สรุรุ รุ ป รุ ปประเด็ด็ ด็ น ด็ นการเรีรีรี ย รี ยนรู้รู้ รู้รู้ รายวิวิวิชวิา วิวิวิธีวิธี ธี วิ ธี วิวิทวิยาการจัจั จั ด จั ดการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้รู้ (Learning Management Science) นางสาวเพลงพิณ เลิศจันทึก 65B0101612 ประกาศนียบัตรวิชาชีพครู หมู่ที่ 6 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา Nakhon Ratchasima Rajabhat University
การ ตอบสนอง บทที่ 1 แนวคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ บทที่ 1 แนวคิดเกี่ยวกับการเรียนรู้ วิทยาการจัดการ การเรียนรู้ ศาสตร์หรือวิทยาการที่เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้และการเรียนรู้ทั้งหมด ที่ช่วยให้ผู้เรียนบรรลุเป้าหมายของการเรียนรู้ การเรียนรู้ กระบวนการทางสติปัญญาที่ผู้ ที่ ผู้เรียนต้องใช้สมองคิดทําความเข้าใจกับสิ่ง ต่างๆร่วมกับการลงมือปฏิบัติ ทดลอง ค้นคว้า จนกระทั่งสรุปเป็นความรู้ ด้วยตนเอง ความสำ คัญของ การเรียนรู้ เพื่อการมี ชีวิตรอด เพื่อการ ปรับตัว การอยู่ ในสังคม จุดมุ่งหมายของการเรียนรู้ พุทธิพิสัย ทักษะพิสัย จิตพิสัย ลักษณะของการเรียนรู้ พฤติกรรมมีลักษณะเปลี่ยนไปจากเดิม พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงนั้นมีลักษณะที่ ค่อนข้างถาวร ประสบการณ์ที่เป็นปัจจัยหลักที่ทําให้เกิด การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม องค์ประกอบของการเรียนรู้ แรงขับ สิ่งเร้า การเสริมแรง ลีลาการเรียนรู้ พฤติกรรมหรือวิธีการที่บุคคลนิยมใช้หรือมีความถนัดในการใช้ เป็นแนวทางในการเรียนรู้การแสดงออกและการกระทําของบุคคล โดยพฤติกรรมหรือวิธีการที่บุคคลมักนิยมใช้ขึ้นอยู่กับ ประสบการณ์ สภาพแวดล้อม กระบวนการทางสติปัญญา ของ แต่ละบุคคล มี 3 ประเภทใหญ่ๆ ผู้ที่เรียนรู้ทางสายตา ผู้ที่เรียนรู้ทางโสตประสาท ผู้ที่เรียนรู้ทางร่างกายและความรู้สึก
บทที่ 2 ระบบและการออกแบบการเรียนการสอน บทที่ 2 ระบบและการออกแบบการเรียนการสอน ระบบ หมายถึง วิธีการหรือสรรพสิ่งที่มีความสัมพันธ์กัน ประกอบเข้าด้วยกันอย่างเป็น ระเบียบตามลําดับขั้นตอน ซึ่งวิธีการหรือสรรพสิ่งเหล่านั้นจะพึ่งพาอาศัยกันและกัน องค์ประกอบของระบบ ตัวป้อน วิธีการเชิงระบบ (องค์ประกอบของระบบที่สมบูรณ์) ระบบการเรียนการสอน กระบวน การ ผลผลิต ลักษณะของการจัดระบบการเรียนการสอน ลักษณะด้านประโยชน์ ลักษณะตอบสนองต่อความจำ เป็น และความต้องการรายบุคคล ลักษณะด้านความยืดหยุ่น ความสำ คัญของการจัดระบบการเรียนการสอน กิจกรรมมีความชัดเจน ประกันความถูกต้องของเนื้อหาสาระ ประหยัดเวลาในการดำ เนินการสอน เสริมประสิทธิภาพในการทำ งาน แก้ไขปัญหาได้ทันท่วงที เป็นเครื่องมือตรวจสอบระบบ
รูปแบบของระบบการเรียนการสอน การออกแบบการเรีรี รี ย รี ยนการสอน การออกแบบการเรียนการสอน หมายถึง กระบวนการที่เป็นระบบในการนําหลักการเรียนรู้หรือ หลักการสอน ไปวางแผนอย่างมีจุดประสงค์ที่ชัดเจน เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เกิดการเรียนรู้ วิธีการจัดระบบการเรียนการสอน ครอบคลุมขั้นตอน 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นทดสอบระบบ ในสถานการณ์จำ ลอง ขั้นวิเคราะห์ ขั้นสังเคราะห์ ขั้นสร้างแบบจำ ลอง ระบบการเรียนการสอนของ Jerold Kemp’s ระบบการเรียนการสอนของ Tyler ระบบการเรียนการสอนของ Glaser ระบบการเรียนการสอนของ Gerlach and ely
รูปแบบของระบบการเรียนการสอน ระบบการเรียนการสอนแบบ addie model ระบบการเรียนการสอนของ dick and carey การนำ ระบบการเรียนการสอนไปใช้ การนําระบบการการเรียนสอนไปใช้ผู้สอนควรนําแนวความคิดเกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอน อย่างเป็นระบบไปใช้ให้อย่างได้ผลเต็มที่ โดยมีแนวการจัดการเรียนการสอน
ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มพฤติกรรมนิยม ทฤษฎีการเรียนรู้เป็นสิ่งที่เป็นตัวกลางในการจัดการเรียนรู้ขรู้องผู้สอนกับผลการเรียนรู้ที่เกิดกับตัวผู้ เรียน ดังนั้นทฤษฎีการเรียนรู้จึงมีบทบาทในการนําไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอนคือ การวางแผน การเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้การสอน และการเป็นกรอบและทิศทางในการทําวิจัยด้านการเรียนการ สอน บทที่ 3 ทฤษฎีการเรียนรู้กับการจัดการเรียนรู้ บทที่ 3 ทฤษฎีการเรียนรู้กับการจัดการเรียนรู้ ทฤษฎีการวางเงื่อนไขแบบคลาสสิก : การเรียนรู้เกิดจากการที่อินทรีย์ได้ตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้ หลายๆ ชนิด โดยที่การตอบสนองอย่างเดียวกันอาจมาจากสิ่งเร้าต่างชนิดกันได้ ทฤษฎีการเชื่อมโยง : การเรียนรู้เกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งเร้าและการตอบสนองโดยสิ่งเร้าสิ่ง หนึ่งอาจจะทําให้เกิด การตอบสนองได้หลายทาง แต่อินทรีย์จะเลือกการตอบสนองที่พอใจที่สุดไว้เพียง สิ่งเดียว เพื่อใช้ในการ ตอบสนองครั้งต่อๆ ไป (การลองผิดลองถูก) ทฤษฎีการวางเงื่อนไขการกระทํา : การเรียนรู้เกิดจากการที่บุคคลได้มีการกระทําแล้วได้ รับการเสริมแรง ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มปัญญานิยม ทฤษฎีโครงสร้างนิยม : เป็นทฤษฎีที่อธิบายเกี่ยวกับการสร้างความรู้ เน้นที่ปัจจัยภายในคือความรู้ ความเข้าใจ หรือกระบวนการรู้คิด ซึ่งถือวKาเป็นสิ่งที่ช่วยเสริมการเรียนรู้ ทฤษฎีโครงสร้างนิยม ประกอบด้วยหลายทฤษฎี แต่ทฤษฎีที่กล่าวถึงกันมากและถือเป็นต้นแบบของโครงสร้างนิยม คือ ทฤษฎีของ Piaget และ ทฤษฎีของ Vygotsky ทฤษฎีการประมวลสารสนเทศหรือทฤษฎีการประมวลผลข้อมุล : ทฤษฎีนี้ให้ความสําคัญกับการ อธิบายว่า สารสนเทศที่บุคคลได้รับรู้ถูกนําเข้าไปเก็บไว้ในหน่วยความจําได้อย่างไร ซึ่ง Model การเก็บ จําความรู้ของมนุษย์ เป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ปรากฏใน ลักษณะของการจําแบ่งเป็น 3 ระยะ มนุษย์รับ สารสนเทศผ่านประสาทรับสัมผัส (Sensory store) จากนั้นส่งผ่านไปที่ระดับความจําระยะสั้น (Short term store) และสิ้นสุดที่ความจําระยะยาว(Long term store) ทฤษฎีการเรียนรู้โดยการค้นพบและทฤษฎีการเรียนรู้อย่างมีความหมาย
ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มมนุษยนิยม ทฤษฎีของ Maslow : เน้นความสําคัญที่ผู้เรียนพึงได้รับการสนับสนุนให้ผ่านขั้นตอนความต้อ งการจําเป็นเพื่อพัฒนาไปสู่การบรรลุความต้องการรู้ตนเองอย่างแท้จริง ถือเป็นความสมบูรณ์ของ ชีวิต การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง เน้นการเอาใจใส่ผู้เรียนให้ได้รับการตอบสนองความ ต้องการ การเติมเต็มส่วนที่ขาดไปของชีวิต ก่อนการพิจารณาไปสู่ความเข้าใจตนเองอย่างแท้จริง ทฤษฎีของ Rogers : การพัฒนาศักยภาพของผู้เรียน Rogers เน้นการพัฒนาอัตมโนทัศน์เชิงบวก และส่งเสริมการรู้จักตนเพื่อพัฒนาศักยภาพแห่งตนหรือความภาคภูมิใจในตนเอง จากการจัดการ เรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง ทฤษฎีของ Combs : ให้ความสําคัญในเรื่องพฤติกรรมภายในของบุคคล อันได้แก่ ความรู้สึก การรับรู้ ความเชื่อ และจุดประสงค์ของบุคคลซึ่งเป้นเรื่องที่แตกต่างกัน โดยเห็นว่า การเข้าใจพฤติกรรมของผู้ เรียนจะต้องเข้าใจการรับรู้และทิศทางที่เขาแสดงออกในสถานการณ์ต่างๆ และเห็นว่าพฤติกรรมที่ไม่ เหมาะสม เป็นผลที่มาจากการที่ไม่ปรารถนาจะทําโดยถูกบังคับ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมจําเป็น ต้องช่วยเอื้อให้บุคคลเปลี่ยนแปลงการรับรู้ของตนก่อน ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มผสมผสานของ Gagne ความรู้มีหลายประเภท บางประเภทสามารถเข้าใจได้อย่างรวดเร็วไม่ต้องใช้ความคิดที่ลึกซึ้ง บางประเภทมีความซับซ้อนมาก จำ เป็นต้องใช้ความสามารถในขั้นสูง หลักการจัดการเรียนการ สอนตามทฤษฏีนี้ คือ การจัดการเรียนรู้อย่างเป็นระบบซึ่งเริ่มจากง่ายไปหายากมีทั้งหมด 9 ขั้น ดังนี้
ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มคอนสตรัคติวิสต์ เป็นรูปแบบการสอนที่ให้เด็กเรียนรู้เอง คิดเอง เด็ก และครูจะเกิดการเรียนรู้จากการมีปฏิสัมพันธ์ซึ่งกันและ กันทั้ง 2 ฝ่าย โดยต่างฝ่ายต่างเรียนรู้ซึ่งกัน และกัน การเรียนรู้ตามทฤษฎีคอนสตรัคติวิสซึม มีการแลก เปลี่ยนกันระหว่างผู้เรียนกับผู้สอน ทฤษฎีการเรียนรู้กลุ่มคอนเน็คติวิสต์ ความรู้เกิดจากสิ่งรอบๆ ตัว โดยผู้เรียนจะเกิดการเรียนรู้ได้นั้นจะต้องเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ และมี ปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น อีกทั้งการสร้างความรู้ในลักษณะนี้เชื่อว่า ด้วยคุณประโยชน์ของเทคโนโลยีและการ สื่อสารการศึกษา จะเอื้อให้เกิดการเรียนรู้ผ่านการเชื่อมโยงกันของคนในสังคมและแหล่งข้อมูลต่างๆ อัน จะนําไปสู่การเชื่อมโยงความรู้ของแต่ละบุคคล
การกำ หนดจุดประสงค์ เป็นพื้นฐานสําคัญของผู้สอนในการนําแนวคิดหลักการ วิธีการ ขั้นตอนต่างๆ ไปใช้ในการออกแบบและจัด ประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ให้เกิดกับผู้เรียน การจัดประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ จึงเป็นการนําความรู้ที่ เกี่ยวข้องไปใช้ในการวางแผนการจัดการเรียนรู้อย่างเป็นระบบเพื่อให้ผู้สอนสามารถจัดการจัดการเรียนให้ บรรลุจุดมุ่งหมายเกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลแก่ผู้เรียน บทที่ 4 การจัดประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ บทที่ 4 การจัดประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ การกําหนดจุดประสงค์การเรียนรู้ ผู้สอนจําเป็นต้องกําหนดให้ครอบคุลมจุดมุ่งหมายของ การเรียนรู้ทั้ง 3 ด้าน คือด้านพุทธิพิสัย ด้านทักษะพิสัย และด้านจิตพิสัย โดยกําหนดพฤติกรรมหรือทักษะที่ผู้เรียนแสดงออก เงื่อนไขการแสดงพฤติกรรม และเกณฑ์ในการแสดงพฤติกรรม ที่สามารถสังเกตเห็นได้ในการจัดการเรียนรู้ซึ่ง สามารถใช้เป็นแนวทางในการออกแบบการจัดการเรียนรู้ได้อย่างเหมาะสม การกําหนดเนื้อหา ผู้สอนจําเป็นต้องมีความรู้เกี่ยวกับประเภทของเนื้อหาหลักเกณฑ์การจัดเนื้อหา และการจัดเนื้อหา เพื่อนํามาใช้ในการออกแบบการเรียนรู้และการจัดประสบการณ์การจัดการเรียนรู้ การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 จําเป็นต้องเปลี่ยนแปลงไปจากในอดีต โดยการเปลี่ยนวิธีการ ออกแบบการเรียนการสอนของผู้สอน โดยเน้นให้ผู้เรียนตีโจทย์หรือกําหนดปัญหา การค้นคว้าหา ข้อมูล การตรวจสอบประเมินข้อมูลที่ได้จากการศึกษาค้นคว้า การฝึกปฏิบัติจริง การเพิ่มทักษะ การสื่อสาร การทํางานเป็นทีม การแลกเปลี่ยนความรู้และต่อยอดความรู้ของผู้เรียน
การกำ หนดสื่อการเรียนรู้ ประเภทของสื่อการเรียนรู้ วัสดุ อุปกรณ์ กิจกรรม สื่อการเรียนรู้ จากสิ่งแวดล้อม การแบ่งประเภทสื่อตามลำ ดับขั้นประสบการณ์ของ Edger dale การเลือกสื่อการเรียนรู้ ความเหมาะสมกับเนื้อหา ความเหมาะสมกับ รูปแบบการจัดกิจกรรม ความเหมาะสมกับนักเรียน ความสะดวกต่อการนำ มาใช้ ความเหมาะสมกับ สภาพแวดล้อม มีความน่าสนใจให้พิจารณา การใช้สื่อการเรียนรู้ การกําหนดสื่อการเรียนรู้นับว่าเป็นเครื่องมือ สําคัญในการจัดการจัดการเรียนรู้ที่จะช่วยให้ นักเรียนได้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งในการจัดการจัดการเรียนรู้ควรคํานึงถึงหลัก การของการเลือกและการใช้สื่อการเรียนรู้ให้มี ประสิทธิภาพเพื่อให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ตาม จุดมุ่งหมายที่กําหนดไว้ การประเมินผลการใช้สื่อการเรียนรู้ การประเมินสื่อการเรียนรู้เป็นการตรวจสอบ ระบบการใช้สื่อ ที่ประกอบด้วย การประเมินการ วางแผนการใช้สื่อการเรียนรู้ การประเมิน กระบวนการใช้สื่อการเรียนรู้และการประเมิน ผลที่ได้จากการใช้สื่อการเรียนรู้
