ใบความรู้งานเครื่องมือกลเบื้องต้น

51

ใบประเมนิ ผลใบมอบงาน

รหัสวิชา : 2100-1008 หนว่ ยท่ี : 1
ชอ่ื วิชา
ช่ือหน่วย : งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองต้น สอนครงั้ ที่ : 1
ชอื่ เรื่อง
: เคร่ืองเลื่อยกลและงานเลือ่ ย จานวน : 8 ชัว่ โมง

: อภปิ รายเรอ่ื ง เคร่ืองเล่ือยกลและ จานวน : 1 ช่ัวโมง

งานเล่ือย

หวั ขอ้ อภิปราย............................................................................................................................................
ชือ่ กลมุ่ ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
สมาชกิ กลุม่ 1. ………………………………………………………………………………………………………………………

2. ………………………….…………………………………………………………………………………………..
3. ………………………….…………………………………………………………………………………………..
4. ………………………….…………………………………………………………………………………………..
5. ………………………….…………………………………………………………………………………………..

รายการประเมนิ คะแนนเต็ม ผลคะแนน หมายเหตุ
1. ความรบั ผดิ ชอบ 10
2. การทางานเป็นทีม 10 ผลคะแนน
3. การแบ่งหนา้ ที่ 10 ดี = 9 – 10
4. ความชดั เจนของเน้ือหา 10 ปานกลาง = 7 – 8
5. ความคิดสรา้ งสรรค์ 10 พอใช้ = 4 – 6
6. ความพร้อมในการนาเสนอ 10 ปรับปรุง = 1 – 3
7. บคุ ลกิ ในการนาเสนอ 10
8. ความชดั เจนของการนาเสนอ 10 คะแนนเตม็
9. การตอบข้อซักถาม 10 รวม 100 คะแนน
10. การสรปุ ประเด็นสาคญั 10

รวมคะแนนทไ่ี ด้

ลงชอื่ ..................................................ผู้ประเมิน
(..............................................)
ครผู สู้ อน

แบบฝึกหัด

52

หน่วยที่ 1 เรอ่ื ง เครอ่ื งเล่ือยกลและงานเล่ือย

ตอนที่ 1 ให้นกั เรียนตอบคาถามต่อไปนใ้ี หส้ มบูรณ์

1. จงบอกความหมายของ การเลื่อย
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
2. จงบอกชนดิ ของเครื่องเล่ือยกล มา 4 ชนดิ
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. จงบอกสว่ นประกอบท่สี าคญั ของเคร่ืองเล่ือยกลแบบชัก มา 5 ชื่อ
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. จงอธิบายวิธีการจับยดึ ช้นิ งานท่ีมีความยาวสัน้ กว่าปากกาจบั ช้ินงาน
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
5. จงอธิบายขั้นตอนการทางานของเครอื่ งเลื่อยกล มาพอสังเขป
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
6. จงบอกความปลอดภยั ในการใช้เครือ่ งเล่อื ยกล มา 3 ข้อ
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
7. จงบอกวิธกี ารบารงุ รักษาเครือ่ งเล่ือยกล มา 3 ข้อ
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

53

ตอนท่ี 2 ให้นกั เรียนใสเ่ ครื่องหมาย  หน้าเครอื่ งหมายทเี่ ห็นว่าถกู ต้อง และใส่เคร่ืองหมาย 
หน้าขอ้ ความทเี่ หน็ วา่ ผดิ

……………..1. เคร่อื งเลื่อยสายพานมี 2 ชนิด คือ เครื่องเลือ่ ยสายพานตั้ง
และเครื่องเลือ่ ยสายพานนอน

……………..2. เครือ่ งเลื่อยกลแบบชักมจี งั หวะงานแบบต่อเน่ือง
……………..3. โครงเลือ่ ยเปน็ สว่ นทร่ี องรบั น้าหนกั ท้ังหมดของเคร่ืองเล่อื ยกลแบบชัก
……………..4. แขนตงั้ ระยะตัดชิ้นงานเป็นตัวต้งั ตาแหน่งความยาวงาน
……………..5. ความยาวของใบเลอ่ื ยเคร่ืองเลอื่ ยกลแบบชกั วดั จากระยะห่างระหวา่ งจดุ ศูนยก์ ลางของรู

ใบเลื่อย
……………..6. คลองเล่ือย หมายถงึ ระยะหา่ งระว่างฟันเล่ือย
……………..7. การจบั ชน้ิ งานต้องคานึงถึงรูปร่างหน้าตดั ของช้นิ งาน
……………..8. เมอ่ื ตดั ช้นิ งานขาดออกจากกันแล้วให้ยกโครงเลอ่ื ยข้นึ
……………..9. การป้อนระบบไฮดรอลกิ มากเกินไปอาจทาให้ใบเลอ่ื ยหกั ได้
……………10. ควรเปลี่ยนถ่ายนา้ มนั หลอ่ เย็นทุกเดือน

