BB089_Full

3 ชมรมÿตรĊไทยในฝรĆ่งเýÿ L’Association Solidarité Thaïe en France 83 avenue de Ségur 75015 Paris Tél:  01 42 73 38 09 / 06 89 35 81 37 Tél: 06 45 51 49 47 กĂงบรรณćธĉกćรบุþบć Comité de rédaction de Boudsaba e-mail: [email protected] บุþบć BOUDSABA Site web: facebook: www.facebook.com/groups/solidaritethaie www.solidaritethaie.fr Boudsaba est un bulletin à parution trimestrielle ISSN : 1768-1189 Commission paritaire : 0907 G82316 Impression : Icare print 40 Boulevard du Montparnasse, 75015 Paris Bulletin d’adhésion à l’ASTF et / ou à la revue de l’ASTF 1.อัตราค่าบำารุงÿมาชิกรายบุคคล ท่านละ 11 ยูโรต่อปี Cotisation annuelle par personne 11 euros par an 2. อัตราค่าบำารุงüารÿารบุþบา 14 ยูโร ต่อปี Abonnement à la revue Boudsaba 14 euros Présidente de l’Association et Directrice de la publication : Panithane TABOUREL Vice Présidente de l’Association : Prapai VINCENT, Vacharee CHARAYSOMBATCHAROEN Rédactrice en chef : Sirilak WEISS Rédactrices en chef adjointes : Orawil SUKATO DIXNEUF, Benjama FEISTHAUER Comité de rédaction Prapai VINCENT, Piyamas PERROTTON, Wathanee CORTEY-DUMONT Auteurs : Sirilak WEISS, Dr.Pongpan SUWANNANT-LEGRAND, Ajahn Jayasaro, Sopaporn KURZ Traducteurs : Wathanee CORTEY-DUMONT Relation publique et Responsable du site web : Vacharee CHARAYSOMBATCHAROEN, Theppwilail SAROPALA, Benjama FEISTHAUER, Nipa de GRANCEY, Orawil SUKATO DIXNEUF, Rattana SAE-TANG Mise en page : Kanokwan TREEPATTANAKOON Couverture : Benoit WEISS ปรąธćนชมรมÿตรĊไทยในฝรĆ่งเýÿแลąผู้Ăำćนüย กćรผลĉต : ปณĉธćน ตćบูเรล รĂงปรąธćนชมรมÿตรĊไทยในฝรĆ่งเýÿ : ปรąไพ แüงซĂง, üĆชชรĊย์ จเรÿมบĆตĉเจรĉญ บรรณćธĉกćร : ÿĉรĉลĆกþณ์ ไüซ์ ผู้ช่üยบรรณćธĉกćร : Ăรüĉล ÿุขโต ดĊÿเนĂฟü์, เบญจมć เฟÿธćüเüĂร์ กĂงบรรณćธĉกćร : ปรąไพ แüงซĂง, ปิยมćý แปโรตตง, üĆฒนĊ กĂร์เต้-ดูมงต์ นĆกเขĊยนในเล่ม : ÿĉรĉลĆกþณ์ ไüซ์, Ăćจćรย์ดร.ผ่Ăงพรรณ เลĂกรĂงด์, นĉพรąĂćจćรย์ชยÿćโร, โÿภćพร คüรซ์ นĆกแปลในเล่ม : üĆฒนĊ กĂร์เต้-ดูมงต์ ปรąชćÿĆมพĆนธ์แลąเü็บไซต์ : üĆชชรĊย์ จเรÿมบĆตĉเจรĉญ, เทพüĉไลย ÿโรบล, เบญจมć เฟÿธćüเüĂร์, นĉภć เดĂ กรĂงเช่, Ăรüĉล ÿุขโต ดĊÿเนĂฟü์, รĆตนć แซ่ตĆ้ง จĆดüćงรูปเล่ม : กนกüรรณ ตรĊพĆฒนกุล ĂĂกแบบปก : เบĂนĆü ไüซ์ EDITO บท บ.ก. ÿüĆÿดĊท่ćนผู้Ă่ćนบุþบćทุกท่ćนค่ą ÿĈĀรĆบบุþบćฉบĆบทĊ่ 83 นĊ้ เป็นฉบĆบในไตรมćýทĊ่ 3 ขĂงปี 2022 นĊ้นąคą ก่ĂนทĊ่เรćจąก้ćüข้ćมผ่ćนไปยĆงปี 2023 แลąก้ćüย่ćงไปเป็น E-Book Ăย่ćงเต็มตĆü ตćม concept - paperless แĀ่งยุค Digital เน่่ĂงจćกยุคÿมĆยทĊ่เปลĊ่ยนไปĂย่ćงรüดเร็ü คüćมเจรĉญทćงเทคโนโลยĊต่ćงๆ ÿภćüąเýรþฐกĉจโลกทĊ่ถดถĂย แลąÿถćนกćรณ์ÿĉ่งแüดล้Ăม ทĊ่เรćทุกคนต้ĂงคĈนċงถċงĂĊกด้üย ในฉบĆบนĊ้ ขĂนĈเÿนĂเร่่ĂงเกĊ่ยüกĆบ FinTech Āร่Ă ฟินเทค ทĊ่ย่Ăมćจćก Financial Technology ทĊ่นĈเทคโนโลยĊด้ćนรąบบกćรÿ่่ĂÿćรĂĂนไลน์มćปรąยุกต์ใช้ในธุรกĉจกćรเงĉน เช่น KogoPay ขĂง ดร. นรĉÿć เช่้Ăüĉดุล-ĂĂ เจ้ćขĂงรćงüĆลชนąเลĉý ÿćขć Women in Tech Global Award Start Up 2019 เม่่Ăกล่ćüถċง Fintech ก็ต้ĂงมćทĈคüćมรู้จĆกเĀรĊยญกĆนค่ą ในทĊ่นĊ้ค่Ă เงĉนดĉจĉตĆล Āร่Ă Cryptocurrency ทĊ่ใครๆ ก็พูดถċง แลąĀลćยคนĂćจจąเคยถูกคนทĊ่มĊ Profle เลĉýĀรูใน IG มćชüนไปลงทุน เรćจċงคüรýċกþćแลąทĈคüćมเข้ćใจในเร่่Ăง Crypto กĆนก่ĂนทĊ่จąนĈเงĉนไป ลงทุนซ่้ĂเĀรĊยญนąคą นĂกจćกนĊ้ ขĂนĈภćพคüćมปรąทĆบใจในกćรเข้ćร่üมปรąชุมÿĆมมนć International Women’s Day 2022 : ไĂĂุ่น บลูดćนูบ เช่่ĂมÿĆมพĆนธ์ÿตรĊไทยในยุโรป ณ กรุงเüĊยนนć ปรąเทýĂĂÿเตรĊย ท้ćยนĊ้ ขĂใĀ้ท่ćนผู้Ă่ćนมĊคüćมÿุขแลąÿุขภćพแข็งแรงนąคą Ăย่ćล่มป้ĂงกĆนตĆüเĂง ในช่üงĂćกćýĀนćüนĊ้ เพรćąน้ĂงโคüĉดกลĆบมćรąบćดพร้ĂมกĆบไข้ĀüĆดใĀญ่ĂĊกด้üยค่ą ÿĉรĉลĆกþณ์ ไüซ์ Rédactrice en chef ชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส L’Association Solidarités Thaïe en France 83 avenue de Ségur 75015 Paris Tél: 01 42 73 38 09 / 06 89 35 81 37 Tél: 06 45 51 49 46 กองบรรณาธิการบุษบา Comité de rédaction de Boudsaba E-mail: [email protected] https://www.facebook.com/solidaritethaie https://www.youtube.com/@boudsaba_astf ประธานชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศสและผู้อํานวยการผลิต : ปณิธาน ตาบูเรล รองประธานชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส : ประไพ แวงซอง, ราตรีวิท เซล, อรวิล สุขโต ดีสเนอฟว์ บรรณาธิการ : สิริลักษณ์ไวซ์ ผู้ช่วยบรรณาธิการ : อรวิล สุขโต ดีสเนอฟว์, เบญจมา เฟสธาวเวอร์ กองบรรณาธิการ : ประไพ แวงซอง, ปิ ยมาศ แปโรตตง, วัฒนีกอร์เต้-ดูมงต์ นักเขียนในเล่ม : สิริลักษณ์ไวซ์, อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ เลอกรองด์, โดมินิก เลอกรองด์, หลวงปู่ ปราโมทย์ปาโมชฺโช นักแปลในเล่ม : วัฒนีกอร์เต้-ดูมงต์ ประชาสัมพันธ์และเว็บไซต์ : วัชชรีย์​จ​เร​สมบัติ​เจริญ, เทพวิไลย สโรบล, เบญจมา เฟสธาวเวอร์, นิภา เดอ กรองเช่, อรวิล สุขโต ดีสเนอฟว์, รัตนา แซ่ตั้ง จัดวางรูปเล่ม : สิริลักษณ์ไวซ์ ออกแบบปก : เบอนัว ไวซ์ Présidente de l'Association et Directrice de la publication : Panithane TABOUREL Vice Présidente de l’Association : Prapai VINCENT, Ratree WIERZEL, Orawil SUKATO DIXNEUF Rédactrice en chef : Sirilak WEISS Rédactrices en chef adjointes : Orawil SUKATO DIXNEUF, Benjama FEISTHAUER Comité de rédaction Prapai VINCENT, Piyamas PERROTTON, Wathanee CORTEY-DUMONT Auteurs : Sirilak WEISS, Dr.Pongpan SUWANNANT-LEGRAND, Dominique LEGRAND, grand-père Pramote Pamosho Traducteurs : Wathanee CORTEY-DUMONT Relation publique et Responsable du site web : Vacharee CHARAYSOMBATCHAROEN, Theppwilail SAROPALA, Benjama FEISTHAUER, Nipa de GRANCEY, Orawil SUKATO DIXNEUF, Rattana SAE-TANG Mise en page : Sirilak WEISS Couverture : Benoit WEISS EDITO Bulletin d’adhésion à l’ASTF et / ou à la revue de l’ASTF 1. อัตราค ่าบํารุงรักษาสมาชิกรายบุคคล ท ่านละ 11 ยูโร ต่อปี Cotisation annuelle par personne 11 euros par an 2. อัตราค ่าบํารุงวารสารบุษบา 14 ยูโร ต่อปี Abonnement à la revue Boudsaba 14 euros par an Boudsaba est un bulletin à parution trimestrielle ISSN: 1768-1189 Commission paritaire: 0927 G82316 Impression: Icare Print 40 Boulevard du Montparnasse, 75015 Paris 3 บท บ.ก. สวัสดีท ่านผู้อ่านบุษบาที่รักทุกท ่านค ่ะ และขอถือโอกาส สวัสดีปี ใหม่ทั้งเทศทั้งจีนไปเลยพร้อม ๆ กันนะคะ เวลาเดินไวมาก จริง ๆ นี่ก็ปี 2024 หรือ พ.ศ. ๒๕๖๗ แล้วนะคะ แก่ขึ้นไปอีกปี ขึ้ แต่ แน่นอนว่าความสวยของเราก็ต้องทวีคูณขึ้นด้วย ขึ้ ยิ่งบ่มนาน ยิ่งมี คุณค ่า แบบไวน์ใช่ไหมค ่ะท ่านผู้อ่าน ฉลองปี ใหม่ไปไม่นาน ก็ต่อด้วยฉลองตรุษจีน ขยับตัวไม่ กี่ก้าว ก็เข้าฤดูใบไม้ผลิแล้ว « Le printemps frappe à la porte! » นี่ก็ต้องขยับตัวเร็วขึ้นเขึ้ พื่อจะได้วิ่งตามเวลาให้ท ันเช่นกัน ค ่ะ สําหรับบุษบาในฉบับที่ 89 นี้มาต้อนรับ Printemps ด้วยกัน นะคะ หลายท ่านคงเคยได้ยินว่าต้องทําความสะอาดบ้านรับตรุษจีน เพื่อรับโชค รับทรัพย์กันมาตั้งแต่เด็กๆ พอย้ายข้ามทวีปมา เอ๊ะ ทําความสะอาดบ้านต้อนรับฤดูใบไม้ผลิก็มี แล้วมันมีที่มายังไง บุษบามีคําตอบให้แล้วค ่ะ ใบไม้ผลิมาเยือนก็ต้องเกี่ยวกับต้นไม้การงอกงาม เรามา เข้าถึงธรรมะกับหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช กับการภาวนาเหมือ นปล๔กต้นไม้ส่วนความรู้เรื่องกฎหมาย ขอนําเสนอเรื่องที่เราควร รู้นั่นคือ กฎหมายดิจิท ัลของสหภาพยุโรป นอกจากนี้ขอพาท ่านชมความงามของดอก Magnolia ที่เมือง Strasbourg และสูตรอาหารประจําถิ่น Alsace ใน เทศกาล Pâques ค ่ะ Joyeuses Fêtes! สิริลักษณ์ ไวซ์ Rédactrice en chef

N°89 Janvier - Mars 2024 BOUDSABA SOMMAIRE สารบัญ 07 Activités de l’ASTF กิจกรรมชมรมสตรีไทย 11 De la couverture เรื่องจากปก 15 Chemin de Dharma หนทางธรรมะ 26 Qu’on se le dise! 36 Puzzles de la langue française เศษๆ ภาษาฝรั่งเศส 19 22 Voyage ท ่องเที่ยว Le loi numérique กฎหมายดิจิท ัล De notre école โรงเรียนของเรา 28 38 Recette de saison เมนูตามเทศกาล

ข้าพระพุทธเจ้า คณะผู้แทนชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันประสูติ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ าสิริวัณณวรีนารีรัตนราชกัญญา วันที่ 8 มกราคม 2567 ขอพระองค์ทรงพระเจริญยิ่งยืนนาน ด้วยเกล้า ด้วยกระหม่อม

สวัสดีปี ใหม่ 2567 Bonne Année 2024! Bonne santé et Plein de bonheur! 6

7 โครงการ “ทําความดีเพื่อความดี” เมื่อวันที่ 17 มีนาคม 2024 ชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศสได้จัด โครงการ “ทําความดีเพื่อ ความดี” ซึ่งเป็ นโครงการสานต่อเ ซึ่ นื่องของชมรมฯ ตามรอยพระราชดํารัสของในหลวง รัชกาลที่ 9 ที่ทุกปี ชมรมฯจะจัดทํากิจกรรมสร้างสรรค์ทําความดีเพื่อความดีให้กับชุมชน คนไทยในฝรั่งเศส สําหรับปีนี้ทางชมรมฯได้จัดงานเสวนาเรื่องกฎหมาย รู้ไว้ใช่ว่า เนื่อง ในวันสตรีสากล 8 มีนาคม และ 8 มีนาคม ยังเป็ นวันครบรอบ 23 ปี ของชมรมสตรีไทยใน ฝรั่งเศส หัวข้อเสวนากฎหมาย เรื่อง « อยู่อย่างไรในฝรั่งเศส เมื่อเป็ นหม้ายหรือคุณแม่เลี้ยง เดี่ยว »งานเสวนาสิ้นสุดลง โดยได้รับความสนใจมากมาย แต่เนื่องจากสถานที่จัดงานมีที่ จํากัด จึงเปิ ดช่องทางในการเข้าฟังเสวนาในครั้งนี้ผ่านทาง Social Media จึงมีทั้งผู้ฟัง ทางไลฟ์ สดและในห้องเสวนาด้วย ในนามของชมรมสตรีไทย ขอขอบพระคุณเจ้าของสถานที่อนุเคราะห์สถานที่จัดงานเสวนา โดยให้ใช้ห้องประชุมของบริษัท Jolt Capital โดยคุณ Philippe LAVAL (CEO) และ ภริยา คุณดุจฤดีศิริจรรยา LAVAL และพิเศษ คุณ Jean SCHMITT President & Managing Partner of Jolt Capital ขอขอบพระคุณเจ้า ท ่านพระอาจารย์สุธรรม ฐิธัม โม พระธุดงค์เพื่อสันติภาพ ท ่านกงสุล คุณ ชญานิษฐ์ประเสริฐผล ผู้เปิ ดงานเสวนา ดร.ดนัย จิตมหาวงศ์ฮันท์สเบิร์ก-จีมาร์ค วิทยากร คุณบุปผา เดอ แรงแดงเช คุณกัญญา ลักษณ์สเตนูสิทยากรและพิธีกร คุณปิ ยมาภรณ์บอนเนตตง ร่วมด้วยคณะแสง สีเสียง ไลฟ์ สด คุณอรวิล สุขโต คุณเทพวิไลย วัชรโลบล คุณเบญจมา เฟสธาวเวอร์คณะกรรมการ ทีมงานชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศสทุกท ่าน ขอขอบพระคุณ คณะทําขนมมา Tea time ทุก ท ่านค ่ะ และขอขอบพระคุณคณะสมาชิกผู้มาร่วมเสวนาทุกท ่านค ่ะ กิจกรรมชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส/ Activités de l’ASTF เรื่องและภาพ : บุษบา

8 กิจกรรมชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส/ Activités de l’ASTF เรื่องและภาพ : บุษบา เมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2567 นายศรัณย์เจริญสุวรรณ เอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส และ ภริยา ได้เป็ นเจ้าภาพจัดงานเลี้ยงรับรองเพื่อกระชับความสัมพันธ์และสืบสานความ ผูกพันที่ใกล้ชิดระหว่างสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส กับกลุ่มสตรีไทยในฝรั่งเศส กว่า 30 คน ณ ทําเนียบเอกอัครราชทูต ในการนี้เอกอัครราชทูตฯ ได้ชื่นชมกลุ่มสตรี ไทยในความสมัครสมานสามัคคีและขอบคุณในความร่วมมืออันดีกับสถานเอกอัครราช ทูตฯ มาโดยตลอด ขอแสดงความยินดีกับอาจารย์ผ่องพันธ์และนาย Dominique LEGRAND ได้รับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระกนิษฐา ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ในฐานะที่ได้บําเพ็ญประโยชน์ให้แก่สมาคมครูภาษาฝรั่งเศสแห่งประเทศไทย

