การเลี้ยงปลา บทที่ 4

วิธีกำรใหอ้ ำหำร

ในการเลีย้ งปลาเพ่ือให้ได้ผลดีน้ัน ผู้เลีย้ งต้องให้ปลาได้กนิ อาหาร
อย่างทั่วถึงและเพียงพอ ท้ังตัวเล็กและตัวใหญ่ และหลีกเล่ียงการ
สูญเสียอาหาร และหากปลาไม่ได้กินอาหารจะทาให้โตช้า อ่อนแอ
คุณภาพน้าเสื่อมเสีย การรู้ถึงนิสัยของปลาที่เลีย้ ง ขนาดของปลา และ
ข้อจากดั ต่างๆ ทเี่ กยี่ วข้องกบั การเลยี้ งดงั ที่ได้กล่าวมา จะทาให้สามารถ
ประหยดั ค่าใช้จ่ายในเร่ืองของอาหารได้มาก

โดยท่ัวไปหลกั การให้อาหารควรพจิ ารณาถงึ ส่ิงเหล่านี้

วชิ าเทคนคิ การเลีย้ งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005

วิธีกำรใหอ้ ำหำร (ต่อ)

1. ควรทราบพฤติกรรมการกนิ อาหารของสัตว์นา้ ว่า มีความ
ต้องการกนิ อาหารที่มลี กั ษณะเช่นใด เพ่ือจะได้ให้อาหารให้
เหมาะสม และควรทราบว่าสัตว์นา้ ทก่ี นิ อาหารอม่ิ จะมี
พฤติกรรมเช่นใด เพ่ือจะได้หยุดให้อาหาร
2. ควรให้สัตว์นา้ กนิ อาหารเป็ นเวลาทุกวัน

3. ควรให้อาหารประจาที่ เพื่อฝึ กให้สัตว์นา้ กนิ อาหารทีเ่ ดยี ว
เพราะช่วยลดการเน่าเสียของพืน้ บ่อ

วชิ าเทคนิคการเลย้ี งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005

วิธีกำรใหอ้ ำหำร (ต่อ)

4. ควรมกี ารกระตุ้นการกนิ อาหารของสัตว์นา้ บ้างในบางคร้ัง เช่น
ปลาดุกทไี่ ด้รับอาหารเมด็ เป็ นประจาก็ ควรเสริมให้ไส้ไก่บ้าง
เป็ นบางคร้ังเพื่อเป็ นการกระตุ้นให้สัตว์นา้ อยากกนิ มากขนึ้
ก้งุ กลุ าดาที่ได้รับอาหารเม็ดกอ็ าจเสริมด้วยปลาเป็ ด เป็ นต้น

5. ควรพจิ ารณาถงึ ต้นทุนอาหารสัตว์นา้ กบั ราคาของสัตว์นา้ ว่ามี
ความเหมาะสมหรือมคี วามคุ้มทุนหรือไม่เพราะถ้าอาหารมีราคา
สูงในขณะทส่ี ัตว์น้ามีราคาถูกกอ็ าจเลือกใช้อาหารที่มรี าคาถูกกว่า
เลก็ น้อย ถึงแม้ว่าจะทาให้ผลผลติ สัตว์นา้ อาจลดลงบ้าง ไม่ได้
ผลผลติ สูง แต่กจ็ ะไม่ขาดทุนหรืออาจจะได้กาไรพอสมควร

วชิ าเทคนคิ การเล้ยี งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005

วิธีกำรใหอ้ ำหำร (ต่อ)

6. ในกรณีทใ่ี ห้อาหารสดเลยี้ งสัตว์น้า เช่น ไส้ไก่ กระดูกไก่ หอยกะพง
เป็ นต้นเน่ืองจากอาหารสดเหล่านีม้ ีราคาถูก แต่ว่ามคี วามชื้นมากถึง
ประมาณ 70 – 80 % ดงั น้ันการให้อาหารสดเลยี้ งสัตว์น้าจึงควร
พจิ ารณาถึงอตั ราแลกเนื้อ ราคาอาหารสด และราคาขายปลาว่ามีความ
คุ้มทุนประการใด

7. ในกรณเี ปลย่ี นอาหารกไ็ ม่ควรเปลย่ี นทนั ทีควรฝึ กให้สัตว์นา้
คุ้นเคยกบั อาหารใหม่สักระยะหนึ่ง (3 - 4 วัน) จงึ ทาการ
เปลย่ี นอาหารท้ังหมด

วิชาเทคนิคการเลีย้ งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005

วิธีกำรใหอ้ ำหำร (ต่อ)

8. ในระหว่างการเลยี้ ง เป็ นหน้าทข่ี องผู้เลยี้ งที่จะต้องสุ่มเช็ค
อตั ราแลกเนื้อและอตั ราการเจริญเติบโต เช่น นา้ หนักเฉลยี่ หรือ
เปอร์เซ็นต์น้าหนักทเี่ พมิ่ ขนึ้ ทุก ๆ 10 วนั เพื่อนามาใช้ประเมิน
ผลผลติ ท่ีมใี นบ่อ โดยสุ่มนาสัตว์นา้ มาชั่งนา้ หนักแล้วคานวณ
ผลผลติ ท้งั บ่อจาก

จานวนสัตว์น้าทป่ี ล่อย x อตั ราการรอด x น้าหนักเฉลยี่

การทที่ ราบอตั ราแลกเนื้อ ผลผลติ หรืออตั ราการเจริญเติบโต
ทาให้ประเมินได้ว่า การให้อาหารมีประสิทธิภาพเพยี งใด ซ่ึงถ้าไม่
เหมาะสมกจ็ ะได้ปรับปรุงวิธีการให้อาหารต่อไป เช่น ให้อาหาร
บ่อยคร้ังขนึ้ เป็ นต้น

วชิ าเทคนคิ การเล้ยี งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005

วิธีกำรใหอ้ ำหำร (ต่อ)

9. ควรพจิ ารณาถึงอณุ หภูมินา้ และคุณสมบัตนิ า้ ในบ่อว่าเหมาะสม
แก่การเจริญเติบโตของสัตว์น้าหรือไม่ และถ้าไม่เหมาะสมกค็ วร
ลดปริมาณอาหารลงก่อน แล้วจึงทาการแก้ไขโดยการเปลยี่ นถ่ายน้า

10. การให้อาหาร ควรให้พอดีกบั ขนาดของปากสัตว์น้า และปริมาณ
ความต้องการของสัตว์น้า โดยสัตว์น้าขนาดเลก็ ต้องได้
เปอร์เซ็นต์อาหารต่อวนั มาก และได้บ่อยคร้ัง แต่สัตว์นา้ ขนาด
ใหญ่ควรได้เปอร์เซ็นต์อาหารต่อวนั ลดลง และให้น้อยคร้ัง

วิชาเทคนคิ การเลย้ี งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005

วชิ าเทคนคิ การเล้ยี งปลา (Fish Culture Techniques) 30601–2005