54

เฉลยแบบฝึกหดั

หน่วยที่ 1 เรื่อง เคร่ืองเลื่อยกลและงานเลื่อย

ตอนที่ 1 ให้นักเรียนตอบคาถามต่อไปน้ใี ห้สมบรู ณ์

1. จงบอกความหมายของ การเลอ่ื ย
ตอบ หมายถงึ การตดั วสั ดชุ นิ้ เดียวกนั ใหข้ าดออกจากกันด้วยใบเล่ือยท่ีมีลักษณะเป็นคมเล็กๆ หลายๆ
คม คล้ายคมสิ่วหรือคมสกัดจานวนมากเรียงกันเป็นแถว ฟันใบเล่ือยจะกัดชิ้นงานพร้อมๆ กันทีละ
หลายฟนั ใหเ้ ป็นรอ่ งจนขาดออกจากกนั

2. จงบอกชนดิ ของเครื่องเลือ่ ยกล มา 4 ชนดิ
ตอบ 1. เครื่องเลือ่ ยกลแบบชัก

2. เครื่องเลอ่ื ยสายพานนอน
3. เครอ่ื งเลือ่ ยสายพานตัง้
4. เครือ่ งเล่ือยวงเดือน

3. จงบอกส่วนประกอบทส่ี าคญั ของเคร่อื งเลื่อยกลแบบชกั มา 5 ชื่อ
ตอบ 1. ฐานเครือ่ ง

2. โครงเลอื่ ย
3. ปากกาจับช้นิ งาน
4. แขนตง้ั ระยะตัดชิ้นงาน
5. สวิตช์ เปิด-ปิด, ปุ่มฉุกเฉิน

4. จงบอกวธิ ีการจบั ยดึ ช้ินงานที่มขี นาดสนั้ กวา่ ปากกาจับงาน
ตอบ การจับยึดชิ้นงานสั้นให้ใช้เหล็กขนาดเดียวกันหนุนช่วยเพ่ือให้ปากของปากกาขนานกันและขัน
ยดึ ชิ้นงานให้แนน่ เพื่อไมใ่ หช้ นิ้ งานหลุด

5. จงอธิบายขนั้ ตอนการทางานของเครอื่ งเล่อื ยกล มาพอสงั เขป
ตอบ 1. ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองเลอ่ื ยกลแบบชกั และอุปกรณใ์ หเ้ รยี บร้อย

2. ปรบั โครงเลือ่ ยลงใหฟ้ ันของใบเลือ่ ยห่างจากชิน้ งาน ประมาณ 25 มม.
3. ปรบั ตัง้ ระยะความยาวชิ้นงานโดยใชบ้ รรทดั เหล็กวัดขนาด
4. จบั ยึดช้ินงานด้วยปากกาจับช้ินงานใหแ้ น่นและมั่นคง
5. เปิดสวติ ช์เพ่อื ใหเ้ คร่ืองเล่ือยทางาน
6. ปรับระบบป้อนตดั ไฮดรอลิกให้โครงเลื่อยเล่อื นลงมาตัดช้นิ งานอยา่ งช้าๆ
7. รอจนกระท่ังเลื่อยตดั ช้นิ งานขาดออกจากกนั

55

8. หลังจากเลิกใช้งานแลว้ ทาความสะอาดเครื่องเลอ่ื ยกลแบบชักให้สะอาดเรยี บร้อย

6. จงบอกความปลอดภยั ในการใช้เคร่อื งเลื่อยกล มา 3 ข้อ
ตอบ 1. ควรตรวจความพร้อมของระบบไฟฟา้ กอ่ นใช้งานทกุ คร้ัง

2. ควรตรวจสอบความตงึ ของใบเล่ือยก่อนใชง้ านทุกครงั้
3. ต้องจบั ชน้ิ งานใหถ้ กู ตอ้ งและม่ันคงกอ่ นทาการเล่ือย

7. จงบอกวธิ กี ารบารงุ รักษาเคร่ืองเลื่อยกล มา 3 ขอ้
ตอบ 1. ตรวจสอบสภาพความพร้อมของเครื่องเลื่อยท้ังก่อนใช้และหลังใชท้ ุกครง้ั ถา้ อุปกรณ์ต่างๆ
เกิดการชารดุ เสยี หายจะต้องซ่อมแซมทนั ทเี พื่อให้พรอ้ มใชง้ านได้ตลอดเวลา

2. หลังเลิกใช้งานทกุ ครงั้ ให้ทาความสะอาดแลว้ ชโลมนา้ มนั บางๆ ตามชิน้ ส่วนท่ีเป็นเหล็กเพ่ือ
ปอ้ งกนั สนิม

3. ควรเปลย่ี นถา่ ยนา้ มนั หล่อเยน็ ทุกสัปดาห์

ตอนท่ี 2 ใหน้ กั เรยี นใสเ่ คร่ืองหมาย  หนา้ เครือ่ งหมายท่ีเห็นวา่ ถกู ต้อง และใส่เครื่องหมาย 
หน้าข้อความทเ่ี หน็ วา่ ผดิ

