Prescription error)
ให้เภสชั กรดู นอกจากผ่นื บริเวณผวิ หนงั แล้ว ต้องถามผ้ปู ่ วย ถงึ อาการอื่นร่วมด้วย เชน่ มี 2. ความคลาดเคลอ่ื นในการคดั ลอกคาสงั่ ใช้ยา (Transcribing error)
แผลในปากหรือเปลา่ มีไข้? ตาบวม? มแี ผลบริเวณอวยั วะเพศ? 3. ความคลาดเคลอื่ นในการจ่ายยา (Dispensing Error)
ผ้ปู ่ วยนอก : พยาบาลจดุ ซกั ประวตั ิสง่ ผ้ปู ่ วยพบเภสชั กร เพอื่ ประเมนิ แพ้ยา 4. ความคลาดเคลอื่ นในการบริหารยา (Administration Error)
ช่องทางการส่งปรึกษาเภสชั กรสาหรับพยาบาล ความรุนแรงของอุบตั ิการณ์ท่ีเกิดขนึ้ กบั ผ้ปู ่ วย
ผ้ปู ่ วยใน : ระดบั A: ไมม่ ีความคลาดเคลอ่ื น แตม่ ีแนวโน้มทจ่ี ะทาให้เกิดความคลาดเคลอื่ น
ระดบั B : มคี วามคลาดเคลอ่ื น แตไ่ มเ่ ป็ นอนั ตราย เน่ืองจากความคลาดเคลอื่ นเกิดขนึ ้ ยงั
 หน้า Intranet หวั ข้อ “สง่ ปรึกษาเภสชั กร” (เฉพาะในเวลาราชการ) ไมถ่ ึงตวั ผ้ปู ่ วย
 โทรแจ้งห้องจา่ ยยาผ้ปู ่ วยใน 8102, 8120 ( เวลา 08.30-00.00 น.) ระดบั C : มีความคลาดเคลอ่ื นเกิดขนึ ้ ผ้ปู ่ วยได้ใช้ยาแล้วแตไ่ มเ่ กิดอนั ตรายตอ่ ผ้ปู ่ วย
ระดบั D: มีความคลาดเคลอ่ื นเกิดขนึ ้ จาเป็ นต้องติดตามดแู ลผ้ปู ่ วย แตไ่ มเ่ กดิ อนั ตราย
กรณี เวรดกึ (00.00-08.30 น.) โทรแจ้งห้องยาอบุ ตั เิ หตฉุ กุ เฉิน 2120,2121 ตอ่ ผ้ปู ่ วย
ผ้ปู ่ วยนอก : สง่ ผ้ปู ่ วยมาให้เภสชั กรประเมินทีห่ ้อง ฮ. หรือห้องจ่ายยา

