ภาษาไทยหลักภาษาและการใช้ภาษา ม.4

การอ่านแปลความ

การแปลความ คือ การถ่ายความหมายของอักษร หรือเครอ่ื งหมาย
เพอื่ ใหเ้ ขา้ ใจความหมายตามเนอื ความนนั ๆ ซง่ึ ถือเปน็ พืนฐานของ
ความสามารถในการตีความและขยายความ

การแปลคา่ ศพั ท์เฉพาะ

คา้ ต่างระดับ คา้ ในบทประพันธ์ คา้ สแลง

เสวย กิน วหิ ค นก โจก๊ เรือ่ งตลก, ตลกขบขัน
บิดา พอ่ บุปผา ดอกไม้ อาการทเ่ี รว็ ขน้ึ กว่าปกติ
ถึงแกก่ รรม ตาย วารี น่้า ไฟไหม้ ท้งิ
สุกร หมู ทิวากร ดวงอาทิตย์ เท หลอกลวง
สถานีตา่ รวจ โรงพัก มัจฉา ปลา เก็บหมกไว้นานเกนิ ควร
ตุ๋น
ดอง

การแปลส่านวน

สา่ นวน สุภาษติ ค่าพงั เพย จ่าทน
พดู จาหวา่ นลอ้ มเพอ่ื ให้ไดส้ ง่ิ ที่ประสงค์
กม้ หน้า มีความซ่ือสัตย์สจุ ริต
ชักแมน่ ้่าทงั้ ห้า เรียนรูไ้ วไ้ ม่เสียหายอะไร
สอนสงิ่ ท่ีเขารดู้ ีอย่แู ล้ว
มือสะอาด
ร้ไู ว้ใช่วา่ ใสบ่ ่าแบกหาม

สอนจระเขใ้ ห้วา่ ยนา่้

การแปลสา่ นวน

รอ้ ยกรอง / ศาสนสภุ าษติ

พระอุมา พระลักษมี

ฝากอุมาสมรแม่แล้ ลกั ษมี เลา่ นา จะฝากนางไวก้ ับพระนางอมุ าก็เกรงพระ

ทราบสวยมภวู จกั รี เกลือกใกล้ อศิ วรจะมาเชยชม คร้ันจะฝากกับพระนาง
พระนารายณ์ ลกั ษมีก็เกรงพระนารายณจ์ ะมาอยู่ใกล้
พระอิศวร

นตถฺ ิ ปญญฺ า สมาตภา แสงสว่างเสมอด้วยปญั ญาไม่มี

การแปลเครอ่ื งหมาย ห้ามกลับรถไปทางขวา หา้ มรถเกินน่้าหนกั กา่ หนด

หยุด ไมใ่ ห้กลบั รถไปทางขวาไม่วา่ จะดว้ ย หา้ มรถมนี า้ หนักเกินกว่าที่ก้าหนดตาม
วิธใี ดในเขตทต่ี ดิ ป้าย ตัวเลขในแผ่นป้าย เข้าไปในเขตที่
รถทุกชนดิ ต้องหยุด ตดิ ตงั ปา้ ย
หา้ มหยดุ รถ

ไม่ใหห้ ยุดหรือจอดรถทุกชนิด

สญั ญาณไฟจราจร จา่ กัดความเร็ว ห้ามเลยี้ วซ้าย

ใชค้ วบคุมการจราจร โดยสีเขียว = ให้ ห้ามใช้ความเร็วเกินกว่าที่ก้าหนดเป็น ไมใ่ ห้เลยี วรถไปทางซ้าย
ขับผ่านไปได้ สีแดง = ให้รถหยุด และ กิโลเมตรต่อชั่วโมง ตามจ้านวนตัวเลข
สีเหลอื ง = เตรยี มหยุดรถ ในแผ่นปา้ ย

คลกิ ท่ีป้ายเพื่อดคู ้าอธบิ าย แล้วคลกิ ทป่ี ้ายอีกทเี พือ่ ปดิ คา้ อธบิ ายนนั

การอา่ นตีความ

การตีความ คือ การหาความหมายท่ีแฝงอยู่ในข้อความ หรือการอธิบาย
ความหมายที่ซับซ้อนให้เข้าใจง่ายขึน รวมถึงการชีให้เห็นแก่นหรือ
แนวความคดิ หลกั ของข้อความหรือบทความนนั ๆ

ความหมายโดยตรง การตีความค่า ความหมายโดยนยั
ดอกไมท้ ่ขี ึน้ อยตู่ ามดนิ ทว่ั ไป สง่ิ ทไี่ ม่มีคา่
ดอกหญ้า
ทีน่ ่ังมีขามีพนกั พิง
ต่าแหนง่
ชอ่ื แกว้ ทแี่ ขง็ ที่สดุ
เกา้ อ้ี