 1. เครอ่ื งเลอ่ื ยสายพานมี 2 ชนดิ คือ เคร่ืองเลื่อยสายพานต้ัง
และเคร่ืองเล่อื ยสายพานนอน

 2. เครือ่ งเล่ือยกลแบบชกั มีจังหวะงานแบบต่อเนือ่ ง
 3. โครงเลื่อยเป็นสว่ นท่รี องรบั น้าหนักท้ังหมดของเคร่ืองเลื่อยกลแบบชัก
 4. แขนต้ังระยะตัดชิ้นงานเป็นตวั ต้ังตาแหน่งความยาวงาน
 5. ความยาวของใบเลื่อยเคร่ืองเลอ่ื ยกลแบบชกั วดั จากระยะห่างระหวา่ งจดุ ศูนยก์ ลางของรู

ใบเลื่อย
 6. คลองเลอ่ื ย หมายถึง ระยะห่างระหว่างฟนั เล่ือย
 7. การจบั ช้นิ งานตอ้ งคานึงถงึ รปู ร่างหน้าตัดของชน้ิ งาน
 8. เมื่อตัดชน้ิ งานขาดออกจากกันแล้วใหย้ กโครงเล่ือยข้ึน
 9. ขณะเครื่องเล่ือยกลแบบชักตัดชนิ้ งานหา้ มหมุนคลายปากกา
 10. ควรเปล่ียนถา่ ยนา้ มันหล่อเยน็ ทุกเดือน

56

ใบงาน หนว่ ยที่ : 1
สอนครง้ั ที่ : 2
รหสั วิชา : 2100-1008 จานวน : 8 ชว่ั โมง
ช่อื วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ จานวน : 4 ชว่ั โมง
ชือ่ หน่วย : เครอื่ งเลื่อยกลและงานเลอ่ื ย
ชอ่ื เรอ่ื ง : การตัดช้ินงาน
หวั ข้อเร่อื ง
1. การตดั ช้ินงานเพลากลม
2. การตดั ชนิ้ งานส่เี หล่ยี ม

สาระการเรียนรู้
งานตัดช้นิ งานดว้ ยเล่อื ยกลแบบชักมคี วามสาคัญมาก เพราะหากนักเรยี นตัดเหล็กให้ได้ตามท่ี

แบบกาหนดจะช่วยลดความส้ินเปลืองวัสดุและลดต้นทุนการผลิต ดังนั้นนักเรียนจะต้องมีความรู้
ความเข้าใจเกี่ยวกับ เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้กับเคร่ืองเล่ือยกลแบบชัก การจับยึดช้ินงานสาหรับ
งานเลือ่ ย หลักการทางานของเคร่ืองเล่ือยกลแบบชัก ความปลอดภัยและการบารุงรักษาเคร่ืองเล่ือย
กลแบบชกั และมที กั ษะในการตัดเหล็กจากใบงาน เพื่อจะได้นาความรู้ ความเข้าใจ และทักษะไปใช้
ในการตัดเหลก็ ช้ินสว่ นอน่ื ๆ ต่อไป

สมรรถนะทีพ่ ึงประสงค์
สามารถปฏบิ ตั ิงานตามใบงานดว้ ยเคร่ืองเล่ือยกลแบบชักได้
ด้านความรู้ (K)
1. รู้วิธีเลือกใช้เครื่องมือและอุปกรณท์ ่ใี ช้กับเครอื่ งเลอ่ื ยกล
2. รู้ขัน้ ตอนการทางานของเครื่องเลอื่ ยกล
3. รู้วธิ ีจบั ยึดชิน้ งานสาหรบั งานเลือ่ ย
4. รู้หลักความปลอดภยั ในการปฏิบตั ิงานและการบารงุ รกั ษาเครื่องเลื่อยกล
ด้านทกั ษะ (S)
1. ความสามารถการใช้เครื่องเล่ือยกล
2. ความสามารถจบั ยึดช้ินงานสาหรบั งานเลือ่ ย
3. ความสามารถวดั และตรวจสอบขนาดชิ้นงานเลอ่ื ย
ดา้ นคณุ ธรรมจริยธรรม (A)
1. เข้าเรียนตรงตามเวลา
2. แตง่ กายตามระเบยี บการฝึกงาน
3. ผลงานประณีตเรยี บร้อย
4. การจดั เก็บเครื่องมืออุปกรณ์
5. การทางานรว่ มกบั ผู้อื่นและมนี า้ ใจช่วยเหลอื ผู้อนื่

57

ใบงาน (ต่อ) หนว่ ยท่ี : 1
สอนครั้งท่ี : 2
รหสั วิชา : 2100-1008 จานวน : 8 ชว่ั โมง
ชอื่ วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองต้น จานวน : 4 ช่วั โมง
ชอื่ หน่วย : เครือ่ งเลื่อยกลและงานเลอ่ื ย
ชื่อเรือ่ ง : การตดั ชนิ้ งาน