8 9

ระดบั E: มีความคลาดเคลอ่ื นเกดิ ขนึ ้ ทาให้เกิดอนั ตรายตอ่ ผ้ปู ่ วย แตเ่ ป็ นเพยี งชว่ั คราว  ตรวจสอบกอ่ นจ่ายยาวา่ ชื่อยาสอดคล้องกบั วตั ถปุ ระสงคใ์ นการสง่ั ยาของแพทย์
จาเป็ นต้องได้รับการรักษาหรือแก้ไขเพ่มิ เตมิ และทบทวนร่วมกบั ผ้ปู ่ วย
ระดบั F: มีความคลาดเคลื่อนเกิดขนึ ้ ทาให้เกิดอนั ตรายต่อผ้ปู ่ วย แตเ่ ป็ นเพียงชวั่ คราว
ส่งผลให้ผู้ป่ วยต้องได้รับรักษาในโรงพยาบาล หรือยืดระยะเวลาในการรักษาตัวใน  กระต้นุ และสอ่ื สารให้เจ้าหน้าที่ห้องยาเหน็ ความสาคญั ของการอา่ นฉลากยา
โรงพยาบาลออกไป อยา่ งระมดั ระวงั ทกุ ครัง้
ระดบั G: มีความคลาดเคลอื่ นเกิดขนึ ้ ทาให้เกิดความพิการอยา่ งถาวร
ระดบั H: มีความคลาดเคลอ่ื นเกิดขนึ ้ ทาให้ผ้ปู ่ วยเกิดอนั ตรายจนเกือบเสยี ชีวติ (เช่น กระบวนการบริหารยา
แพ้ยาแบบ anaphylaxis, หวั ใจวาย ฯลฯ)  หลกี เลยี่ งหรือลดการรับคาสงั่ การใช้ยาด้วยวาจา หรือทางโทรศพั ท์
ระดบั I: มีความคลาดเคลอ่ื นเกิดขนึ ้ สง่ ผลให้ผ้ปู ่ วยเสยี ชีวติ  มกี ารตรวจสอบเป้ าหมายของการใช้ยาในคาสง่ั ใช้ยา กอ่ นทีจ่ ะให้ยา
 ใช้เทคนิคเน้นตวั อกั ษร หรือสที ่แี ตกตา่ ง เพ่ือลดความสบั สนเกี่ยวกบั การใช้ยาใน
หากพบความคลาดเคล่ือนรายงานผ่าน HRMS on Cloud แบบบนั ทกึ การให้ยา
ระดบั E ขนึ้ ไป ทา RCA เพ่อื หาแนวทางแก้ปัญหาเชงิ ระบบ
แนวทางการจดั การเร่ืองความต่อเน่ือง
แนวทางการจัดการ Look-Alike, Sound-Alike (LASA) Medication ในการรักษาทางยา (medical reconciliation)
กระบวนการส่ังใช้ยา
โรงพยาบาลสระบรุ ี มีแนวทางในการทา Medical reconciliation ดงั นี ้
 ใช้ชื่อสามญั ทางยา ระบคุ วามแรงให้ชดั เจน กรณีผ้ปู ่ วยใน
 หลกี เลย่ี งหรือลดการใช้คาสง่ั การรักษาด้วยวาจาและคาสงั่ การรกั ษาทาง
 หน้า Intranet จะมีโปรแกรม สาหรับพมิ พ์ใบ Med reconcile โดยสามารถ ระบุ
โทรศพั ท์ จานวนวนั ท่ตี ้องการดรู ายการยาย้อนหลงั ได้
กระบวนการจดั ยา/จ่ายยา
แพทย์/พยาบาล : ซกั ประวตั ิยาเดิม และเวลาใช้ยาครัง้ สดุ ท้าย บนั ทึกรายการยาเดิม
 จดั วางคยู่ า LASA ในตาแหนง่ ทอี่ ยหู่ า่ งกนั แพทย์พิจารณายาว่าจะให้ยาเดิมต่อหรือไม่ กรณีให้ต่อถ้าเป็ นยาเดิมให้เบิกยาของ
 ปรับฉลากยาแสดงชื่อยา LASA โดยใช้ตวั อกั ษรสงู ต่า (tall man letter) ให้เห็น โรงพยาบาลจัดให้ผ้ปู ่ วย แตถ่ ้าเป็ นยาท่ไี ม่มีในโรงพยาบาล ให้ใช้ยาเดิมของผู้ป่ วย
แต่พยาบาลต้องจดั ให้ผ้ปู ่ วย ห้ามให้ผู้ป่ วยจัดยาทานเอง
สะดดุ ตา รวมถงึ ยาฉีดตระกลู cef ตา่ งๆ จะระบสุ ขี องฝาไว้บนฉลาก เชน่ เภสัชกร : ทาการเปรียบเทยี บรายการยาเดิม ผา่ นโปรแกรม SSB IPD ก่อนทาการคีย์ยา
cefTAZidime 1 G INJ ฝาเหลอื ง เป็ นต้น ผ้ปู ่ วย หากไมต่ รงกบั ขนาดยาเดิม พิจารณาสง่ ปรึกษาแพทย์
 ยาทม่ี หี ลายความแรง นาตวั เลขความแรงยา ไว้ข้างหน้า เช่น 300 Aspirin กบั
Aspirin 81 mg เป็ นต้น ซงึ่ จะเป็นประโยชน์ในการตรวจสอบก่อนบริหารยา กรณีผู้ป่ วยย้ายหอผู้ป่ วย พยาบาลและเภสัชกร สามารถตรวจสอบ
 หลกี เลย่ี งหรือลดการรับคาสง่ั การใช้ยาด้วยวาจา หรือทางโทรศพั ท์ ประวัตริ ายการยาท่ีใช้อย่ปู ัจจุบัน ผ่านโปรแกรม SSB IPD ได้

