Dada Jeevan Pravas

स कस र घ र सर स आ.
फ
सरक र व आ. आस स आ स क सर र
र वर
वघ स स आ . सव वर र स .

सव घ र . र आ आ वस ई व . (र व र)
. व वर व स
. ऊ घर क व आ सव एक

व रव स र , वर आ वस क र स . आ वस

र वघ 10 15 क र स. र

उ र फ र उ रव स. वर वव

वस क स . व स कर स स वर सव घ कर स .

वर स घर व स .स स कर .

आ वस क व र कर . कर आ , कर आ स क

स . ई व व सर कआ वस

स. स र वर कव र व स. कक वर र

कस फरव स .

आ वस स कव वउ वर स. स . घर ई
क वव
स. ई कर स . कआ क र कर स . स
ऊ
घर र घ , आ एक एक आ .व स स. व र

क क र र व आ. व क कर क व

सस

णल ल गव : , घर र र, , घ व , ईसर, र, सर ,
उ र वइ .

र आ क एक . क रआ. व सस इ र

. क र स . एक व सव र.व व ईआ घ

रस . व . र क स आ.

एक व र कव आव आ . आ सव फ रर

. र एक स ए क र स र इ र( )स ससउ इ

क वस रइ र स . आव क सव क . र वर ,

वइ ? .क र वघ स स. ई

रघ , . आ सव र घऊ

वर ऊ . घ करआ वक स वर व वर

स सस वर सव घ र उ . सइ र रक आ

स व सर क क . क वस क 27 64 र

वर .र व .आ स आ.

51

र गर ल

क आ वर फ इ र वक र क स रइ र ,
एक स रइ र स
र रक आ , र र सस ,
क र व.
. स रइ र ऊ वर कर

कव रस घ . स कर क व व स

1 1964 र ण गर ल स 11 व इर स वल.
व ई
कव र ल.इ र स ल. क र .ए . व र क र
स. र
वर व क ( सघ) वव . र क र रआ क व

र र एक 64 र क वर सव फ र र र .

1) र स ठ फसर , र र ई कर व स र आ , र क . क

2) र ग रर व फ इ र, वस व स र. क

3) स र व , ( )क सइ र, कर व स . स कऊ
व , कस .
( उ ) आर. . क व, व व, व

कसर रस रर स.

4) ब ण स, आर रक वक . वस घर र
स, र वव र वस .
र स . र एस

5) बव ल ,आर र कआ र , सव घर स र,
रसवक र स
घर व र स.

कर उर . व रव क
स फसर . क.
वक व वर
सक

र , आर र क, स र, रकर क ,
व र,क वस र क .

स र स कर क रव कर क 1965 आर र क स र (व क ) व ई
, र स. र
र स रआ र क वव
क र. , र, सर
100% र क कर व, व . वसई, वर र, .स

स कर .र क

वस ग ल ग व :वसई- वर र, , ,क र आ , स र ईर
वइ .

52

वव

रक क स घर आई एक र स. सस ऊक कर
ई, ऊ
फघ . व सरक र कर .स .
व वव क
व र.

व रव .

व र सव कस स सर, क . कर व , क

क र ,कस स आ. ,क व र, वक

व कर ,आ र र .र क

ऊ .क व स सर क करर व रव र

कर . स सर व घक र व र सक

क. सआ फ ,व , व स सर स

रक आ ,फ , र सर वर

व . सव . र र आ. र स स, व र

सरक र कर आ . स र व रव

र. .

घर ऊ आई . स ई, घर ऊ आई सव र
.आई व स.
र ई रकर ,क स व आ ऊ , सस . स ई,
र घर ऊ सस स र
.र ऊ व क

फ क व.

28 फ व र 1963 सर व आई व स . स , रक

- र र, व क क व घ .ल 4 1963 र ब र

स बर र ,ठ ण ल र स स रल ॉ र बबस ब ब र गल

वस ग र ॉल ठ ण स ल.

क. स घर . र रव क घ . स सर
रर रकर , र र , सवर आ .
क

53

र , र स र स ( रव ) आ . स सरव व
स ..

आ वक क आ. व क आ स र . वस

आ रकर घर . व र 1963 .

व कर घर क स ऊक . व कर , - ,
.
ईआ , स ,र क ऊ ,व एक वइ र .

आ एक कक . स वस र

व ऊ ,आ ई व. र व रव क .

स 15 वस स र .स र क वर र . र वसई- वर र
व र-र वव र घर स. घर ऊ क
स कस .आ व सक कर स.
( व वक व व )स .
स व स. व वव स व
व व“ “ स व .आ व क

रल वर स स स सव सर

स स : व स ssss आ! स आ . . ….

सस : स. आ .. व व.

स स : व स sss सर आ , स क ( उ ) आ व . ….

स स-स सव क क वव .

स -क घ - , र - करस , वर – , स -स , र ई –
र, - व ,क -कर .
, - ,- स

स र व व -घव .

स सर ल र.

एक स घऊ स ,र ( व ) स सर करर व , क र
. र,
सव वस .र उ क घर, आ व र, व
वर वर
र व . आ घर व . र व र आ व र क.

क रवर व आ कक व.

स स , र र, ई , र उक
,व र , र वर ,क
आव स क कर कर वर व क कर क र व

व स.

व कई आ रर स व स.

आई व र आ व आ. स व . कस आ व
आ व आ.
क एक वस क.वक

54

व रव र .क ,. र वस . कक ,
र ,क , र
रस ऊ , वर व . र वर ( ) र, व , आ
.

स र!

क रक स फर व ईव क स स ( वर र ) क

स. र र रर स. ई, घ , वइ वर .ई

व क क. क स , र क स क ,क व ,व क

सव र व. वव रइ . ,आ र,

र रव क स.

एक व सक स र, व व वक

र स व इस घर कर स स ,र क

वर र कर स आ . कक वइ र क आ ? स व र स

र र सक व फ कस फ कव

. सक र . रआ स स

र ,र क रसर र र . वव व(

क) क कर व . व फ स स उ कर

स क वर सर आ स घर व . घर क फ व सस .

. सर आ रक . कर क व स रक .

सरक र क आक सर क. फ इ र कस र क.

फस ऊ र सर र व. वर क कस

वक . व स . क क र वर र र व क क

र .-व क घर . र- व र

व र आर र . व आर क रवस व

क रस ,स एक घ व.

वर स गल , ण लवण र !

रर

1965 ,स . वर आस
स ,घर
ऊक घ र., ईस स
क
स र. सस ऊ क . सर व , क
आ वर,
ऊ क उक क आ. क क
कक स
सर ,व वर सव क र सस रस

र स क ऊ र सर र व . स स इ र व ई

क. क फ क . र-व सक ऊ

सस आ र वक उ र .रक क.

रकर व व स र सव वघ .र

55

व . र स घर क आ वर र स . आई

क घऊ आ . सव कर वई व . क र र व

आ वक व र घ वर .

- ि गल

1970 - . व, र व सर . व एक
आ स र ,सव रक
क .स , उ स र, र सफ ई क र , व स व
र,
र क . (क व ) सव फ एक आ .

सव र क आर र क क वर र व र वर स व
आ . व वव
रक र स क सव क आ . सव क व
रक
इ र, व .व स-व स सफ ई क र , एक क , व , एक स स र
स
र क व र क आर र क फ क ऊ

व स.

कस घ स, क क सफ ई क स सव रक
,क ,, कर क
क , र क, आ, क,

र, घ स र इ .

क सव र व र , क, सर, क इ सफ व
वआ वस कर
सआ .आ क आर र क
.

- सव . सव स क फव र

वफ . सव क सस क र व वर कर व व र

स .स आ स र सव क र व फ व स.