จดุ ประสงคก์ ารสอน

จดุ ประสงค์ท่ัวไป
1. มคี วามรคู้ วามเข้าใจการเลอื กใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ท่ีใช้กบั เคร่ืองเล่ือยกล
2. มคี วามรู้ความเขา้ ใจข้นั ตอนการทางานของเคร่ืองเลอ่ื ยกล
3. มคี วามรู้ความเข้าใจการจับยึดช้ินงานสาหรบั งานเลือ่ ย
4. มีความรู้ความเขา้ ใจความปลอดภยั และการบารงุ รกั ษาเครื่องเลื่อยกลแบบชกั

จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
1. ปฏบิ ตั ิงานกับเคร่ืองเลอื่ ยกลแบบชักได้
2. ลบคมช้นิ งานงานเล่ือยได้
3. วดั และตรวจสอบขนาดชิ้นงานตามใบงานได้

เนือ้ หาสาระ
1. การเตรยี มเครอ่ื งมอื และอปุ กรณท์ ่ีใชก้ บั เครื่องเล่ือยกล
2. การตรวจสอบความพรอ้ มเครื่องเลอื่ ยกล
3. การเตรียมชนิ้ งานทจี่ ะนามาตดั
4. การจบั ยึดชิ้นงานสาหรับงานเลื่อย
5. ขั้นตอนการเลอ่ื ยชิ้นงาน
6. การวดั และตรวจสอบขนาดชนิ้ งาน
7. การลบคมช้ินงานเลื่อย

58

ใบงาน (ตอ่ )

รหสั วชิ า : 2100-1008 หนว่ ยท่ี : 1

ชือ่ วิชา : งานเครื่องมือกลเบื้องตน้ สอนครง้ั ที่ : 2

ช่ือหน่วย : เครอื่ งเล่ือยกลและงานเลอื่ ย จานวน : 8 ช่วั โมง

ชือ่ เรอ่ื ง : การตัดชน้ิ งาน จานวน : 4 ช่ัวโมง

เคร่ืองมอื และอุปกรณ์ รปู เคร่อื งมือและอุปกรณ์

1. เครอื่ งเลือ่ ยกลแบบชัก

2. เวอร์เนียรค์ าลปิ เปอร์
3. บรรทัดเหล็ก
4. นา้ มันหล่อเย็น
5. ฐานรองรบั ชิ้นงาน
6. ตะไบลบคมชนิ้ งาน
7. แปรงทาความสะอาด
8. ผ้าทาความสะอาด

59

ใบงาน (ตอ่ ) หนว่ ยที่ : 1
สอนคร้ังที่ : 2
รหสั วิชา : 2100-1008 จานวน : 8 ช่วั โมง
ชื่อวิชา : งานเครื่องมือกลเบอ้ื งตน้ จานวน : 4 ชั่วโมง
ชื่อหน่วย : เคร่อื งเลื่อยกลและงานเลื่อย
ชื่อเรื่อง : การตดั ชิน้ งาน

ลาดับขัน้ การปฏิบตั งิ าน
1. เตรยี มเครอ่ื งมือและอุปกรณ์ทีใ่ ช้กบั เคร่ืองเลือ่ ยกล
2. ตรวจสอบความพร้อมของเครื่องเล่ือยกล
3. เตรียมชนิ้ งานสาหรับการตดั
4. จบั ยดึ ชิน้ งาน
5. ปฏบิ ัติงานเลอื่ ยช้นิ งานตามแบบใบงาน
6. ตะไบลบคมช้นิ งาน
7. วัดและตรวจสอบขนาดช้นิ งานเลื่อย
8. เกบ็ และทาความสะอาดเครื่องมือและอปุ กรณ์
9. ทาความสะอาดเครือ่ งเลื่อยและบรเิ วณปฏบิ ัตงิ าน

60

ใบงาน (ตอ่ ) หน่วยท่ี : 1
สอนคร้งั ที่ : 2
รหัสวชิ า : 2100-1008 จานวน : 8 ชว่ั โมง
ชอ่ื วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบื้องต้น จานวน : 4 ชั่วโมง
ชือ่ หน่วย : เครือ่ งเลื่อยกลและงานเลื่อย
ชื่อเร่ือง : การตดั ชิน้ งานเพลากลม

คาสัง่ : ใหน้ กั ศึกษาเล่ือยช้นิ งานตามแบบทกี่ าหนด (แบบท่ี 1)
ช่ือชิ้นงาน งานตดั เหล็กเพลากลม
มาตราส่วน 1 : 1
วัสดุ St 37

61

ใบงาน (ต่อ)