10 11

กรณีผ้ปู ่ วยในกลบั บ้าน / ส่งต่อสถานพยาบาลอ่นื แนวทางการจัดการเร่ืองปฏกิ ิริยาต่อกันของยา
 เมื่อจะเบิกยากลับบ้านให้นายาเดิมไปให้ห้องยาด้วย แต่หากเป็ นยาของ โดยเฉพาะ fatal drug interaction
โรงพยาบาลอืน่ ต้องถามผ้ปู ่ วยก่อนวา่ จะรับคืนหรือจะบริจาค
 เภสชั กรเปรียบเทียบรายการยาที่ใช้ขณะ Admit กับรายการยาท่ีแพทย์สง่ั รายการยาคู่ fatal DI ของโรงพยาบาลสระบรุ ี มีดงั นี ้
กลบั บ้าน รวมถงึ ยาใน visit ก่อนท่ผี ้ปู ่ วย Admit ปรึกษาแพทย์เม่ือพบ DRPs
 หากมีถงุ ยาเดมิ เภสชั กรตรวจสอบรายการยา จานวนยา วิธีใช้ยาให้ถกู ต้องและ 1) Thioridazine – Fluoxetine 2) Alteplase- Warfarin
เพียงพอถึงวนั นดั หากเป็ นรายการยาเดิมทงั้ หมด ให้ยาเดิมผ้ปู ่ วยไป หากมี
รายการยาเดิมและยาที่สง่ั เพ่ิม ให้คีย์เบิกเฉพาะรายการยาที่สง่ั เพ่ิมเท่านนั้ และ 3) ยากลมุ่ PIs - Ergotamine derivative 4) EFV – Ergotamine derivative
ให้ยาเดิมผ้ปู ่ วยไป หากไมม่ ีรายการยาเดิมหรือไมส่ ามารถตามยาเดิมผ้ปู ่ วยได้
ให้คยี ์เบิกยาใหมต่ ามรายการยาท่แี พทย์สงั่ ให้เพียงพอถงึ วนั นดั 5) Amiodarone –Thioridazine 6) Amiodarone- Ziprasidone
 ขณะส่งมอบยาให้ผ้ปู ่ วยกลบั บ้าน/ สง่ ตอ่ สถานพยาบาลอ่ืน เภสชั กรต้องแนบ
ใบบนั ทกึ รายการยาทีไ่ ด้รับกลบั บ้านทกุ ครัง้ 7) Ketoconazole-Ergotamine 8) Macrolide ATBs – Ergotamine
 เภสชั กรประจา ward/พยาบาล ให้คาแนะนา กอ่ นสง่ มอบยาให้แก่ผ้ปู ่ วย
แพทย์ :  พจิ ารณารายการคยู่ าทเ่ี กดิ drug interaction หลกี เลย่ี งการสงั่ จ่ายคยู่ าที่
กรณีผ้ปู ่ วยนอก
แพทย์,พยาบาล : รวบรวมข้อมลู รายการยาท่ผี ้ปู ่ วยใช้อยู่ ,สอบถามเก่ียวกบั การใช้ยาของ เกิด drug interaction โดยเฉพาะอยา่ งยง่ิ fatal drug interaction
ผ้ปู ่ วย บนั ทกึ ข้อมลู ในโปรแกรม
เภสชั กร :  กรณีที่ยืนยนั การสงั่ ใช้ยา ให้ระบุเหตุผลที่ต้องใช้ค่ยู าท่ีเกิด fatal drug