9 กิจกรรมชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส/ Activités de l’ASTF เรื่องและภาพ : บุษบา ชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส จัดเลี้ยงส่งน้องนิสิตที่ร้านอาหาร Bouillon Chartier Montparnasse ขอขอบคุณ คุณครูที่มาช่วยสอนภาษาไทยโรงเรียนรวมใจไทย และมาช่วยสอน ภาษาฝรั่งเศสของชมรมฯ ได้นิสิตนักศึกษามาฝึ กสหกิจการสอนภาษาฝรั่งเศสไทย คุณครูน้องฟลุ๊ค ภคพล จันทิบุตร และคุณครูน้องพลอย นฤมล คําแจ้ทั้ง สองเป็ นนิสิตปีที่ 4 มหาวิทยาลัยนเรศวร พิษณุโลก ภาคภาษาฝรั่งเศสได้รับทุน จากมหาวิทยาลัยนเรศวร ได้มาร่วมช่วยงานการสอนของชมรมสตรีไทยใน ฝรั่งเศส เป็ นเป็ นเวลา 4 เดือน นิสิตทั้งสองได้ร่วมทํางานกับชมรม ผลการทํางาน เป็ นอย่างดีเยี่ยม ชมรมฯ ขอขอบคุณนิสิตทั้งสองเป็ นอย่างยิ่งอีกครั้ง#อาจารย์ ผ่องพรรณ เลอกรองด์เป็ นอาจารย์ที่ปรึกษาและดูแล Bon Voyage! เมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2024 งานวันกองท ัพไทย Welcome to Paris ขอถือโอกาสแสดงความยินดีต้อนรับฯพณฯ เอกอัครราชทูตประจํา กรุงปารีส ท ่านศรัณย์เจริญสุวรรณ และภริยา ในโอกาสเดินทางมาประจําที่กรุงปารีสอีกครั้ง ชาวปารีสด้วยความดีใจยิ่ง ขอแสดงความขอบพระคุณ พันเอกประชา สมิทธ์สมบูรณ์ผู้ช่วยทูตฝ่ ายทหารบก และรักษา การผู้ช่วยทูตฝ่ ายทหาร ขอแสดงความขอบพระคุณ นาวาเอกไกรวุฒิภมรบุตร ผู้ข่วยทูตฝ่ ายทหารเรือ รักษาการ รองผู้ช่วยทูตฝ่ ายทหาร ที่ได้เชิญให้เข้าร่วมฉลองงานวันกองท ัพไทย

10 กิจกรรมชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส/ Activités de l’ASTF เรื่องและภาพ : บุษบา เมื่อวันที่ 15 มกราคม 2024 คุณปณิธาน ตาบูเรล และคุณรัชนีโมลิเน่ท์ได้ไปงานฌาปนกิจศพ น้องป๊ อด ชัยวัฒน์ พุกชาญค้า ลูกศิษย์ท ่านอาจารย์ผ่องพรรณ และในนามของชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส ขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งซึ้ กับครอบครัวในปารีสและเมืองไทย วันนี้ 15 มกราคม พ.ศ.2567 เป็ นวันทําพิธีฌาปนกิจและร่วมอาลัยส่งป๊ อด ชัยวัฒน์ พุกชาญค้าผู้วายชนม์ไปสู่สุคติขอแสดงความเสียใจเป็ นอย่างยิ่งกับศิษย์รักกับ ครอบครัว มิตรสหายเพื่อนร่วมงาน ร่วมเรียน คนรู้จักที่คนดีของเราจากไป ขอให้ป๊ อดจงไปสู่ภูมิภพที่ดีทุกคนคงไม่ลืมป๊ อดด้วยรอยยิ้ม ความสุภาพ การแต่งกาย ความ น่ารักความสนุกสนาน ความเคารพทุกคน และโดยเฉพาะอาหารรสอร่อยๆที่ทําให้รับ ประทาน นอกจากจะเป็ นนักเต้น cabaret แล้วยังเป็ นเชฟพ่อครัวร้านอาหารที่เก่ง ... R.I.P. ด้วยความอาลัย... จากอาจารย์ดร.ผ่องพรรณ เลอกรองด์และเพื่อนๆร่วมรุ่น ภาษาฝรั่งเศสชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส (ภาพที่ระลึกในการเรียนภาษาฝรั่งเศสระดับ DELF A1 และการท ัศนศึกษาด้านวัฒนธรรมฝรั่งเศสกับเพื่อนๆ) เมื่อวันที่ 3 มกราคม 2024 To Sir with love แด่คุณครูด้วยดวงใจ ไปเยี่ยมอาจารย์ผ่องพรรณ เลอกรองค์แม่พระของชมรมสตรีไทย ผู้ไม่เคยบอกว่า เหนื่อย ไม่สบายกลับมาพักผ่อนที่บ้าน จิตใจท ่านเข้มแข็งมาก เป็ นห่วงงานสอนหนังสือ วันนี้ยังมานั่งดิวงานกับนิสิตฝึ กงาน จากม.นเรศวร ที่มาเป็ นครูช่วยสอนภาษาฝรั่งเศส 2 คนให้กับชมรมฯแทนอาจารย์ในช่วงพักฟื้นพอดีชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส ชมรมฯขอขอบคุณน้องฟลุ๊ค กับน้องพลอยช่วยทํางานแทนอาจารย์ผ่องพรรณได้เข้มแข็งมาก ช่วงนี้เตรียมงานสอบให้นักเรียน ตระดับ 1 และระดับ 2 รวม 20 กว่าคนที่จะจบรุ่นนี้

11 เริ่มต้นครั้งใหม่ ต้อนรับฤดูใบไม้ผลิ ช่วงเวลาเปลี่ยนฤดูกาล มีวัฒนธรรมแบบหนึ่งที่ทั่วโลกปฏิบัติ เหมือนกัน ก็คือ การจัดระเบียบ เพื่อเริ่มต้นสิ่งใหม่ๆ ในชีวิต ในช่วงเวลาเปลี่ยนฤดูกาลแบบนี้มีวัฒนธรรมแบบหนึ่งที่ทั่วโลก ปฏิบัติเหมือนกัน นั่นก็คือ การทําความสะอาดและการจัดระเบียบ เพื่อเริ่มต้นสิ่งใหม่ๆ ในชีวิตกันค ่ะ Spring Cleaning ถ้าแปลกันตรงตัว ก็คือ การทําความสะอาด ในฤดูใบไม้ผลิ เคยสงสัยกันไหมค ่ะว่าแล้วทําไมแล้วต้องจํากัดหรือจําเพาะที่ฤดูนี้ ด้วย นั่นก็เป็ นเพราะ ในต่างประเทศ การเผชิญกับฤดูหนาว ซึ่งซึ่ หนาวจัด ฟ้ าปิ ด หิมะตกหนา ผู้คนสัญจรไปมาไม่ได้เวลากลางวัน สั้น เวลากลางคืนยาว พืชผลไม่ออกดอก การเป็ นอยู่ดูแล้วไม่ รื่นรมย์เพราะสภาพอากาศและสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้ออํานวย คน ส่วนใหญ่จึงต้องอยู่หลบอยู่แต่ในบ้าน วิถีชีวิตที่หมุนเวียนในบ้าน ตั้งแต่การทํางานที่บ้าน (work from home) การเรียนออนไลน์ ถือเป็ นเรื่องปกติทีเดียวค ่ะ เป็ นประเพณีที่ทํากันทุกฤดูใบไม้ผลิหลังจากผ่านหน้าหนาวอัน ยาวนาน เป็ นที่สังเกตได้ว่านอกจากใบไม้และสีสันของดอกไม้ เริ่มออกดอกออกใบแล้ว พระอาทิตย์เองก็เริ่มขึ้นเร็วและตกช้าลง ขึ้ ระยะเวลากลางวันเริ่มยาวขึ้นแล้ว ขึ้ ประเพณีนี้เริ่มจากอดีตกว่า 3,000 ปี ให้จินตนาการในสมัยที่ยังใช้ แหล่งกําเนิดความร้อนจากพวก ถ่านหิน, น้ามัน, ไม้ฝื น ทั้งบ้าน ในช่วงหน้าหนาวก็จะมีเศษผง ขี้เถ้า เมื่อถึงฤดูใบไม้ผลิก็จะ ทําความสะอาดครั้งใหญ่กัน เมื่อผ่านพ้นความหนาวเหน็บ ฤดูใบไม้ผลิก็มาเยือนแบบปุปปับ ฟ้ าเปิ ดโล่ง มีความอบอุ่นและแสงอาทิตย์ส่องถึงพื้น ต้นไม้ใบไม้ เริ่มกลับมาเขียวชอุ่ม ผู้คนเริ่มออกมาสังสรรค์ปาร์ตี้ความรู้สึกที่อึ มครึมมานานเสมือนได้ถูกปัดเป่ า จนเกิดนิยามว่า “Spring has sprung” ก็เพราะช่วงเวลาแห่งการเริ่มต้นสิ่งใหม่ ความสุขและ ความเบิกบานได้มาถึงแล้ว Spring Cleaning รับอิทธิพลวัฒนธรรมช่วงเวลาเริ่มต้นปี ใหม่ มาเต็มๆ ค ่ะ ที่แต่ละบ้านต่างเตรียมเก็บกวาด จัดระเบียบบ้าน เก็บ ข้าวของเครื่องใช้ของตกแต่งบ้านแบบเดิมๆ สับเปลี่ยนให้เหมาะ สมกับฤดูใหม่ที่มาเยือน รวมถึงการตั้งเป้ าหมายใหม่ๆ ให้ตัวเอง ด้วย ในทางวิทยาศาสตร์แล้วมนุษย์เราในช่วงฤดูหนาวจะขี้เกียจกว่า ปกติง่วงนอนง่ายกว่า และมีกิจกรรมน้อยกว่าในฤดูอื่นๆ เนื่องจากแสงแดดที่น้อยกว่าปกติเป็ นสาเหตุทําให้สมองสั่งให้หลั่ง ฮอร์โมน Melatonin ที่ทําให้ง่วงนอน เรื่องจากปก/ De la couverture รวบรวมและเรียบเรียง : บุษบา Le Nettoyage de Printemps สังคยนาบ้านต้อนรับฤดูใบไม้ผลิ

Spring Cleaning เลยถือได้ว่าเป็ นคํากระตุ้นร่างกายว่าไม่ เอาแล้วนะหน้าหนาวจบลงแล้ว ไม่เอา Melatonin ถึงเวลา ต้อนรับใบไม้ดอกไม้และการอาบแดดที่ทะเลแล้ว การทําความสะอาดที่เรียกว่า Spring Cleaning นี้คือ การ ทําความสะอาดครั้งใหญ่ในรอบปี จะทําความสะอาดแบบหัว จรดปลายเท้าเลย ไม่ว่าจะเป็ นหลืบมุม หลังตู้เสื้อผ้าที่แทบไม่ เคยแตะหรือซอกตู้ต่างๆ ในช่วงนี้ก็จะเห็นหลายๆบ้านเอา ของใช้หรือเฟอร์นิเจอร์ที่ไม่ใช้แล้วออกมาทิ้งไว้หน้าบ้าน บ้าง ก็จัด Garage Sale ขายของมีค ่าที่ไม่ใช้แล้ว Spring cleaning หรือ Le Nettoyage de Printemps มี ที่มาตั้งแต่โบราณกาล ที่ปัจจุบันเราก็ยังคงทํามันอยู่ แม้ยุคสมัย จะเปลี่ยนไปก็ตาม แต่วิถีปฎิบัติและขนบธรรมเนียมหลาย อย่างยังคงดําเนินต่อไป ในขณะที่ธรรมเนียมปฎิบัติอาจจะ หลากหลายเนื่องจากการมีวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน แต่สิ่งหนึ่ง ที่ยังคง concept ไว้นั่นคือ การทําให้สะอาด บริสุทธิ์ (purification) เพื่อเริ่มต้นใหม่ และเพื่อฉลองฤดูใบไม้ผลิที่ กําลังมาเยือน Spring Cleaning คือ สัญลักษณ์ที่สําค ัญสําหรับการเริ่มต้น ใหม่อย่างงดงาม หรือ a fresh start แถมยังเป็ นสัญญาณ แห่งการผลัดเปลี่ยนของฤดูกาล ที่ย้ายจากฤดูหนาวที่แสนจะ เยือกเย็นมาเป็ นฤดูใบไม้ผลิที่เราจะได้สัมผัสแสงแดดอุ่น ๆ และการงอกงามและผลิใบของต้นไม้และดอกไม้ นําพามาถึง ประเพณีการสังคยนาบ้านของเราเอง ด้วยการทําความสะอาด ครั้งใหญ่ โละข้าวของที่ไม่ใช้แล้ว จัดระเบียบตู้เสื้อผ้า ตู้ กับข้าว เป็ นต้น เพื่อที่เราจะได้ใช้ชีวิตในสิ่งแวดล้อมที่สะอาด และ เป็ นระเบียบมากขึ้นขึ้ซึ่งส่งผลดีต่อสภาวะจิตใจให้สดใส ซึ่ ขึ้นขึ้ การทําความสะอาดสามารถเป็ นการบําบัดได้ปัจจุบันจะพบว่า มีInfluencer ใน Social Media ต่าง ๆ พากันโชว์การจัด ระเบียบบ้าน การทําความสะอาดบ้าน ซึ่งเราเรียกพวกเขาว่า ซึ่ « Cleanfluencer » แค ่เราเปิ ด Youtube ดูเขาจัดระเบียบ ของในตู้เย็น เราก็รู้สึกผ่อนคลาย และวันรุ่งขึ้นก็มา ขึ้ นั่งกดสั่ง สินค้าทาง Amazon บ้าง Ali Express Shein บ้าง หรือ ออกไปตาม Supermarché ไปร้าน Action สอยของถูก ๆ บ้าง เพื่อมาจัดระเบียบของในตู้เย็น ของในห้อง Pantry ยามที่เราทําความสะอาดบ้านของเรา มันเป็ นงานที่ต้องใช้มือ และมันทําให้เราต้องระวัง ต้องเป็ นคนช่างสังเกตุอีกด้วย ที่มาของ Spring Cleaning ตามศาสนาและความเชื่อ เชื่อว่ามาจากประเพณีของชาวยิว นั่นคือ Passover หรือ เท ศกาลปัสกา ที่จะมาขึ้นทุกปี ในเดือนมีนาคมหรือเดือนเมษายน ขึ้ ซึ่งเป็ นเทศกาล ซึ่ ที่ชาวยิวระลึกถึงการที่พระเจ้าทรงนําพวกเขา ออกจากการเป็ นทาสในแผ่นดินอียิปต์ Passover หรือ PESACH (ในภาษาฮีบรู) เป็ นการเฉลิม ฉลองเทศกาลขนมปังไร้เชื้อร่วมกับผู้คนนับล้านทั่วโลก คล้าย ๆ กันกับในศาสนาคริสต์ที่จะมีการทําความสะอาดแท ่น บูชาในวัน Maundy Thursday วันพฤหัสฯศักดิ์สิทดิ์ธิ์ หรือ Le Jeudi Saint ที่มาก่อนวัน Good Friday หรือ Le Vendredi Saint ที่มีขึ้นทุกปี ในเดือนมีนาคมหรือเมษายนใน ขึ้ ช่วงฤดูใบไม้ผลิ Nowruz เป็ นการฉลองเทศกาลการเฉลิมฉลองชัยชนะของฤดู ใบไม้ผลิเหนือฤดูหนาว ซึ่งเซึ่ กี่ยวข้องกับประเพณีที่เรียกว่า khane-takani หรือ « shaking down the house » หรือ « secouer la maison » เมื่อประมาณ 3000 ปี ก่อน ใน ช่วงศาสนาโซโรอัสเตอร์(Zoroastrianism) ผู้คนจะซัก เสื้อผ้า ผ้าห่ม เครื่องนุ่งห่ม ตามธรรมเนียมจีน ลูกหลานชาวจีนต้องทําความสะอาดบ้าน ครั้งใหญ่หนึ่งวันก่อนตรุษจีน ปัดกวาดเช็ดถูทั่วทั้งบ้าน เพื่อให้ บ้านสะอาดพร้อมรับสิ่งดีๆ ในวันปี ใหม่ และเพื่อปัดเป่ าความ โชคร้ายออกไปจากบ้าน โดยมักจะทํากันในเดือนมกราคม หรือกุมภาพันธ์หากทําหลังเทศกาลตรุษจีน เชื่อว่าจะกวาดเอา โชค เอาลาภ เอาทรัพย์ออกจากบ้านไป ในประเทศไทย ก็มีการทําความสะอาดบ้านในช่วงเทศกาล สงกรานต์เช่นกัน เพื่อทําความสะอาดจิตใจ และการสรงน้า พระ เป็ นสิ่งที่ปู่ ย่าตายายทําสืบต่อกันมาจนเป็ นประเพณีที่ นิยมทําในช่วงเทศกาลต้อนรับปี ใหม่ไทย เพื่อเป็ นสิริมงคล ต้อนรับปี ใหม่ไทย ซึ่งสามารถสรงได้ ซึ่ ทั้ง 3 วัน คือ 13 เมษายน วันสงกรานต์, 14 เมษายน วันเนา และ 15 เมษายน สําหรับอานิสงส์จากการสรงน้าพระในวันสงกรานต์ที่เชื่อสืบ ต่อกันมาคือ • ชําระจิตใจให้ชุ่มชื่น ใสสะอาดด้วยบุญกุศลแห่งความ ศรัทธา • ชําระล้างผู้ที่คิดร้ายด้วยอคติออกไป • ชําระความรุ่มร้อน นําพาแต่ความสงบร่มเย็นมาให้ • ชําระเอาสิ่งไม่ดีออกไป ธรรมเนียมปฏิบัติSpring Cleaning เผยแพร่และประยุกต์ ใช้ไปทั่วโลก สําหรับเราเองนั้นถือว่าเป็ นอีกโอกาสที่ดีที่จะ รีเฟรชบ้านที่อยู่อาศัยแบบครั้งใหญ่ กําจัดสิ่งสกปรก ฝุ่นละออง เชื้อโรค ที่ปะปนมากับอากาศที่เปลี่ยนแปลง ให้บ้านของเราคง ความน่าอยู่ สะอาด และปลอดภัยอยู่เสมอ หลายคนมองว่างานบ้าน ไม่ใช่เรื่องน่าสนุกซักเท ่าไหร่ แต่ถ้า เราปรับความคิด แล้วมองว่านี่คือ การจัดระเบียบในชีวิต ก็ ช่วยสร้างแรงบันดาลใจ เปลี่ยนนิสัยไปในทางที่ดีขึ้นขึ้และ เอาชนะตัวเองได้ถ้าเราทําสําเร็จ หนึ่งในนักสร้างแรงบันดาลใจต้นแบบ ที่เริ่มต้นจากสิ่งใกล้ตัว ที่เรียกว่า “บ้าน” นั้น ก็มีข้อคิดน่าสนใจให้ได้เรียนรู้เหมือนกัน 12 เรื่องจากปก/ De la couverture รวบรวมและเรียบเรียง : บุษบา