รหัสวิชา : 2100-1008 หนว่ ยท่ี : 1

ชอื่ วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ สอนครัง้ ที่ : 2

ช่ือหน่วย : เคร่ืองเลอ่ื ยกลและงานเล่ือย จานวน : 8 ชั่วโมง

ชื่อเรอ่ื ง : การตดั ช้นิ งานเพลากลม จานวน : 4 ช่วั โมง

ข้นั ตอนการทางาน รปู ขน้ั ตอนการทางาน

1. ตรวจสอบความพรอ้ มของเคร่ืองเล่ือยกล เช่น
ระบบไฟฟ้า ความตึงใบเลอ่ื ย

2. เตรียมเหลก็ เพลากลมทตี่ ้องการนามาตัดบน
เคร่อื งเลื่อยกล

3. จบั ยดึ ช้ินงานที่ตอ้ งการตัดดว้ ยปากกาจับยึด
ชน้ิ งานให้ถกู ต้องตามรปู ทรงของช้นิ งาน โดยที่
ยังไมต่ ้องจบั แนน่ และใหส้ ามารถเลื่อนไป-มาได้

62

ใบงาน (ตอ่ )

รหัสวชิ า : 2100-1008 หน่วยที่ : 1

ชอ่ื วิชา : งานเครื่องมือกลเบื้องต้น สอนครงั้ ท่ี : 2

ชือ่ หน่วย : เครือ่ งเลอ่ื ยกลและงานเล่ือย จานวน : 8 ช่วั โมง

ชือ่ เรื่อง : การตดั ชน้ิ งานเพลากลม จานวน : 4 ชว่ั โมง

ขั้นตอนการทางาน รปู ข้นั ตอนการทางาน

4. ปรับใบเล่ือยลงมาให้ห่างจากช้ินงานเล็กน้อยใช้
บรรทัดเหล็กหรือเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์วัดขนาด
ความยาวของช้ินงานตามท่ีต้องการแล้วจับยึด
ช้นิ งานด้วยปากกาให้แนน่ และมัน่ คง

5. ยกโครงเลื่อยข้ึนให้ห่างจากช้ินงานประมาณ 25
มิลลิเมตร เปิดสวิตช์ให้เครื่องเลื่อยทางานและ
ค่อยๆ เล่ือนให้ใบเล่ือยลงมาตัดช้ินงานอย่างช้าๆ
ขณะเลอ่ื ยเปิดน้ามันหล่อเย็นเพื่อระบายความร้อน
ที่ชน้ิ งานและใบเลอ่ื ย

6. เมื่อใบเล่ือยตัดช้ินงานขาดเครื่องเลื่อยจะหยุด
ทางานเองโดยอัตโนมัติยกโครงเลื่อยข้ึนและปิด
นา้ มนั หลอ่ เยน็

63

ใบงาน (ตอ่ )

รหัสวิชา : 2100-1008 หนว่ ยท่ี : 1

ชอ่ื วิชา : งานเครื่องมือกลเบ้ืองต้น สอนครง้ั ที่ : 2

ชื่อหน่วย : เครอื่ งเลอ่ื ยกลและงานเล่ือย จานวน : 8 ชว่ั โมง

ชื่อเรอื่ ง : การตดั ชิน้ งานเพลากลม จานวน : 4 ชว่ั โมง

ขัน้ ตอนการทางาน รปู ข้ันตอนการทางาน

7. ตะไบลบคมชนิ้ งานเพ่ือป้องกนั อันตรายจาก
ขอบคมของชนิ้ งานบาดมือหรืออาจทาใหก้ ารวดั
ตรวจสอบขนาดของช้ินงานคลาดเคล่อื น

8. ตรวจสอบขนาดช้นิ งานเล่อื ยดว้ ย เวอรเ์ นียรค์ า
ลปิ เปอร์

9. ทาความสะอาดเคร่ืองเล่ือยกลและบรเิ วณ
เครอื่ งเล่ือยกลใหส้ ะอาด

10. เกบ็ และทาความสะอาดเครื่องมือและอุปกรณ์
ท่ีนามาใช้

64

ใบงาน (ต่อ) หนว่ ยท่ี : 1
สอนครง้ั ท่ี : 2
รหัสวิชา : 2100-1008 จานวน : 8 ช่ัวโมง
ชอ่ื วิชา : งานเครื่องมือกลเบอ้ื งตน้ จานวน : 4 ช่ัวโมง
ชือ่ หน่วย : เครอ่ื งเล่ือยกลและงานเลื่อย
ชื่อเร่ือง : การตดั ชน้ิ งานสี่เหลี่ยม

คาสัง่ : ใหน้ กั ศึกษาเล่ือยชนิ้ งานตามแบบท่ีกาหนด (แบบที่ 2)
ช่ือชิ้นงาน งานตัดเหลก็ สเ่ี หลย่ี ม
มาตราส่วน 1 : 1
วัสดุ St 37

65

ใบงาน (ต่อ)

รหสั วชิ า : 2100-1008 หนว่ ยท่ี : 1

ชือ่ วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบื้องต้น สอนคร้ังท่ี : 2