บุคคลที่มีค่ามาก

เพชร

การตคี วามเร่อื ง

“หลง” เดก็ หนมุ่ ผ้หู ลงใหล
ในการเลน่ ฟุตบอลมาก

เขาตดั สินใจขอพอ่ แมย่ ้ายโรงเรยี น เพราะโรงเรียนใหม่มีสนามฟตุ บอลท่ใี หญโ่ ต

แต่ตอนนี้เพ่ือนผมย้ายไป แตค่ า่ เทอมทนี่ ี่แพง
ทนี่ ก่ี นั หมดเลยนะครับ มากเลยนะลูก

แมว่ า่ ลองเลอื กโรงเรยี น
ท่เี หมาะสมกับเรา
มากกว่านี้ดไี หม

หลงไดเ้ ข้าเรยี นสมใจ แตเ่ ขาไม่คอ่ ยสนใจเรยี นหมดเวลาไปกบั การเลน่ ฟตุ บอลเทา่ น้นั

อาการของหลงนา่ เป็นหว่ งมากขึ้น เพราะเขาเลน่ ทั้งวนั ท้งั คืนจนไมย่ อมพกั ผอ่ น

ในท่สี ุด หลงก็สลบกลางสนามฟตุ บอล เนื่องจากร่างกายอ่อนเพลยี

*การตีความเรื่อง = การกระทา่ เกินพอดี มกั นา่ มาสู่ความเสยี หาย*

คิดว่าเรอ่ื งนี้มสี ว่ นคลา้ ย
กบั ชีวิตเราไหมคะ

การอา่ นขยายความ

การขยายความ คือ การนา้ ข้อมลู มาอธิบายเพม่ิ เตมิ ให้มีความละเอียด
มากขึน หรอื การทา้ ให้เนอื ความขยายกว้างขวางออกไป สามารถเชื่อม
โยงกบั ประสบการณ์ส่วนตัว จนเป็นท่เี ขา้ ใจชัดเจนย่ิงขนึ

การขยายความโดยการอธิบาย

การขยายความเรอ่ื ง = ในโลกนมี ีสงิ่ ทไ่ี ว้ใจไม่ได้อยู่ ๕ อยา่ ง ได้แก่

ใครจะไวใ้ จอะไรตามใจเถดิ ๑. ทะเล เพราะหาความแนน่ อนไม่ได้ บางครังดูสงบ ราบเรยี บ แต่กอ็ าจ
แตอ่ ย่าเกิดไวใ้ จในสิง่ หา้ เกดิ คล่นื แรง หรอื ลมพายไุ ดท้ ุกเมื่อ
หน่ึงอยา่ ไวใ้ จทะเลทกุ เวลา
สองสัตวเ์ ขียวเลบ็ งาอยา่ ไว้ใจ ๒. สัตว์ที่มีเข้ียว เพราะสัตว์ประเภทนตี ามธรรมชาติจะมีนสิ ัยดรุ า้ ย
สามผถู้ อื อาวุธสุดจักร้าย เล็บ งา
สีผ่ ู้หญิงทังหลายอย่ากรายใกล้ เพราะอาวธุ ถือเป็นส่งิ อันตราย ถ้าผ้ถู ืออาวธุ ขาดสติกอ็ าจใช้
ห้ามหากษัตรยิ ์ทรงฉัตรชัย ๓. คนถอื อาวุธ อาวธุ ท้าอนั ตรายผู้ท่อี ย่ใู กล้ชดิ ได้
ถ้าแม้นใครประมาทอาจตายเอย
๔. ผหู้ ญิง เพราะเปน็ เพศที่มจี ิตใจอ่อนไหวงา่ ย อาจเกดิ อารมณ์แปรปรวน
(นทิ านเวตาล : กรมหมน่ื พทิ ยาลงกรณ์) กระท่งั สร้างความเสยี หายได้

๕. กษตั ริย์ เพราะเปรียบเหมอื นเจา้ ชวี ิต ถา้ ทา้ ส่ิงทีไ่ ม่ตอ้ งพระราชหฤทัย
ก็อาจถกู ลงโทษถึงแกช่ ีวิตได้