कर स इर सरक र व ऊ आर क र फ

क व घ .आ कस .क क सफ ई क र रई

. व र आर र क स.

56

ल

1) र क स र रव क स. क स
क - वव
कव वर सस क व र, स क

आ सव व स. स, क, , क र , र ,

कक स.

सक स र , र र स ,स क स र. क क र व ई स.
कवस
स सक व स.

2) सर क र र ,व स व र व .( व र ).
3) सर क व वक क.

4) क , व क ई क . र क सव उस कक
.

र सव क र व क स .उ र व , , ,क , , र,
,फ स, व , क , र, .

क र क कस व . सफ ईक र

क र स. र सफ ई व र सफ ई क क क रस व स.

सक स आ व र सफ ई व र सफ ई क कक रस व

स. सक सआ व कक र रस व सव

क रव सव क र क कर स . स स . रक स

क वर स . क वर र व र फव र क

स. क र व क व वर क स. र व

वक वक स.उ र 1:11:21 /2:12:22 /3:13 23 ण.

क आ आर रक क वर र क कर ,
स वक
व आर कर स व स . सरक
वर व
व वरक आ रसवक स.

57

र वसल , सस,

र र वर स क रर व आ . व स सर व
व
वर र .व र वई व क र स .
घऊ
वर व फस फर व कर स . स

क क.

क रक घर व स स . घर क सस
र वक
र र कव स क क र कर स ईक 1949 क
व
क एक स स. र र वस कर र स ,

सस क कर घर क व क व क स. क

र कफ स वक क स फक .

व 1व2 कसस व . स र र वर स क

वक व .क व3

कक स. व क रक व र क रकर, व कव

क आ कस र घ.

कस स वव ईवक व घऊ क र कर स. व वक स

ऊ स. कसस व आ फ , .. स,
र
रव कर, एस आर व व क रक व उ र स . आर व कर

आर आर उर , आर क आ क स व र स.

कसस 99% आर कक व 25 र सक
क घ स. कसस रर व आर क क
कस व स.
कक

ईक सव क क आ. वर र घर र

. क क , क रउ क व इ र 6 स व क कस

क व क 25 एक एक स वआ .क

रक ,स व वक क सव .

सव क र क र वर ऊ स स क वर स कसस क
आस वस आक र आ आ .

एक व ई क र व स र कर व व .घ क

क कर व वर ई व ऊ र कर आ .स कस

स क आर व ईक क .स र क .कस स

व वक व , कर वर स व र

आ. सर क क रक - क रक व -

र र घऊ क रर व स . व रस आर स

फसर ईक , क . घऊ आ . सर

58

र सक उ र वक फ -व सर र
व .र र क ईफ क कर र र कर आ .

ईक व आ र वर रर व व रर रसवक क
, :
. र क व एक आ व
ईक
1) . र. व –( र ठ )वस

2) स र व ( ) क इ र, स

3) . र. व (ब ) स र स इ र क सव

रक क क व वर , घ ऊ आ क ? वर आ ऊक !

घ वव स आ स स कर .

एक व सव फ रक ऊ ,र
घर स र कर . स वर आस
कक र क . कर घ . सर वकर , र
ऊ कर व क. व
क रव सक क,
आ. वउ व ,फ
एक सव क र उ
व ,र क
आ. स रव स रघ

घ .र फ स व आ.

क स , सव स .र स व. कर

क स .आ आ क कर क क. क रक

व फ घर क र .र फ सव क र घर

व सऊ व. व. फ क, व कर

स सर. स सर ,क क कस व आ. क

व र रव व .क स वर .

कर स - र स ( वर ) र र ऊ फव ऊ

स क . . क. ( ) सव र क . रक

आ वई आ . व वई.

स सग ठव .,

ईर . कर र .व र र कस
व. आ स , व स वर,
करर व र इर ईक क

उ इर ,

, गर स . …… स सग .

आ ई कर , र स व र स . क क आ वर व
घर आ र व वई
आ .व र व वस स आ वर स. व र
स. वक
सर . स सर, ,र . स.

व सव र .

र र घर ऊ आ आ .

क. व क वई . सव व सर
र स. सव र रर वर .
स कघ .

59

क रक वस व रव इर .

कर व र क. वर र र . र र

स. फ र स स. एक क व

रर स र व कक र व.आ. व व कर

स आ क .स व स व . व स. व

सफ आ वर, सर रक

क घऊ . कव , व .आ

वक र . क ,स र स आआ स

र रस र क व.

व र,

2 र 1983 र क -व र क .व क
सव स उस रर क वर व . कस स क
ई आ .स क स
स कव स क क व र
वआ रर व रक . उस सर
व कस व कर आ .
र वक व आ. उ

रक कर ऊ सक आ . सक
व .आ क. आ व
र ईकर , र स, इ. रव आ. र एस
. र व स,
वक र आ .

वस व क कर र स क र रक र
कव क र उर र,
व .व क क स रव स रर
व क एक फक
व रई र व - क र रक .

व सस . र

एक व आ व व वव व इ स स र
.र रस
आ र व कव आ रव , रस स एक
करक
स र 9 व , स कर क

स रक . व क.

रव ऊ क रस र वव रव क
व ,क क5 87 र
उस वक स क . र आघ व , स
क आ आर
कर, क स आर व. र
स र आ.
वक र व क स आ. व सव

रक स क आ. क

र क र , क ,क रव वक आ र.

व उ .क स वर व स .
सक व
र वर आ व

कर , रर र व ,क स

उस कर क क 16 1986 र आ क . क

कर व उस वकर क र . व उस वकर र सर

उ र व आ . क कर कफ व

60

वर स व .स घ . इ र 193 .
कर स क रक क.

रव कक रक . क वव
र. वक एव क , एक
रर व र स. व उ क.
क र. .व र .उ
वर व कक र . र. र क स
आव
सव

कर आ .

ल स र ग 91 र बवल व ग र ल. व . आर.
. आ
रकर उ . फरक क कव
स रउ स
ऊ क सर? स रक वस र.व आ.

व र र व वआ र स रआ .आ कक

क कस आ .

वर उ , क रक स, कक व.

रक क आ र ई , वर कक वस रव

घऊ र .

उ र क व . व क क , क र वर सव

करस स. स रक स स. सव र क र व एक

कस सव क र उ र वर स व क स स व क र

क व क . र सफ क घ व व फव र क घ . सक व

सक क रव स घ ,फ व , , वर

सस स क कर क क .क व

क रक सव क स स क र कर क . रसर गल

ग सर रण र ब ल वल .

र र- र रक ., कर र व वर

क ऊ ,, व आ.

क. स ऊ आर र क ,क घऊ ऊ

. फ क .क आर र क, क घऊ क

सक व सव . रउ क आर र क स व

ऊक क व वफ व . फर उ ! स कव

व सआ .

61

एक व र क क रक कव क. व
व ,फर उ स
उ रकर स क व .व घ .आ क
आ.
.1972 स रक वक आ र र व क 298

स .क रक स रव उ

स फसफ ई क कक सक क 14 र

72 क 26 व र 1973 र आ.

सव व / व ग रव र र

ण बवल गर ल 31 1997 र स सव र र

व ( 58 व ) ण सव व ल .

फ क 28 र 97 र रक , र व
क आ र वक आ.
सव व स र स स कर

सव ई फ स. र स र व क र क 23 ए 2000 व
.

बल र वव र 4/12/2011 , व ॉ रव ल र,
रसवक,
सस र ग व सव ल व व ग रव र र.
र
र व कव व व र( र ), ईर

व, र सर ( र), व स , उ

बल र स र वव र 3 12 2017 व ग रव र र र व र

आर स.

क -व सव व क र सघ आ 10 व व 25 व र 2016

स ल लस व ग रव र र ल र स र

स.