 ตรวจสอบยาผ้ตู รวจสอบยา ใช้ Pharmacy Trigger Tool เป็ นเคร่ืองมือในการ interaction และให้มีการตดิ ตามผ้ปู ่ วยอยา่ งใกล้ชิด
ชว่ ยตรวจสอบความเหมาะสมในการได้รับยา
เภสชั กร :  ทบทวนรายการคยู่ าที่เกิด drug interaction
 ทาการเปรียบเทียบรายการยาทแี่ พทย์สง่ั กบั รายการยาใน visit ก่อนหน้า โดย
ใช้โปรแกรม Phar App ปรึกษาแพทย์เมอื่ พบ DRPs  เผยแพร่ข้อมลู ให้บคุ ลากรทราบ

 หากมกี ารเปลยี่ นแปลง ให้ตดิ สตกิ เกอร์ยาเดมิ เปลยี่ นวิธีใช้ และ ให้ทา  จดั ให้มีข้อความเตอื นแสดงใน โปรแกรมคอมพิวเตอร์กรณที ่ใี น ใบสง่ั ยามี
สญั ลกั ษณ์ในใบบนั ทกึ รายการทผ่ี ้ปู ่ วยได้รับ เพื่อให้เภสชั กรทจ่ี า่ ยยา เน้นยา้ ให้
ผ้ปู ่ วยทราบ การสง่ั จา่ ยคยู่ าทมี่ ี drug interaction

 เภสชั กรสง่ มอบยาพร้อมใบบนั ทกึ รายการยาท่ผี ้ปู ่ วยได้รับ  ปรึกษาแพทยก์ รณีท่ีพบวา่ มกี ารสงั่ จา่ ยคยู่ าทเ่ี กิด drug interaction

 อธิบายและให้ความรู้แกผ่ ้ปู ่ วย ติดตามผ้ปู ่ วยท่ีมกี ารใช้คยู่ าที่เกิด drug

interaction

พยาบาล :  ปรึกษาแพทย์กรณีท่ีต้องเฝ้ าระวงั ติดตาม drug interaction จาก การ

ใช้ยาของผ้ปู ่ วยใน ทาการติดตามผ้ปู ่ วยท่ีมีการใช้ยาค่ทู ี่เกิด drug interaction และ

รายงานแพทย์กรณีพบความเสย่ี ง จากการใช้คยู่ า ที่เกิด drug interaction

ระบบ IT ช่วยป้ องกนั การส่ังจ่ายยาคู่ fatal DI โดย ไม่สามารถส่งั ยา
คู่ fatal DI ร่วมกนั 2 ตัวในช่วงระยะเวลาย้อนหลงั 24 ช่ัวโมงได้ และมรี ะบบการ

แจ้งเตือนย้อนหลงั 4 เดือน กรณีมีการส่งั จ่ายยาคู่ fatal DI ร่วมกนั

12 13

การทบทวนการใช้ทรัพยากรด้านยา  สาหรับยาในกลุ่ม Carbapenems และ Colistin กรณี Empiric
Drug Use Evaluation (DUE) therapy auto off 3 days, กรณี Specific therapy auto off 7 days

