หลลววงงพ่พ่ พ่พ่ ออลิ้ลิ้ ลิ้ลิ้ นนดำดำดำดำรรรรณณกกรรรรมมชุชุชุชุมมชชนนเเพื่พื่ พื่พื่ออกกาารรเเรีรีรีรียยนนรู้รู้รู้รู้จัจัจัจังงหหวัวัวัวัดดสสงงขขลลาา ศูศูศูศูนนย์ย์ย์ย์กกาารรเเรีรีรีรียยนนรู้รู้รู้รู้ตำตำตำตำบบลลนนาาหหม่ม่ ม่ม่ออมม ศูศูศูศูนนย์ย์ย์ย์ส่ส่ส่ส่งงเเสสริริริริมมกกาารรเเรีรีรีรียยนนรู้รู้รู้รู้อำอำอำอำเเภภออนนาาหหม่ม่ ม่ม่ออมม ว
สำ นักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสงขลา ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำ เภอนาหม่อม ศูนย์การเรียนรู้ตำ บลนาหม่อม ทีมงานดำ เนินเรื่อง ผู้ให้ข้อมูล/บุคคลอ้างอิง 1.นางกัลยา พลฤทธิ์ 2.นายเจษฎา กองสวัสดิ์ 3.นายพรชัย ศรีไพบูลย์ ผู้สำ รวจข้อมูล/ผู้เขียนเรื่องราว 1. นางสาวยุพา คงผอม 2. นางสาวสมสมร บัวชื่น ทีมสนับสนุนระดับสถานศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา : นางสุนิตย์ ไชยถาวร ผู้อำ นวยการศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำ เภอนาหม่อม ทีมสนับสนุนระดับหน่วยงาน :ุ - ผู้อำ นวยการสำ นักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัด สงขลา นางเกษร ธานีรัตน์ - รองผู้อำ นวยการสำ นักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัด สงขลา นางสาวบุปผาชาติ เรืองกูล หลวงพ่อลิ้นดำ
หลวงพ่อลิ้นดำ
หลวงพ่อลิ้นดำ
หลวงพ่อลิ้นดำ “นาหม่อมเมืองน่าอยู่หลวงปู่ลิ้นดำ คู่บ้าน อาหารพื้นเมืองมากมี ทุเรียนพันธุ์ดี พื้นที่เศรษฐกิจ พอเพียง” การดำ เนินชีวิตของคนนาหม่อม เรียบง่าย ส่วนใหญ่ มีความสัมพันธ์แบบเครือญาติ มีความผูกพันกันอย่างใกล้ชิด มีความรักสามัคคี วรรณกรรมชุมชนเป็นเรื่องราวทางวัฒนธรรม สังคม บรรพบุรุษ เป็นการถ่ายทอดเรื่องราวเพื่อให้สืบค้นหาคุณค่า ของดีชุมชนและเกิดความภาคภูมิใจให้รู้รากเหง้า ทางประวัติศาสตร์ ความเชื่อ ความดีงาม ของคนนาหม่อม ในอดีตได้ และเข้าใจเรื่องราวของชุมชนตนเอง สำ นึกรักบ้านเกิดถิ่นฐานของตนเอง พร้อมทั้งส่งเสริม สืบสานวรรณกรรมชุมชนอำ เภอนาหม่อม ต่อไป สุนิตย์ ไชยถาวร ผู้อำ นวยการศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำ เภอนาหม่อม
หลวงพ่อลิ้นดำ 1
กลอน ”หลวงพ่อลิ้นดำ ” ศักดิ์สิทธิ์นี้ในพื้นที่นาหม่อม หลวงพ่อลิ้นดำ หากเอ่ยคำ ก็ต้องยอม ชาวอำ เภอ นาหม่อม ได้ยึดถือศรัทธา กิตติศัพท์ ภินิหาร มีมานานหนักหนา ต่างกราบไหว้ บูชาชาวพาราใกล้ไกล ท่านเป็นพระธุดงค์ ปักกลดลงทุกที่ ไปที่นั่นที่นี่ ไม่ว่า แห่งหนไหน มาวาระหลังสุด จนถึงจุด สุดท้าย ที่สุดของร่างกาย มามลาย หายสูญ ลูกศิษย์ท่านมากมาย มากราบไหว้ขอ เป็นพรจากหลวงพ่อ ขอให้ท่าน อุดหนุน จะขอโชคขอลาภ ขอให้ท่านค้ำ จุน ให้สนับสนุนให้ได้ดี มีงาน ทรงวิทยาคุณ มีมนต์ตรา วาจาสิทธิ์ รอนแรมไปทุกทิศ มีลูกศิษย์ ทุกสถาน เมื่อสมหวัง มาแก้บน ถือว่าเห็นผลงาน หลวงพ่อลิ้นดำ 2