सवण व र वव र 30 2019 स वस रर व
बर र ग व ग रव र र
ब

ल सस ण र र .

रल सस ण र र .

62

63

64

क

र ,स ., ईस
र 2व .
1965 ऊक र . 14 व र 1966 व र स
स ऊर स
स ऊ क . कर क स सरव

कर कर आ. व स ई सआ .

14 ल 69 र ई . .व आ

. स. र . घर क र सक .

र वर स व क स व स. स रआ आ.

कर सव. उघ स. 4 व ई

क स. फ वघ . व सव आ सक

र स. स क .व वर ऊ ई , स वस क .

.. , र कर, व. र , व. व

सक स रक . 24 1973 वर व

ल.

ल

रकर क एक - व व रव घ र स व र सक

स. क घर आ स वरआ स क स. वर

आ वर स घ सआ व स. क 20 1971 वर र

र, वर स ई स क व, क रक क र

12:20 व स क घ. . वर सई सव

र आआ र .

सक . स व स वर स वर आ क
क वर
आ . आ घर आ वर कर आ आ स , सआ व .
(एक )
,आ व .र वस क कर . व

व. व आ सस आ . कर व आई . .

65

वई उ . 21 1972 व वस घर स र कर
आ.

ल

फ स 1974 र'क. ऊर क .

स ई सस . . क 9 1974.

व व वक स . . वस

ऊ र कर र व . वस ई

घ .रर स व कव सक

वक फक व . ई आस क .

आ घर ऊ ,व र घऊ र

वस . व व वर रव . वर र र आ सर स .

आ वआ क आ.घ - आ सस . -

आ वस .र आ . ई सस ऊव

व .र घ क सस

. वस 15 1974.

रल

.स रव व आई-व स वक वस र .स.

कर स वस स स. घर स र

व सई स ई सक वक क घ.

.व र व 14 व र 77 व र. स र स व कर स स र

( ) व इ र घ घर आ. क वर स घ व

र. र वस स स क क. ररक क

आ . रव व स क कर . उफ र ल व व .

स रक र र व स.

66

रल

फ ऊर स व र क 5 सबर 1979 र सक ऊ व , र

सव . स घर . क वर .

उ कर क क क वर, स क व घर आ . रघ

ई .र स. क क क आ

आव वर . स .स

क कर क. इ. ए . ई ए -र स र सस .

घऊ सस व क सघ ई.

क. इ. ए . वर र स वर व रक स , कर आ
. र
घर व . र , र स घव , स स वर र व
. घर आ
उव आ ,घ र आ , घर ऊ ,क वर

र स.

र र क र वर क क घ . कस ई एक क क ऊ
व
आ . एक वर एक स क र कर . आ आव . स रआ सव क.
क. इ.
र . क. कसस र कर स . कऊ र व.

घर आ. घऊ स स वर आ .

ए . ऊ ए -र क व क घ .स व कव

सर र क. एक र .

स फक व. र व कर .स व कऊ रव
. वव . ….. स
व!

आ वस वर स . सस र . घर ई क. .
र घर वर कर .फ सर कर .
.क कक र सर व वस
सक स. . सउ इ
व स स. सक -

घर आ वर कस व क व आ .र 1981
व स. .स व वव
स रण क आ.
ल. वक

रकर स व वर सव व ईक, स स क. रघ

स सर घर रर स , एक स क ,

र वऊ क र, व क , वर रक क

( वर व कर ) . क सर क वर क

कक क.

67

maulaaMcaI karkId-

र, , वर सव र आ क र, क .
क रव वक वस रव .
क रक
व स.
सव स क व

वर स सर . एसएसस घ . र ई एसएसस र

घ . रर व क क उर क र व क.

घर क र आ. रर वर क फक .क

क स क . क र र व क वव . घर वफर

कर .स व क आ .क व रक कर वकर .

र - सस र स क क आ .क र व .र स व

क स, कव स ऊ वर स र क आ .

क ( )क आ.

ल एसएसस 78 व. व इ रक स

वघ . व वव आर रक क . व रव
क, र . ए सआ
सर इ इ र क स कर. कआ .
सक आव व . वर
सस . स स सर व
,
वकर . .

इ वव

व आ. कव घ आ .उ स र क

स क र व, (क क ) र व एसएसस स .

एसएसस आ र घफ कव स स.

घ क स घर ऊ आ सर स

आस आ सव . कक आ. वआ

कआ आ. रस क कर .

स र क क कर . कर स क,

क क. रक र क क आ. सई

फर आ र स क र ऊ क र घऊ स स कर आ .

,स र व वव . वर र व सव
वआ .
आ .स एक उ स कक र आ . क रक रव र
फ
र स र स आ सआ स क र क आ . क आ.

सक आ .स ई ,स व ई फ सक स क
स वर
रव र सस व आ . , स इर सव

इ व स व व सक ,र व आव आ .

आस व क आ. क व आव स क र व व

क आव आ . व ई स व आ.

68

$palaI

स क ,र ,वर , , र व , , रव वर व स र

वइ आव . एसएसस स वर कर व रक वघ .
र
क सर . रव कस स क

कर क .र .ए . ए . एस. स . कव र वर रव र क

क व . वस . र कर क

व आ वर 30 /5 /1994 र स .

lagnaanaMtr Diploma in Graphics and Animation, Edit Institute, zaNao yaoqao kaosa- k$na

Computer xao~at kama krNyaasa sau$vaat kolaI. Aptech AaiNa CDAC saar#yaa naamavaMt [insTTyaUT maQyao saMgaNak

iXaxakacaI naaokrI kolaI. फर वक रक . व स क

क वर व स रस क रव आ .

क कस व व. व आव रआ . र

कक इर . इर स वर क

व एक क क .क व क व र एक स क सर

र वर एक व (क व स )क र, इ इर

क. सइ सर स क व वर रव .

व र कर सर . सव फ, वर . एक

रक उ ईउ ई वव व

क . सव आव . क सउ . कर सर

र .व क वर व व र वर र व ऊ-

वर स स . स रक सव वव

र स क. ब रब वल सठ व 2002 2003

वण व mauMba[-t सव ण ल. व

क ,स कवइ र व व. व बस वल .

रई सर र कर सर स स स सर

सक व ई, सघ ई स , र र रव

ऊ स कर आ .

घ घऊ क वक र व स आ . रव
स वर एक र रस फ आ. र कर क
क क सव क एक र .

रव ठ गर, गल ण 411003 वठ व सर

ल व ठat सव ब ल सवण ल . स कक

घ आव . सस ण स रण ण 50 60 ल गल .क
क र, र
आ क. व कर (व क र ऊ घर )
कऊ
स कर आ .

2007 to 2009 yaa kaLat TechMahindra yaa Aaya. TI. kMpnaIt naaokrI kolaI. iXaxaNaxao~acaI AavaD

Asalyaanao puZo [Mga`jaI maaQyamaatUna B.Ed. va M. Ed. k$na ka^laojamaQyao p`qama k`maaMk pTkavalaa. EaI.sauBaaYa mahajana

yaaMcyaa maaga-dXa-naanao सव र कर क .

69

र कव “र ” व व कर

क . naaokrI krta krta SET va NET saar#yaa kzINa prIxaa p`qama p`ya%naaMt ]%tINa- JaalaI.puZo MSc. In

Education Technology, DSM, MS-CIT, PGDBM (MBA), M.A. English Asoa iXaxaNa ivaXaoYa p`aivaNyaasah

pUNa- kolao.Asaa ekUNa 18 vaYaa-Mcaa kamaacaa AnauBava Aaho.svat: naaokrI krta krta vayaacyaa 46 vyaa vaYaI- hI iXaxaNa

sau$ zovalao Aaho hI ivaXaoYa kaOtukacaI baaba. yaacabaraobar [ya%ta dhavaIcyaa Anaok ivadyaaqyaa-Mnaa maaoft maaga-dXa-na k$na

%yaaMcaI XaOxaiNak gauNava%ta vaaZvalaolaI Aaho.