รายการยาทต่ี ้องใช้ใบประกอบการใช้ยา ได้แก่  กรณีครบกาหนด Auto off แล้ว หากแพทย์ต้องการสง่ั ใช้ยาตอ่ ต้องสง่
 ยากลมุ่ PPIs -- > Lansoprazole IV 30 mg แบบฟอร์มทบทวนการใช้ยาต้านจุลชีพกล่มุ Carbapenems และ
 ยา Antibiotics ทต่ี ้องใช้ใบ DUE ได้แก่ Colistimethate sodium หลงั ทราบผลเพาะเชือ้ (AMR) กลบั มาที่ห้อง
 Ampicillin 2 g/Sulbactam 1 g (ช่ือการค้า Unasyn 3 g Injection) ยา ในกรณีEmpiric therapy จะจ่ายยาต่อจนครบ 7 วนั , กรณี
 Cefoperazone 500 mg/Sulbactam 500 mg (ชื่อการค้า Specific therapy จะจ่ายยาต่ออีก 7 วนั หากครบกาหนดแล้วแพทย์
Sulperazone®1 g) ยงั ต้องการสงั่ ใช้ยาตอ่ ให้และกรอกข้อมลู ในแบบฟอร์มทบทวนการใช้
 ยากลมุ่ Carbapenems (ยา Imipenem/Cilastatin ,ยา Meropenem ยาต้านจลุ ชีพกลมุ่ Carbapenems และ Colistimethate sodium หลงั
และ ยา Ertapenem) ทราบผลเพาะเชือ้ (AMR) สง่ ห้องยาทกุ ๆ 7 วนั
 ยา Tigecycline
 ยา Piperacillin_Tazobactam สามารถ Download เอกสารเพ่มิ เตมิ จากหน้า Intranet หวั ข้อ
ขนั้ ตอนการสง่ั ใช้ยาฉีด Antibiotics เป็ นดงั นี ้
 กรณียาทต่ี ้องแนบใบ DUE แพทย์ผ้รู ักษากรอกข้อมลู ในใบ DUE แนบ D4.แบบฟอร์มขออนุมัตใิ ช้ยาต้านจุลชีพโรงพยาบาลสระบุรี
พร้อม copy order สง่ เบิกยาที่ห้องยา หากเอกสารครบถ้วน สมบรู ณ์
ห้องยาจ่ายยาจะจ่ายยาให้ หากไมม่ ใี บ DUE จะไมม่ ีการจา่ ยยา
 มีระบบ Auto STOP ยาฉีด antibiotics 14 วนั ยกเว้นรายการยาที่มี
ผลต่อไต เช่น ยากลุ่ม Aminoglycosides, Vancomycin,
Amphotericin B เป็ นต้น มรี ะบบ Auto STOP 7 วนั
 ยา Azithromycin inj 500 mg มรี ะบบ Auto STOP 5 วนั

14 15

รายการยาท่ีเป็ นยาบัญชี จ(2) วงรอบการบริหารยา

สามารถ Download เอกสารเพ่มิ เตมิ จากหน้า Intranet  การบริหารยาครัง้ แรก ให้ใช้กฎของ half way rule ในการคานวณเวลาท่ีจะ
บริหารยา ยกเว้น ยาบางชนดิ ทม่ี คี า่ ครึ่งชีวติ ยาวนานและมีพิษสงู
หวั ข้อ D3.แบบฟอร์มยาบัญชี จ2
 วิธีการ half way rule คือ การหาจุดกึ่งกลางของระยะห่างของการให้ยา
รายการยาบญั ชี จ(2) (ขนึ ้ กบั แตล่ ะข้อบง่ ใช้) ท่ตี ้องแนบแบบฟอร์ม กากับการใช้ ยา มี (dosing interval) ของยาที่จะให้แก่ผ้ปู ่ วย ซงึ่ คานวณโดยนาความถ่ีท่ีจะให้ยา
(เชน่ ทกุ 6 ชว่ั โมง) มาหารด้วยสอง
ดงั นี ้
 ยา HAD ลงเวลาตามท่ีบริหารยาจริง
1.IVIG 2.Letrozole 2.5 mg

3.Liposomal Amphotericin B 4.Docetaxel

5.Imatinib 6.EPO (Epoetin alfa/beta)

7.Botulinum

8.ยาสาหรับการรักษาผ้ปู ่ วยโรคไวรัสตบั อกั เสบซีเรือ้ รัง Peginterferon ร่วมกบั

Ribavirin, Sofosbuvir/Velpatasvir และ Ribavirin

9.Voriconazole Injection/Tablet 10.ATG ชนดิ rabbit

11.Dasatinib 12.Deferasirox

13.Coagulation factors (factor VIII concentrate และ factor IX

concentrate และ factor IX complex)