ยังรุ่นราวคราวกัน กับหลวงพ่อทวด ปัตตานี ตามเรื่องเล่า กล่าวว่า ท่านเสียขา ข้างหนึ่ง ใช้ควายขาว เป็นที่พึ่ง ไป-มาถึงทุกที่ จนวาระสุดท้าย ที่ร่างกาย ท่านมี มาจบลงตรงที่ ฌาปนสถานทุ่งเมรุ กลายเป็นที่ยึดถือ ต่างเล่าลือ บอกต่อ บอกให้รู้เพียงย่อ บอกกันต่อ ตามเห็น งานชักพระเดือนห้า จัดกันว่าจำ เป็น ประเพณีที่เห็น เป็นงานเด่น บ้านเรา ยินดี ตรีรัญเพชร หลวงพ่อลิ้นดำ 3
หลวงพ่อลิ้นดำ ประวัติหลวงพ่อลิ้นดำ จากการสัมภาษณ์ของนางกัลยา พลฤทธิ์ ข้าราชการ บำ นาญ นายเจษฎากองสวัสดิ์ ข้าราชการบำ นาญ และนายพรชัย ศรีไพบูลย์ ข้าร้าชการบำ นาญ หลวงพ่อลิ้นดำ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันทั่วไปว่า "พ่อท่านทุ่งเมรุ" หรือ "พ่อท่านลิ้นดำ " ชาวอำ เภอนาหม่อม หรือบุคคลทั่วไปจะได้ยินกิตติศัพท์ในทางอภินิหาร และเคารพ นับถือกราบไหว้บูชามาจนถึงทุกวันนี้ ท่านเป็นผู้ทรงวิทยาคุณ มีวาจาสิทธิ์ เดิมเป็นพระธุดงค์รอนแรมไปในที่ต่าง ๆ ครั้งสุดท้ายก่อนที่ท่านมาปักกลด ณ บริเวณทุ่งเมรุ ไม่ปรากฎ หลักฐานว่าท่านมาจากที่ใด เดิม "ทุ่งเมรุ" ไม่ได้เรียก "ทุ่งเมรุ" ภายหลังจากได้ฌาปนกิจหลวงพ่อทวดลิ้นดำ แล้วจึงเรียก ที่ตรงนี้ว่า "ทุ่งเมรุ" และเรียกหลวงพ่อทวดลิ้นดำ ว่า "(หลวงพ่อ ทุ่งเมรุ)" หลวงพ่อลิ้นดำ 4
หลวงพ่อลิ้นดำ เป็นคนรุ่นราวคราวเดียวกับหลวงพ่อ ทวดวัดช้างให้ เท้าของท่านเสียข้างหนึ่ง ท่านใช้ควายขาว แสนรู้เป็นพาหนะ หลวงพ่อลิ้นดำ 5
ท่านได้ออกเดินทางจากทุ่งเมรุไปครั้งหนึ่ง เนื่องจาก ควายของท่าน ไปเหยียบคันนาและกัดกินต้นข้าว ของชาวบ้านให้ได้รับความเสียหาย แต่ชาวบ้าน (หมู่ที่ 4 ตำ บลทุ่งขมิ้น) ได้นิมนต์ท่านกลับมาอีก และให้มาพำ นัก ที่วัดนาหม่อมเดิม (วัดเก่า) คือ สถานที่ตั้งโรงเรียน วัดนาหม่อมปัจจุบัน ส่วนท่านจะมรณะภาพที่ใด วัน เดือน ปีใด ไม่ปรากฎคำ ยืนยัน แต่ชาวบ้านได้นำ สังขารของท่าน มาทำ การฌาปณกิจที่ฌาปนสถานทุ่งเมรุ ปัจจุบันตั้งอยู่ ในหมู่ที่ 5 ตำ บลนาหม่อม อำ เภอนาหม่อม จังหวัดสงขลา (ห่างจากตลาดนาม่วงไปทางทิศตะวันออกประมาณ 500 เมตร) หลวงพ่อลิ้นดำ 6
หลวงพ่อลิ้นดำ 7
เกี่ยวกับอภินิหารของท่านมีปรากฎให้เห็นอยู่เสมอ สมัยก่อนมโนราห์ ลิเก หรือมหรสพอย่างอื่น หากเดินทางผ่าน ทุ่งเมรุ จะต้องทำ การแสดงแก้บนก่อน มิฉะนั้นจะมีอันเป็นไป ต่าง ๆ นานา ไม่สามารถเดินทางต่อหรือทำ การแสดงได้ ครั้งที่ พระทอง สุสังวะโร พระอาวุโสในตำ บลนาหม่อมจัดตั้งสำ นัก และสร้างเจดีย์ขึ้น (ตั้งอยู่หมู่ที่ 5 บ้านทุ่งนาหว่าน ตำ บลพิจิตร อำ เภอนาหม่อม จังหวัดสงขลา) หลวงพ่อทวดลิ้นดำ ได้แสดงอภินิหารเข้าทรงผู้ชายคนหนึ่งมาบอกว่าอาสา จะช่วยเหลือการจัดตั้งพิธีสวด ในการสร้างเจดีย์ครั้งนี้ด้วย และเรื่องนี้พระทองได้บันทึกไว้เป็นหลักฐาน หลวงพ่อลิ้นดำ 8