$palaIlaa Aa%tapya-Mt ijalhastrIya tsaoca rajyastrIya AadXa- iXaixaka tsaoca AadXa- mau#yaaQyaaipka (isanaoAiBanaoto maaohna
jaaoXaIMcyaa hsto) Asao Anaok purskar imaLalao Aaho. itnao raYTI/ ya (Delhi, Bangalore) va AaMtrraYTI/ ya
(Bankok) yaoqao seminars tsaoca Conference maQyao Baaga Gaotlaa Aaho. yaacap`maaNao AaidvaasaI ivadyaaqyaa-Mnaa

maaoft iXaxaNa imaLivaNyaasaazI ivaXaoYa p`ya%na kolao Aaho.

सर स स ल ग (क क) 64 व

सर आ ,स र स रस व

फ, ऊ रव कर आ. स व , रर

स र क रर वस आ व कस . yaa kaya-k`maat

$palaIlaa ivaXaoYa pahuNao mhNaUna sanmaainat krNyaat Aalao haoto. saunaocyaa hsto saasaUbaa[-Mnaa purskar

imaLalyaabaddla savaa-MnaI kaOtuk kolao.$pacaa svaBaava pihlyaapasaUna QaaDsaI haota. saaQaarNa 15 vaYao- itnao Bajaj

Caliber, Discover , CT 100 AXaa maaoTrsaayaklsa caalavalyaa. 100 to 150 iklaaoimaTrcaa p`vaasa itnao

maaoTrsaayaklavar Anaok vaoLa kolaa Aaho. saQyaa tIna vaYaa-MpasaUna Wagon R hI kar A%yaMt safa[-nao tI caalaivato.

gaolyaa tIna vaYaa-MpasaUna naaokrIcyaa izkaNaI karnao raoja 100 ikmaI p`vaasa krto.saMgaNakavar itcao ivaXaoYa p`Bau%va AsaUna

saMgaNakacyaa maaQyamaatUna itnao ivadyaaqyaa-saazI Anaok XaOxaiNak saaQanao tyaar kolaI Aahot. yaa pustkacao iDJaayainaMga tsaoca

18 vyaa vaQaU var pustkacao sagaLo kama itnao kolao Aaho. AXaI AYTpOlaU svaBaavaacaI $palaI savaa-Mnaa madt krayalaa kayama

t%pr Asato. itcyaa iXaxaNaat tsaoca kamaat kahI AaDkazI yao} nayao mhNaUna itcyaa yajamaanaaMnaI va saasaUbaa[-MnaI kayama

sahkaya- k$na itlaa satt p`ao%saahna idlao %yaavaddla %yaaMcao ivaXaoYa AaBaar.

रल

र , सर सव फ स र व घऊ क
. स र- स वघ . क वव .
.र आ.
व ईर क कव स, र स, र व
स सउ व आव क र
क
(र )आ , इ आ व क स आ व
आव आ . उ . क क, इ सव ए स
आ. व र
व कर स आ . क आ.

र एसएसस स वर क स व . एसस कस

ऊ रर इ ए . .ए. क क व .व र

क क आ. वस क आ . वर ऊ कआ कर र

व क आ. वस सव स सघ व र स.

स ऊव आ आ. , इक क

70

क क. व कफ कव व आ. वर
उ . क फ कक एक आ व .
सस सव

र: स र ई( ) आ. र व
र

व र स. सर व व र बब र व ब र.

क वफर कक स र “ब ल “ व कर . सर क

वर आ आ सर क . कर सर र र

ऊ आ . रव क( ) व क र , स क र कर . वफर व फरस

क क स .आ र . फ व. घर फ ऊ

र . घ स ऊ व स र1 ऊ स र व र व क घर

वक र .व ए ,र ,स व र उ

.स र क घर 21 87 व वस व रसवर . स

आ वर उ . र क 30 र 1987 र व रक

वव र .

ल:

व BHMS स ऊ वव आ सव र वस

र व सर सफ आ. स ऊ आ ग

घर स घ क . आई क (क क )व घर .

रसर क र इ र वर कर कर . व .

सरक र कर , एक , वव स व क क र र स .आ स

आव . रवव . . र रव रव

र र घ घ कर क रर . कस

. . र रव घ एक कर स क 30/ 5/ 1994 र

, , व व वइर व घ कर व आ स क

क. कआ क.

ल:

ऊ वर, स एक व व घ . कस व र

फ ऊआ ( रस र र) स र व ई र
.
फ वक र र व रक कर . र क स
(
स स. रव स वर व कर )

71

व कर ( )व व कर (क क ) स व
फ आ. क . वस र
व क .
स व वस
रक .

व घर ऊ र र सव र . फआ व . कक

व, , र क क व वआ स सआ .

फर व र घ .आ घस स. वस र वव र घ
आर वर . आ
व र व व र व , र 6, स स .

.व आई . क ई (आ ) व

रक .

र ,क , आ . व, , र र
र .
सस . सव

सव व र रक .स कर .व
घर आ . स सस सआ
क आआ एक क ऊ स रस
वई व स आ
सस र

स क व.

क 12 र 1997 र रव स र र 18 सबर 1997 र
रव आ व वर आ
रव रर आ. वव स .वव

घ र सफ क

र ल:

एक व आ र वक . कर ऊर स
कर ,र
वर, स र एर , स ईर , आ.
.व स
घर स व , ,स ,स र व स स रस
वस उ
क सरस 26 व र 2003. व कस
वर ई स
क. व फ आ , क र रव क .

.स व स वर व उ .व क रव र

व व रव क र रआ र कआ
स स क व.

1 2003 र र र वर सर स .क स आ

उव कर वर क फ . 18 2003

र र रव , स र वव स क सस ,र क

ऊ, र आ सक व व रकर , व स कर व र कर उ

.

72

naatvaMDaMcao janma va %yaaMcaI maaihtI

:र ई स घर फ ऊर . र सकर “ र”

स रर व व . क स बर 1992 र व सक 9 व 3

स ऊक र . स सर क व . सव ऊ

. - र वस . कर व क फ .

क स कर . कर र र ई स सर क व . स

क. व वस फ क स घऊ . र व वस

सस फक रइ र स . ए .ए . ए . स स व

क . कव स . ,आ -आ सव क क क .

स वर - व एक फ क .र कस र.
ऊ कर -व क घर
घ व. घ 78 स.
कर क आव व .5 2008 क
. एसएसस व उ स. .सस ,व
क
घ .क स

वक घ

व ए वर MBA कर क इ , र ई MBA कर
BMS ए . स. र
. क वई

फस फ 2 र रक आ . रस क. वव ऊ
र, व आ.
क 12 सबर 2019 र व कर, कऊ
र .स ऊघ
वव र . वस र वव र व व रस क

स र घ रर र आ . स सर

कसस र व व व र व क रव र रघ स आ क स क र
र , वई व क आ.
उक स. व ,स .
स सक
. सव रव र स र, स व र

क व रव र वक आ र व व .

स : 2-8-1996 स .ई र क, व घ व र वर
क,
फ़क स स. र कस र ई र घर आ वर
सरक सरक
स.स स 96 स. स .
आ . क2
सक

स स र . क. रव क आ सघ स
वव
स इ . व 82 (2012 ) स स .
व उ
स . 2013 व स स .आ . इ र

एक र स आ.