13 Spark Joy กับการจัดระเบียบบ้าน Marie Kondo (มาริเอะ คนโดะ) นักเขียนชาวญี่ปุ่ น ผู้เชี่ยวชาญ การจัดระเบียบบ้านและสร้างแรงบันดาลใจเชิงระบบ เจ้าของ รายการ “Tidying Up With Marie Kondo” ทาง Netflix และผู้ ก่อตั้ง KonMari Media, Inc. ได้นิยามศัพท์หนึ่งซึ่งไวรัลไป ซึ่ ทั่ว โลกว่า Spark Joy หรือ การจุดประกายความสุข เธอได้กล่าวในหนังสือ The Life-Changing Magic of Tidy Up: The Japanese Art of Decluttering and Organizing อีกว่า “ทางเลือกที่ดีที่สุดถ้าต้องเลือกว่า เราควรเก็บสิ่งใดไว้หรือทิ้ง สิ่งใดไป ก็คือ การถามตัวเองว่า “สิ่งนี้..จุดประกายความสุขให้กับ เราหรือไม่” ถ้าไม่..จัดการทิ้งไปซะ นี่เป็ นการตัดสินใจที่ง่ายและ ถูกต้องที่สุดแล้ว” และ “สถานที่ที่เราอาศัยอยู่ ควรเป็ นที่สําหรับบุคคลที่เรากําลังจะ เปลี่ยนไป ไม่ใช่บุคคลที่เราเคยเป็ นในอดีต” ก่อนที่เราจะลงมือปฏิบัติจริง มารู้จักประโยชน์ดีๆ ของการจัดการ งานบ้านกันซักหน่อยดีกว่าค ่ะ ว่างานบ้านช่วยให้ชีวิตของเราดีขึ้นขึ้ ได้อย่างไรบ้าง1. เคลื่อนไหวมากขึ้นขึ้ ฟังดูง่ายๆ แต่ก็ใช้พลังงานไปไม่น้อยสําหรับร่างกายที่ขยับทํานู่น ทํานี่ตลอดเวลา ช่วยเผาผลาญ ร่างกายแข็งแรง สร้างภูมิคุ้มกันได้ อย่างดีเลยค ่ะ 2. ได้งานมากขึ้นขึ้ เมื่อจัดสถานที่และเก็บกวาดสิ่งของให้เข้าที่พร้อมใช้อยู่เสมอแล้ว นั้น ประสิทธิภาพในการคิดและเริ่มทํางานต่างๆจะไหลลื่นมากกว่า สภาพห้องที่ไม่เป็ นระเบียบ 3. กินดีมากขึ้นขึ้ เพราะความสกปรก รกรุงรัง ก่อให้เกิดความเครียดทางจิตใจ ส่งผล ให้ร่างกายอยากอาหารหวานมากขึ้นขึ้ หากเราขจัดความเครียดนั้น ออกไปได้โอกาสที่ร่างกายจะเรียกหาน้าตาลย่อมน้อยกว่าค ่ะ 4. นอนหลับสนิทขึ้นขึ้ ความสะอาดและความสบายทางสายตา ช่วยผ่อนคลายความกังวล ให้เราพักผ่อนได้เต็มที่ ในทางตรงกันข้าม การเก็บที่นอนตอนเช้า หลังตื่นนอน ก็ช่วยกระตุ้นพลังพร้อมเริ่มต้นวันใหม่ได้อย่างดี เหมือนกัน 5. ปลอดภัยมากขึ้นและป่ วยน้อยลง ขึ้ เพราะการรักษาความสะอาดอยู่เสมอ จะช่วยไล่แมลง ฝุ่นละออง และกําจัดเชื้อโรคได้อย่างดีเยี่ยมที่สุดค ่ะ Le nettoyage de printemps remonte à l'Antiquité Si les pratiques varient d'une culture à l'autre, les thèmes sous-jacents de la purification, d’un nouveau départ et de la célébration de l'arrivée du printemps restent au cœur du traditionnel nettoyage de printemps. Alors que l’hémisphère nord entre dans le printemps, une envie contagieuse d’épousseter les toiles d’araignée et de mettre de l'ordre se fait sentir. Le nettoyage de printemps, qui consiste à nettoyer sa maison de fond en comble, est une tradition ancrée dans les sociétés du monde entier, qui remonte à l’Antiquité. Cette tradition revêt également une signification symbolique. Considérée comme un nouveau départ, elle symbolise la transition entre la léthargie de l’hiver et la croissance dynamique du printemps. En désencombrant sa maison et en y mettant de l’ordre, on crée un espace de vie plus propre et on libère son espace mental. « À chaque coup de balai et de chiffon, nous honorons une tradition qui transcende le temps, nous unissant aux générations passées dans une quête commune de renouvellement et de rajeunissement », raconte Danielle Patten, directrice des programmes créatifs et des collections au Museum of the Home de Londres. LES AVANTAGES DU NETTOYAGE DE PRINTEMPS Le comportement humain est fortement influencé par les cycles de la nature. Pendant les mois les plus froids, nous avons moins d’énergie à consacrer à des tâches comme un nettoyage approfondi. Nous ne sommes pas paresseux : le manque de lumière du jour stimule la mélatonine, une hormone qui favorise l’endormissement. « À cause de cette importante production de mélatonine, nous avons plus de mal à nous mettre à la tâche. Au changement de saison, notre apathie diminue, nous retrouvons de l’énergie et nous trouvons la motivation pour nous lancer dans un grand nettoyage de notre espace de vie », explique Eloise Skinner, autrice et psychothérapeute. « Lorsque nous donnons un coup de frais à notre environnement, nous pouvons avoir l’impression d’entamer un nouveau départ, ou de ressentir un regain d’énergie et d’ambition. » Des études ont également démontré que le ménage pouvait être thérapeutique, comme en témoigne la nouvelle génération de « cleanfluencers » (contraction des mots anglais clean et influencer, soit les influenceurs ménage) qui prend d’assaut les réseaux sociaux. Des millions de personnes les regardent fourrager des maisons crasseuses et donner des conseils de nettoyage. เรื่องจากปก/ De la couverture รวบรวมและเรียบเรียง : บุษบา

« Lorsque nous faisons le ménage, nous devons souvent être présents à la tâche, ce qui peut nous amener à vivre le moment présent et à nous sentir plus conscients, plus engagés et plus observateurs. Sans oublier que le caractère répétitif de l’activité peut avoir des effets apaisants », explique Skinner. DES ORIGINES RELIGIEUSES ET CULTURELLES On trouve l’une des premières références à un grand nettoyage dans la tradition juive de la Pâque, dite Pessa’h, qui a lieu chaque année en mars ou en avril. Les juifs enlèvent toute trace de hametz, ou pain levé, qui est interdit pendant la fête. Cette chasse au hametz symbolise la hâte avec laquelle les Israélites ont fui l’Égypte, incapables d’attendre que leur pain lève avant leur voyage vers la liberté. De même, les catholiques nettoient les autels dans les églises le Jeudi saint avant le Vendredi saint, qui a lieu chaque année au printemps, en mars ou en avril. Pour les Iraniens, Norouz, célébré vers l’équinoxe de printemps en mars, nécessite de suivre une tradition appelée khanetakani, soit littéralement le fait de « secouer la maison ». Pour se préparer à cette fête vieille d’environ 3 000 ans, qui remonte au zoroastrisme, l’une des premières religions monothéistes du monde, ils lavent leurs vêtements, les couvertures et les textiles. En Chine, avant le Nouvel An lunaire, il est courant de nettoyer la maison pour la purifier de la malchance et du malheur. Ce rituel de nettoyage traduit littéralement par « balayer la poussière », fait place à la chance et à la prospérité pour la nouvelle année, explique Patten. Ce nettoyage doit être effectué avant la fête, généralement en janvier ou février, car faire le ménage après les festivités serait synonyme de perte de chance. En Thaïlande, pendant la fête du Songkran, en avril, il est de coutume de procéder à un grand nettoyage dans les maisons, les écoles et les espaces publics pour les purifier avant le Nouvel An thaïlandais. Les Thaïlandais se jettent de l’eau dans les rues pour se débarrasser de la malchance de l’année précédente et aspergent également les statues de Bouddha pour s’assurer la bonne fortune pour l’année à venir. Bien que le concept de nettoyage de printemps précède la technologie moderne, des progrès tels que l’électricité et les appareils ménagers ont influencé sa pratique. Par exemple, avant l’arrivée de l’électricité, on utilisait le feu provenant de la combustion du charbon, du pétrole et du bois pour s’éclairer et se chauffer, ce qui occasionnait une quantité importante de suie. Les fenêtres étaient solidement fermées pour éviter qu’un courant d’air mortel ne s’engouffre dans les habitations. Au printemps, il était pragmatique d’ouvrir les fenêtres pour aérer les maisons, enlever la saleté et réparer les dégâts survenus pendant les mois d’hiver. Depuis, des inventions telles que l’aspirateur, la machine à laver et les produits d’entretien ont rendu le processus plus efficace et plus commode, permettant un nettoyage plus poussé et plus complet des espaces de vie. ที่มา: https://property101thailand.com/trend/springcleaning-house-goal/ https://dekaus.com/tie-life-style/156807/springclean https://www.nationalgeographic.fr/histoire/ https://www.thairath.co.th/lifestyle/culture 14 เรื่องจากปก/ De la couverture รวบรวมและเรียบเรียง : บุษบา

15 ภาวนาเหมือนปลูกต้นไม้ วันนี้ฝนตกแต่เช้าเลย ช่วงนี้ฝนตกทุกวัน เกือบๆ ทุกวัน พระก็สบาย หน่อย ที่วัดพระไม่ได้อยู่เฉยๆ นอกจากภาวนาแล้วก็ทําประโยชน์ ด้วย ไปปลูกต้นไม้สร้างป่ า ป่ าจริงๆ ไม่ค ่อยเหลือแล้ว บนภูเขามี แต่ต้นหญ้า ไม้ไผ่อะไรพวกนี้แห้งแล้ง สัตว์ลําบาก ไม่มีที่อยู่ที่กิน ที่นี่เลยปลูกป่ า ปลูกต้นไม้เยอะแยะเลย ทางโน้นก็ปลูกไปได้ 30 กว่าไร่แล้ว เราปลูกป่ าจนต้นไม้งาม ป่ าไม้มาเห็น เขาให้ที่มา 5 ไร่ มันเป็ นเศษที่เหลืออยู่ เอามาปลูกป่ า ทางนี้แต่เดิมก็เป็ นไร่มัน ข้าง โน้นก็ไร่มัน ใช้เวลาทางด้านนี้ 18 ปีเปลี่ยนไร่มันเป็ นป่ าทึบ สัตว์เข้ามาอยู่เยอะแยะเลย งูจงอางมีหลายตัว ตัวใหญ่ๆ พระก็ต้อง คอยหลบหลีกเอา อย่าไปเหยียบมัน งูดุๆ เยอะเลยที่นี่ มีงู ท ับสมิงคลา มีงูเห่า มีงูกะปะ มีเยอะ น่าอยู่ไหม ดีนะ มันเหมาะกับ พระ ฝึ กให้เรามีสติเดินใจลอยซุ่มซ่ามไป เดี๋ยวก็โดนงูกัดเอา ฉะนั้นป่ ากับพระไม่ได้เป็ นศัตรูกัน แล้วพระก็ไม่ใช่นักถางป่ าด้วย แล้วพระกรรมฐานชอบป่ า ชอบต้นไม้ต้นไม้มันไม่มีกิเลส คนมัน กิเลสเยอะ อยู่ในป่ า อยู่กับต้นไม้ก็สงบง่าย มันไม่กระทบกระทั่ง อยู่ กับมนุษย์โอ๊ย ยุ่งที่สุดเลย วุ่นวาย แต่ละคนก็มีความวุ่นวายนานา ชนิด บางทีก็จะเผื่อแผ่ความวุ่นวายเข้ามาในวัด แต่วัดเราเข้มงวด พระไม่ค ่อยยุ่งกับโยม ไม่ค ่อยให้ติดต่อ การปฏิบัติอย่ารีบร้อน รดน้ามากไป ต้นไม้ก็เน่าตาย หลวงพ่อสอนกรรมฐาน แล้วก็ดูการปลูกต้นไม้ดูๆ มันก็มีส่วนที่ คล้ายกันอยู่ อย่างเราจะปลูกต้นไม้ให้งดงาม ออกดอกออกผล บาง คนก็ใจร้อนรดน้ามากไป ต้นไม้ก็เน่าตาย หรือใส่ปุ๋ ยมากไปต้นไม้ก็ ตาย คล้ายๆ การภาวนาเหมือนกัน อยากได้ผลเร็วๆ แล้วรีบลุกลี้ ลุกลนภาวนา จะเอาให้ได้จะเอาให้ได้รับรองไม่ได้ตายเปล่า เมื่อ ก่อนมีพี่คนหนึ่ง คุ้นกันทั้งทีมนี้ทีมผู้เฒ ่า เคยได้ยินครูบาอาจารย์ ชมว่าหลวงพ่อภาวนาเร็ว แกเป็ นคนเก่ง แกบอกเดี๋ยวแกจะเร็วกว่า แกจะใช้เวลาทําความรู้แจ้งใน 3 เดือน เดี๋ยวนี้ผ่านมา 40 – 50 ปี แล้วยังไม่ได้ ฉะนั้นการปฏิบัติการภาวนา อย่าใจร้อน อยากได้ผลเร็วๆ เหมือน ใส่ปุ๋ ยเข้าไปเรื่อยๆ เช้าก็ใส่ เย็นก็ใส่ รดน้าตลอดเวลา ต้นไม้เราก็ ตาย จิตใจเราก็เหมือนกัน เราเร่งอยากได้มรรคผลเร็วๆ ก็ตายเปล่า ไม่ได้ธรรมะ ฉะนั้นการภาวนาต้องใจเย็นๆ ครูบาอาจารย์ท ่านเคย สอนว่า การปฏิบัติเขาทํากันทั้งชีวิต ไม่ใช่ทํา 1 – 2 เดือน เดี๋ยวนี้ หนักข้อหนักเข้าไปอีก มาบวช 15 วัน 7 วัน อยากได้มรรคผล บางที่เขาอาจจะให้ให้มรรคผล ตั้งให้แล้วจ่ายเงินเท ่านั้นเท ่านี้แล้ว ในเวลาเท ่านี้จะได้โสดาบัน ได้พระอรหันต์โดนเขาต้ม ตัวโลภก็ เลยกลายเป็ นเหยื่อของคนโลภ โลภอยากได้ธรรมะก็โดนเขาหลอก เยอะแยะไป ฉะนั้นถ้าเราภาวนา สังเกตให้ดีอยากได้ผลเร็วๆ โอ๊ย ดิ้นรนมากมาย ก็ตกเป็ นเหยื่อ ต้องรู้อย่าง ธรรมะที่แท้จริงที่เราจะ เรียนกัน เราไม่เสียเงิน พระพุทธเจ้าไม่เคยเก็บเงินเลย อันนี้หลวง พ่อพูดมาหลายสิบปี แล้ว ฉะนั้นอย่างมาที่นี่ไม่มีการเก็บเงิน คนจน คนรวยก็มาได้ทั้งนั้น บางคนอยู่ไกลไม่มีค ่ารถมา มีคนใจบุญจัดรถ ตู้ให้มา นั่งฟรีไม่ได้เก็บเงิน มาถึงวัดก็มีข้าวให้กิน ไม่มีเสียเงิน ไม่ ต้องเสียสตางค์เลย ฉะนั้นธรรมะแท้ๆ สะอาดหมดจด ไม่เจือด้วยความโลภ ถ้าเรามา เรียนด้วยความโลภ คืออยากโน้นอยากนี้เราก็จะตกเป็ นเหยื่อของ คนที่เขาโลภ เขาก็จะเรียกร้องโน้นนี้ตลอดเวลา ถูกเรียกร้องมากๆ จิตใจก็ไม่สบาย เครียด จะหาเงินที่ไหนมาทําบุญ การภาวนาจริงๆ ไม่มีเรื่องเงินเรื่องทองเข้ามาเกี่ยวข้องเลย ตอนหลวงพ่อออกไป ภาวนา ช่วงแรกที่ออกไปตามวัด หลวงพ่อเป็ นข้าราชการชั้นผู้น้อย ซี 3 เพิ่งเริ่มทํางานซี 3 ซี 4 ซี 5 อะไรอย่างนี้ หนทางธรรมะ / Chemin de Dharma หลวงปู่ ปราโมทย์ปาโมชฺโช