การวัดผลและการประเมินผลการเรียนรู้ การวัดผล : กระบวนการหาข้อมูลจากผู้เรียนที่ออกมาเป็นตัวเลขโดยอาศัยวิธีการ และเครื่องมือในการกําหนดคุณลักษณะของสิ่งที่ต้องการวัด การประเมินผล : เป็นการวินิจฉัยตัดสินคุณค่าหรือคุณภาพจากผลที่ได้ของการวัดผล โดยอาศัยเกณฑ์การพิจารณาตามที่กําหนดไว้ ประเภทของการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ จําแนกตามขั้นตอนการจัดการจัดการเรียนรู้ก่รู้ก่อนเรียนระหว่างเรียนและหลัง เรียน มี 4 ประเภท เพื่อจัดวางตำ แหน่ง เพื่อวินิจฉัย ประเมินสรุปผล การประเมิน ผลย่อย จําแนกตามวิธีการแปลความหมายผลการเรียนรู้มี 2 ประเภทที่แตกต่างกันตามลักษณะการแปลผล คะแนน การวัดและประเมินแบบอิงกลุ่ม การวัดและประเมินแบบอิงเกณฑ์ วิธีการและเครื่องมือวัดและประเมินผลการเรียนรู้ รูปแบบ ยุทธวิธีและเครื่องมือประเภทต่างๆที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข6อมูลเกี่ยวกับการจัดการเรียน รู้โดยทั่วไปมีจุดมุ่งหมาย 3 ประการ คือเพื่อรู้จักผู้เรียน เพื่อประเมินวิธีเรียนของผู้เรียนและเพื่อ ประเมินพัฒนาการของผู้เรียน การประเมินผลการเรียนรู้มีวัตถุประสงค์สําคัญเพื่อตัดสินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยผู้สอนมีบทบาท หลักในการประเมิน การประเมินมีลักษณะเป็นการประเมินรวบ ยอด(summative assessment) ที่ใช้วัตถุประสงค์หรือผลลัพธ์การเรียนรู้เป็น มาตรฐานการประเมินตลอดจนใช้วิธีการและเครื่องมือประเมินที่มีคุณภาพเชื่อถือได้มี ความเป็นทางการมากกว่าการประเมินเพื่อการเรียนรู้และการประเมินขณะเรียนรู้
บทที่ 5 การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำ คัญ บทที่ 5 การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำ คัญ การจัดกิจกรรมการเรียนที่ผู้ ที่ ผู้เรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมตามความสนใจเพื่อพัฒนา ศักยภาพของผู้เรียนให้เกิดประโยชน์สูงสุดภายใต้การช่วยเหลือแนะนําของผู้สอน หลักการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ การส่งเสริมให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้ทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ สังคม และลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง เพื่อเกิดประสบการณ์จากการลงมือกระทํา โดยครูเป็นผู้อํา นวยความสะดวกและกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดความกล้าในการแสดงออก การออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ ให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง ค้นพบความรู้ด้วยตนเอง เน้นกระบวนการเรียนรู้ที่ควบคุมไปกับผลงานและสามารถนำ ความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้ บทบาทของครูและผู้เรียนกับการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ บทบาทของครู เตรียมตนเอง เตรียมแหล่งข้อมูล เตรียมกิจกรรมการเรียน เตรียมสื่อ เตรีนมการวัดและประเมินผล 1.ด้านการเตรียมการ เป็นผู้ช่วยเหลือให้คำ ปรึกษาแนะนำ เป็นผู้สนับสนุนและเสริมแรง เป็นผู้ร่วมกิจกรรม ผู้คอยติดตาม ตรวจสอบ ผู้สร้างบรรยากาศที่อบอุ่น 2.ด้านการดำ เนินการ เป็นบทบาทที่ครูผู้สอนต้องดําเนินการเพื่อตรวจสอบว่าสามารถ จัดการเรียนการสอนบรรลุผลตามจุดประสงค`การเรียนรู้ที่กํา หนดไว้หรือไม่ 3.ด้านการประเมินผล