क व ए ए ए सस व सक व स. स
. कव
आव आ . रसवक स आ . रव व , व

क रव व सव . र आ .स घ रर
आ .(घ स व ई क
कव घ आ . क क
क
).स कऊ वक आ .क

73

क स स आक व रव व फई स.
क ,स रर आ.
रस
$palaIcaI Ap%yao

: स रस क स आर व व . क 23

1995 र . . सव आ . कर . र उफ आ

स कर .फ क . फक सव फ क सउ

.

AadoXa yaanao Aa^Taomaaobaa[-la [MijainayarIMgacaa iDPlaaomaa va irTola ma^naojamaoMT caa iDPlaaomaa kolaa AsaUna saQyaa tao p`ayavhoT kMpnaIt

kamaalaa Aaho. %yaacao janarla naa^laoja AitXaya caaMgalao AsaUna SaoAr maako-iTMga tsaoca ik`PTaokrnsaI baabat %yaacaa caaMgalaa

AByaasa Aaho.]McaI saha fUT AsaUna %yaacao vyai@tma%va Baardst Aaho.

:क 13 र 1996 रस क स कर ऊ व

स व आ . naavaapm` aaNaoca itlaa AByaasa, KoL, faoTaoga`afI, p`vaasa [. ivaivaQa xao~aMcaI AavaD Aaho.$caI nao

ip`MTIMga va p^koijaMga yaa xao~at AaQaI iDPlaaomaa va naMtr iDga`I imaLvalaI Aaho. iDPlaaomaa tsaoca iDga`I krtaMnaa itnao drvaYaI-

p`qama k`maaMk pTkavat ska^larXaIp sauWa imaLivalaI. baI. [-. krt Asatanaa itnao faoTaoga`afI, i@vaJa p`oJaoMToXana, spIDbaa^la
gaoma AXaa ivaivaQa xao~aMt ekUNa 9 raYT/Iya pairtaoYako tsaco a p`aojao@TmaQyao AaMtrraYT/Iya s%aravar p`qama pairtaoiYak imaLvalao

Aaho. saMpUNa- BaartatUna itlaa salaga daona vaoLa AadXa- ivaVaqaI- ho p`qama pairtaoiYak imaLalao Aaho. tI AitXaya hrhunnarI

svaBaavaacaI AsaUna ]%kRYT saU~Mcaalana sauQda krto. itcao [Mga`jaI BaaYaovarIla p`Bau%va vaaKaNaNyaasaarKo Aaho. laa^kDa}na cyaa

kaLat itnao sp^inaXa yaa BaaYaovar p`Bau%va saMpadna kolao Aaho.yaabaraobarca itcao saMgaNakIya &ana va iDJaayainaMga ]%kRYT

Asalyaanao vaQaU var saUica banavaNyaat itnao maaolaacao sahkaya- kolao.

AtulacaI Ap%yao

स इ र सव क आ .इ व स व व सक ,
क आस वक
रव आव आ . आव आ . व आ. क
स वर क
व आव स क र व व ई सव

आ.

र र सर स इ व क आ. स सर

स व क आ. . tI naR%yaat parMgat AsaUna drvaYaI- XaaLot

snaohsaMmaolanaat Baaga Gaot Asato.

rahulacaI Ap%yao

AayauYa ha saQyaa AaTvaIt iXakt AsaUna tao ]%kRYT ica~o kaZtao. %yaalaa naR%ya va AiBanayaacaI sauWa AavaD Aaho.

,kait-k ha saQyaa pacavaIt iXakt AsaUna tao ]%kRYT naklaakar Aaho. tao rahulap`maaNaoca AitXaya naTKT capL va

KaoDkr Aaho.

74

. . ( ल ल) , ( प्प ) , ठवण

स र 1966 ,स स व व र व स , घर र क

क आ .स क र व कर क स र .एस .र घर ऊ

आ वर क स र घर आ . र र . रक क , व क

वर कर .र र स स आक ऊ ,

स, घ उघ क, व , घ.

र वक स. वर रक क र स. क

क .व स. स ई व ईक .

र , र व र सव र .र व.

वर .स .व ऊ कर र आ र

कव र. क आ -व

.

1967 .ए . , व आआ ऊ क रक क र व सआ .
क. र
कर स र क स व र फसर . .ई स
व
क .र . .र फ क. र व कर क

.र र इ र स. उ र , कर स स सर
ऊ
. क ऊफ क वस क क ,

व उ कर कफ क क आ . वई क स क

कस . . .ए . . स सरव र व,

व .( )

स घर आ व स र .व घसक ऊ.

ए. स, वक ई घऊ सस . क व घऊ र
.
आ. स. वई आ . वस व
वर
स क र क स, वई क र आ . स सव र क

.र व वर घऊ सक , र र

.स व , ,र, ऊ

व. - क एस आ घर आ . घर आस

क व .- वस रघ , एक रक .
वई व
क क कर आ . व कर र व र (र ) स. क क व
क
व वघ क र ईई सस र स.

र आ . क र .ए . उ स र4 वर

र वस . रक वफ सस ससक

र6 र .

75

, र, र , ल र

गण र प्प आ र .आ व वक र र
क
.व रस वक र कर .आ घस
स
व क कर रर र .आ र सव व वर

क. . वक क सक .व
38
आ सस घर ऊ व 7000 ऊ वव ए क

, क कर र व सआ .

फ व र 1977 र क वर
, वक र व सआ .
.र क कर व -र
ऊ आ.
व रक क

क. र क रघ व ई व स(
आ) फस कर .र
स कर व . व
र वर एक आव .
र व सक आ फ रक घऊ स.
.

एक व क व उ र घर आ . सव कव . व आ क कर

ऊ आ .र घर आ र स .व कआ ,क व

एकस र घ स. रव स . र कव . क

र रर फ व क. स घर क र स.

रकस रस रव व आव स .

.आ स . इस क व (ई ) क .आ स र क

कर आ . क कस र क कआ . , ईस र ( र क) क क
आ . वर आ
सआ सक . र र ऊ क वर ऊ .

स र : कर क स र र कवर, र व कक
(ई रस ) र . र कक
.र स क वर एस र
र.
र कर स . वस व (आ ) आ

. . एस. र रव कर क स स र, र स र .
आ रव रक . वउ कक
स, , घ , व स सव .
सआ सव व
क फ कर . व र वर आघ क आ .

रर , उ स व र .

क कर आ क कर क व

आ घ क ऊ आ . , आ , र , र फ र- कर स व स क आ

वस र र आ . क कर व क र ई कक आ स

स आ .आ फ र . कर

क कर स . स व आ रक वर

र स क र फ रव र र र व सआ .

क रसर क र क .उ वर क र . वक

क र स. एर रर क वक . व

. आ क कर फ र रफ र .आक व वर आ - क

Asatanaa AazvaNa haot स. कस आ , र ऊ, ई, ई, व र क

कस रव र आ व .

76

77

78

स व ई . स. .

क कव र घर व क कर व . व घर
(आ ) र .आ
आर. . व घ व क कर
फ व .व
वर . . क . आ र वक व र.
र
क कर व क. र ल . वस 24

वसव सर .

आ र आव क. व
ॉल ल व . र. ल र सल र

69.

उ . सव व वर ऊ कर स व ई फ

सक क स. र र र 138 T-MAH 176/1971 .

- स व र घ व. उ - क स र व र

सर स - रघ स स- र

र ए. व सस . . .

व क कर स स व.

क र र ,.ए .ए . ,ए . . ,र र , .एफ . , आर .ए . ,
.
क , .व . ,रव

स 2001 स रव स 16 व र 2001 र ल.