การขยายความโดยการเปรยี บเทียบ

ณ เมอื งแห่งหนงึ่ เกดิ โจรอาละวาดเท่ียวปล้นสร้างความเดือดร้อนแก่ชาวบ้าน ความทราบถึง
พระราชา พระองค์จึงสั่งให้จัดทัพใหญ่พร้อมเสด็จไปด้วย แต่เนื่องจากหนทางท่ียกทัพไปนันไกลมาก
เสบยี งทจ่ี ัดเตรยี มมาจึงหมดไประหวา่ งทาง เหลา่ ทหารกพ็ ากันเหนอื่ ยลา้ ออ่ นแรง เม่ือนันเองพระราชาจึง
ดา้ รไิ ดว้ า่ ตนเองยกทพั ใหญ่มาเพอ่ื ปราบโจรเล็ก ๆ กลุ่มหน่งึ อยา่ งไรผลที่ไดค้ งไมค่ มุ้

การขยายความเรอื่ ง = คนเขลาอาจท้าสิ่งใดสิ่งหน่ึงโดยขาดการไตร่ตรอง อุปมาดังชายผู้หน่ึงวิดน้าออก
จากทะเลอันกว้างใหญ่เพื่อข้ามล้าน้านั่นแล เพราะฉะนันก่อนท้าส่ิงใด ควรค้านึงถึงความเหมาะสม
ไมเ่ ดอื ดรอ้ นตนเองและไมเ่ บียดเบียนผู้อน่ื

สรุปบทเรียน การอา่ นแปลความ การอ่านตีความ

การอา่ นแปลความ แปลศัพท์เฉพาะให้เป็นภาษาธรรมดา ตคี วามค้าท่มี ีความหมายโดยตรง
ตคี วาม แปลส้านวน รอ้ ยกรอง หรือคาถาบาลี และโดยนยั
ใหเ้ ปน็ ภาษาสามญั ตคี วามใจความสา้ คัญ และสัญลกั ษณ์
และขยายความ แปลสญั ลกั ษณ์ หรอื เครอ่ื งหมายตา่ งๆ ท่แี ฝงอยู่ในเรื่อง

การอ่านเป็นการรับสารท่ีผู้เขียนสื่อให้ การอา่ นขยายความ
ผู้อ่านเข้าใจความตามตัวอักษร ซ่ึง
ผู้อ่านต้องสามารถเข้าใจความหมาย ขยายความโดยอธิบายใหข้ ้อมลู เพิ่ม
พิจ า ร ณ า ใ จ ค ว า ม ส่ า คัญ ตี ค ว า ม อยา่ งละเอยี ด
ความหมายท่ีแฝงในข้อความ รวมถึง ขยายความโดยยกเรื่องราว ส้านวน
สามารถถ่ายทอดขยายความให้ผู้อื่นรับรู้ หรือขอ้ มลู อื่นมาเปรียบเทยี บ
ด้วย จึงจะถือว่าบรรลุจุดมุ่งหมายของ
การอ่าน

๔หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ ตอน ๑
การอ่านเพือ่ แสดงความคิดเหน็
การอา่ น
ตัวช้วี ดั

• วเิ คราะห์ วิจารณ์ แสดงความคิดเห็น โต้แยง้ เกี่ยวกับเร่อื งท่อี า่ นและเสนอความคดิ ใหม่อยา่ งมเี หตผุ ล
• ตอบคา้ ถามจากการอ่านงานเขยี นประเภทตา่ ง ๆ ภายในเวลาทกี่ า้ หนด
• อา่ นเรอ่ื งตา่ ง ๆ แล้วเขยี นกรอบแนวคดิ ผงั ความคดิ บันทึก ย่อความ และรายงาน
• มมี ารยาทในการอ่าน

ความรพู้ นื้ ฐานเกี่ยวกบั การอา่ นเพ่อื แสดงความคิดเหน็

• องค์ประกอบการแสดงความคดิ เห็น
• ประเภทของการแสดงความคิดเห็น
• แนวทางการอา่ นเพอื่ แสดงความคดิ เห็น

ตวั อยา่ งการอ่านเพื่อแสดงความคดิ เหน็

• การแสดงความคิดเห็นสนบั สนนุ
• การแสดงความคดิ เห็นโต้แยง้
• การแสดงความคิดเห็นแนะน้า

รว่ มบริจาคสง่ิ ของช่วยผู้ประสบภยั ไดท้ งี่ านปันน้่าใจ ภายในงาน
มวี งดนตรีของเดก็ ๆ จากโรงเรียนอนุบาลเพลินใจรว่ มแสดง

ดปู ระกาศนั่นสิ เด็กอนุบาลจะเลน่
ดนตรี คงจะไมเ่ พราะเทา่ ไหรน่ ะ

การแสดงความคิดเหน็ ทีด่ ีควรเป็นอย่างไร?