ชื่อหน่วย : เครือ่ งเลอ่ื ยกลและงานเลื่อย จานวน : 8 ชั่วโมง

ชื่อเรื่อง : การตัดชิ้นงานสีเ่ หล่ียม จานวน : 4 ชั่วโมง

ข้นั ตอนการทางาน รปู ขน้ั ตอนการทางาน

1. ตรวจสอบความพร้อมของเคร่ืองเล่ือยกล เชน่
ระบบไฟฟ้า ความตงึ ใบเลอื่ ย

2. เตรยี มเหลก็ เสน้ ส่ีเหลี่ยมท่ีตอ้ งการนามาตัดบน
เครอื่ งเล่ือยกล

3. จับยึดช้ินงานท่ตี อ้ งการตดั ดว้ ยปากกาจบั ยึด
ชิน้ งานให้ถกู ตอ้ งตามรูปทรงของชิ้นงาน โดยที่
ยังไมต่ อ้ งจับแน่นและให้สามารถเลื่อนไป-มาได้

66

ใบงาน (ต่อ)

รหสั วชิ า : 2100-1008 หน่วยท่ี : 1

ชื่อวิชา : งานเครื่องมือกลเบ้ืองต้น สอนครง้ั ท่ี : 2

ชอ่ื หน่วย : เคร่อื งเลื่อยกลและงานเลื่อย จานวน : 8 ชว่ั โมง

ชื่อเร่ือง : การตัดชนิ้ งานสเ่ี หล่ยี ม จานวน : 4 ช่วั โมง

ขั้นตอนการทางาน รปู ขน้ั ตอนการทางาน

4. ปรับใบเลือ่ ยลงมาให้ห่างจากชน้ิ งานเล็กน้อยใช้
บรรทัดเหล็กหรือเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์วัดขนาด
ความยาวของชิ้นงานตามที่ต้องการแล้วจับยึด
ช้ินงานด้วยปากกาใหแ้ น่นและม่ันคง

5. ยกโครงเล่ือยข้ึนให้ห่างจากชิ้นงานประมาณ 25
มิลลิเมตร เปิดสวิตช์ให้เคร่ืองเล่ือยทางานและ
ค่อยๆ เลื่อนให้ใบเล่ือยลงมาตัดชิ้นงานอย่างช้าๆ
ขณะเลื่อยเปิดน้ามันหล่อเย็นเพื่อระบายความร้อน
ทช่ี ้นิ งานและใบเล่ือย

6. เม่ือใบเล่ือยตัดช้ินงานขาดเครื่องเลื่อยจะหยุด
ทางานเองโดยอัตโนมัติยกโครงเล่ือยขึ้นและปิด
นา้ มนั หลอ่ เย็น

67

ใบงาน (ต่อ)

รหัสวิชา : 2100-1008 หนว่ ยที่ : 1

ชอื่ วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองต้น สอนครั้งที่ : 2

ช่ือหน่วย : เครื่องเลอื่ ยกลและงานเลื่อย จานวน : 8 ชั่วโมง

ชอ่ื เรอ่ื ง : การตดั ชิ้นงานสี่เหลย่ี ม จานวน : 4 ชัว่ โมง

ขนั้ ตอนการทางาน รปู ข้ันตอนการทางาน

7. ตะไบลบคมชน้ิ งานเพื่อป้องกนั อันตรายจาก
ขอบคมของชิ้นงานบาดมอื หรืออาจทาให้การวัด
ตรวจสอบขนาดของชิ้นงานคลาดเคลอ่ื น