24 1969 saalaI क स स क क क एक ऊ फ

सव ईफ र रआ र स आ कर आ घऊ

सव ई फ स क कस रव र सव

उर र व कर स क कस रव क क

कर व व र कऊ र स कर स स उ

वव उ र व स आआ स ऊ सव

आआ आ र रस फ र व इरउ आस

क आ एक क वर व व स वर एव इरउर

आस उर स कस आ र सक आ.

क आ कस सआ र वव र क 28 र 2001
र , सक ”क आ
स व“ - र व आ. क क.
क सव
सआ क

79

80

81

फ सस कर व व स कस

फ सस व र व र स व स वर आ र आ . सस स रक
स, रव
घऊ एस आर व वस फ . स sava-
क
सस स व फर क. आ कस स क र
वस क
. स. . व र व व ई कउ क र क उघ
क कर
क र रक र कर स.

र ,र र र र फस कस
र रक वकर .

ण / स /621 15 ब 1975.

कस र 129 427 व र र र सव र र र वक घ .
घ. स स क .8000 ऊ स ससक फर क

ऊ र .8000 र क स व.

फ सस आक ए ए आक रव कर आ रक

कर . क क, र ऊ क कर स व क र

र र सक ई क आ. व क आ . क र

कस क आ. रर . क कर स

क व स. स र 35 . सरक र क 200 एक व

स. स आ वर क ( क र क ) व स . व स सव क र र स . .

व रए . . क .क स र फर स. क र

कव . क स सक र स व र सक ई स. र

लइ र ब 1978 णल

1974 व स रर वक वक रव आ

. रव व.

1978 रस वर सव रक क आ क वर क

कर .

आ स सर क फ सस र व सआ .

ल 1979 ग वर र ॉल ल स लव लब ग व

ल . ए 1979 ए 2004 स 25 व क व फ सस घ व आ.

कर , , क आ . 15 स स आ एक क स स

स सव वर स . क स स र कर सव एक क स स

स .फ सस क कर व आ . क व र, आ क स व

क र स र सव रआ क कक फ सस स आ व

घर र आ .स फ सस क 45 व स सव स स

इ र कर र व स क आ . क र स क स स कर स

सव स स क आ . वकर व फ स क र र आ .

82

र ल वर वस

घर क र क .कर स कक क. क कर
आक .

एक व र क घर ऊ , घर व आ . एक

क आ आ, व आ. स वर, स व. वर

आक आ , क र क र आ , स व वर

व घर र क क स, कक वक व

क र र.

वर स, क क कव क ? वर

सक आ. स स र वर

व रव वर . क करक स . व क आ वक व.

र 4/5 वस वक क स . घर क रक घर स
फ उ र . रक घर स
आ क कर आ . वक
वर क
कक क सव आ .

व स वक र व ( क क ) रक क इर र

. स आक र क वक . आस .र

घर क , रस र आ घ कआ कर

क सस . र र 1 व स क वक

वक . क . र वक घ .

क कस उ र स, वक उ . क, स क कर

आ? कर र एक आ . क वर क व. रक

व र र कर क स . रक स, क कक कव

घस कर आ . र व र वर स स,

स घर र ,व कव स सव क सघ . क

आ . वर र क स व कर क क वक र व कस

.

83

84

85

स लस ,स , र वव ब ल

एक व एस. एस . व र कस वव
स क
क. व सस ,क वव आ. क सआ .
व स सव रक .
व.क ऊ वव घ घक
रर ऊ . क 16
आ स रव वव

वस कर ऊ -

1975 र ल र ल.

13 व र 1979 र स र सक व वर .व
आ .
स रव . र र एक इस स स वर,

व घ.क र स र क सर वर व…

फ र कर . वस रव र .स र
णग ल 18/5/1979 र ,
रस वस .
गण र
ग र रग ठ ण, स र ल ल.

रव र स स वरर र एर ए . आर. स . क
.व स सर र
कर र स. फर
क सव फर .क क
व स व सर . कव वस स क .

र स.

घ फर क स. र व क. कव स
सस स सर वई स.
. क क . र स सर

रघ आर व र कर व आ स
वर वर स क .
सरव रर व रकर घर घऊ .
सस
व कर स क. उ
स फर
व ईव . .
र. व र
व .व . स
स कर व
क.क रघ ,स

स रक स ,र , , , इ र सव व स -स व स कर आ .
व वर स सर व ( फर ) घ. रक

कर स .

रघ क 24 स र 1981 व व र . र रघ ()
घ व व र 26/10/1982.

86

सव व र

सव व रस सव व स र स कर स . .क क,

व ,र व र सव आर र क, आर र क क , र

कव क. स रस स सव र आ क स क . सव

र . आ. . क क. स रस ऊक . व इस

क कव . स वई स, व वई

आ स . कर - कर र र !

वस आ स क सव क आर कर व सव आर

फउ .व उ . व आर फ .र

सव आ - फ .व स रर सव

व. व रकर आर रक स र स रक

स वर सव स . र सव व स र स व क . र वर

रर र .स र व स र स .स र व क सव आ र.

सव सव व र क कर र स क फव र स. व वर
स स.

एक घऊ STD PCO, र व व वर स क क .र
व रक स आ रव र
वर क
. फ व वर स क उ वस
स व र आ वर र कर

क.

व वर स

व वर स क क फ स क . फई वस क व कस व घ . व -वर
घर व -वर स स
कव स स . रर क स. व स आई ,

ऊरक क व स.

सरफ आ. फई आ व . व -वर फस वव र ऊ
क क .स व फ
फ सक क .

87

फस . र वस , स. आ एक

.

र घर क कर र . क क कव
, ,
आ .क र ईव फर , व
वर स. एव क
, व आ एक र आ. क कक
स.
फ स कस रव ? फ व व स स.

आ वर स उ र ,व वर घक

क क वर व सस (र )र स. क
व वर
र स. आ स , आ घ एक व सव व आ. क
व , व,
स कउ क आ. स क फस स कर . ,,
र(
कव वर ई

व . वर आ रक ( )र सर

आ. सर र )व स .

रव व स वई व क

कव व आ. रक . र र सक

क सर र सर व स आ स ऊ आ .आ वस ऊ
.
स स . एक आ सर ई व वई स ऊ

रर र क

र रव ( वई कक) र र .स स
. व
सर व रक वर .
आ.
कक स र व , स र रव

सऊ घर ऊ क वफ व .
स, रर स
रव र र
ऊ वव घ आ आ .

घर फ व -वर क स व आई स, एव क व,
आ क कर
वर , ई व आ वर ई .

88

क स फर वर र स आई ऊ घर क र .क
रक
र. क घ आ.व आई व क .र
क . र आई
उ स क कर व .आ स, आ र आ , सक स.

क स. र रउ क क ऊघ

आ वर स स स स. स क स.

आई

स क र क वर स. व व र स आ आईस स. व

क व वर स स. व स आईक क घ आ .

एक व आई घ .व व स क आई उ स. आई

सस स. आई क ऊआ क. स घर आ क

. रकव व आई . उ आई घ स

सस र व . स वर आई क 25

2002. आई क वर वर व . व व घ स

स .र उर .व व स वउ आई

व .स र वर र व स स सव स स स .

इ रआ व

र रर ईव र ई कआ घ सव स ई क-
वस र
वर स ई वर घर र . र आ रस व वर वई व स

व स आर कर . क वर स वर . र क व आ
व.
व . वर फ क व घ . आ सव

क स . व स क रव ई स र फर क व स.

वर . स रव र उ

89

सबर 2003 ल ल रल स ग रग व व
ल गव र ल वस
रव र स ल ग णस ग

वण .