บทบาทของผู้เรียน เตรียมพร้อมรับการฝึกฝน ใฝ่รู้ ใฝ่เรียน กระตือรือร้น 1.ด้านการเตรียมตนเอง การสร้างและค้นพบข้อความรู้ด้วยตนเอง ได้ค้น คิดแสดงออกในการแก้ปัญหา ปฏิสัมพันธ์แลกเปลี่ยนเรียนรู้กับเพื่อน การมีผลงานการเรียนรู้ การมีวินัยและความรับผิดชอบ 2.ด้านการดำ เนินการ ผู้เรียนควรได้มีส่วนร่วมในการ ประเมินตนเองเพื่อน และกลุ่ม ทั้งด้านการปฏิบัติและผลงาน รวมทั้งยอมรับการประเมินของ ผู้อื่นและพร้อมที่จะนําผลการ ประเมินไปปรับปรุงพัฒนาตน เองต@อไป 3.ด้านการประเมินผล เทคนิคการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ เทคนิค PMI P (Plus) เป็นการคิดปัญหาในเชิงบวกว่าสิ่งที่เรากําลังตัดสินใจจะทําอะไรนั้น M (Minus) เป็นการคิดปัญหาในเชิงลบ พิจารณาว่าสิ่งที่เราตัดสินใจนั้นจะส่งผล I (Interesting) เป็นการนําเสนอสิ่งที่น่าสนใจ หรืออยากให้เกิดขึ้น สามารถส่งผลกระทบด้านบวกอย่างไรได้บ้าง หรือมีข้อดีอะไรบ้าง กระทบหรือก่อให้เกิดปัญหาด้านลบต่อสภาพแวดล้อมหรือสังคมรอบๆ เราอย่างไร ซึ่งอาจต้องใช้ รูปแบบของการระดมสมองในการวิเคราะห์ปัญหาด้านลบให้รอบด้าน เพราะผลกระทบที่จะตามอาจ ส่งผลที่สูงกว่า
เทคนิค opv ย่อมาจากคําว่า Other Point of View คำ ถามที่จะต้องพิจารณาเมื่อใช้เทคนิค opv มี 2 คำ ถาม ดังนี้ "เรื่องนี้มีใครบ้างที่มีส่วนเกี่ยวข้อง" "คนที่มีส่วนเกี่ยวข้องแต่ละคนน่าจะมีมุมมองในเรื่องนี้อย่างไร" เทคนิค caf มาจากคําว่า Consider All Factors การนําไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน สามารถนําไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อให้ ผู้เรียนเปิดมุมมองความคิดที่หลากหลาย เปิดมุมมองเพื่อความเข้าใจเรื่องนั้นๆทําให้ค้นหาข้อมูลได้ อย่างมีเป้าหมาย ประหยัดเวลาและการรับฟังความคิดเห็นของบุคคลอื่น ตัวอย่างการนำ ไปใช้เช่น
เทคนิค compare and contrast เป็นการเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ห้ ผู้เรียนได้เห็นถึงความเหมือน และความแตกต่างของความคิด แนวคิด ทาง เลือก หรือสิ่งของสองอย่างผ่านทางการเขียนแผนภาพ สามารถนําไปใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อให้ผู้เรียนนําไปใช้ประกอบการตัดสินใจ การ เปรียบเทียบ การใช้เหตุผล ตัวอย่างการนำ ไปใช้ เช่น จงเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่างของคนและสัตว์ เทคนิค cause and effect เป็นเทคนิคที่แสดงถึงความสัมพันธ์รธ์ะหว่างสาเหตุ (Cause) และ ผลลัพธ์ (Effect) ซึ่งเหตุการณ์หรือ สิ่งหนึ่งเป็นผลมาจากสาเหตุที่สัมพันธ์กับผลที่เกิดขึ้น การนําไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน โดยการกําหนดสถานการณ์หรือเรื่องราวต่างๆ และให้ผู้ เรียนคิดถึงสาเหตุและผลที่เกิดขึ้นที่มีความสัมพันธ์กัน ตัวอย่างการนําไปใช้ เช่น
เทคนิค diagram หลักการสําคัญของเทคนิคผังกราฟิก คือการใช้เทคนิคผังกราฟิกเป็นเครื่องมือหรือแผนภาพที่ แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ`ของความคิดหรือเนื้อหา ที่ทําให้เกิดความเข้าใจในสิ่งที่ศึกษาได้ ชัดเจน เทคนิคมีkมี5wชlนิด ได้แก่ Spidar map ,Fishbone map, concept mapping, Venn diagram, t-chart เป็นการเชื่อมโยงประสบการณ์การเรียนรู้ทั้งสามระยะ คือ ประสบการณ์ระยะก่อนหน้า (Before) ระยะปัจจุบัน(During) และระยะสิ้นสุด (After) ประมวลไว้ด้วยกันอย่างชัดเจนเป็นรูปธรรมผ่าน ตาราง 3 ช่อง เทคนิค ranking การเลือกเนื้อหาที่ใช้ในการ Ranking ควรเป็นเนื้อหาที่ผู้เรียนมีความรู้หรือประสบการณ์กับเรื่อง นั้น ไม่ยากจนเกินไป มีการกําหนดเกณฑ์ในการRanking โดยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการคิดเกณฑ์ ในการจัดลําดับหรือ Ranking การนําไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน เพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดทักษะการคิดการใช้เทคนิค Ranking เป็นใช้เครื่องมือขั้นสูงที่กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดการคิดตลอดเวลา เทคนิค mind mapping เทคนิคแผนผังความคิด เป็นแผนผังที่แ ที่ สดงโครงสร้างของการคิด กระบวนการคิด และความสัมพันธ์ ของกระบวนการคิด ช่วยให้มองเห็นภาพรวมของความคิด และเค้าโครงของความคิดในเรื่องที่กําลัง คิด ทําให้มองเห็นความสัมพันธ์ของความคิด การนําไปประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน แผนผังความคิดสามารถนํามาใช้ประโยชน์ ในงานต่าง ๆ ได้มากมาย เช่น การจดบันทึก การตัดสินใจ การเสนอผลงาน การแก้ปัญหา