8. ตรวจสอบขนาดของชิน้ งานด้วย เวอร์เนยี ร์คา
ลิปเปอร์

9. ทาความสะอาดเครื่องเลื่อยกลและบริเวณ
เครอ่ื งเลื่อยกลใหส้ ะอาด

10. เกบ็ และทาความสะอาดเคร่ืองมือและ
อปุ กรณ์ทนี่ ามาใช้

68

ใบประเมนิ ผลการปฏบิ ัตงิ านใบงาน

รหัสวชิ า : 2100 - 1008 หน่วยท่ี : 1

ชอื่ วิชา : งานเครื่องมอื กลเบื้องต้น สอนครงั้ ท่ี : 2

ช่อื หน่วย : เคร่ืองเล่ือยกลและงานเล่ือย จานวน : 8 ชัว่ โมง

ช่ือเรื่อง : การตดั ช้ินงานเพลากลม จานวน : 4 ชัว่ โมง

จดุ ที่ 1 รายการประเมนิ คะแนนเต็ม ค่าที่อ่านได้ คะแนนท่ไี ด้

1 ขนาดความยาว 100 มิลลิเมตร 20

2 การเตรยี มเคร่ืองมอื 10

3 การจับยดึ ช้ินงานเลอื่ ย 10

4 การปรบั ตง้ั ใบเลื่อย 10

5 ลบคมชิ้นงาน 10

6 ส่งงานตรงต่อเวลา 10

7 การแตง่ กายปฏบิ ตั ิงาน 10

8 ปฏิบตั ิงานดว้ ยความปลอดภัย 10

9 การบารงุ รักษาและทาความสะอาด 10

รวมคะแนนท้งั หมด 100

ผลการประเมนิ  ดีมาก  ดี  พอใช้  ตอ้ งปรบั ปรุง  ตา่ กว่าเกณฑ์

เกณฑ์การใหค้ ะแนน เกณฑก์ ารประเมิน

จดุ ที่ 1 ± 0.5 = 10 คะแนน ดมี าก ไดร้ ้อยละ 80 – 100 ดีมาก

± 0.8 = 7 คะแนน พอใช้ 70 – 79 ดี

± 1 = 5 คะแนน ปรบั ปรงุ 60 – 69 พอใช้

จุดที่ 2 –9 ผสู้ อนและผู้เรียนแสดงความคดิ เห็นร่วมกนั 50 – 59 ตอ้ งปรับปรงุ

กอ่ นลงมือปฏบิ ัติงาน น้อยกว่า 50 ตา่ กวา่ เกณฑ์

ลงชือ่ ............................................... ลงชอื่ ..........................................ผู้ประเมิน
ชือ่ ………………..…………..สกลุ …………………………. (...............................................)
เลขที่………..…….แผนก………..………………………… ครูผสู้ อน

นักศกึ ษา

69

ใบประเมินผลการปฏบิ ัตงิ านใบงาน

รหัสวิชา : 2100 - 1008 หนว่ ยที : 1

ชื่อวิชา : งานเครอื่ งมอื กลเบอ้ื งต้น สอนคร้ังที่ : 2

ช่อื หน่วย : เครือ่ งเล่ือยกลและงานเล่อื ย จานวน : 8 ชัว่ โมง

ชื่อเร่อื ง : การตัดช้นิ งานส่เี หลี่ยม จานวน : 4 ชว่ั โมง

จุดที่ รายการประเมนิ คะแนนเต็ม คา่ ท่ีอ่านได้ คะแนนที่ได้

1 ขนาดความยาว 100 มิลลิเมตร 20

2 การเตรียมเครื่องมอื 10

3 การจบั ยึดชน้ิ งานเล่อื ย 10

4 การปรบั ตง้ั ใบเลื่อย 10

5 ลบคมชิ้นงาน 10

6 ส่งงานตรงตอ่ เวลา 10

7 การแต่งกายปฏบิ ตั ิงาน 10

8 ปฏิบตั งิ านดว้ ยความปลอดภัย 10

9 การบารงุ รักษาและทาความสะอาด 10

รวมคะแนนท้ังหมด 100

ผลการประเมิน  ดีมาก  ดี  พอใช้  ตอ้ งปรับปรุง  ตา่ กว่าเกณฑ์

เกณฑก์ ารให้คะแนน เกณฑ์การประเมนิ

จุดท่ี 1 ± 0.5 = 18 - 20 คะแนน ได้รอ้ ยละ 80 – 100 ดีมาก

± 0.8 = 15 - 17 คะแนน 70 – 79 ดี

± 1 = 13 - 14 คะแนน 60 – 69 พอใช้

จุดที่ 2 –9 ผสู้ อนและผู้เรียนแสดงความคดิ เห็นร่วมกัน 50 – 59 ต้องปรบั ปรงุ

ก่อนลงมือปฏิบตั ิงาน น้อยกวา่ 50 ต่ากวา่ เกณฑ์

ลงชือ่ ............................................... ลงชือ่ ..........................................ผู้ประเมนิ
ชอื่ ………………..…………..สกลุ …………………………. (...............................................)
เลขท่ี………..…….แผนก………..………………………… ครผู ู้สอน

นักศึกษา

70

แบบสังเกตพฤตกิ รรมการเรียนรรู้ ายบคุ คล

รหัสวชิ า : 2100 – 1008 หน่วยที่ : 1

ชอื่ วิชา : งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้

ชือ่ หน่วย : เครอ่ื งเลอื่ ยกลและงานเลื่อย

คาชแ้ี จง ให้ทาเครื่องหมาย  ลงในช่องว่าง หากนกั เรียนมพี ฤติกรรมท่ีตรงกบั รายการ

พฤตกิ รรม

ที่ ชื่อ–นามสกุล ความสนใจ การแสดง การตอบ การยอมรบั ฟงั ทางานตามที่ รวม
ความคิดเห็น คาถาม คนอื่น มอบหมาย

12341234123412341234

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

เกณฑ์การวัดผล ใหค้ ะแนนระดับคุณภาพของแต่ละพฤติกรรมดังน้ี
ดีมาก = 4 สนใจฟงั ไมห่ ลับ ไมพ่ ูดคยุ ในชน้ั กล้าแสดงออก มีคาถาม ตอบคาถามถกู
ทางานส่งตรงตามเวลา
ดี = 3 พฤตกิ รรมการแสดงออกอยู่ในเกณฑ์ประมาณ 70 %

71

ปานกลาง = 2 พฤติกรรมการแสดงออกอยใู่ นเกณฑ์ประมาณ 50 %
ปรบั ปรงุ = 1 เข้าช้นั เรยี น แตก่ ารแสดงออกนอ้ ยมาก สง่ งานไม่ครบ สง่ งานไมต่ รงเวลา

ลงช่ือ .....................................ผสู้ งั เกต
(..........................................)
............/................/..........