ความรพู้ ้ืนฐานเกยี่ วกับ
การอา่ นเพือ่ แสดงความคิดเหน็

การอา่ นเพอ่ื แสดงความคดิ เหน็ เปน็ การอ่านทีช่ ่วยให้เกิดความรู้เพ่ือนา้ ไปใช้ในการแสดง
ความคดิ เหน็ ซึง่ ความคิดเหน็ ของแต่ละบคุ คลย่อมมีความแตกต่างกนั ตามความรู้ ทัศนคติ
และประสบการณ์ ทงั นีการแสดงความคิดเหน็ อาจมีทงั การสนับสนุนและโตแ้ ย้ง

องค์ประกอบของการแสดงความคดิ เห็น

ทม่ี า ขอ้ สนบั สนุน ขอ้ สรปุ

ต้นเรอ่ื งทจี่ ะนา้ ไปแสดง ข้อเทจ็ จริงหรือหลักการ ขอ้ เสนอแนะ หรือการประเมนิ ค่า
ความคดิ เหน็ เพื่อประกอบให้ขอ้ มลู มี เพ่อื ให้ผู้รบั สารยอมรบั หรือปฏบิ ตั ิ
ความนา่ เชอื่ ถอื ตาม

ประเภทของการแสดงความคดิ เหน็

สนบั สนนุ การแสดงความคดิ เหน็ เพื่อส่งเสริมความคิดเห็นของผอู้ ืน่
โต้แย้ง
แนะนา่ การแสดงความคดิ เหน็ เพ่อื ทานความคดิ เหน็ ของผอู้ น่ื มักเกดิ ขน้ึ ในกรณที ่มี ี
วจิ ารณ์ ความคิดเห็นไม่ตรงกัน

การแสดงความคดิ เห็นเพอ่ื เสนอแนะแนวทางหรอื สงิ่ ที่เปน็ ประโยชน์

การแสดงความคิดเหน็ เพือ่ ติ ชม ชีใ้ ห้เห็นข้อบกพรอ่ ง รวมถงึ การตัดสินคณุ ค่า
ของสาร

แนวทางการอ่านเพ่ือแสดงความคิดเหน็

จับใจความสา้ คัญเพอ่ื หาประเด็นหลักและประเดน็ รอง
วิเคราะห์หรอื ตีความการใชภ้ าษาและกลวิธีการนา้ เสนอ เพื่อหาข้อเทจ็ จรงิ ของขอ้ มูล
พจิ ารณาความน่าเชื่อถอื โดยอาจพจิ ารณาจากผู้เขยี นหรอื แหลง่ ที่มาของข้อมูล
ใชว้ จิ ารณญาณในการแสดงความคิดเห็น โดยให้เหตผุ ลประกอบ และแสดง
ความคดิ เหน็ ในเชงิ สรา้ งสรรค์ ใชภ้ าษาเหมาะสมกบั โอกาสและผู้รบั สาร

ตัวอยา่ ง
การอา่ นเพ่อื แสดงความคิดเหน็

การแสดงความคดิ เหน็ สนับสนุน

โจรปล้น ๑o คร้ัง ยงั ไม่เท่าไฟไหม้บ้านครั้งเดยี ว ไฟไหม้บ้าน ๑o ครัง้ กย็ งั ไมเ่ ท่ากับ
การตกเปน็ ทาสของการพนนั

การแสดงความคดิ เหน็ โต้แย้ง
คนเรยี นเกง่ มีโอกาสประสบความสา่ เร็จในชวี ติ ไดม้ ากกวา่

การแสดงความคดิ เหน็ แนะน่า
อบุ ตั เิ หตบุ นทอ้ งถนนเกดิ จากการเมาแลว้ ขบั

สรุปบทเรียน • สนบั สนนุ
• โต้แย้ง
ประเภท • แนะน้า
• วิจารณ์

• ทม่ี า องค์ประกอบ • จับใจความสา้ คัญ
• ขอ้ สนับสนนุ • วิเคราะหห์ าข้อเท็จจริง
• ข้อสรุป • พจิ ารณาความน่าเชือ่ ถือ
• แสดงความคิดเห็นโดยมเี หตุผล
แนวทาง
ประกอบอยา่ งสร้างสรรค์

สรปุ ในการแสดงความคิดเหน็ จ้าเป็นต้องอ่านและทา้ ความเข้าใจเรือ่ ง และต้องร้หู ลักการแสดงความคิดเห็น โดยตอ้ งแสดงความคิดเห็น
ที่เปน็ ประโยชน์ ถ่ายทอดด้วยภาษาทถ่ี กู ต้อง เขา้ ใจงา่ ย โดยควรคา้ นึงไว้เสมอว่า ต้องเคารพความคดิ เหน็ ของบุคคลอื่น ทงั ผูท้ ่ีมคี วามเห็น
เหมอื นและความเห็นต่างจากเรา