เงินเดือนนิดเดียว เวลาเข้าไปหาครูบาอาจารย์ท ่าน ประคบประหงมอย่างมากเลย คนเอาเงินไปให้ท ่านเป็ นล้านๆ ท ่านก็เฉยๆ แต่หลวงพ่อไปส่งการบ้าน ท ่านร่าเริง เราไปเรียน ธรรมะ แล้วก็เอาผลการปฏิบัติไปรายงานท ่าน ท ่านก็ร่าเริงใจ เอาเงินเอาทองไปให้ท ่าน ท ่านเฉยๆ ครูบาอาจารย์ที่ดีจะเป็ น อย่างนั้น ไม่ได้หิว วิธีดูว่าครูบาอาจารย์ดีหรือไม่ดีดูที่ว่าหิวหรือไม่หิว ดูง่ายที่สุด แล้ว เรียกร้องตลอดเวลานี่ไม่ใช่หรอก พระแท้ไม่หิวแล้ว เหมือนอย่างหลวงปู่มั่น ตอนท ่านเผยแพร่ยุคแรกๆ คนก็ต่อ ต้านเยอะ เพราะว่าเป็ นของแปลก คนเขานับถือผีกัน ออกไป เผยแพร่จังหวัดนั้นจังหวัดนี้จังหวัดเล็กๆ ก็ไม่ค ่อยมีปัญหา พอ ท ่านเข้ามาโคราชมีปัญหาแล้ว มันจังหวัดใหญ่ คนก็ไปถาม ท ่าน คนใหญ่คนโตไปถาม ท ่านมาโคราช ท ่านจะมาเอาอะไร บอกท ่านจะมาเอาอะไร ท ่านบอกท ่านไม่หิว ท ่านไม่ได้มาเอา อะไร ท ่านมาให้ธรรมะ เพราะฉะนั้นเวลาเข้าวัด อย่าเข้ามา ด้วยใจที่โลภ อยากได้ผลเร็วๆ ยอมทุ่มเงินทุ่มทอง คิดว่าจ่าย มากแล้วจะได้ธรรมะมาก ไม่ใช่เลย นั่นเป็ นความโง่อย่างยิ่ง เลย ถ้าเจริญสติปัฏฐานให้มาก ทําให้ถูก ทําให้ดีถึงจะได้ผล มันก็ เหมือนปลูกต้นไม้ใส่น้ามากไป ต้นไม้ก็เน่าตาย ใส่ปุ๋ ยมากไป ต้นไม้ก็ตาย แล้วแค ่ไหนพอดีก็ดูตัวเองแค ่ไหนพอดีอย่างบาง คนได้ยินว่าคนอื่นภาวนาดีเขาไม่ค ่อยกินข้าว อดข้าวแล้ว ภาวนาดีบางท ่าน ท ่านอดนอนภาวนาดีพอเราได้ยินเราอยาก เอาอย่าง ไม่ได้ประเมินตัวเอง ต้นไม้แต่ละต้น แต่ละชนิดมันก็ ต้องการดิน ต้องการน้า ต้องการปุ๋ ยไม่เหมือนกัน เราก็เป็ นต้น ไม้ต้นหนึ่ง เราก็ดูตัวเอง เราจะอยู่ เราจะกินอย่างไรที่พอดีจะ นอนแค ่ไหนถึงจะพอดีบางคนนอนตั้ง 12 ชั่วโมงถึงพอดีตื่น ขึ้นมาแล้วสด ขึ้ ชื่น มีสติเข้มแข็ง บางคนนอน 3 ชั่วโมงแล้วพอดี อันนี้มันพอดีของแต่ละคน ไม่เหมือนกัน หลวงพ่อดูสิ่งเหล่านี้ดูมาจากการปลูกต้นไม้มันสอนอะไรเรา เยอะ บางคนจะปลูกต้นไม้เห็นที่ดินอยู่ นึกอยากปลูกก็ขุดดิน เอาต้นไม้ไปฝัง แถวนั้นวัชพืชเยอะเลย ต้นไม้ที่เราไม่ชอบ ขึ้นขึ้ เก่ง ต้นไม้ที่เราอยากให้ขึ้นขึ้ ไม่ค ่อยขึ้นหรอกขึ้ ต้นไม้ที่ไม่ได้ อยากให้ขึ้นขึ้ขึ้นเอาๆขึ้ เยอะแยะไป บางทีอุตส่าห์ไปหาวัชพืช ต่างประเทศเข้ามา อย่างต้นไมยราพยักษ์เอาเข้ามา โห มา แพร่ออกไปตามแม่น้าลําคลอง วุ่นวาย ความคิดทั้งหลายเป็ นวัชพืช ความรู้ความเข้าใจเก่าๆ จะปิ ดกั้นการเรียนรู้สิ่งใหม่ อย่างเราจะปลูกต้นไม้เคลียร์วัชพืชออกไปก่อน วัชพืชมาก ต้นไม้งามไม่ได้หรอก อันนี้ถ้าเทียบกับการปฏิบัติอะไรเป็ น วัชพืชเรา ตัวทิฏฐิความรู้ความเห็นมากเหลือเกิน มีความเห็น มากมาย มีความรู้มากมาย เรื่องนี้ก็รู้เรื่องนี้ก็รู้ ยิ่งพวกที่เรียนมากๆ เรียนอภิธรรม ไม่ใช่ไม่ดีแต่เรียนแล้วเอา มาปฏิบัติจะดีมากๆ เลย ถ้าเรียนแล้วก็กูรู้กูเก่ง ก็ความรู้ความ คิดของตัวเอง มันปิ ดกั้นความจริงเอาไว้ฉะนั้นเวลาจะภาวนา ขจัดวัชพืช ความคิดทั้งหลายนั่นล่ะ เป็ นตัวเบียดเบียน ความ คิดทั้งหลาย คิดถูกคิดไม่ถูกอะไรก็ตามเถอะ อย่าเอาความคิด เข้ามาใช้ความคิดมันเป็ นตัวเบียดเบียนจิต คือต้นไม้ของเรา ไม่ให้เติบโต ฉะนั้นการภาวนาไม่คิดเอา รู้สึกเอา ความคิดทั้ง หลายมันเป็ นศัตรูพืช เป็ นศัตรูของการปฏิบัติวิปัสสนา กรรมฐาน คอยเฝ้ ารู้เฝ้ าเห็นไป ดูกายอย่างที่กายเป็ น ดูใจอย่าง ที่ใจเป็ น ไม่ใช่คิดเอา มีความคิด มีความเห็นมาก ภาวนายาก คิดว่าทําอย่างนี้จะดีทําอย่างนี้จะดีต้องอดข้าวเยอะๆ ถึงจะดี มันดีกับบางคน ไม่ใช่ดีกับทุกคน อดนอนแล้วจะดีมันดีกับบาง คน ไม่ใช่ดีกับทุกคน ต้องมีเงื่อนไข ต้องกินเจถึงจะดีมียุคหนึ่งมีกระแสว่า นักบวชที่ ดีต้องกินเจ ไม่กินเนื้อสัตว์ฟังแล้วดูดีพระพุทธเจ้าไม่ได้สอน อย่างนั้น พระพุทธเจ้าไม่ได้สอนให้พระกินเจ หรือกินเนื้อสัตว์ พระพุทธเจ้าบอกให้พระกินอาหาร อาหารก็ได้มาอย่างไร พระ เป็ นขอทาน ก็ตามมีตามได้ไม่เรื่องมาก ถ้ายังกังวลใจ จะฉัน อาหาร โอ๊ย มีเนื้อกินไม่ได้วันๆ คิดแต่เรื่องอาหาร ใจมันจะ สงบได้อย่างไร เพราะฉะนั้นพระไม่ได้ฉันพืชหรือฉันสัตว์ พระฉันอาหารเพื่อให้ร่างกายมีกําลังอยู่ได้จะได้เอาเวลามาภา วนา ถ้ามัวแต่คิดเรื่องอาหาร ก็ไม่ได้ภาวนา สิ่งเหล่านี้พวก ความคิดพิสดารทั้งหลาย โยนมันทิ้งไปให้หมดเลย อย่าทําตัว เป็ นชาล้นถ้วย โยนความคิดความรู้ทั้งหลาย เรียนมา ปริยัติ เรียนมามากแล้ว เวลาจะภาวนาจริงๆ วางเสีย ลืมมันไปเลย หลวงพ่อก่อนจะเจอหลวงปู่ ดูลย์ตอนเด็กๆ ก็นั่งสมาธิอยาก ปฏิบัติแล้วก็หาวิธีปฏิบัติไม่ได้นั่งสมาธิมันก็ไม่รู้ว่าจะไป อย่างไร ก็ไปอ่านพระไตรปิ ฎก อ่านหลายรอบ อ่านพระวินัย กับพระสูตร อภิธรรมอ่านไม่รู้เรื่อง อ่านแล้วอ่านอีก อ่านแล้ว อ่านอีก อ่านตั้งหลายรอบ หาวิธีปฏิบัติก็ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร พระไตรปิ ฎกมีตั้งเยอะตั้งแยะ ลองดูในตู้นั้น ที่นี่ก็มีมีหลายตู้ ข้างในก็มีในโซนพระ ตํารับตํารามีตั้งเยอะ ไม่รู้จะเริ่มอย่างไร พอไปเจอหลวงปู่ ดูลย์ท ่านสอนบอกว่า “อ่านหนังสือมามาก แล้ว ต่อไปนี้อ่านจิตตนเอง” หลวงพ่อวาง วางอะไรบ้าง อัน แรกเลยวางตัณหา อยากเข้าใจธรรมะ อยากรู้อยากเห็น อยาก ได้มรรคได้ผล วางหมดเลย ขจัดตัณหาทิ้งไปแล้ว ไม่ใส่ปุ๋ ย ไม่เร่งร้อนเกินไป ไม่รดน้ามาก ไป วางทิฏฐิความรู้ความเห็นที่เล่าเรียนมา ลืมมันไปเลย หลวง พ่อลืมเลย แล้วก็ลงมืออ่านจิตตนเองไปเลย ตามรู้ตามเห็น อย่างที่มันเป็ นไปเรื่อยๆ ทีแรกก็อ่านไม่เป็ น ดูไม่เป็ น จิตอยู่ ไหนก็ไม่รู้จะดูอย่างไรก็ไม่รู้จะเอาอะไรไปดูก็ไม่รู้ดูแล้วจะ เป็ นอย่างไรก็ไม่รู้ไม่รู้อะไรเลย แต่เมื่อครูบาอาจารย์บอกให้ อ่านจิตตนเอง โยนความรู้ความเข้าใจเก่าๆ ทิ้งไปเลย แล้วก็ เริ่มมาสังเกตจิตใจตัวเองไป จิตใจไม่ใช่ร่างกาย ฉะนั้นร่างกาย กับจิตมันคนละอันกัน จิตใจไม่ใช่ความสุขความทุกข์เพราะ ฉะนั้นความสุขความทุกข์ไม่ใช่จิตใจ กุศลอกุศลก็ไม่ใช่จิตใจ ค ่อยๆ แยกๆๆ ไป โอ้จิตก็คือสภาวธรรมที่ทําหน้าที่รู้อารมณ์ จิตคือตัวที่รู้อารมณ์เรียกว่าเป็ นผู้รู้อารมณ์อารมณ์แปลว่า อะไร อารมณ์แปลว่าสิ่งที่ถูกรู้คําว่าอารมณ์ในศาสนาพุทธ อารมณ์แปลว่าสิ่งที่ถูกรู้ส่วนของเราก็เป็ นเรื่องอารมณ์ดี อารมณ์ไม่ดีอารมณ์รัก อารมณ์ใคร่ อารมณ์โกรธ นี่เรายืมคํา ว่าอารมณ์มาใช้แล้วความหมายมันเคลื่อน ฉะนั้นเวลาภาวนา เราก็เห็นอันนี้จิต อันนี้อารมณ์คนละอันกัน เห็นเวลาตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ กระทบอารมณ์รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์มันเกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นขึ้ ที่จิต มีสติรู้ท ัน รู้แล้วก็ลืมหมดเลย ว่าจะรู้ไปเพื่ออะไร ลืมหมดแล้วว่าเราอยาก ได้มรรคผลอะไร ไม่มีเลย ในใจลืมเรื่องมรรคผลไปเลย รู้อยู่ เฉพาะหน้าเท ่านั้น เห็นแต่สภาวธรรมทั้งหลายเกิดขึ้นขึ้ ตั้งอยู่ แล้วดับไป ไม่เอาความรู้เป็ นตู้ๆ เอามาใช้ไม่เอา ดูจากของ จริงเอา เรียกว่าเราภาวนาจริงๆ ไม่ได้เอาความรู้ความคิดเห็น ความเข้าใจอะไรของตัวเองมาใส่เข้าไป เรียกเราขจัดวัชพืชได้ แล้ว มันมาแย่งอาหารของต้นไม้วัชพืชนี้ถ้าเราปล่อยให้ความ รู้ความเข้าใจเก่าๆ เข้ามา 16 หนทางธรรมะ / Chemin de Dharma หลวงปู่ ปราโมทย์ปาโมชฺโช