บทที่ 6 รูปแบบการเรียนการสอน วิธีสอน และเทคนิคการสอน บทที่ 6 รูปแบบการเรียนการสอน วิธีสอน และเทคนิคการสอน รูปแบบการเรียนการสอน สภาพการดําเนินการที่มีการจัดขึ้นอย่างเป็นระบบสอดคล้องกับทฤษฎีการเรียนรู้ หรือ แนวคิด หรือหลักการที่รูปแบบนั้นยึดถือเพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามเป้าหมายที่รูปแบบ การเรียนการสอนนั้นกําหนดผู้สอนสามารถนําไปใช้เป็นแนวทางในการออกแบบการสอนที่จะ ช่วยให้ผู้เรียนบรรลุวัตถุประสงค์ที่แตกต่่างกัน องค์ประกอบของรูปแบบการเรียนการสอน ควรประกอบด้วย 4 ประการ คือ 1) ปรัชญา หลักการ แนวคิดหรือทฤษฎีซึ่งเป:นพื้นฐานในการพัฒนารูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้และกิจกรรมการเรียนการสอน และ 4) การวัดและประเมินผลที่เกิดจากการใช้รูปแบบการเรียนการสอน แนวทางการพัฒนารูปแบบการเรียนการสอน จะต้องมีการศึกษาข้อมูลพื้นฐาน พัฒนาและปรับปรุงรูปแบบการเรียนการสอน การทดลองใช้แช้ละการประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบการเรียนการสอน การจัดกลุ่มรูปแบบการเรียนการสอน รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นการพัฒนาพุทธิพิสัย รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นจิตพิสัย รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นทักษะพิสัย รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นการพัฒนาทักษะกระบวนการ รูปแบบการเรียนการสอนที่เน;นการพัฒนาทักษะกระบวนการ กลุ่มเน้นปฏิสัมพันธ์ทางสังคม กลุ่มเน้นการประมวลผลข้อมูล กลุ่มเน้นอัตบุคคล กลุ่มเน้นพฤติกรรม แบ่งตามลักษณะวัตถุประสงค์ แบ่งตามประเภทของรูปแบบการเรียนการสอนที่เป็นสากล
วิธีสอน รูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นการพัฒนาทักษะกระบวนการ (Process skill) หลักการเลือกวิธีสอน ควรเหมาะกับความสามารถ ความรู้ในเนื้อหาวิชา และความสนใจของผู้เรียน ควรเหมาะสมกับผู้เรียนทั้งในด้านความแตกต่างของสติปัญญา ความสามารถ การแสดงออก วัยและความสนใจของผู้เรียน เลือกใช้วิธีสอนที่เหมาะสมกับวัสดุ อุปกรณ์ที่มีอยูJในท้องถิ่นหาได้ง่าย ประเภทของวิธีสอน วิธีสอนที่เน้นครูเป็นศูนย์กลาง (Teacher – center method) วิธีสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสําคัญ (Student – center method) ลักษณะของวิธีสอนต่างๆ วิธีสอนแบบบรรยาย วิธีสอนแบบสาธิต วิธีสอนแบบอภิปรายกลุ่ม วิธีสอนแบบแบ่งกลุ่มทำ กิจกรรม วิธีสอนแบบนิรนัย วิธีสอนแบบอุปนัย วิธีสอนแบบแก้ปัญหาหรือวิธีสอนแบบวิทยาศาสตร์ วิธีการสอนแบบสืบสวนสอบสวน วิธีสอนแบบทดลอง วิธีสอนโดยใช้บทบาทสมมติ วิธีการสอนโดยใช้สถานการณ์จำ ลอง วิธีการสอนโดยใช้การไปทัศนศึกษา 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.
บทที่ 7 นวัตกรรมการเรียนรู้ บทที่ 7 นวัตกรรมการเรียนรู้ นวัตกรรม หมายถึง ความคิด การปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ ที่ยังไม่เคยมีใครใช้มช้าก่อน หรือเป็นการ ดัดแปลงมาจากของเดิมที่มีอยู่แล่ว ให้เหมาะสมกับช่วงเวลาหนึ่งๆ เมื่อนํานวัตกรรมใดๆ มาใช้ย่อมก่อให้เกิด ผลดีมีประสิทธิภาพสูงขึ้นกว่าเดิม ประเภทของนวัตกรรมการเรียนรู้ นวัตกรรมการเรียนรู้ที่เน้นการจัดสารสนเทศ การจัดการเรียนรู้แบบสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง 1. การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน
การจัดการเรียนรู้แบบรอบรู้ การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ 2. นวัตกรรมการเรียนรู้ที่เน้นการพัฒนาพฤติกรรม การนํานวัตกรรมการเรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ สามารถดําเนินการได้ดังนี้ 1) ผู้สอนมีการกําหนดวัตถุประสงค์อย่างละเอียดในการเรียนรู้เนื้อหาสาระ 2) ผู้สอนมีการวางแผนการเรียนรู้สําหรับผู้เรียนแต่ละคน 3) ผู้สอนมีการชี้แจงให้ผู้เรียนเข้าใจเกี่ยวกับจุดมุ่งหมาย 4) ผู้เรียนมีการดําเนินการเรียนรู้ตามแผนการเรียนรู้ที่ผู้สอนจัดไว้และมีการประเมินการ เรียนรู้ตามวัตถุประสงค์แต่ละข้อ 5) ผู้เรียนมีการดําเนินการเรียนรู้ไปอย่างต่อเนื่องตามลําดับของวัตถุประสงค์ที่ กําหนดไว้จนกระทั่งบรรลุครบตามทุกวัตถุประสงค์ที่กําหนด ประเภทของนวัตกรรมการเรียนรู้ การนำ นวัตกรรมการเรียนรู้ไปประยุกต์ใช้
ประเภทของนวัตกรรมการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้แบบซิปปา การจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรการสืบเสาะหาความรู้ 3. นวัตกรรมการเรียนรู้ที่เน้นการพัฒนาทักษะกระบวนการ การจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน
ประเภทของนวัตกรรมการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้แบบกระบวนการแก้ปัญหา การจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีการทางประวัติศาสตร์ มีทั้งหมด 5ขั้นตอน ดังนี้ 1) ขั้นกำ หนดปัญหาหรือสมมติฐาน 2) ขั้นแสวงหาความรู้ 3) ขั้นวิเคราะห์และประเมินคุณค่าข้อมูล 4) ขั้นตีความและสังเคราะห์ 5) ขั้นนำ เสนอข้อมูล การจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรการเรียนรู้ 4 Mat 4. นวัตกรรมการเรียนรู้ที่เน้นการบูรณาการ การจัดการเรียนรู้ด้วยเทคนิคการคิดแบบหมวกหกใบ การจัดกิจกรรมตามทฤษฎีพหุปัญญา
ประเภทของนวัตกรรมการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะเต็มศึกษา
ชั้นเรียนควรมีสีสันที่น่าดู สบายตา อากาศถ่ายเทได้ ถูกสุขลักษณะ จัดโต๊ะเก้าอี้และสิ่งที่อยู่ในชั้นเรียนให้เอื้ออํานวยต่อการสอน ให้ผู้เรียนได้เรียนอย่างมีความสุข มีอิสรภาพ และมีวินัยในการดูแลตนเอง ใช้ประโยชน์จากชั้นเรียนให้คุ้มค่า จัดเตรียมชั้นเรียนให้พร้อมต่อการสอนในแต่ละครั้ง เช่น การทํางานกลุ่ม บทที่ที่ ที่ที่ 8 การจัจั จั ด จั ดการชั้ชั้ชั้ น ชั้ นเรีรี รี ย รี ยนและสิ่สิ่สิ่ ง สิ่ งแวดล้ล้ ล้ อ ล้ อมเพื่พื่ พื่ อ พื่ อการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้รู้ การบริหารจัดการชั้นเรียน หมายถึง การดําเนินงานของผู้สอนในการสร้างหรืออํานวยความสะดวก ดูแลสภาพแวดล้อมในการเรียนรู้ เพื่อให้ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุข มีพฤติกรรมเป็นไปตาม วัตถุประสงค์การเรียนการสอน ทั้งในด้านกายภาพและบรรยากาศ ความสําคัญของการบริหารจัดการชั้นเรียน มีความสําคัญต่อผู้สอน คือทําให้การสอนดําเนินไปอย่างราบ รื่น มีระเบียบวินัย และมีความสําคัญต่อผู้เรียน คือ สร้าง ลักษณะนิสัยที่ดีงาม เสริมการเรียนรู้เจตคติที่ดีต่อการเรียน ส่งผลให้ผู้เรียนมีบ่มเพาะการเป็นพลเมืองดีในอนาคตด้วย ลักษณะชั้นเรียนที่พึงประสงค์ หลักการจัดการชั้นเรียน หลักการจัดการชั้นเรียนที่ดีผู้สอนควรคํานึงถึงโอกาสที่ผู้เรียน จะได้รับการเรียนรู้อย่างครบถ้วนทุกคน ด้วยสภาพแวดล้อม ทางกายภาพ และสภาพแวดล้อมทางสังคมและจิตใจที่ส่งเสริม การเรียนรู้อย่างมีความสุข ตามจุดประสงค์ที่กําหนดไว้ การจัดบรรยากาศภายในชั้นเรียน การจัดชั้นเรียนที่เหมาะสม ผู้สอนควรคํานึงถึงระดับชั้นและวัยของผู้เรียน ที่มีคมีวามยึดหยุ่น สอดคล้องกับการพัฒนาผู้เรียนในแต่ละระดับคือ ระดับปฐมวัย ประถมศึกษาหรือมัธยมศึกษา
ลักษณะของครูที่มีทักษะการสอน ทักษะการนำ เข้าสู่บทเรียน ทักษะการใช้คำ ถาม บทที่ที่ ที่ที่ 9 ทัทั ทั ก ทั กษะการสอน ทักษะการสอน หมายถึง ความสามารถ ความชํานาญ และความคล่องแคล่ว ในการจัดการเรียนการสอน ให้เกิดประสิทธิภาพ บรรลุตามจุดประสงค์การเรียนรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสําหรับนักศึกษาครู นับว่ามี ความสําคัญมาก ที่ต5องตระหนักถึงการให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในการเรียนการสอน โดยใช้ทักษะการสอน กระตือรือร้น กระฉับกระเฉง สอนได้อย่างกระจ่าง