स , एक क र व स 1429 एक व स स व एस र व एस
कक र वस व र क वर ,स स

व स र 12 स र 2003 र स कर व क

व स व क , क , व र , व ,व र, घ र, व , , , फर र,
सर व रर व व 15
व स व व र. 14 स र 2003. एर . .एर
र ,वर व, र व, व
स र 2003. आ स र, व , ई .17 स र सक कस आ.

सर र ऊ व एर व

क1 ल2004- व र, व - 306, सव सस व वस
क 31 2004 र उ क. वव
स आ रक व. वक .
वर रक . स,
ऊस वर सव

क1 2005 र रव क कक स सर
कर र . .
. . सव आ सस घर आ . कर स स रसवर

स . सव व ईक स आ घ.

11 2005 र आ स कर वक
क.

र वव र क1 2004 र कक कर ( वस
स व कस वव र स रऊ व
स सर) सक व
. सव व आ व .स व क कर स
व ,स स कव कर आ .

सस 2501/- क व रस व क .

18 व 19 2006 ल र णस ण, व स गर र
. र सव स रफ र .
गर ल . र

फर व आ . र र सव

र वव र 28 2006 स वव स ल. स . . व र 2006

2009 व क व कर आ .1) र णब व 2) र

3)र ण र सर ण स 4) र रव र.

स आ र, रसवक , र , स र स सव व,
आक . क सक क
क, क सस उ .
उ र व सस व इ र
वर र स . स सक र . क स वर
र व वर व
. क स र वस क

घस स, व र, र

90

रव ? आ आ व आ. . .आ ,क र र
सव व ई.
र रक , र ,

आआ क आव क व स र वव र 15 ल 2007
वर
र व रव ल. सव वव क वआ

व र . आ सव आ र .

15 ल 2007 व वर व ल स ल.

स .क. , उ घ क .. उ क, स ई. व
एस
रव , र क र सघ . कर उ क क व. स

उ क ए स . र र रर व ई, क र . ,र व ,स

रव ,स स वर उ

व व व वर र .क र क. व क . व -वर
उ . उ .सव वर स कर आ .

13 2008 र र सक क र वक घ . MH04-AY-2446 ॉ.

क र र र वव र क 15 2008 र ,स व व र व क, स व

रफ . र ऊ व वक क. क

आ .स ईक कआ घ क. . रस
,स
वक क आ .स क वक सव सस स

वस र क. क . सव व स एक फर

सव क क .

क कक क व व सर फ सस ,
. सक स सआ स रव .व र क आ.
रफ सस वक व कस वर कर

रव र स व वर आ. 75 व व वस व 50
स रस र स ,स सऊ
व वस रव एस . . र एक
आ.
ऊव घ

एक र ई, व क कर फ स व फइ घर र एफ क स
.व , व क
स 32 एकर . रसर र
स क र आ .र .
ई स सघ र , र सव र ऊ

4 सर स स स .व ऊ रक स व
ऊ सव व ऊ सव . सर
व स. व
घ .
ई, स व क स

व फर व स वर ऊव उर स स . सव
ईफ . वर उ र
उर वर र फ क
आ. व ऊ सक
स र. वर वक

सफ र स फ . घर आ वर र र व व.

.ऊ घ. - वस इ

आ.

91

एक र ई रर रव र“ व” क .
वआ सस .आ स वर [ फर फ)
स . वइ र

2001 फ स स रक सस क
फरव .
आई घ .क र स व आई .

फरव , . वर स वर क व वर

आईस ,आ क आआ, क आ. स .स

वर उघ क स र स . क वर आ . व सक .

र र रक व.

रक स रस रव . क 22 स र 2001 र
ऊ . सव आ
सव क कर . कर ऊ स व व आ. कर व स
उ .

र ब ण, णवग ल

13 ए 2012 व र( स व ) व व “ ई” घर र व व स र आ क

क.

व रस र क :

क क ,स

स, र

आ व क क र, र, क क सक व र .

ग. सब र र ठ ब ण व 84 व र ठ व 79
, “ग ल”
र, र ल. व व . वर व व .
र व, , व, व स
क ,क ,, रव ,,वर व, र , , , एर , , क , , व , उ
.
उ . रव रव व

घ घऊ क घ वर सव . वव रव क क .

व ऊ सव व वव घऊ क क आ . व रकर

व कर , सक .आ र र, र

वस व क सव .

92

वस

स फ कर रस व र सस व क ,स वस व
सस व ए स
एक 12 र . व स 13 स र 2010 स . सक
र रव , वर
क 14 - 12 सक स आव र उ . क.

सक 10 व . ऊ घ . रक

कर , र, ,र , , इक ई , र र , क . क.
कव र क. घर . सव ईफ क
फ , र इ रस क र .
स व सव व
घ स.

कर र आ क व.

व वव :

क 1 2013 व र सक 11 व र आ सव र र एक एक
, र 2:30 व व क .स क स
वस र ऊव र
ई वर.

लल ठ ण :

र र ण, , रण र,, गव र, ब व , , लग , ब गल,
ल, , रग ,, ग - स क.
,

क 2 2013 र स, क स व क आउ क व क.स क

,,क , र स , सरव , फ ,क व र , र क वव
.

93

2 सक आ आ. .र ,र आव

क र रव क . 3 2013 सक स व आ .ए

सव र . सक र र 203 स व. ऊ

र वक ,, र , क इ र , ,, ऊस, सव ,

र घ, , ,इ , , क इ .र आ व

वक .

4 2013 सक ऊ व व वर उ र . स र क र ,.

र र 24 स व . र रव वव वक व स

घ . सव स कक स क स व व व सघ .

व स.स ,, क ई, , र , , , ,, , , आई व आ स आ

.

आ स व वस सव आई (4 1963).

रव व व . र एक क व व र क रर .स

व . आ एक र र र .क स र .

क क .स क व स कर ई स रर क .

आ रव .आ आ र . आक

वर सव एक र व . सव क . .क वर उ र क

. .र क वक क . स स स घऊ स. ,

क व, , ई , र स, क इ स एक क व व. स

घऊ , क फ घऊ र वसक रस रव कर .उ स वस

कर व . सव र 14 र वर आ . स क क स वस

स.

क 5 2013 र वव र व स सर क रव वर वस स .

स रक . र . स रस र आ व . ससर

इक क व .व . आ वर रर र

ई व सस व स व सस . आव सव ऊस

आर र क रस स . र सर क वर

स वक व .स क . सव स

. स.

सव व स कर आ . सक स व सर . स
व क,
र 24 स व आर क . सक सर ,सव र,

र व , क , घ , आ ,, र ,इ .

ल वल बग 13 ल 1919: रक र र कव 120 रर
.

सब : सव र . घऊ स व घ र क रव . स क स स

वघ र र- क सक र क .

स वस क सर वर र स ऊव ए स ईक
वर .
क 8 13

94

15 2013 उ रर क क र वर
क . ऊ- , सव
. सव सव ऊघ
र सव .
, . 15 2013 व र 2014

ल स लस गस र वर ईस स क क 11 व
र सव कघ . व
स व सव ई फ
व .व ,क ,क
.

क व क सर व र रआ ऊ आ आ .
कक आर
वर ऊ आ . आ . सव आ . स वर ,
व कर
वव वस .स क स र स वर .

करक व र क .र व

आर .

12 व र 14 र क क आर वर र , क. व , इ व

र- र .क व र . उ क वर आ . घऊ

वस घ . व र र- र . र फर आ .

वक क क .

णल र 12619 र र 27,28, 29 व र 2017 र ईस
. ए स, र. 28 व र 17 र .

आ, स व . र र 18 वर 123 फ उ व

क क क क व र . स व क रक

रव व र . व र र वर आ. व ,/ फ आ .आ

आ. र व आ . स कर इ स . रव

, रव वर आ . व . क व र,, व स क
घ.
र 16346, व ए स र वस आ.