หนทางธรรมะ / Chemin de Dharma หลวงปู่ ปราโมทย์ปาโมชฺโช มันจะปิ ดกั้นการเรียนรู้สิ่งใหม่ เพราะฉะนั้นเราขจัดมันทิ้งไป เริ่ม ต้นนับหนึ่งใหม่ อยู่กับปัจจุบันไป รู้สึกกายอย่างที่กายเป็ น รู้สึก จิตใจอย่างที่จิตใจเป็ น ค ่อยๆ ฝึ กไปอย่างนี้ การปลูกต้นไม้ก็ต้องรู้จักจะรดน้าแค ่ไหน ต้นไม้ชนิดนี้จะรดน้าแค ่ ไหน จะใส่ปุ๋ ยแค ่ไหน เหมือนเรา เราเป็ นต้นไม้ชนิดไหน เป็ นต้น ไม้ที่จะต้องเร่งความเพียรมาก หรือเป็ นต้นไม้ที่ภาวนาไปเรียบๆ ง่ายๆ สังเกตตัวเองเอา อย่าทําไปด้วยความอยาก เห็นเขาภาวนาก็ อยากอย่างเขา อย่างได้ยินว่าหลวงพ่อดูจิต เราก็อยากดูจิต เรายัง ไม่มีกําลังจะดูจิต เราก็ดูกายไป มันต้นไม้คนละชนิดกัน เพราะ ฉะนั้นดูตัวเอง ความคิดความเห็นปิ ดบังความจริง แล้วก็อย่าเอาความคิดความเห็นอะไร เข้ามาใช้ในการปฏิบัติ เพราะความคิดความเห็นนั้นปิ ดบังความจริง เราเห็นว่ามันน่าจะ อย่างนี้น่าจะอย่างนี้กระทั่งคิดเรื่องไตรลักษณ์อย่างความโกรธ เกิดขึ้นขึ้ รีบคิดเลย “ความโกรธเป็ นอนัตตา เกิดเองเดี๋ยวก็ดับเอง” เอาความคิดเข้ามาใส่แล้ว อันนี้ไม่ถูกเลย เพราะฉะนั้นจะโดนกิเลส หลอก ดูไปๆ แล้วมันจะกลายเป็ นกูเก่งขึ้นมาขึ้ มานะอัตตามันจะแรง ขึ้นๆขึ้ การปลูกต้นไม้ต้นไม้บางที่ก็ปลูกแล้วงดงาม ต้นใหญ่ ออกดอกออก ผล ที่ดินบางแห่งปลูกต้นไม้ใหญ่ๆ ไม่ขึ้นเลยขึ้ อย่างในวัดก็มีบาง ส่วน มันเป็ นหิน มันไม่ใช่ดิน บางที่เป็ นทราย บางที่เป็ นหิน ดินไม่ ค ่อยมีดินไม่ค ่อยมีก็ต้องปลูกต้นไม้ที่เหมาะกับมัน อย่างที่เป็ นก้อน หิน แข็งกระด้าง ก้อนหินมันแข็ง รากไม้ก็ไชไม่ไหว ฉะนั้นคล้ายๆ จิตของเรา ถ้าจิตเราเซล์ฟจัด มีมานะมาก กูแน่ กูหนึ่ง กูเก่ง กูรู้ พวกนี้ภาวนาไม่ขึ้นหรอกขึ้ เหมือนต้นไม้ไม่งอกหรอก อันนี้คือธรรมะ 3 ประการ เรียกว่าปปัญจธรรม ที่ขวางการปฏิบัติ ของเรา ทําให้เนิ่นช้า ต้นไม้โตได้ไหม ได้แต่ช้า อันแรกก็คือตัณหา ความอยากของเรา อยากได้ผลเร็วๆ ลุกลี้ลุกลนภาวนา ไม่ได้ผล หรอก อีกอันหนึ่งก็เอาความคิดความเห็นเข้ามาใช้ตลอดเวลา แทนที่จะดูความจริงของกายของใจ อันนี้ก็ไม่ได้ผลหรอก อีกพวกหนึ่งนี้แสนสาหัสเลย พวกนี้ยากที่สุดเลย กูเก่ง กูเก่งแล้ว กูรู้ หมดแล้ว พอครูบาอาจารย์จะขยับจะพูดประโยคนี้ต่อ ประโยคนี้ได้ เลย อย่างฟังหลวงพ่อบ่อยๆ จะรู้เลยว่า ขึ้นประโยค ขึ้ นี้เดี๋ยวต่อ ประโยคนี้รู้หมดแล้ว รู้หมดแล้วทําไมสู้กิเลสไม่ได้เพราะมันรู้ด้วย สมอง มันไม่ได้รู้ด้วยใจ ธรรมะไม่กลัวความรู้ในสมอง ธรรมะกลัว ความเข้าใจ คําว่า “เข้าใจ” คนโบราณเก่งจริงๆ ต้องเข้าถึงใจจริงๆ ความรู้ถูก ความเข้าใจถูก ถึงอกถึงใจ ฉะนั้นบางคนเซล์ฟจัด ใครเห็นเขาก็ส่ายหน้า ไปขอเรียนกับผู้ช่วย สอนคนนี้เขาสอนไม่ไหว มาขอเรียนกับพระองค์นั้นองค์นี้สอนไม่ ไหว สู้ไม่ไหว มาเรียนกับหลวงพ่อ แต่เดิมหลวงพ่อก็พยายามช่วย แต่บางคนมันจัดจริงๆ มันเซล์ฟจัดจริงๆ ยุคแรกๆ ที่สอน คล้ายๆ เรายังเป็ นพระใหม่ ความน่าเชื่อถือน้อย บางคนเป็ นโยมมาด้วยกัน กระทบไหล่กันมา บอกอะไรไม่เชื่อหรอก ไม่เชื่อ กูรู้ไปหมดแล้ว กู เก่ง กูแน่ เพราะฉะนั้นเราสังเกตที่ใจเรา ถ้าเราอยากภาวนาให้ได้ผลเร็ว อย่า ทําธรรมะที่เนิ่นช้า วัดใจตัวเองเลย ที่นั่งสมาธิมีความอยากแทรก ไหม อยากสงบ อยากรู้อยากเห็น อยากเป็ น อยากได้อยากดีอะไร ไหม เดินจงกรมอยู่ มีความอยากอะไรบงการอยู่เบื้องหลังไหม สังเกตไป ฉะนั้นบางคนนั่งสมาธิแล้วเครียดไปหมดเลย อยากสงบก็ เลยไปบังค ับจิตเอา ฉะนั้นสังเกตตัวเอง ถ้าภาวนาเริ่มต้นด้วยความอยาก ไม่ได้ผล หรอก เหนื่อย เหนื่อยเปล่า ถ้าเริ่มด้วยมีความรู้มากมาย อะไรก็รู้ อะไรก็รู้สภาวธรรมมีกี่ตัวรู้หมดเลย สภาวธรรมมีนิพพาน 1 จิต 1 จิตหนึ่งคือธรรมชาติที่รู้อารมณ์รูปแท้มี 18 ชนิด เจตสิกมี 52 ชนิด รวมได้เท ่าไร 72 ถ้าแยกละเอียดเข้าไปได้ 121 โอ๊ย รู้หมด เลย มันรู้แต่ตํารา ไม่เคยเห็น ไม่เคยเห็นความจริง รู้อย่างนี้ไม่ไหว สู้กิเลสไม่ได้หรอก ได้แต่ตํารา เมื่อวันพฤหัสก่อน หลวงพ่อไปงานศพพี่ที่รู้จักกัน ก็ไปเจอพี่คน หนึ่ง เกษียณแล้วไม่มีอะไรทํา ไปเรียนอภิธรรม เขาก็เข้ามาหาแล้ว เขาบอกว่า วันหลังเขาจะมาขอเรียนกรรมฐานด้วย เพราะเขารู้ว่าที่ เขาเรียนมันคือตํารา เหมือนตํารายา ยังไม่ได้ปรุงยาเลย ปรุงไม่ เป็ น รู้แต่ตํารา อย่างนี้เป็ นคนฉลาด แต่ถ้าคิดว่ารู้หมดๆๆ ไอ้นั่นก็รู้ ไอ้นี่ก็รู้อาสวะมีอย่างนี้มีอย่างนี้ทํางานอย่างนี้รู้หมดเลย แต่ไม่ เคยเห็นสักตัว อุปกิเลสมีเท ่านี้รู้หมดเลย มี 16 ตัว รู้หมด อินทรีย์มี 22 รู้หมด แต่ไม่เห็นสักตัว ไม่ได้เรื่อง สู้กิเลสไม่ได้ยิ่งเรียนก็ยิ่ง เซล์ฟจัด เพราะฉะนั้นเรา เวลาเรียนกรรมฐาน อย่าไปคิดเอา ให้รู้สึกเอา อย่า คิดเอา ให้รู้สึกเอา อย่างนั่งสมาธิให้รู้สึกเอา รู้สึกอะไร รู้สึกถึงความ มีอยู่ของกาย รู้สึกถึงความมีอยู่ของจิตใจ รู้สึกถึงความเคลื่อนไหว เปลี่ยนแปลงของร่างกาย รู้สึกถึงความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงของ จิตใจ ถ้ารู้ความเปลี่ยนแปลงของจิตใจได้ก็รู้ตรงนี้เลย ถ้ารู้ไม่ได้มา รู้กายไว้ก่อน ไม่ต้องฝื น อย่างหลวงพ่อเริ่มต้น หลวงพ่อก็ดูจิตใจเลย หลวงปู่ ดูลย์ให้ดูจิตไปเลย แต่ไม่ใช่ทุกคนจะต้องมาทําอย่างนี้ลูก ศิษย์หลวงปู่ ดูลย์ส่วนใหญ่ดูกาย รู้ไว้เลย ไม่ใช่ดูจิต จุดตั้งต้นดูกาย เพราะอะไร ยังไม่ได้มีกําลังที่จะขึ้นมาดูจิต ขึ้ หลวงพ่อทําสมาธิมาแต่เด็ก จิตมันตั้งมั่นอยู่แล้ว พอท ่านสอนดูจิต มันดูได้เลย ใช้เวลา 3 เดือนก็ดูเป็ นแล้ว เพราะฉะนั้นเราไม่จําเป็ น ว่าสตาร์ตแล้วต้องดูจิต เราเป็ นต้นไม้คนละพันธุ์กับหลวงพ่อ ต้นไม้ คนละชนิดกัน เราก็ดูกรรมฐานที่มันเหมาะกับเรา เหมือนต้นไม้ แต่ละต้น เวลาจะใส่น้า จะใส่ปุ๋ ยก็ต้องดูต้นไม้ต้นนี้ต้องการน้ามาก ก็ให้น้ามาก ต้นนี้ต้องการน้าน้อย ก็ให้น้าน้อย ต้นนี้ต้องการปุ๋ ย อย่างนี้เราเอาปุ๋ ยอีกอย่างไปใส่ มันก็ไม่โต ดีไม่ดีตาย ฉะนั้นต้นไม้ แต่ละชนิดต้องการน้า ต้องการปุ๋ ยไม่เหมือนกัน เราแต่ละคนก็ดูตัว เอง เราต้องการกรรมฐานชนิดไหนที่เหมาะกับเรา เรารู้จักประเมิน ตัวเอง ว่าเราเป็ นต้นไม้ชนิดไหน ค ่อยๆ ฝึ กเอา แล้วก็เวลาลงมือภาวนา อย่าคิด ให้รู้สึกเอา อย่าคิดเอา แล้วถ้า ภาวนาไป เกิดความรู้สึก โอ้กูเก่งชมัดเลย ไอ้โน่นกูก็รู้ไอ้นี่กูก็รู้กู เก่งกว่าคนอื่น ให้รู้ว่าเราเสียท ่ากิเลสแล้ว เสียท ่าตัวมานะแล้ว ตัณหา มานะ ทิฏฐิ 3 ตัวนี้เป็ นธรรมะที่ทําให้เราเนิ่นช้า เพราะ ฉะนั้นเราพยายามสังเกตตัวเอง อย่าตกอยู่ใต้อิทธิพลของตัณหา มานะ ทิฏฐิพวกนี้มานะเหมือนก้อนหิน กระด้าง กระด้างมาก ก้อน หิน เอาน้าไปรด น้าก็ไม่ซึม เอาต้นไม้ไปปลูกรากมันก็ไม่ไช ลําบาก ฉะนั้นทําตัวให้ดีๆ แล้วการภาวนามันจะเรียบง่าย ดูตัวเอง ยากไหม ดูสิที่วัดนี้ปลูกต้นไม้ขึ้นมาเยอะแยะเลยขึ้ มีต้นไม้ตายไหม มีเยอะแยะเลย ค ่อยๆ เรียนรู้ไป อย่างทีแรกก็ปลูกต้นไม้เล็กๆ สวยงาม ต้องการให้ต้นไม้ขึ้นเร็วๆ ขึ้ พอปลูกต้นไม้ใหญ่ๆ ขึ้นมาขึ้ ต้น ไม้เล็กๆ ก็ตายหมดเลย มันไม่ได้แดด 17

สวนสันติธรรม ที่วัดนี้พวกเราชอบเอาต้นไม้มาให้มันก็ดีหรอก ถวายต้นไม้วัด แต่ว่าที่นี่เอาต้นไม้ในร่มมาถวาย ไม่ค ่อยได้กินหรอก มันอยู่ ไม่ได้มันร่ม ก็ต้นไม้อย่างนั้นมันไม่ได้เหมาะแล้ว หรือบางที ถวาย ศรัทธามาก ถวายทีหนึ่ง 100 ต้น 50 ต้น โอ๊ย จะเอาที่ ที่ไหนไปปลูก ถวายก็ถวายพอดีๆ ถวายเยอะนัก พระก็ไม่รู้จะ เอาไปปลูกที่ไหน เดี๋ยวก็ตาย ที่นี่ปลูกต้นไม้พระอาจารย์อ๊าเก่ง เป็ นผู้นําปลูกป่ า แล้วต้นไม้ที่เห็นงดงามอะไรเยอะแยะ แต่ก่อน ที่มันจะเป็ นต้นไม้แบบนี้มันมีต้นไม้สายพันธุ์อื่นๆ ที่มันล้ม หายตายจากไปเยอะแล้ว เวลาภาวนาก็เหมือนกัน คนจํานวนมากก็มาที่นี่ บางส่วนก็ล้ม หายตายจากไป เพราะมันไม่เหมาะกับธรรมะที่นี่ ก็ล้มหายตาย จาก ไม่ได้ตายจริง หมายถึงไม่มาแล้ว มาแล้วเรียนไม่รู้เรื่อง มาแล้วไม่สบายใจเลย ทําไมไม่บอกว่า โยมได้ทําบุญมาก แล้ว โยมได้ขึ้นสวรรค์แน่นอน ขึ้ ไม่เห็นเคยพูดเลย หรือโยมมาทําบุญ ที่นี่ ได้บุญเยอะ โยมสร้างโน่นนะ สร้างนี่นะ บางคนมัน ต้องการแค ่นั้นจริงๆ มันไม่ได้ต้องการสิ่งที่สูงกว่าสวรรค์มัน ต้องการแค ่สวรรค์ที่นี่เลยไม่ตอบโจทย์ไม่ได้ชวนทําบุญอะไร วุ่นวายมากมาย ฉะนั้นไม่ได้ตอบโจทย์ บางส่วนมาที่นี่แล้วก็หายไป คนที่พอเหมาะพอดีที่ปรารถนา ความพ้นทุกข์ก็พากันเข้ามาแทนที่ ค ่อยๆ เปลี่ยน มันเหมือน เปลี่ยนพันธุ์ไม้เหมือนกัน ช่วงแรกๆ ที่หลวงพ่อสอน มันจะเป็ น เด็กอีกกลุ่มหนึ่งเลย ส่วนมากมันจะเป็ นเด็กที่เล่นอินเทอร์เน็ต เด็กเล่นอินเทอร์เน็ตมันจะมีลักษณะเด่นคือฟุ้ งซ่าน ให้เรียน ธรรมะ ไม่เอา ชอบคิดธรรมะเอา พวกนี้มาเรียนอยู่ช่วงหนึ่งก็ ล้มหายตายจากไป แล้วคนที่เข้ามาทดแทน มันก็เป็ นต้นไม้สาย พันธุ์ใหม่ เป็ นคนที่อยากจะพ้นทุกข์จริงๆ อยากจะทุกข์น้อยๆ อย่างน้อยก็ทุกข์น้อยๆ ลง ทุกข์สั้นลง มันก็จะพากันเข้ามา แทนที่ คนอยากทําบุญก็ไปทําที่อื่น ไม่ว่ากันหรอก หรือบางคนอยาก ได้วัตถุมงคล จะมา อยากได้วัตถุมงคลที่นี่ ไม่ได้ผลหรอก เพราะหลวงพ่อไม่ได้ค ่อยสร้างหรอก เคยให้เขาสร้างครั้งเดียว ตอนยกช่อฟ้ ามีรุ่นเดียว นอกนั้นไม่ใช่หรอก นอกนั้นก็ประเภท คนอื่นสร้างเอามาถวาย เอามาถวายหลวงพ่อก็แจก หลวงพ่อจะ เอาไว้ทําอะไรเยอะแยะ ก็แจกๆ ไป พวกเราเอาไปเล่นกัน ไป ซื้อไปขายกันแพงๆ รุ่นนี้หลวงพ่อปราโมทย์เสก เสกหรือเปล่า เรายังไม่รู้เลย บางอย่างเอามาให้เรา เราก็เห็น ก็มีอยู่แค ่นี้อ้าว เวลาเอาไปโฆษณาขายมีเยอะแยะเลย ไม่รู้จักหมดจักสิ้น เพราะฉะนั้นธรรมะสําค ัญกว่า วัตถุมงคลเอาไว้ให้คนที่เขาอิน ทรีย์อ่อนๆ เขาเอาไว้ยึดถือ เขามีวัตถุมงคล แล้วไม่ไปทํา ละเมิดศีล 5 เอ้า ก็ใช้ได้แล้ว แค ่นั้น อันนี้มันเป็ นกลุ่มหนึ่ง ถ้า อยากพ้นทุกข์ก็ตั้งอกตั้งใจ ทําสมถกรรมฐาน ทําวิปัสสนา กรรมฐาน ทําไป แล้วเราจะได้พระตัวจริง พระที่เป็ นวัตถุมัน ของข้างนอก ไม่นานมันก็กลายเป็ นของคนอื่น ส่วนพระในใจ เรา จะอยู่กับเราข้ามภพข้ามชาติถ้าเราได้โสดาบัน ชาติหน้า เราก็ไม่ต้องไปสตาร์ตใหม่แล้ว ก็ต่อยอดได้เลย ฉะนั้นเวลาผู้หลักผู้ใหญ่จะมานิมนต์หลวงพ่อไปเสกพระ หลวง พ่อก็บอกตรงๆ เลยว่า หลวงพ่อทําไม่เป็ นหรอก ไม่เคยเรียนมา เรียนมาแต่กรรมฐาน ไม่เคยเรียนเสกวัตถุมงคล เขียนเลข เขียนยันต์อะไร ทําไม่เป็ นหรอก แล้วพระที่ท ่านเก่งๆ เรื่อง พวกนี้มีเยอะ อยากได้ก็ไปหาที่ท ่านเหล่านั้น ส่วนพระที่สอน กรรมฐานเข้มข้นอย่างหลวงพ่อแทบไม่มีเพราะฉะนั้นสงวน หลวงพ่อ เอาไว้ทํางานตรงนี้ดีกว่า เอาหลวงพ่อไปยุ่งกับเรื่อง วัตถุมงคลทั้งหลาย เสียเวลา การปฏิบัติอย่ารีบร้อน รีบมันก็เหมือนเอาปุ๋ ยไปใส่ต้นไม้เยอะ เกินไป นึกถึงการปลูกต้นไม้ที่หลวงพ่อเล่าวันนี้นะ ทําอย่างไร ต้นไม้ของเราจะโต ไม่ตายเสียก่อน หลวงพ่อเคยพูดให้พวกเราฟังมานานแล้ว หลวงพ่อสอน กรรมฐานพวกเรา หลวงพ่อมีความรู้สึกเหมือนตัวเองปลูก ต้นไม้ต้นไม้บางต้นมันไม่เหมาะ มันก็ตายไป บางต้นค ่อยๆ โตช้าๆ บางต้นก็เติบโตเป็ นต้นไม้ใหญ่ ให้ร่มเงาของสัตว์อื่น ของนกกาได้มาอาศัย ต้นไม้ต้นไหนแข็งแรงเติบโตแล้ว หลวง พ่อก็ให้มาช่วยสอน มันเหมือนไม่ได้ต่างกับการทําสวนจริงๆ งานที่หลวงพ่อทํา มันเป็ นงานปลูกต้นไม้ที่นี่เลยชื่อสวน เราจะเป็ นต้นไม้ชนิดไหน ดูเอา ถ้าเป็ นพวกคิดแต่จะทําบุญ อย่างเดียว ที่นี่ไม่เหมาะ ถ้าคิดจะพ้นทุกข์ที่นี่เหมาะ ถ้าต้องการ อยู่กับโลก อย่างมีความทุกข์น้อยๆ มาที่นี่ก็ได้ถ้าต้องการรวย รวยแบบที่พระพุทธเจ้าสอน ที่นี่ก็มีสอน สอน รู้จักขยันทํามา หากิน รู้จักเก็บออม รู้จัก “อุ อา กะ สะ” (อุฏฐานสัมปทา อารัก ขสัมปทา กัลยาณมิตตา สมชีวิตา) ดํารงชีวิตพอดีๆ รู้จักคบคน ถ้าอย่างนี้ถ้าจะรวยอย่างนี้ที่นี่มีสอนให้เราทํา อันนี้เรื่องของ ธรรมะ แต่ถ้าจะรวยโดยการไปขอเทวดา ขอต้นตะเคียน ขอ อะไร ที่นี่ไม่มีตะเคียนที่ปลูกไว้ยังต้นไม่โตพอที่เราจะมาขูด เล่น เดี๋ยวตายหมด การที่ปลูกต้นไม้แล้วเห็นต้นไม้เติบโต ก็ดีใจกับต้นไม้บางต้น ตายไป หลวงพ่อก็เฉยๆ อุเบกขา ธรรมดา ไม่ใช่ทุกคนจะบรรลุ มรรคผลในชีวิตนี้หรอก มันมีเงื่อนไขหลายอย่าง แต่อย่างน้อย ถ้าตั้งเป้ าหมายถูกต้องแล้ว การเดินทางจะไม่ออกนอกลู่นอก ทาง ถ้าเป้ าหมายเราจะพ้นทุกข์หลักจริงๆ ก็คือเรื่องของ อริยสัจ ทุกข์ให้รู้สมุท ัยให้ละ การจะรู้ทุกข์จะทําอย่างไร นั่นก็คือการทําสติปัฏฐาน ก็จะรู้ทุกข์ ได้ค ่อยๆ ฝึ ก ค ่อยๆ เดิน เดินช้าๆ ไม่เป็ นไร แต่เดินไม่หยุด เหนื่อยก็พักนิดหน่อย พอมีแรงแล้วเดินต่อ บางคนก็เดินได้เร็ว บางคนก็เดินได้ช้า เป็ นเรื่องธรรมดา ว่ากันไม่ได้ฟังแล้ว เครียดไหม เราเป็ นต้นไม้ชนิดไหน หลวงปู่ ปราโมทย์ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 16 มีนาคม 2567 18 หนทางธรรมะ / Chemin de Dharma หลวงปู่ ปราโมทย์ปาโมชฺโช