มีกระบวนการการสอนที่ดี ทักษะที่สําคัญอีกทักษะหนึ่งที่ผู้สอนควรออกแบบ กิจกรรมให้หห้ลากหลาย สอดคล้องกับเนื้อหาสาระ จุดประสงค์การเรียนรู้ และระดับชั้นหรือวัยของผู้ เรียนด้วย กิจกรรมที่สร้างสรรค์เพื่อเชื่อมโยงความรู้ เดิมกับความรู้ใหม่ที่สัมพันธ์กับบทเรียน ทักษะการใช้วาจา กิริยาท่าทางและสื่อความหมาย เป็นทักษะที่สําคัญยิ่งสําหรับผู้เป็นครู จําเป็นต้องฝึกฝนให้ สามารถแสดงออกได้อย่างคล่องแคล่ว เป็นธรรมชาติ เฉพาะตนอย่างเหมาะสม เพื่อความสําเร็จในการเรียนการ สอน ทักษะการอธิบายและยกตัวอย่่าง ทักษะการอธิบายและยกตัวอย่างเป็นทักษะที่ผู้สอน ควรใช้ในการบอกหรือขยายความเพื่อให้ผู้เรียน เข้าใจชัดเจนมากยิ่งขึ้น อาจเป็นการอธิบายเนื้อหาที่ จัดการเรียนการสอน การอธิบายเพื่อเปรียบเทียบ การอธิบายเพื่อแสดงให้เห็นขั้นตอน คําถามนั้นมีหลายประเภท การใช้คําถามประเภทใดขึ้น อยู่กับผู้ถผู้ ามว่าต้องการคําตอบในลักษณะใด เพราะคํา ถามแต่ละอย่างทําให้ได้คําตอบต่างๆ กันไป และผู้ตอบ ก็จะมีปฏิกิริยาและการตอบโต้ทางสมองต่อคําถาม แต่ละชนิดที่แตกต่างกันไปด้วย ทักษะเร้าความสนใจ ทักษะการเร้าความสนใจจะก่อให้เกิดประโยชน์แก่ ผู้เรียนอย่างแท้จริง ถ้าผู้สอนมีความสามารถใน การเร้าความสนใจได้ถูกต้องเหมาะสม การเร้า ความสนใจควรคํานึงถึงบุคลิกภาพ ลีลา ท่าทาง การสอนของผู้สอน ความตั้งใจในการสอนของผู้ สอน การเตรียมความพร้อมของผู้สอน จะช่วย ให้การเรียนการสอนเกิดประโยชน์ต่อผู้เรียน สูงสุด ทักษะการสรุปบทเรียน หากครูเปิดโอกาสให้นักเรียนสรุปบทเรียนด้วยตนเองจะทําให้นัห้ นักเรียนเกิดการพัฒนา ทางด้านความคิด อย่างไรก็ตามหากเป็นเนื้อหาที่ยากครูควรช่วยเหลือนักเรียนใน การสรุปหรือครูเป็นผู้สรุปโดยใช้คําถามประกอบให้นักเรียนมีส่วนร่วมในการคิด
บทที่ที่ ที่ที่ 10 การเขีขี ขี ย ขี ยนแผนการจัจั จั ด จั ดการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้รู้ แผนการจัดการเรียนรู้ คือ แผนการเตรียมการสอนหรือกำ หนดกิจกรรมการเรียนรู้ไว้ล่วงหน้าอย่างเป็น ระบบและจัดทำ ไว้ เป็นลายลักษณ์อักษร โดยมีการรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ มากำ หนดกิจกรรมการเรียนการ สอน เพื่อให้ผู้เรียน บรรลุจุดมุ่งหมายที่กำ หนดไว้ ประเภทของแผนการจัดการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ระดับหน่วยการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้ระดับบทเรียนหรือแผนรายชั่วโมง รูปแบบของแผนการจัดการเรียนรู้ แบบความเรียง แบบตาราง แบบผสมผสาน ลัลัลักลัษณะของแผนการจัจัจัดจัการเรีรีรียรีนรู้รู้รู้ที่รู้ที่ ที่ ดี ที่ ดีดีดี ควรเป็นสิ่งที่ครูสร้างขึ้นด้วยความรู้สึกที่ดี ที่สะท้อนการเป็นนักคิด นักวางแผน เป็นเครื่องมือในการ สื่อสาร มีความยืดหยุ่น ทุกคนแปลความได้ตรงกันและมีการนําไปใช้และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง หลัลัลักลัในการจัจัจัดจัทำทำทำทำแผนการจัจัจัดจัการเรีรีรียรีนรู้รู้รู้รู้ ควรรู้ว่าสอนเพื่ออะไร ใช้วิธีการสอนอย่างไร สอนแล้วผลเป็นอย่างไร องค์ค์ค์ปค์ระกอบของแผนการจัจัจัดจัการเรีรีรียรีนรู้รู้รู้รู้ สาระสำ คัญ จุดประสงค์การเรียนรู้ เนื้อหา/สาระการเรียนรู้ กิจกรรมการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล (มีเกณฑ์การวัดผลที่ชัดเจน) สื่อและแหล่งเรียนรู้ ความคิดเห็นของผู้บริหาร/ผู้นิเทศ บันทึกผลหลังสอน แผนการจัจัจัดจัการเรีรีรียรีนรู้รู้รู้ที่รู้ที่ ที่ มี ที่ มีมีคุมีคุ คุ ณ คุ ณภาพ สัสัสังสัเกตได้ด้ ด้ ดั ด้ ดัดังดันี้นี้ นี้นี้ มีองค์ประกอบครบถ้วน เขียนแต่ละองค์ประกอบได้ถูกต้อง ชัดเจน องค์ประกอบของแผนมีความสัมพันธ์สอดคล้องกัน นำ กระบวนการสอนมาใช้อย่างเหมาะสม เมื่อเสร็จสิ้นกระบวนการเรียนรู้แล้วผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตาม จุดประสงค์ที่กำ หนด บันทึกผลหลังสอนได้ชัดเจน