13 ग 17 र वव र ल र व र, , ,र , ल व र ल स गल .

व रव - र रव क , र 50 आ. र
,- र . क
र र वक ,र क आ.
. आ
क घर व क . स र

फक .

ण ठवण

3 व र 2016 स व ई फ स रक कव
आ . स. व क ( रव
कर स कर स. र कर क
स ई) स. , ,
स.
क व ,, व क

95

25 व र 2016 र स सव व र , व ग रव र र व रण स

ॉल स ण. स र व र ल.

र, स स ,, आक . स. स

फ ऊ स र कर आ . क सस क रर क. वर

आर क. स व क.

1 2016 र व वस र , र 4/604 र

घव स रव र स क र .व वस रव स र घ , स
र फ सव क
र .स क क ई 77

व वस रक ई .र स ऊव सई व
स रव र स. व आई क.

क 5 2016 क वर सव सस व वर क सर
स.
.र क आ .र स 5 र ,, . रक .क

आ स र, . ,, . र , (आ ) . र , . र ,
र
र क क , कर स व , . . वइ र घऊ

क क व .र र र फ रस .

व र क.

17 2016 र स स C- 506 .स र र सक
कव
वक घ . र क व .फ क . क 23 2016, C -506 व
क.

व कर क . कस स र कर
.कर र स
कर . स र क . ,र
4 स र 2016 वस क
आ र सआव . र
क रस
व क . 15 स र 2016

स स वस क .

21 स र 2016 सक ऊ व घ स. क घ ,. घ फ .
र क क घर ऊ .इ . र व इ. स . .
आ.

क .र आ.

27/9/2016 व स .र क सर

.

4 स र 16 र , स क स व स र फ
वर – र, ,
रस आ कर आ . ) क सघ,
क कर ( ऊ र- स क.
. वक स रर( . सव क स कर आ .फ
. सव स फक .
क ) .आर. इ उ

ऊ सव र र र क

96

16 व र 2017 र . करर व रकर, उ क, ई आ क
,, . र
र स, क स .र ,.र व, . ए व
,
, . एस. आर. , .ए . . ,.र र,, . क क

. क. ( ) , . क सर,, र क क , .स वर स वर ,

आ maaga-, र क, रव , सक स व .

स क . स रव र .स क स रव क र, ,
वर सव स .फ क .
वर सव . . उ व कर

3 सबर 17 बल सक व , व रव स र स र

आ क . आ र र वर फ, व ऊस र

.स ण व ग रव र र, सर र र वर ,,
.
ल. व र 2018 “ ल स ” ,र स 18 स क
1 र

सक 10 व .र व फ व .स र सव ईफ स

कस व कव स . वर स र .
वई वव
एक व र 1848 स व ई

क .स रक स , वर सउ .

27 - 28 व र 2018, 16 स क ,, व , रव ,
, .र ऊ ( क ) “ कक ”
. व क. व

.व व क. आ.

4 2018 र वव र, सव सस वव सस स रस व
क रक
क घ आ,व क. लस रण व आ, र र कर
स घर क.
आ . सव स क बल ग

स रर ल. . क व 2018 -

19 2022-23.

21 ल 2018 र ब () स वस र र णर

ल . र ल सव ग णल. र 100 र र र आ र व.

फक . ई व आस र ( रक ) ए र सक ऊ व .

रस व रस एक स . , , रस व

र.

क 9 18 16 18 र क र क फ कर आ .एक स 17 क .

स क. रर सक व स क स. , र कस
एव आ. सस स रव आ . व
एक र . सस
, क,
रव .

18 2018 व र र स . क ई,, स . , व सक स स व स क ए स

सव उ व र स घस . व रस

क. व स व सक स . फ क र रआ घ

. ,व व सव व र आ . आ सव .

. वर स आ . कर स स . क

97

कआ कआ .र वस रस व वर आ स स

र व र, सस स , सघ क आ ,स वर सव

क क क आई र आ . आव क क आ . र र कआ

सव स व र घर आ .

3 स र 2018 र व स व र क , सव सस सर
सक ववआ
. रक वस क
. सव
फआ .र रक क फ आ.

क. वक व आ .फ क

र व क कर क A- 306 सव वस स ,आ ,
.
कक वर क

8 स र 2018 वर“ व व “ फक व ई कर ()
सक रव स व कर आ . सव
रव क.
क

23 र 2018 वर क र सर कक व
क . सव स
क र. 74 व वस कक क कक व घ.
व वस
. कक र स

7 र 2018 व र “ल ”व स रक आ “व
स आक .स लव व ग ,
2018” स ई क क स गर लब , बग , ग
.क स सरग , ,
, ,, ल व स, र, र रर .
ग
व लस , वर

14 र 2018 व .र व .स

सक कर र र स आव आ क
स कर , ,र व
. क “स रव ” स क . वर फ स .र स र क
स क
आ. क . व क र एक व घर

1 व र 2018 क क व वस क उघ स 11111 र .

स क व व वस वर र .

3 व र 2019 सव ई क फक व रस आ क .
. स फक रर र वस व
रस वक उ व रव र सस
ईफ .स क . क. क
सउ
रर

22 स र 2019 र वव र स र व व वस A 306 सव र स व क , 18 र

फ , सव क क .स 18 व घ सर कर

.व क रव व र व स व कर स स .

12 बर 19 र गर ण 75 व व वस C- 506 कक क ,

रघ स र क . र ई,, क ,, स .क
.

98

17 र 2019 र वव र स ई व . व र व क, र ई क, क कवस
आ. र रव
व कव वव . स. C 506 र क
व सर
कव व क . सव स कर आ , स क र व कर,
र
आ रस , 202, रक क, . रव व.

स.क. क वव सव ,

8 2020 क स व वर व स र व र वव र क 8 र

सक 11 5.उ घ क स आ र (र र र व ) फ स ,

व ई, ,स .स क,

.स MBBS, DMRD क , स आ ई , उ- क , क र र व ई ,

स , – स (M.A. English, Set & Net Edu. BCED, DSM, MSc. Edu. Tech.) व क

.स क सस स ,, स . र र व क. ,

क . सव क र व.

व वर व स र व स रस स ,स र ई, व
वर .
र सस रव र वस क . व स,, र , , क र व क
वर व
र. ऊ सक क .आ सव आ सस
स कऊ
र व . क 16/3/18 र . र क र र वस सस

वस र 22 स.

व वर ब ल

 1991 स क- वव क व स कर व

स. सक वव वर उ र वस क कस स

व फ वर उ र .क व क

फ वर सव सर . वआ क वस उर

वसक . इर व उ र सव कर क

.

 एक व ,र क व घर स . स ई रव

र वर क आ व आ ,घ . उऊ र

वर क उ र . व करक र . घर ऊ घ

सस .क र स स.

 25 र 2009 स ,व व वस आ .

स स रक ऊ स वर आ .

क स फ वर एक वर , स वकक

व स उ र .उ व व .व स क उ

कर व ऊ . कर स स. र सव ऊ

व.

 स क घर ऊ आ र व ए -र क उ करक

फर , रस व आ रक क रक .उ

रस क स. र क र.

99

 क 9 स र 2009 र फ एस. एस . व र . र कर

स, क रऊ र व ,व र वघ

वर स वर क रव . स ,व

सक .

 वस . र स .व व .

 व वर व आ व ,14 र 2012. उ घ क व रव कर स ,

सव व , ई घर आ कस र स ,र र

रस वक र सई स क .

र स स .व स स ऊ व . एक इस

वर वर व . र घर ऊ व

घ करस . सस कक

ऊ , कस र क इ ऊ , स क . घर क घस

स . आ वस र कर स सआ र उघ वर,

व र सक .आ रस स व क.

100