19 ท ่องเที่ยว / Voyage เรื่องและภาพ : Madame B พาชม Magnolia ที่ Strasbourg เมื่อช่วงต้นปีนี้มาดามและสามีได้ไปประเทศไทย หลังจากที่ไม่ได้ไปไทยมา 4 ปีคือ ตั้งแต่น้องโควิดมาเยือน เลยไม่ได้ไปประเทศไทยเลย จนหลาน ๆ จําหน้าป้ าไม่ได้แล้ว พอกลับมาฝรั่งเศสก็ทํางานหัวฟูมือหงิกกันเลยทีเดียว ชดใช้กรรมที่ลาไปเที่ยวเล่นที่ไทย มา 1 เดือน ประมาณนั้น มีอยู่วันหนึ่ง นอนไถ IG แล้วเจอ Reel ของคนที่ทําคลิปท ่อง เที่ยวใน Alsace โดยเป็ นการพาไปชมดอกไม้สีชมพูในฟี ล Blossom ของฤดูใบไม้ผลิ ในเมือง Strasbourg ทําให้มาดามต้องไปตามรอยค ่ะ อยู่มาจะ 10 ปี แล้ว ยังไม่เคยไป ชมดอกไม้ที่ Strasbourg เลย มัวแต่ไป Shopping (ว่าซ่าน) สําหรับบุษบาฉบับนี้ขอพาไปชมดอก Magnolia ที่ Place de la République ที่เมือง Strasbourg สําหรับการไปเดินชมดอก Magnolia ที่เมือง Strasbourg ต้องไปช่วงกลางเดือน มีนาคม เพราะดอกจะบานสวย ถ้าไปช้า ก็จะพลาดความงาม เนื่องจากดอกไม้จะโรยรา ร่วงหล่นลงบนพื้นเต็มไปหมดค ่ะ ก่อนเดินทางออกไปถ่ายรูปก็ต้องดูMétéo กันก่อน ด้วยนะคะ ถ่ายรูปในวันที่มีแดดจะสวยมาก ถ้าอึมครึม มีฝน ก็ไม่ค ่อยสวยนะคะ การเดินทางจาก Homme de Fer ให้นั่ง Tram F, B, C และลงสถานีRépublique เดินไปไม่ไกลจะเห็นสวนสาธารณะอยู่ตรงกลางเลยค ่ะ

20 ท ่องเที่ยว / Voyage เรื่องและภาพ : Madame B Madame B เจ้าของเพจ Chezmadameb สะใภ้ฝรั่งเศส จบ ป.ตรีนิติศาสตร์มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์และ ป.โท ด้านภาษาและการสื่อสาร จากนิด้า ผู้รักการท ่องเที่ยว การทําอาหาร และ การถักนิตติ้ง มาดูประวัติความเป็ นมาของ La Place de la République กันดีกว่า La Place de la République เป็ นสวนสาธารณะที่ตั้งอยู่ ใจกลางย่านเยอรมัน หรือ le quartier allelmand หากย้อนไปในช่วงที่ประเทศฝรั่งเศสโดนเยอรมนีครอบครองในปี 1870 หรือในช่วงสงคราม Franco-Prussia ประเทศเยอรมนีได้วางแผนที่จะให้ Strasbourg เป็ นเมืองหลวงของ Reichsland แห่ง Alsace-Lorraine ย่านนี้จะเป็ นย่ายนเมืองใหม่ หรือ « Nouvelle Ville »ที่แสดงให้เห็นถึง ผังเมืองใหม่ ที่มีถนนที่กว้างขึ้นขึ้ มีสถานที่ราชการ และอาคารที่มีคุณค ่าทาง ประวัติศาสตร์และศิลปะวัฒนธรรม บ้านเรือนที่สวยหรู รอบ ๆ สวน ก็จะมีle Palais du Rhin, la Bibliothèque Universitaire, le Théâtre National บริเวณกลางสวน จะพบรูปปั้นที่เป็ นที่รําลึกถึงสงครามที่ทําขึ้นในปี ขึ้ 1936 โดยประติมากร ชื่อ Drivier รูปปั้นนี้ประกอบไปด้วยหญิงสาวนางหนึ่ง และลูกชายทั้ง 2 คน คนหนึ่งตายเพื่อประเทศฝรั่งเศส อีกคนหนึ่งตายเพื่อ ประเทศเยอรมนีสถาณการณ์ดราม่าแบบนี้ล้วนแล้วแต่เป็ นเรื่องจริงของ ผู้คนที่อาศัยอยู่ใน Alsace ระหว่างสงครามนั่นเอง Cette grande place aux allures de parc, érigée entre 1871 et 1918, se situe au cœur du “quartier allemand Après la défaite française de 1870, l’Allemagne projette de faire de Strasbourg la capitale du Reichsland d’AlsaceLorraine. Le quartier alors appelé “nouvelle ville“ définit un nouvel urbanisme avec des voies de circulations larges, des bâtiments administratifs et culturels d’une grande prestance et des immeubles d’habitation cossus. Il se traduit aussi par un grand sens du paysage. Tout autour : le Palais du Rhin, la Bibliothèque Universitaire, le Théâtre National sont les majestueux exemples de cette architecture impériale, grandiose mais chaleureuse. Au centre se dresse le monument aux morts élevé en 1936 par le sculpteur Drivier. Il représente une mère avec ses deux fils, l’un mort pour la France, l’autre pour l’Allemagne, situation dramatique vécue par les Alsaciens pendant les deux guerres mondiales.

21 ท ่องเที่ยว / Voyage เรื่องและภาพ : Madame B นั้งรถ Tram ต่อไปอีก 1 สถานีแล้วลงที่สถานีGallia ก็จะมีต้น Magnolia ออกดอกสวยงามริมตลิ่ง พร้อมวิวริมน้า และเห็นตัว โบสถ์l’Église Sain-Paul L’autre spot idéal pour voir des magnolias en fleur à Strasbourg, c’est devant l’Église Sain-Paul, à deux pas de l’arrêt de tram Gallia. Et vous ? Quels sont les plus beaux endroits de Strasbourg où observer des magnolias au printemps ? La place de la République, centre politique et stratégique du nouveau Strasbourg L'ancienne Kaiserplatz (place de la République) représente la pièce maîtresse urbanistique du nouveau Strasbourg, véritable centre politique et stratégique regroupant le palais impérial, en soi un manifeste progermanique monumental, la diète d'Alsace-Lorraine et deux ministères, plus une bibliothèque universitaire. Un monument aux morts de la guerre de 1914-1918 "tombés sous les deux drapeaux" remplace la statue équestre de Guillaume 1er qui trônait au centre du parc circulaire planté de ginkgos biloba qui auraient été offerts à Guillaume II par l'empereur du Japon. ที่มา: https://www.visitstrasbourg.fr/fiche-sit/F223007620_la-place-de-la-republique-strasbourg/ https://www.cotad.com/strasbourg/magnolias-place-de-la-republique/ Au printemps, les magnolias de la place de la République offrent un spectacle magique. C’est en tout cas l’une de mes vues préférées de Strasbourg. La place de la République est la porte d’entrée de la Neustadt. L’ancienne Kaiserplatz (ou place de l’Empereur) dégage une certaine poésie lorsque ses magnolias fleurissent au printemps. Et visiblement, je ne suis pas le seul à être charmé par l’endroit à voir le nombre de selfies et de photos sur Instagram à cette période de l’année. Il faut se rendre vers mi-mars/début avril pour pouvoir les observer. Ces arbres magnifiques qui doivent leur nom au Docteur Pierre Magnol, ancien directeur du jardin botanique de Montpellier, offrent au printemps de belles grandes fleurs roses ou blanches. Le plus grand spécimen de la place de la République atteint 8 mètres de hauteur ! J’aime particulièrement la superbe perspective que l’on a du côté de la préfecture avec la cathédrale en fond. Mais les magnolias ne sont pas les seuls arbres remarquables de la place. Il y a également de magnifiques Ginkgos Biloba offerts par l’Empereur du Japon Mutsuhito au kaiser Guillaume II. Le plus grand des 4 spécimens plantés sur la place mesure 29 mètres de hauteur. De quoi faire une ombre particulièrement appréciée par les strasbourgeois lorsqu’ils se promènent ou se posent sur l’herbe.

กฎหมายกํากับโลกดิจิท ัลฉบับใหม่ของสหภาพยุโรป ในปัจจุบัน คนส่วนใหญ่ใช้เวลาอยู่ในโลกออนไลน์เพิ่มขึ้นเขึ้ รื่อย ๆ และในโลกออนไลน์ก็มีปัญหาในรูปแบบใหม่ ๆ เกิดขึ้นขึ้ มากมายตามที่ทุกท ่านน่าจะเห็นกันบ่อย ๆ ในข่าวทั้งใน ประเทศไทยและต่างประเทศ รัฐสภายุโรปผ่านกฎหมายดิจิท ัลที่สําค ัญ 2 ฉบับคือ Digital Services Act (DSA) และ Digital Markets Act (DMA) ด้วยคะแนนท ่วมท้น โดยที่กฎหมายทั้ง 2 ฉบับนี้มีเป้ าหมาย หลักสองประการ คือ (1) เพื่อสร้างพื้นที่ดิจิท ัลที่ปลอดภัย และ คุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้ใช้บริการดิจิท ัล และ (2) เพื่อ สร้างการแข่งขันที่เท ่าเทียมเพื่อส่งเสริมการพัฒนานวัตกรรม และการพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขัน Digital Services Act (DSA) จะกํากับบริการดิจิท ัลโดย ภาพรวม โดยเน้นธุรกิจหรือบริการประเภทที่เป็ นตัวกลางเพื่อ คุ้มครองสิทธิในด้านต่าง ๆ ของผู้บริโภค และเพิ่มความรับผิด ชอบของผู้ให้บริการที่เป็ นตัวกลางหรือแพลตฟอร์ม DSA เป็ นกฎหมายที่กําหนดว่าผู้ให้บริการโซเชียลเน็ตเวิร์ค หรืออีคอมเมิร์ซ มีหน้าที่ต้องจัดการกับเนื้อหาผิดกฎหมาย ข่าว ปลอม หรือภัยสังคมอื่นๆ โดยแพลตฟอร์มไม่สามารถปฏิเสธ ความรับผิดชอบเนื้อหาที่โพสต์โดยผู้ใช้ได้กฎหมายนี้ยังส่ง เสริมความโปร่งใสของแพลตฟอร์ม เช่น ต้องอธิบายวิธีการ เซ็นเซอร์เนื้อหา หรืออัลกอริทึมที่ใช้แนะนําเนื้อหาให้ผู้ใช้และ ผู้ใช้ยังสามารถอุทธรณ์การตัดสินใจของแพลตฟอร์มได้ ตัวอย่างของหลักการและข้อกําหนดภายใต้DSA โดยย่อ เช่น (1) ผู้ใช้บริการจะต้องมีสิทธิในการโต้แย้งการตัดสินใจของ แพลตฟอร์ม ที่ตัดสินให้เนื้อหาที่ตนโพสต์ผิดกฎหมายหรือผิด เงื่อนไขและข้อตกลงการใช้บริการ (2) เงื่อนไขและข้อตกลงการใช้บริการแพลตฟอร์มจะต้องมี ความชัดเจน เข้าใจง่าย ไม่กํากวม (3) แพลตฟอร์มจะต้องมีหน้าที่ในการคุ้มครองผู้ใช้บริการที่ เป็ นผู้เยาว์ (4) ห้ามแพลตฟอร์มโฆษณาโดยตรงแบบระบุเจาะจง (targeted advertising) โดยการอ้างอิงจากข้อมูลส่วนบุคคล อ่อนไหว เช่น เชื้อชาติความคิดเห็นทางการเมือง รสนิยมทาง เพศ เป็ นต้น ทั้งนี้คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) จะ เป็ นผู้กํากับแพลตฟอร์มขนาดใหญ่ ที่มีผู้ใช้บริการมากกว่า 45 ล้านคน ในขณะที่รัฐในสหภาพยุโรปแต่ละรัฐจะมีอํานาจใน การบังค ับใช้กฎหมายกับแพลตฟอร์มที่ไม่ใช่แพลตฟอร์ม ขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ในรัฐของตน นอกจากนี้DSA ยังมี โครงสร้างและกลไกของความร่วมมือระหว่างรัฐในสหภาพ ยุโรปอีกด้วย Digital Markets Act (DMA) จะเป็ นกฎหมายที่ออกมาเพื่อ กํากับ Gatekeeper หรือ แพลตฟอร์มดิจิท ัลขนาดใหญ่ที่มี บทบาทเหมือนคนที่คุมช่องทางการติดต่อสื่อสารระหว่างผู้ ประกอบการกับผู้ใช้บริการ โดย DMA จะกําหนดหน้าที่และ ข้อห้ามของ Gatekeeper ไว้อย่างชัดเจน กฎหมายน่ารู็ /La loi numérique รวบรวมและเรียบเรีบง : บุษบา 22

DMA เป็ นกฎหมายที่ดูแลการแข่งขันของแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ ห้ามให้อิทธิพลของตัวเองกีดกันคู่แข่งหรือคู่ค้ารายย่อย เช่น กําหนดว่าต้องยอมให้คู่แข่งเข้ามาเชื่อมระบบได้ (ตัวอย่างคือ แอพ แชทต้องคุยข้ามกันได้) เพื่อสร้างทางเลือกให้ผู้ใช้, กําหนดให้ ลูกค้าธุรกิจต้องเข้าถึงข้อมูลของตัวเองได้, ห้ามแพลตฟอร์มจัด อันดับบริการของตัวเองเหนือคู่แข่งรายอื่น, แพลตฟอร์มไม่ สามารถห้ามการถอนแอพที่พรีโหลดมากับเครื่องได้ตัวอย่างของ หน้าที่ของ Gatekeeper ภายใต้DMA เช่น (1) ต้องให้ผู้ประกอบการที่เป็ นผู้ใช้แพลตฟอร์มสามารถเข้าถึง ข้อมูลที่ตนเองเป็ นคนสร้างขึ้นมาได้ ขึ้ (2) ต้องให้ผู้ประกอบการที่เป็ นผู้ใช้แพลตฟอร์มสามารถนําเสนอ สินค้าและทําสัญญากับผู้บริโภคนอกแพลตฟอร์มของ Gatekeeper ได้ (3) ต้องให้ระบบของบุคคลอื่น ๆ สามารถเชื่อมต่อหรือทํางานร่วม กับระบบของ Gatekeeper ได้ในบางกรณีที่กําหนด เป็ นต้น ตัวอย่างของข้อห้ามของ Gatekeeper เช่น (1) ห้ามจัดลําดับสินค้าหรือบริการของ Gatekeeper เองให้มี ความได้เปรียบสินค้าหรือบริการของบุคคลอื่น (2) ห้ามจํากัดการที่ผู้บริโภคจะเชื่อมต่อกับผู้ประกอบการที่อยู่นอก แพลตฟอร์ม (3) ห้ามบังค ับไม่ให้ผู้บริโภคลบโปรแกรมที่ลงมาในเครื่องตั้งแต่ แรก (pre-installed application) เป็ นต้น สําหรับผู้กระทําความผิด DMA มีโทษปรับไม่เกินร้อยละ 10 ของ ยอดขายต่อปีในกรณีที่เป็ นการทําผิดซ้า DMA มีโทษปรับไม่เกิน ร้อยละ 20 ของยอดขายต่อปีนอกจากนี้ยังมีค ่าปรับรายวันในอัตรา ไม่เกินร้อยละ 5 ของยอดขายรายวัน ทั้งนี้กฎหมายยังเปิ ดช่อง สําหรับการลงโทษในรูปแบบอื่น ๆ โดยขึ้นกับสถานการณ์และรูป ขึ้ แบบการกระทําความผิดอีกด้วย หากมองกลับมาที่ประเทศไทย ล่าสุดประเทศไทยได้ประกาศ พระ ราชกฤษฎีกาการประกอบธุรกิจบริการแพลตฟอร์มดิจิท ัลที่ต้อง แจ้งให้ทราบ พ.ศ. 2565 ลงในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2565 และ พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้จะมีผลบังค ับ ใช้ตั้งแต่วันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2565 โดยพระราชกฤษฎีกาฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ตามหมายเหตุท้ายพระ ราชกฤษฎีกา คือ “เพื่อรักษาความมั่นคงทางการเงินและการ พาณิชย์และเสริมสร้างความน่าเชื่อถือและยอมรับในระบบข้อมูล อิเล็กทรอนิกส์และเพื่อป้ องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นต่อ ขึ้ สาธารณชน” ขณะนี้สํานักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์หรือ ETDA ก็ กําลังเตรียมตัวที่จะประกาศใช้กฎหมายลําดับรองเพื่อเตรียมความ พร้อมสําหรับการบังค ับใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ กฎเกณฑ์การกํากับโลกออนไลน์ทั้งในสหภาพยุโรป ประเทศไทย และประเทศอื่น ๆ ก็ยังคงทวีความเข้มงวดและรัดกุมขึ้นเขึ้ รื่อย ๆ คง ต้องรอดูกันต่อไปว่าในอนาคตอันใกล้นี้กฎเกณฑ์การกํากับโลก ออนไลน์จะมีการพัฒนาต่อไปในรูปแบบใดต่อไป Numérique : le règlement sur les marchés numériques (DMA) entre en application Le Digital Markets Act, ou règlement sur les marchés numériques, entre en application ce mercredi 6 mars dans toute l’Union européenne. Ce règlement a pour objectif de garantir des marchés numériques plus équitables et ouverts en contraignant les géants du numérique à un certain nombre d’obligations et d’interdictions nouvelles. Six entreprises ont été désignées par la Commission européenne et doivent se conformer au règlement sur les marchés numériques dès le 6 mars 2024. Sont notamment visés les systèmes d’exploitation, les navigateurs web, les moteurs de recherche, les messageries en ligne, les réseaux sociaux ou encore les services d’intermédiation (comme les places de marché, les boutiques d'applications). Qu’est-ce que le règlement sur les marchés numériques ? Le règlement sur les marchés numériques (ou Digital Markets Act - DMA) vise à encadrer l’activité économique des grandes plateformes numériques au sein de l’Union européenne. Ces géants du numérique sont aujourd’hui un passage obligé pour les usagers ainsi que les entreprises souhaitant proposer leurs services, ce qui représente une situation de quasi-monopole. Comme l’indique la Commission européenne, avec l’entrée en application de cette nouvelle règlementation, « les consommateurs bénéficieront d'un plus grand choix de services de meilleure qualité, de davantage de possibilités de changer de fournisseur s’ils le souhaitent, d’un accès direct aux services et de prix plus équitables. » Quelles entreprises sont concernées ? Seules les entreprises qui sont désignées comme « contrôleurs d'accès » par la Commission européenne sont soumises aux obligations prévues par le règlement sur les marchés numériques. Les entreprises doivent réunir trois conditions au préalable pour être considérées comme « contrôleur d’accès » : • avoir un poids important en Europe : c'est le cas si l'entreprise a réalisé un chiffre d'affaires annuel dans l'Espace économique européen d'au moins 7,5 milliards d’euros au cours de chacun des trois derniers exercices par exemple, et qu'elle fournit un service de plateforme essentiel dans au moins trois États membres, • contrôler un point d'accès majeur permettant aux entreprises utilisatrices d'atteindre les consommateurs finaux : plus de 45 millions d'utilisateurs finaux actifs chaque mois établis ou situés dans l'UE et une moyenne de plus de 10 000 professionnels par an, กฎหมายน่ารู็ /La loi numérique รวบรวมและเรียบเรีบง : บุษบา 23