ต่อมาพระทองได้สร้างรูปปั้นหลวงพ่อทวดลิ้นดำ ขึ้น และจัดทำ เหรียญให้คนได้กราบไหว้บูชาขึ้น 2 ครั้ง ครั้งแรกทำ พิธีพุทธาภิเษก ที่วัดช้างให้ ครั้งที่สองทำ พิธีพุทธาภิเษก ที่วัดถาวร (วัดปากน้ำ ) อำ เภอหาดใหญ่ ซึ่งได้มีการจัดสร้าง เหรียญหลวงพ่อทวดลิ้นดำ หลายรุ่น เช่น รุ่นปี 2521 รุ่นปี 2526 เหรียญหล่อขี่ควายรุ่น 2539 และรุ่นสร้างอุโบสถ เป็นต้น หลวงพ่อลิ้นดำ 9
ในครั้งนี้ท่านได้แสดงอภินิหารเข้าทรงเด็กโยมของ อาจารย์ทับ สำ เนียงพูดใช้ภาษากลาง และขอดินสอพองเขียน คาถาให้แก่พระทอง พระถาคาสำ หรับภาวนา “พุทโธจะ ธัมโมจะ สังโฆจะ” หลวงพ่อลิ้นดำ 10
ชาวบ้านที่รู้เรื่องราวความศักดิ์สิทธิ์ของท่าน มากราบไหว้บูชาและบนบานในสิ่งที่ปรารถนา เช่น ชาวบ้านในอำ เภอนาหม่อม ที่เคยบนบาน จำ นวน 2 คน คือ 1.นางมุกดา ชุสุวรรณ ได้มาบนบาน ให้บุตรชาย สอบเข้าศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลา นครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ คณะแพทย์ศาสตร์ สาขา กายภาพบำ บัด เมื่อสมหวัง ได้กลับมาแก้บนด้วยไข่ไก่ต้ม จำ นวน 100 ฟอง 2.นางอรทัย สุวรรณมิ่ง ได้มาบนบาน ให้บุตรชาย เข้ารับการคัดเลือกทหารเกณฑ์ ให้จับได้ ใบดำ และได้ บนบานให้บุตรชาย คนที่ 2 ได้เข้าทำ งานที่โรงพยาบาล สงขลานครินทร์ จังหวัดสงขลา เมื่อสมหวังได้กลับมาแก้ ด้วยไข่ไก่ต้ม จำ นวน 99 ฟอง และลูกประทัด จำ นวน 1000 นัด หลวงพ่อลิ้นดำ 11
หลวงพ่อลิ้นดำ 12
การแก้บน นิยมแก้ในวันอังคารและวันเสาร์ การบนบาน หลวงพ่อลิ้นดำ ส่วนใหญ่จะนิยมแก้บนด้วย รูปปั้น ควายคู่ การรับมโนราห์มารำ ถวาย ไข่ไก่ต้ม ขนมโค หรือ จุดประทัด หลวงพ่อลิ้นดำ 13
สำ นักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสงขลา ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้อำ เภอนาหม่อม ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้ตำ บลนาหม่อม ผู้ทรงคุณวุฒิ นายชวน บัวชื่น ประธานกรรมการสถานศึกษา นายดวงแก้วทอง กรรมการสถานศึกษา บรรณาธิการ นางสาวสุภารัตน์ พรมชาติ บรรณารักษ์ปฏิบัติการ คำ ประพันธ์/ออกแบบและตรวจทานเนื้อหา นางยินดี ตรีรัญเพชร นักสื่อสารมวลชน ชำ นาญการ NBT สงขลา นางสาวยุพา คงผอม ครู กศน.ตำ บล นางสาวสมสมร บัวชื่น ครู อาสาสมัครการศึกษานอก โรงเรียน รูปเล่มและภาพประกอบ นางสาวสุภารัตน์ พรมชาติ บรรณารักษ์ปฏิบัติการ นายอัฆเดช ครุวรรณพัฒน์ นักจัดการงานทั่วไป จัดพิมพ์ สำ นักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสงขลา หลวงพ่อลิ้นดำ
เรื่องราว ตำ นาน ควรค่า เล่าขาน ผ่านหนังสือ ววรรณกรรมชุมชนเพื่อการเรียนรู้จังหวัดสงขลา สำ นักงานส่งเสริมการเรียนรู้จังหวัดสงขลา กรมส่งเสริมการเรียนรู้ กระทรวงศึกษาธิการ หลวงพ่อลิ้นดำ