14.Nilotinib 15.Trastuzumab

16.Bevacizumab 17.Linezolid tablet

18.Rituximab 19.Micafungin

20.Darunavir 600 mg tablet 21.Donepezil hydrochloride

22.Erlotinib

สามารถตรวจสอบรายช่ือแพทย์ท่สี ามารถส่ังใช้ยาบัญชี จ(2)
ปี 2564 จากหน้า Intranet หวั ข้อ

3.4 รายช่ือแพทย์ท่ีสามารถสงั่ ใช้ยาบญั ชี จ(2) ปี 2564

16 17

วงรอบการบริหารยา วงรอบการบริหารยา

ยาฉุกเฉิน (Emergency Drug) ยาท่ใี ห้ทนั ที (Stat Drug)
หมายถึง ยาที่ใช้ ในการช่วยชีวิตผู้ป่ วยท่ีมีภาวะระบบหัวใจและ
หมายถึง ยาทใี่ ห้แกผ่ ้ปู ่ วยทจ่ี าเป็นต้องได้รับการรักษาอยา่ งเร่งดว่ น
หลอดเลือดล้มเหลว มีอาการแพ้ยาอย่างรุนแรง มีอาการชัก หรือมีภาวะ แตไ่ มใ่ ชย่ าฉกุ เฉิน (Emergency drug)
หลอดลมหดเกร็ง ผู้ป่ วยต้องได้รับยาทันทีหลงั มีคาสง่ั ใช้ยา หากไมไ่ ด้รับยา
อยา่ งทนั ทว่ งที อาจทาให้ผ้ปู ่ วยเสยี ชีวิต  หากผ้ปู ่ วย ไมไ่ ด้รับยา จะเพ่ิมความเสยี่ งตอ่ การเสยี ชีวติ ของผ้ปู ่ วย
แนวทางปฏิบตั ิ  ถ้าต้องการยา stat หมายความวา่ จะได้รับยาภายใน 30 นาที ให้ใช้คา

 แพทย์ : เขียนคาสง่ั ใช้ยา และแจ้งพยาบาลประจาหอผ้ปู ่ วย วา่ “stat”, “ดว่ น” , “ดว่ นทส่ี ดุ ”
 พยาบาล : สามารถใช้ยาจากกลอ่ งยาฉกุ เฉิน Emergency Drug Box  ยา Antibiotic จะได้ภายใน 1 ชว่ั โมง. หากต้องการใน 30 นาที ให้

นา Emergency Drug Box มาแลกเปล่ียนท่ีห้องจ่ายยา พร้ อม กากบั วา่ “stat”
รายการทใ่ี ช้ไปเพ่ือให้ห้องจ่ายยาคดิ ราคา  นอกจากนนั้ จะเข้าตามรอบยาหรือแพทย์ระบเุ วลายาทต่ี ้องการ
รายการยาในกล่อง emergency box ประกอบด้วย
 Adrenaline Injection
 Amiodarone Injection
 Atropine Injection
 10 % Calcium Gluconate Injection
 Dextrose 50% in Water, 50 ml
 Diazepam injection
 Isosorbide sublingual 5 mg
 Magnesium Sulfate 50% Injection
 Sodium Bicarbonate 7.5% Injection
 Sterile water for injection, 100 ml

18

สามารถสืบค้นข้อมูล
เพ่มิ เตมิ จากหน้า Intranet หัวข้อ
4.5 แนวทางการจัดการเร่ืองเวลาการบริหารยา
4.8 แนวทางการจัดการยาฉุกเฉินและยาท่ีให้ทันที
(emergency drug and stat drug)

STOCK WARD และการจดั การยาคืน

 ถ้า ward ใดไมม่ ี stock จะดมี ากหรือมนี ้อยทส่ี ดุ ถงึ จะ safety
 ควรติดรายการยาทห่ี น้าตู้ เพื่อสะดวกในการตรวจเช็ค
 การคนื ยาท่แี พทย์ off /ปรับเปลย่ี นยา / ผ้ปู ่ วย D/C ควรคืนวนั ตอ่ วนั

ไมค่ วรเก็บไว้บน ward