กฎหมายน่ารู็ /La loi numérique รวบรวมและเรียบเรีบง : บุษบา • avoir une position solide et durable : on présume que c'est le cas si l'entreprise a les précédents critères pendant trois ans. Le 6 septembre 2023, la Commission européenne a désigné six entreprises : • Alphabet (Google, Chrome, Android, Youtube) • Amazon • Apple (iOS, Safari, App Store) • ByteDance (TikTok) • Meta (Facebook, Instagram, Whatsapp, Messenger) • Microsoft (Windows, LinkedIn) Après leur désignation, les contrôleurs d'accès disposent d'un délai de six mois pour se conformer à l'ensemble des obligations prévues par le DMA, et fournir un rapport de conformité indiquant les solutions mises en place pour le respecter. Concrètement, qu’est ce que cela change pour les contrôleurs d’accès ? Le règlement impose une vingtaine d’obligations et d’interdictions.Les contrôleurs d'accès doivent notamment : • permettre aux utilisateurs de pouvoir se désabonner et désinstaller facilement des services, logiciels et applications, • ne pas imposer des logiciels par défaut à l'installation du système d'exploitation, • permettre aux principaux services de messagerie d’être interopérables avec d’autres. En revanche, ils ne peuvent plus : • préinstaller certaines applications logicielles, • favoriser leurs propres produits ou services sur leurs plateformes par rapport à d’autres vendeurs, • réutiliser les données personnelles collectées lors d'une prestation pour les besoins d'une autre prestation, sans qu'un consentement effectif de l’utilisateur n’ait été donné, • imposer aux développeurs d'application l'utilisation de certains services pour être référencés dans les magasins d'application. Que se passe-t-il en cas de non-respect du règlement ? En cas de non-respect de la règlementation, la Commission européenne peut infliger des amendes allant jusqu'à 10 % du chiffre d'affaires mondial total de l'entreprise, l'amende pouvant atteindre 20 % en cas de récidive. En cas d'infraction systématique, la Commission pourra également adopter des mesures correctives supplémentaires. DSA et DMA, quelles différences ? Le règlement sur les services numériques (DSA) et le règlement sur les marchés numériques (DMA) sont deux textes complémentaires visant à réguler l’espace numérique. Objectif : mieux protéger les usagers et établir des règles équitables au sein de l’Union européenne. Le projet de loi portant sur la régulation de l’espace numérique comprend des mesures qui permettront de sécuriser certains usages d’Internet et, ainsi, mieux protéger les citoyens français, notamment les plus jeunes, et les entreprises en ligne. « Sécuriser et réguler l’espace numérique » : telle est l’ambition du projet de loi adopté à l'unanimité par le Sénat le mercredi 5 juillet, puis par l'Assemblée nationale le 17 octobre 2023. Au travers d’un éventail de mesures concrètes et inédites, les pouvoirs publics entendent restaurer la confiance dans le digital en offrant un espace numérique plus sûr et souverain à l’ensemble des Français. Ce projet de loi résulte à la fois : • des règlements européens DSA (règlement sur les services numériques) et DMA (règlement sur les marchés numériques) adoptés par la France en 2022 pour mettre fin aux abus des géants du numérique, • des travaux parlementaires sur l'exposition des mineurs aux contenus pornographiques et du rapport sur la souveraineté numérique, • des consultations menées ces derniers mois au sein du Conseil national de la refondation, • il fait également suite aux initiatives prises pour réguler l'activité des influenceurs. Projet de loi numérique : où en est-on ? Le 26 mars 2024, un accord a été trouvé en commission mixte paritaire sur une version finale du projet de loi. Ce texte doit être définitivement adopté par le Sénat et l’Assemblée nationale. Le projet de loi pour sécuriser et réguler l'espace numérique avait été présenté au Conseil des ministres le 10 mai 2023, avant d'être adopté en première lecture, avec modifications, par le Sénat le 5 juillet 2023, puis par l'Assemblée nationale le 17 octobre 2023 Ce projet de loi repose sur trois axes principaux : la protection des citoyens, des plus jeunes, et des entreprises et collectivités. 24

กฎหมายน่ารู็ /La loi numérique รวบรวมและเรียบเรีบง : บุษบา Axe 1 : protéger et outiller les citoyens français Un filtre « anti-arnaque » contre les SMS ou mails frauduleux La première mesure consiste en un filtre de cybersécurité « anti-arnaque » qui servira de rempart contre les campagnes de faux SMS ou email. Au moins un Français sur deux a déjà reçu un faux SMS (du compte personnel de formation, par exemple) visant à récupérer des informations personnelles ou bancaires à des fins malveillantes. Concrètement, avec ce dispositif, les Français recevront un message d’alerte lorsqu’ils s’apprêteront à se diriger vers un site malveillant après avoir reçu un SMS ou un courriel frauduleux. Exclure les cyberharceleurs des réseaux sociaux Une peine complémentaire de bannissement des réseaux sociaux pour les personnes reconnues coupables de cyberharcèlement ou de « haine en ligne » est proposée pour mettre fin au sentiment d’impunité en ligne et prévenir la récidive. Cette peine pourra aller jusqu’à six mois de suspension de l’accès aux comptes possédés, portée à un an en cas de récidive. Axe 2 : protéger les plus jeunes des dangers d’Internet Mettre fin à l’exposition des enfants aux contenus pornographiques Deux millions d’enfants sont exposés chaque mois aux contenus pornographiques en ligne en France, ce qui n’est pas sans conséquence sur leur développement affectif. Pour que les contenus pornographiques mis à disposition au public en ligne ne puissent plus être accessibles aux mineurs, le projet de loi prévoit le blocage, le déréférencement et des amendes dissuasives prononcées par l’Autorité de régulation de la communication audiovisuelle et numérique (Arcom), régulateur national indépendant, à l'encontre des sites pornographiques qui ne vérifient pas l'âge de leurs utilisateurs, et ce, malgré l’obligation qui leur en est faite par la loi du 30 juillet 2020. Sanctionner les hébergeurs qui ne retirent pas les contenus pédopornographiques signalés Deuxième mesure pour protéger les plus jeunes : une peine d'un an d'emprisonnement et 250000 euros d'amende pour les hébergeurs qui ne retirent pas les contenus pédopornographiques qui leur sont signalés par la police et la gendarmerie en moins de 24 heures. Axe 3 : protéger les entreprises et soutenir les collectivités Restaurer l’équité commerciale en interdisant aux géants du numérique de privilégier leurs services sur leurs plateformes Pour permettre une concurrence équitable, l’application directe du règlement sur les marchés numériques (DMA) au niveau européen rouvrira la capacité des entreprises européennes à pénétrer les marchés de l’économie numérique. Réduire la dépendance des entreprises aux fournisseurs de cloud Pour changer de fournisseur cloud, une entreprise doit aujourd’hui payer des frais représentant 125 % de son coût d’abonnement annuel. Aussi, pour éviter aux entreprises de se retrouver dans une situation de dépendance, la loi garantira l’interdiction d’appliquer des frais de transfert de données lorsque l’on change de fournisseur cloud. Axe 3 : protéger les entreprises et soutenir les collectivités Restaurer l’équité commerciale en interdisant aux géants du numérique de privilégier leurs services sur leurs plateformes Pour permettre une concurrence équitable, l’application directe du règlement sur les marchés numériques (DMA) au niveau européen rouvrira la capacité des entreprises européennes à pénétrer les marchés de l’économie numérique. Réduire la dépendance des entreprises aux fournisseurs de cloud Pour changer de fournisseur cloud, une entreprise doit aujourd’hui payer des frais représentant 125 % de son coût d’abonnement annuel. Aussi, pour éviter aux entreprises de se retrouver dans une situation de dépendance, la loi garantira l’interdiction d’appliquer des frais de transfert de données lorsque l’on change de fournisseur cloud ที่มา: https://www.blognone.com/node/129250 https://www.bangkokbiznews.com/world/1082738 https://www.economie.gouv.fr/actualites/numerique-reglementsur-les-marches-numeriques-dma-applicable# https://www.economie.gouv.fr/numerique-projet-loi-protectioncitoyens-entreprises-internet 25

26 QU’ON SE LE DISE ! เรื่อง : M. Dominique LEGRAND QU’ON SE LE DISE ! Ce jeudi 15 mai 2024, se tiendra aux Langues ‘O, une conférence portant sur les relations étroites entre le Prince Damrong et le Professeur Georges Coedes. La présence de la Princesse Maha Chakri Sirindhorn est espérée. Entre décembre 1914 et février 1915, George Cœdès effectue une mission au Siam, dont les richesses archéologiques méconnues suscitent l’intérêt de l’EFEO,. Les premiers contacts avec le prince Damrong sont d’emblée cordiaux et fructueux.. Le Siam est pour Coedes un sujet d’étude indissociable de l’histoire du Cambodge, qu’il vient d’étudier. Le prince Damrong est considéré comme le père de l'histoire thaïlandaise, du système éducatif, du système de santé et de l'administration provinciale. La création d’un service archéologique s’impose logiquement à George Cœdès come une nécessité incontournable. Le prince Damrong le suit dans cette voie ; décision est prise en octobre 1923 de créer ce service en janvier 1924. Une première liste de monuments anciens est publiée au Journal Officiel du Siam en avril 1924. Coedes officialise son union avec sa compagne Yap en octobre 1918. Lle prince Damrong noue à cette époque, des relations personnelles avec les Cœdès. Les deux familles sont souvent réunies au cours de réceptions officielles ou d’invitations plus personnelles. Des voyages sont également organisés en compagnie du prince Damrong et d’une suite d’autorités ou de fonctionnaires.

27 QU’ON SE LE DISE ! เรื่อง : M. Dominique LEGRAND En 1942, après que l'ancien pouvoir ait repris le pouvoir face aux réformistes de 1932, le Prince Damrong fut autorisé à retourner à Bangkok, où il mourut un an plus tard. À l'occasion du centenaire de sa naissance en 1962, il est devenu le premier Thaïlandais à figurer sur la liste de l'UNESCO des personnalités les plus distinguées du monde. Le gouvernement a fait du 1er décembre désormais la Journée Damrong Rajanupab. ในวันพฤหัสบดีที่ 15 พฤษภาคม 2567 นี้การประชุมจะจัดขึ้นขึ้ ที่ Langues 'O เรื่องความ สัมพันธ์ใกล้ชิดระหว่างสมด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดํารงราชานุภาพและ ศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดส์(George Coedès ออกเสียงในภาษาฝรั่งเศสว่า ฌอร์ฌ เซแด็ส) คาดว่าสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จ กรุงปารีสเพื่อเข้าร่วมฟัง ระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2457 ถึงกุมภาพันธ์พ.ศ. 2458ศาสตราจารย์George Coedès ได้ปฏิบัติภารกิจที่ประเทศสยาม ซึ่งความซึ่ ร่ารวยทางโบราณคดีที่ไม่ค ่อยมีใครรู้จักได้กระตุ้น ความสนใจของ EFEO การติดต่อกันเป็ นครั้งแรกนั้นมีความจริงใจและเกิดผลท ันทีสยามเป็ น วิชาการศึกษาสําหรับ Coedès ที่ไม่สามารถแยกออกจากประวัติศาสตร์กัมพูชาซึ่งเขาเซึ่ พิ่ง ศึกษามา สมเด้จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดํารงราชานุภาพถือเป็ นบิดาแห่งประวัติศาสตร์ไทย ระบบการศึกษา ระบบสาธารณสุข และการบริหารส่วนจังหวัด การสร้างบริการทางโบราณคดีได้กําหนดตัวเองอย่างมีเหตุผลต่อศาสตราจารย์George Coedès ว่าเป็ นความจําเป็ นที่หลีกเลี่ยงไม่ได้สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดํารง ราชานุภาพทรงตามศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดสด้านโบราณคดีไปในทิศทางนี้ทรงได้ตัดสิน พระท ัยในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2466 เพื่อสร้างบริการนี้ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2467 รายชื่อ โบราณสถานชุดแรกได้รับการตีพิมพ์ในวารสารทางการของสยามในเดือนเมษายน พ.ศ. 2467 ศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดส ได้อยู่ร่วมกับ ยัพ (Yap)คู่ชีวิตของเขาอย่างเป็ นทางการ ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2461 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอกรมพระยาดํารงราชานุภาพได้ทรงผูก สัมพันธ์ส่วนพระองค์กับครอบครัวของศาสตราจารย์ยอร์ช เซเดสในเวลานี้ทั้งสองครอบครัวมัก มารวมกันในระหว่างการเลี้ยงรับรองอย่างเป็ นทางการหรือการเชิญส่วนตัว กระจายข่าว!

28 โรงเรียนของเรา / De notre école เรื่องและภาพ : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์ สวัสดีปี ใหม่ พ.ศ.๒๕๖๗ Bonne année 2024 พวกเราเพิ่งเปิ ดภาคเรียนเมื่อวันที่๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๗ หลังจากปิ ดภาคเรียนเนื่องในโอกาสวัน คริสต์มาส "Vacances de Noël (๒๑ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๖๖ - ๗ มกราคม ๒๕๖๗)" Tous nos meilleurs vœux pour le Nouvel An 2024 ขอ พรปี ใหม่ให้ทุกท ่านมีความสุข สุขภาพดีคิดทําสิ่งใด สมความปรารถนา โรงเรียนรวมใจไทย ปารีส ชมรมสตรีไทยใน ฝรั่งเศส" เรารักภาษาไทยและรักเมืองไทย" เมื่อวันที่ 8 มกราคม 2024 ๙๙๙ ก้าวหน้า วันดีอีกวันนะคะ อากาศหนาว หิมะแรกปารีส โปรยปราย แต่อยู่ไม่ได้นานก็ละลายแล้ว เมื่อวานไป โรงเรียนสอนภาษาฝรั่งเศสของชมรมสตรีดูการสอบจบเทอม ของระดับ A 2 ขอชื่นชมนิสิตเอกฝรั่งเศส จาก ม.นเรศวร มา ฝึ กงานที่ปารีสนําข้อสอบที่ได้มารตฐานดีมาก และได้ทํางาน แทนอาจารย์ผ่องพรรณ ที่พักกําลังพักรักษาสายตาอยู่ ขอให้ ท ่านหายป่ วยเร็วๆนะคะ อากาศหนาว อาจารย์พักผ่อนอยู่ บ้านค ่ะ #ได้สวัสดีปี ใหม่พบน้องๆที่ร้านสุมาลีมีอาหารไทย ของไทยขายที่นั้นด้วย เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2024 ประธานชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส คุณปณิธาน ตาบูเรล ได้ไปทํางานแทนอาจารย์ ผ่องพรรณ เลอกรองด์ไปช่วยนิสิตฝึ กสอน เป็ นครูสอนพูดฟัง นักเรียนภาษาฝรั่งเศส ระดับ A1 ของชมรมสตรีไทยฯ เทอมนี้มีนักเรียน 11 คน ที่ต้องสอบเพื่อขึ้นไประดับ ขึ้ A2 นักเรียนทุกคนน่ารักมากๆ ท ่านประธานชมรมฯ ยังนึกถึงสมัยเรียนครูเกือบ 50 ปี กว่า สมัยที่เป็ นนักศึกษา เคยไปเป็ นครูฝึ กสอน สอนภาษาอังกฤษที่โรงเรียนราชโบริกานุ เคราะห์ (ราชบรี) นักเรียนชั้น ม.ศ 1-2 และขอขอบคุณคุณครูรัชนีโมลิเน่ท์ที่ไปช่วย สอนนักเรียนด้วย

29 โรงเรียนของเรา / De notre école เรื่องและภาพ : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์ วันเสาร์ที่ ๙ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๗ นักเรียนโรงเรียนรวมใจไทยปารีส ชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส ผู้ปกครอง ครูคณะกรรมการชมรมสตรีไทย ในฝรั่งเศสร่วมกับคนไทยไปต้อนรับ นายเศรษฐา ทวีสิน นายกรัฐมนตรี แห่งประทศไทยในโอกาสที่มาเยือนประเทศฝรั่งเศสที่ห้างซูเปอร์มาร์เกต ตังแฟร์TANG Frères ย่านชาวเอเซียหรือไชน่าทาวน์ กรุงปารีสเขต ๑๓ วันที่ ๙ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๗ ช่วงบ่ายในห้องเรียนนักเรียนครูผู้ปกครองขอบคุณและอําลาครูนิสิตฝึ กสห กิจศึกษา ปารีส ประเทศฝรั่งเศส คุณครูนฤมล คําแจ้และคุณครูภคพล จันทิบุตร โดยมอบของที่ระลึก ก่อนที่จะเดินทางกลับประเทศไทยในวันที่ ๑๔ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๗ วันที่ ๑๓ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๗ นักเรียนเด็กภาษาไทยวันพุธ โรงเรียนรวมใจไทย ปารีส ชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศส ขอบคุณ และกล่าวลาครูฝึ กสอนครูภคพลและครูนฤมลเช่นกัน มอบบัตรอวยพรให้คุณครูผ่องพรรณในช่วงปี ใหม่และอํานวยพรขอให้คุณครู หายเจ็บป่ วย ขอบคุณมากนะคะ วันเสาร์ที่ ๒๓ มีนาคม ๒๕๖๗

โรงเรียนของเรา / De notre école เรื่องและภาพ : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์ วันที่ ๒๕ กุมภาพันธ์พ.ศ.๒๕๖๗ ครูนักเรียน ผู้ปกครองโรงเรียนรวมใจไทยปารีส ชมรม สตรีไทยในฝรั่งเศส ร่วมสวดมนต์งานทําบุญ เวียนเทียน วันมาฆบูชา และบุญข้าวจี่ ที่วัด พุทธนานาชาติปารีสเมือง Villejuif และชมการแสดงนาฏศืลป์ ไทยของสํานักงาน กรุงเทพมหานครที่มาเผยแพร่วัฒนธรรมไทยในปารีส วันที่ ๓ กุมภาพันธ์พ.ศ ๒๕๖๗ ด.ญ.อลิส วิรัตน์เกษมมารับรางวัลที่ ๓ วาดภาพลอยกระทงย้อนหลังที่ห้องเรียน 30

