ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
จัดทำโดย
นายนันทวัฒน์ กาญจนา ม.5/1 เลขที่ 10
เสนอ
คุณครู สิรี ฤาชา
ก
คำนำ
รายเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาเศรษฐศาสตร์ เพื่อให้ได้ศึกษาหาความรู้ในเรื่องระบบเศรษฐกิจแบบ
ทุนนิยม โดยจัดทำเป็นรูปเล่ม และในรูปเล่มมี่เนื้อหาต่างๆ อาทิ ความเป็นมา ลักษณะ ข้อดี ข้อเสียและได้ให้
เข้าใจเพื่อเป็นประโยชน์ต่อวิชาเรียน
ผู้จัดทำหวังว่ารายงานเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านหรือผู้ที่กำลังจะศึกษาหาข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องนี้
อยู่ หากมีข้อมูลที่ผิดพลาดประการใดผู้จัดทำต้องขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย
ผู้จัดทำ
นายนันทวัฒน์ กาญจนา
สารบัญ ข
เรื่อง หน้า
คำนำ ก
สารบัญ ข
ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม 1
ลักษณะของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม 1
2
กรรมสิทธิ์ 2
การดำเนินการผลิตเป็นไปในรูปแบบเอกชน 2
การดำเนินกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจ 3
การแข่งขัน 3
4
ข้อดีของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม 5
ข้อเสียของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
อ้างอิง
1
ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม เป็นระบบเศรษฐกิจที่เปิดโอกาสให้บุคคลทั่วไปเลือกตัดสินใจดาเนิน
กิจกรรมทางเศรษฐกิจตามความสามารถและโอกาสของตนโดยอาศัยตลาดและราคาในการเลือก โดยรัฐ
หรือเจ้าหน้าที่จากส่วนกลางมีบทบาทเกี่ยวข้องน้อยมาก ลักษณะสำคัญของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
ได้แก่ ทรัพย์สินและปัจจัยการผลิตเป็นของเอกชน
ทุนนิยม เป็นระบบเศรษฐกิจซึ่งเจ้าของเอกชนเป็นผู้ควบคุมการค้าอุตสาหกรรมและวิถีการผลิต
โดยมีเป้าหมายเพื่อทำกำไรในเศรษฐกิจแบบตลาดคุณลักษณะสําคัญของทุนนิยม ได้แก่ การสะสมทุน
ตลาดแข่งขันและค่าจ้างแรงงาน ในเศรษฐกิจแบบทุนนิยมโดยทั่วไปภาคีในปฏิสัมพันธ์กำหนดราคาที่มีการ
แลกเปลี่ยนสินทรัพย์ สินค้าและบริการ
ลักษณะของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม
ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมบางครั้งเรียกว่า ระบบเศรษฐกิจแบบเสรีนิยม หรือระบบเศรษฐกิจแบบ
ตลาดเสรี หมายถึง ระบบเศรษฐกิจที่เอกชนมีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน มีเสรีภาพในการตัดสินใจว่าจะผลิต
อะไร ผลิตอย่างไร และผลิตเพื่อใคร ในการเลือกใช้ทรัพยากรจะปล่อยให้เป็นหน้าที่ของเจ้าของปัจจัยการ
ผลิตแต่ละคนที่ทำการตัดสินใจผลิต ที่เห็นว่าเหมาะสมกับเป้าหมายของเขามากที่สุด เอกชนมีสิทธิในสินค้า
และบริการที่ผลิตได้โดยรัฐบาลไม่มีส่วนเข้าไปเกี่ยวข้องหรือควบคุมกิจกรรมทางเศรษฐกิจใดๆหรือถ้ามีก็
น้อยมาก โดยอยู่ในรูปของการบริการให้ความสะดวกแก่ผู้ผลิตนั้น ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมมีลักษณะ
ต่างๆ ดังนี้
2
กรรมสิทธิ
เอกชนมีสิทธิเป็นเจ้าของทรัพย์สินต่างๆ ตามกฎหมาย มีสิทธิที่จะทำการควบคุมและปกป้องทรัพย์
สินของตนเอง นอกจากนี้ยังมีสิทธิในการสืบทอดมรดก มีสิทธิที่จะยกทรัพย์สินให้แก่ใครก็ได้ จากสิทธิดัง
กล่าวเอกชนสามารถจะเลือกใช้ทรัพย์สินทำการผลิตในสิ่งที่ตนถนัดที่สุดและเห็นว่าจะนำผลกำไรมาให้มาก
ที่สุด
การดำเนินการผลิตเป็นไปในรูปแบบเอกชน
เอกชนจะมีเสรีภาพในการตัดสินใจทำการผลิต การจําหน่าย และการดำเนินงานทุกอย่างโดยตนเอง
รัฐบาลไม่เข้าไปเกี่ยวข้องทั้งด้านการควบคุมการผลิต การกำหนดราคา และการจำหน่ายโดยรัฐบาลจะ
เข้าไปเกี่ยวข้องเฉพาะเรื่องการทหารตำรวจ และตุลาการ เพื่อการป้องกันประเทศ การรักษาความสงบ
ภายใน การรักษาความยุติธรรม และการดำเนินงานบางอย่างที่เอกชนไม่อาจกระทำได้เท่านั้น
การดำเนินกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจ
ดำเนินไปโดยผ่านกลไกราคา โดยถ้าผู้บริโภคต้องการสินค้าหรือบริการชนิดใดเขาก็เต็มใจจ่ายเงิน
ซื้อสินค้าและบริการเป็นจำนวนมาก ผู้ผลิตเห็นโอกาสที่จะได้กำไรก็จะผลิตสินค้ามากขึ้น เช่นก่อนเปิดภาค
การศึกษา ความต้องการอุปกรณ์การเรียนมีมาก ผู้ประกอบการก็จะระดมผลิตออกมาจำหน่ายเพิ่มมากขึ้น
แต่ถ้าผลิตออกมามากเกินความต้องการก็จะขายได้ไม่ดี ราคาก็จะลดลง ผู้ผลิตก็ลดปริมาณการผลิตให้
สมดุลกับความต้องการของผู้บริโภคดังนั้น การดำเนินการผลิตจึงขึ้นอยู่กับกลไกราคา
3
การแข่งขัน
การแข่งขันเป็นปัจจัยสำคัญ เพื่อป้องกันการแสวงหากำไรเกินควรเพราะทุกคนมีสิทธิ์เข้าหรือออกจาก
ระบบเศรษฐกิจ อีกรายเข้ามาตั้งธุรกิจและผลิตสินค้าชนิดนั้นๆ แข่งขัน เมื่อมีผู้ผลิตหลายรายผลิตสินค้าก็
จะทำให้ปริมาณสินค้าในตลาดเพิ่มขึ้น หากในระบบเศรษฐกิจมีผู้ผลิตน้อยราย โอกาสที่ผู้ผลิตจะรวมกัน
ผูกขาดก็จะ เพิ่มมากขึ้น
ข้อดีของเศรษฐกิจแบบระบบทุนนิยม
1. แรงจูงใจในการผลิตและการทำงาน เนื่องจากระบบเศรษฐกิจนี้บุคคลที่มีความสามารถสูง
สามารถผลิตสินค้าและทำงานได้มาก จะมีรายได้และกำไรเพิ่มขึ้น จึงทำให้เกิดแรงจูงใจในการทำงานมาก
ขึ้น ทำให้เศรษฐกิจของประเทศขยายตัวอย่างรวดเร็ว
2. เนื่องจากผู้ผลิตแต่ละรายต้องแข่งขันกันขายสินค้าและบริการให้ได้มากที่สุด ดังนั้นจึงต้องมีการ
ปรับปรุงเทคนิคการผลิตอยู่เสมอ
3 .ประชาชนในระบบเศรษฐกิจมีอิสระในการใช้ทรัพยากร หรือประกอบกิจการที่ต้องการหากไม่ขัด
ต่อความสงบเรียบร้อยหรือกระทบต่อสิทธิเสรีภาพของบุคคลอื่น
4. ผู้บริโภคมีโอกาสบริโภคสินค้าและบริการต่างๆ ยุติธรรมกว่าเพราะไม่มีใครผูกขาดการผลิตที่ทำให้
ราคาสูงกว่าปกติ
4
ข้อเสียของเศรษฐกิจแบบระบบทุนนิยม
1. ทำให้การกระจายรายได้ของประชาชนไม่เท่าเทียมกัน เพราะบุคคลในสังคมต่างมีทรัพย์สินไม่เท่า
กัน มีความรู้ความสามารถแตกต่างกัน คนที่มีทรัพย์สินมาก หรือพวกนายทุนย่อมแสวงหารายได้จาก
ทรัพย์สินของตนได้มาก และบางกลุ่มก็เอาเปรียบผู้บริโภคและผู้ใช้แรงงาน
2. ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมอาจไม่เหมาะสมที่จะใช้ในทุกสถานการณ์ในบางครั้งรัฐบาลจำเป็น
ต้องดำเนินการควบคุมราคา หรือแบ่งปันสิ่งของบางอย่างเมื่อเกิดการขาดแคลนเช่น ในยามสงคราม
การปล่อยให้เอกชนตัดสินใจดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยเสรี อาจจะเป็นเหตุทำให้วิกฤติการณ์ทาง
เศรษฐกิจมีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น
3. หากมีผู้ผลิตสินค้าและบริการน้อยราย โอกาสที่ผู้ผลิตจะรวมตัวกันผูกขาดการผลิตสินค้าและ
บริการย่อมเป็นไปได้ง่าย เพราะรัฐบาลไม่ได้เข้าไปแทรกแซงทางเศรษฐกิจจึงส่งผลเสียให้กับผู้บริโภค
ต้องบริโภคสินค้าในราคาสูง ขณะเดียวกันก็จะถูกกดค่าจ้างแรงงาน ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมเป็น
ระบบเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นมานานแล้วและเป็นที่นิยมของหลายประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศทางยุโรป
ตะวันตกและทวีปอเมริกา โดยประเทศต่างๆในภูมิภาคดังกล่าวจะให้เสรีภาพกับภาคเอกชนในด้านการ
ผลิต การป้องกันมิให้มีการผูกขาด ขณะเดียวกันก็ให้เสรีภาพทางด้านการผลิต และให้มีการแข่งขันอย่าง
เต็มที่
5
อ้างอิง
หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน เศรษฐศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ตามหลักสูตรแกนกลางศึกษาขั้ยพิ้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑
ผู้เรียบเรียง
รศ.จรินทร์ เทศวานิช
รศ.ดร.สุชาดา ตั้งทางธรรม
รศ.สุมนทิพย์ บุญสมบัติ
ผู้ตรวจ
รศ.ดร.สุปรียา ควรเดชะคุปต์
รศ.ดร.สุจิตรา ชำนิวิกย์กรณ์
นางสาวเยาวลักษณ์ อักษร
บรรณาธิการ
นายสมเกียรติ ภู่ระหงษ์