72

แบบทดสอบหลังเรยี น

รหสั วิชา 2100 – 1008 ช่อื วิชา งานเครื่องมือกลเบื้องต้น
หนว่ ยที่ 1 ชื่อหนว่ ย เคร่ืองเลื่อยกลและงานเลื่อย

คาชีแ้ จง จงเลือกคาตอบที่ถูกตอ้ งท่ีสุดเพียงข้อเดียว ทาเครอ่ื งหมาย  ลงในกระดาษคาตอบ

1. เครื่องเลอื่ ยกลชนดิ ใดที่นิยมใชก้ นั มากในโรงงาน
ก. เคร่อื งเลือ่ ยวงเดือน
ข. เครอ่ื งเล่ือยสายพานนอน
ค. เคร่ืองเลื่อยสายพานตง้ั
ง. เครอื่ งเลอื่ ยชัก

2. ส่วนประกอบใดของเครื่องเล่อื ยกลแบบชักทส่ี ามารถปรับมมุ เอยี งได้
ก. ฐานเคร่ือง
ข. ปากกาจบั ชิน้ งาน
ค. โครงเลอื่ ย
ง. แขนตั้งระยะตดั ช้นิ งาน

3. ข้อใดกล่าวถึงความหมายของ “การเล่ือย” ไดถ้ ูกตอ้ ง
ก. การปรบั ผิววัสดุใหเ้ รยี บ
ข. การขูดผวิ วสั ดุให้เรยี บเสมอกัน
ค. การตดั วัสดชุ น้ิ เดียวกันใหข้ าดออกจากัน
ง. การปรับหรอื การขูดผิววสั ดใุ หเ้ รยี บและเสมอกัน

4. อปุ กรณ์ท่ีใช้สาหรบั รองรับชน้ิ งานทีย่ าว คือข้อใด
ก. ปากกาจบั ชิ้นงาน
ข. แขนตง้ั ระยะตัดชิ้นงาน
ค. โตะ๊ งาน
ง. ฐานรองรบั ช้นิ งาน

5. ข้อใดไมใ่ ชห่ ลักความปลอดภัยในการปฏิบตั ิงานเลอ่ื ย
ก. ตรวจสอบความพร้อมของระบบไฟฟ้า
ข. ตรวจความตงึ ของใบเล่ือย
ค. เปลี่ยนถ่ายนา้ มนั หล่อเยน็ ทุกสปั ดาห์
ง. ต้องจบั ชน้ิ งานใหถ้ กู ต้อง

73

6. ใบเล่ือยจะยึดอยู่กบั สว่ นใดของเครอ่ื งเล่อื ยกลแบบชัก
ก. โครงเลื่อย
ข. มอเตอร์
ค. แขนตั้งระยะตดั ชิ้นงาน
ง. ปากกาจับชิ้นงาน

7. การจดั ฟันเลื่อยมวี ตั ถปุ ระสงค์ตรงกบั ข้อใด
ก. เพอ่ื ทาให้ฟนั เลื่อยแข็งแรง
ข. ลดแรงเสยี ดทานขณะเลื่อย
ค. เพือ่ ความสวยงามของฟันเลอื่ ย
ง. ลดการสึกหรอของฟันเลือ่ ย

8. ใบเล่ือยเครอ่ื งเลอ่ื ยกลแบบชักผลิตจากวสั ดุขอ้ ใด
ก. คารไ์ บด์ (Carbide)
ข. ทงั สเตน (Tungsten)
ค. เหลก็ กลา้ รอบสูง (High Speed Steel)
ง. เหลก็ กล้าคารบ์ อนสูง (High Carbon Steel)

9. การจบั ยดึ ชิ้นงานรปู ทรงต่างๆ ตอ้ งคานงึ ถึงข้อใด
ก. รูปรา่ งหน้าตดั ของชิ้นงาน
ข. ขนาดความโตของช้ินงาน
ค. ชนิดของวสั ดุทน่ี ามาเลื่อย
ง. ฐานรองรับชนิ้ งาน

10. เรยี งลาดับขน้ั ตอนการทางานของเคร่ืองเลือ่ ยกลพอสงั เขปจากลาดบั ข้นั ต่อไปน้ี
1. ยกโครงเลื่อยค้างไวก้ ่อนทาการตดั ชิ้นงาน
2. จับยึดชน้ิ งานดว้ ยปากกา
3. ตรวจสอบความพร้อมของเครือ่ ง
4. ปรบั ต้ังระยะความยาวของชิ้นงาน
ก. 1 2 3 4
ข. 1 2 4 3
ค. 3 1 4 2
ง. 3 1 2 4

74

เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น

หน่วยท่ี 1 เร่อื ง เครอ่ื งเลื่อยกลและงานเล่ือย

1. ง 2. ข 3. ค 4. ง 5. ค

6. ก 7. ข 8. ค 9. ก 10. ง