โรงเรียนของเรา / De notre école เรื่องและภาพ : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์ คุณปณิธาน ตาบูเรล ประธานชมรมสตรีไทยในฝรั่งเศสกรุณามาเซ็นใบรับรอง และมาช่วยสอบท ักษะการพูดพร้อมคุณรัชนีโมลิเน่ แห่งชมรมสตรีไทบในฝรั่งเศสร่วมกับครูนิสิต ฝึ กสอน ที่ได้รับทุนตามโครงการฝึ กสหกิจศึกษาในต่างประเทศของมหาวิทยาลัยนเรศวร จังหวัด พิษณุโลก ได้แก่ นางสาวนฤมล คําแจ้และ นายภคพล จันทิบุตร การเรียนการสอนภาษาไทยของโรงเรียนรวมใจไทยโดยทั่วๆ ไป หลังเปิ ดภาคเรียนปี ใหม่และเปิ ดภาคเรียนฤดูหนาว Vacances d’hiver 32

34 โรงเรียนของเรา / De notre école เรื่องและภาพ : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์ De notre école ห้องเรียนภาษาฝรั่งเศส นักเรียนภาษาฝรั่งเศสรุ่นเรียนตั้งแต่ วันที่ 1 กันยายน ค.ศ. 2023 (พ.ศ.2566) ถึง 29 มกราคม 2024 (พ.ศ.2567 ) จํานวน170 ชั่วโมง ท ักษะภาษาฝรั่งเศสเบื้องต้น DELF A1 มีจํานวน 11 คน และ DELF A 2 จํานวน 9 คน รับใบรับรองระดับ A1 จํานวน 11 คน และ A2 จํานวน 4 คน ครูอาสาวันพุธมีครูปาริชาติแก้วรักษา (ครูแจง) ครูปิ ยมาศ วงษ์โสม (ครูหญิง) ครูผ่องพรรณ วันเสาร์มีครูเยาวณีเนติวงค์ท ่านว่างจะมาช่วยสอนในช่วงครูผ่องพรรณป่ วย ท ่านได้มาช่วย สอนแทน มีนิสิตฝึ กสอนมาช่วยสอนทั้งวันพุธและวันเสาร์หลังจากนิสิตกลับไทยแล้ว (๑๔ มีนาคม พ.ศ.๒๕๖๗ ครูผ่องพรรณสอนดูและเด็กคนเดียวในวันเสาร์

โรงเรียนของเรา / De notre école เรื่องและภาพ : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์ วันที่ 8 มีนาคม2024 ครูและนักเรียนท ักษะภาษาฝรั่งเศสเบื้องต้น DELF ระดับ A1 มอบของที่ระลึกให้ครูฝึ กสอนภาษาฝรั่งเศสแด่ครูนฤมล คําแจ้และครูภคพล จันทิบุตร และอําลากลับประเทศไทย วันที่ 14 มีนาคม 2024 Avec nos remerciements et bon voyage! นักเรียนรุ่นใหม่ภาษาฝรั่งเศสตั้งแต่ วันที่12 กุมภาพันธ์ค.ศ.2024 (พ.ศ.2567) ถึง 3 มิถุนายน ค.ศ. 2024 ระดับท ักษะภาษาฝรั่งเศสเบื้องต้น DELF A1 มี จํานวน13 คน (งดรับระดับ A2 ชั่วคราว เนื่องจากอาจารย์ผ่องพรรณ ขอพักผ่อน และ มีนัดหมอช่วงบ่ายหลายครั้ง ต้องขออภัยผู้สนใจติดต่อเข้ามาสอบถาม คาดว่า จะรับระดับ A2 ในช่วงรุ่นใหม่ เดือนกันยายน ค.ศ.2024 ) ระดับท ักษะภาษาฝรั่งเศสเบื้องต้นขั้นแรก D.E.L.F (Diplôme d'études de la langue français) Niveau A1 จํานวน 11 คน Félicitations ขอแสดง ความยินดีด้วยนะคะ ระดับ DELF A2 จํานวน 4 คน ขอแสดงความยินดีด้วย นะคะ 35

36 TOUT สํานวนคํากริยาวลี (locution adverbiale) ที่ใช้บ่อย 1. tout à coup (ตูตา กู) ในท ันทีท ันใด อย่างปัจจุบันท ันด่วน มีความหมายเหมือน soudain (ซูแด็ง) Nous nous promenions, tout à coup ,la pluie s’est mise à tomber. ในขณะที่เราได้เดินเล่นในท ันใดนั้นฝนได้เริ่มตก Tout à coup la voiture a dérapé sur le verglas. ในท ันใด นั่นเองรถยนต์ได้แฉลบลื่นบนน้าแข็ง 2. tout à fait (ตูตา แฟ) อย่างเต็มที่ พร้อม ยอดยิ่ง ครบ บริบูรณ์ เด็ดขาด Ce travail est tout à fait bon. งานนี้ดีมาก หรืองานนี้ก็ดีครบ Tu peux retourner à l’école, tu es tout à fait guéri. เธอ สามารถไปโรงเรียนได้แล้ว เธอหายดีบริบูรณ์แล้ว 3. tout à l’heure (ตูตา เลอร์) เมื่อสักครู่นี้(passé อดีต=un peu plus tôt) อีกสักครู่( futur อนาคต =un peu plus tard) J’ai croisé Gilles tout à l’heure. เมื่อสักครู่ผมได้เดินสวน ทางกับคุณฌีลส์ Il est sorti tout à l’heure. เขาได้ออกไปเมื่อสักครู่นี้เอง Il reviendra tout à l’heure. เขาจะกลับมาในไม่ช้า Je ferai le ménage tout à l’heure. อีกสักครู่ฉันจะทําความ สะอาดบ้าน มีอีกสํานวนหนึ่งที่ใช้บ่อย A tout à l’heure !(อา ตูตาเลอร์)(การกล่าวลา)อีกสักครู่พบกัน นะ (ภายในหนึ่ง สอง สามชั่วโมง หรือในวันเดียวกัน) -- Au revoir, à tout à l’heure. ลาก่อน อีกสักครู่เจอกัน – -- A tout à l’heure.เดี๋ยวสักครู่พบกัน 4. tout de suite (ตูเดอ สวิต) เดี๋ยวนี้ท ันทีท ันใด มีความหมาย เหมือน= immédiatement (อิมเมเดียตเตอม็องต์) Le train arrive tout de suite. รถไฟมาถึงท ันทีท ันใด (เดี๋ยวนี้) Tu obéis, fais tout de suite. เธอเชื่อฟังนะ จงทําดี๋ยวนี้ Arrête de faire ça tout de suite. จงหยุดทําสิ่งนั้นเดี๋ยวนี้ -- Et mon café, ça va venir ? –Tout de suite monsieur. และกาแฟของผมที่ได้สั่งจะมาเสริฟเมื่อไหร่ เดี๋ยวนี้ครับคุณ มีอีกสํานวนแปลว่า « เดี๋ยวพบกัน » เป็ นคํากล่าวลา A tout de suite! เศษๆ ภาษาฝรั่งเศส / Puzzles de la langue française เรื่อง: อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์

37 5. tout de même (ตูเดอ แมม)= quand même (ก็อง แมม)อยู่ดี เช่นกัน แม้ว่า ทั้งๆที่ว่า แม้กระนั้น Il a mis beaucoup de temps, mas il a réussi tout de même à finir son travail. เขาได้ใช้เวลามาก แต่ อย่างไรก็ตาม เขาก็ประสบความสําเร็จในการทํางานของเขา ให้เสร็จ( งานของเขาก็เสร็จอยู่ดี) Il était fatigué hier, il a tout de même travaillé. เมื่อ วานเขาเหนื่อย แม้กระนั้นเขาก็ทํางาน On balaie les rues tous les jours ; elles restent quand même sales. พวกเขากวาดถนนทุกวัน ถนนก็ สกปรกอยู่ดี Votre frère ne savait pas jouer, il a tout de même.gagné. พี่ชายของคุณเล่นไม่เป็ นก็ยังชนะ 6. tout d’un coup ( ตูเดิง กู) = soudainement ( ซูแด นม็อง) รวดเดียว คราวเดียว La maison s’écroule tout d’un coup. บ้านนี้พังทะลายลงรวดเดียว อย่างท ันใด Ses livres sont tombés tout d’un coup. หนังสือของ เขาถูกทําให้ตกลงมาพร้อมกันรวดเดียว 7. tout ce qui ( ตูเซอ กี ) ทุกสิ่งที่ Tout ce qui n’est pas or. ทุกสิ่งที่เป็ นประกายมิใช่ทอง (เป็ นคําพังเพย ) 8. tout ceci ( ตูเซอซิ) ทุกสิ่งนี้ tout cela (ตูเซอลา) ทุกสิ่งนั้น เช่น Tout ceci n’est pas à moi. ทุกสิ่งนี้มิใช่ของฉัน Donnez-moi tout cela, s’il vous plaît ! ได้โปรดเอามา ให้ฉันทุกสิ่งนั้น หมายเหตุ ให้ระวังการใช้ ceci (เซอซิ) คําสรรพนามชี้ เฉพาะคํากลางๆ สิ่งนี้ (สิ่งที่เห็นอยู่นี้ (สิ่งที่จะกล่าวต่อไป) ceci หมายถึง สิ่งที่ใกล้ตัว cela หมายถึงสิ่งที่ไกลตัวออกไป ดังตัวอย่างต่อไปนี้ Je vous remets ceci de sa part.ผมขอมอบสิ่งนี้ในนาม ของเขา Je préfère ceci à cela. ฉันชอบสิ่งนี้มากกว่าสิ่งโน้น Ecoutez bien ceci ! ฟังนี่ให้ดีนะ Exercice Complétez ces phrases avec ces expressions : a. tout de même b. à tout à l’heure c. tout de suite d. tout à l’heure 1. Allô ? : Tu ne peux pas venir me chercher ? Alors, je vais prendre un taxi. …………………ma chérie. 2. Mon père ne sait pas conduire, mais il a ………………..acheté une voiture. 3. Je n’ai pas encore balayé ma chambre, mais je vais le faire ………….. 4 . –Je voudrais parler à Jacques. ---Je regrette, il est sorti ……………….. . CORRIGE 1 . b 2.a 3. c 4. d SOURCES 1. CONVER –COMPO Payom DHAMMABUT(รศ.ดร.พยอม ธรรมบุตร). 2. Dictionnaire du Français Langue Etrangère(Français – Thaïlandais) Sawang VONGPOAPAN(สว่าง วงศ์พัวพันธุ์) ,éditions Duangkamol เศษๆ ภาษาฝรั่งเศส / Puzzles de la langue française เรื่อง : อาจารย์ดร.ผ่องพรรณ สุวรรณนันท์เลอกรองด์

38 มาทําเค้กแกะสําหรับเทศกาล Pâques กันค ่ะ หลายคนคงจะไม่คุ้นชินกับชื่อ Le Lammele เพราะมันคือ เค้กแกะของทาง Alsace ค ่ะ ทาง Haut-Rhin เขต 68 จะเรียกเจ้าเค้กแกะนี้ว่า « Lamala » อ่านว่า ลามาล่า แต่ทาง Bas-Rhin เขต 67 จะเรียกว่า « Lammele » อ่านว่า ลามเมอเล่อ เป็ นเค้กท้องถิ่นที่ทํา เฉพาะเทศกาล Pâques ของ Alsace โดยทําในพิมดินเผารูปแกะ L’Agneau Pascal ลักษณะเนื้อเค้ก เป็ น สปันจ์หรือ génoise บางสูตรจะมีรสชาติของเลม่อน บางสูตรเพิ่มความ หอมด้วย fleure d’orange ก็ได้ค ่ะ เมนูตามเทศกาล / Recette de saison เรียบเรียง : Madame B Le Lammele L’Ageneau Pascal : un gâteau traditionnel alsacien Les fêtes de Pâques sont aussi l’occasion d’apprécier notre fameux « Lamala », un gâteau traditionnel de notre région en forme d’agneau Pascal… Qu’on l’appelle « Lamala » dans le Haut-Rhin ou « Lammele » le Bas-Rhin, cette pâtisserie traditionnelle d’Alsace à base de génoise, au goût délicatement citronné, fait le bonheur des petits déjeuners du dimanche de Pâques. ประวัติของ Le Lammele เค้กแกะน้อยนี้เป็ นตัวแทนของ « petit agneau pascal » ใน Alsace โดยจะตัดเค้กแกะนี้แจกกันในครอบครัวสําหรับมื้อเช้าในวัน เทศกาลอีสเตอร์ ในศตวรรษที่ 16 มีประเพณีที่มีการให้แกะปาสคาลแก่คู่หมั้นเพื่อเป็ นสัญลักษณ์แห่งความรัก ส่วนเด็ก ๆ ก็จะได้รับเค้ก Lammele หลังจากกลับจาก la Messe ในวันเทศกาล Pâques เทศกาลการแบ่งปันเค้กนี้ยังช่วยให้ร้านค้าและร้านขนมปังสามารถระบาย stock ไข่ที่เก็บไว้ในช่วงของเทศกาลถือศีลอดอีกด้วย

39 เมนูตามเทศกาล / Recette de saison เรียบเรียง : Madame B Pour la petite histoire… Le Lammele, signifiant "petit agneau pascal" en Alsace, est partagé lors du petit déjeuner de Pâques. Au 16e siècle, la tradition voulait que l’on offre un agneau pascal à sa fiancée en symbole d’amour, les enfants recevaient également un Lamala au retour de la messe le jour de Pâques. Ce délice permettait aux ménagères et aux boulangers de se débarrasser du stock d'œufs accumulés tout au long du Carême où leur consommation est exclue. สําหรับคนที่เพิ่งซื้อพิมแกะแบบดินเผามา ก่อนใช้งาน ต้องนําไปแช่น้าเย็นประมาณ 6-7 ชั่วโมง แล้วผึ่งให้แห้ง ผึ่จากนั้น ให้ทา น้ามันพืชให้ทั่วพิมด้านใน และนําเข้าไปอบ ใช้ไฟ 180 C° ประมาณ 10 นาที ส่วนผสม ไข่ไก่ 4 ฟอง น้าตาล 120 กรัม น้าตาลวนิลา 1 ซอง แป้ งสาลีType 45 150 กรัม แป้ งข้าวโพด 100 กรัม ผงฟู 2 ช้อนชา น้าตาลไอซึ่งซึ่เพื่อใช้โรยตัวเค้ก เนย ไว้ทาพิม Vous aurez besoin de : • 4 oeufs • 120 g de sucre en poudre • 1 sachet de sucre vanillé • 150 g de farine • 100 g de fécule • 2 cc de levure chimique • Sucre glace • Beurre Taille de moule : 20 cm de longueur et 17 cm de hauteur Joyeuses Pâques!

40 เมนูตามเทศกาล / Recette de saison เรียยเรียง : Madame B ขั้นตอนที่ 1 วอร์มเตาอบที่ 180 C° ให้ตีไข่กับน้าตาล ประมาณ 10 นาทีเพื่อที่จะให้ตัวเนื้อเค้กมีความนุ่มฟู ร่อนแป้ งกับผงฟูก่อน จากนั้นค ่อย ๆ ใส่แป้ งลงไปทีละน้อย แล้วคนให้เข้ากัน และในขั้นตอนนี้เราสามารถใส่กลิ่นที่เราชอบลงไปได้เช่น fleure d’orange เป็ นต้น Etape 1 Préchauffer le four à 180° (th.6). Dans un saladier, blanchir les oeufs avec le sucre. Fouetter longuement (10 minutes environ) pour rendre le mélange onctueux et aéré. Tamiser la farine, la levure et la fécule. Incorporer le tout délicatement à votre mélange oeufs/sucre. C'est maintenant que vous pouvez y ajouter l'arôme de votre choix. ขั้นตอนที่ 2 ให้ทาเนยที่ละลายไว้แล้ว และโรยแป้ งสาลีให้ทั่วพิม จากนั้นเคาะเศษแป้ งออกจากพิม เทส่วนผสมลงไปในพิม ประมาณ 3/4 ของพิม ไม่เช่นนั้น ตัวเค้กจะล้นออกมาจากพิมได้ นําเข้าเตาอบ ที่ไฟ 180 C° เป็ นเวลาประมาณ 30-40 นาที ให้เอามีดจิ้มดูว่าเค้กสุกหรือยัง หากไม่มีเนื้อเค้กติดออกมา ก็ให้นําเค้กออกมาจากเตาอบ และพักไว้ประมาณ 5 นาทีจึงแกะเค้กออกจาก พิม พอเค้กเย็น ให้โรยน้าตาลไอซิ่ง รอบตัวแกะ พร้อมผูกโบว์แดงตาม concept Agneau Pascal Etape 2 Beurrer votre moule et verser la pâte jusqu'au 3/4 du moule. Enfourner durant 25 minutes dans un moule en métal, 30 à 40 minutes dans un moule en terre cuite (selon sa taille). Démouler délicatement une fois le moule bien froid et saupoudrer le biscuit de sucre glace avant de servi แน่นอนว่า เค้กแกะ Lammele นั้น ทําแล้วต้องรับประทานเลย จึงจะอร่อย เพราะในส่วนผสมไม่มีนม ไม่มีเนย เลย ยังไงตัวเนื้อเค้กก็จะ ไม่นุ่มละมุน หากทิ้งไว้หลายวัน ตัวเค้กจะค ่อนข้างแห้ง และฝื ดคอ แต่ถ้ารับประทานไม่หมด แล้วต้องเก็บไปรับประทานมื้ออื่นอีก แนะนําให้รับประทานแบบจุ่มลงไปในกาแฟ หรือ โกโก้ร้อน จะอร่อยไปอีกแบบค ่ะ Bon appétit et bonnes fêtes de Pâques à vous tous ! Bêêêêê bêêê ! สามารถเข้าชมคลิปสอนทํา Le Lammele ได้โดย scan QR code ที่มา https://www.maison-alsacienne-biscuiterie.com/fr/blog/recette-agneau-pascal-lamala-n15 https://lammele.fr/histoire.htm https://www.adeline-cuisine.fr/recettes/agneau-pascal-osterlammele/

B A N T H A I S P A PAR IS BORDEAUX NICE Spa s de luxe depui s 2 0 0 6