เลขอะตอม เลขมวล และไอโซโทป
โดย
น า ง ส า ว จิ รั ฐ ติ ก า ล ข วั ญ ธ น น ภ า
ตำ แ ห น่ ง ค รู ชำ น า ญ ก า ร
ก ลุ่ ม ส า ร ะ ก า ร เ รี ย น รู้ วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ แ ล ะ เ ท ค โ น โ ล ยี
โ ร ง เ รี ย น ห้ า ง ฉั ต ร วิ ท ย า อำ เ ภ อ ห้ า ง ฉั ต ร จั ง ห วั ด ลำ ป า ง
สำ นั ก ง า น เ ข ต พื้ น ที่ ก า ร ศึ ก ษ า มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ลำ ป า ง ลำ พู น
คำนำ
แบบเรียน E-BOOK เรื่อง เลข
อะตอม เลขมวล และไอโซโทป
จัดทำขึ้นเพื่อให้นักเรียนได้ศึกษา
ค้นคว้าเพิ่มเติมนอกห้องเรียน และ
ใช้ ประกอบการเรียนรายวิ ชาเคมี1
สำหรับนั กเรียนชั้ นมัธยมศึ กษาปี
ที่4
ผลการเรียนรู้
1. เขียนและแปลความหมาย
สัญลักษณ์นิวเคลียร์ของธาตุ
2. อธิบายความหมาย และยก
ตัวอย่างไอโซโทปของธาตุ
เลขอะตอม
เลขอะตอม (ATOMIC NUMBER, Z) หมายถึง จำนวนโปรตอน
ในนิวเคลียส (ในอะตอมที่เป็นกลาง จำนวนโปรตอนเท่ากับ
จำนวนอิเล็กตรอน)
เลขมวล
เลขมวล (MASS NUMBER, A) หมายถึง ผลบวกของจำนวน
โปรตอนกับนิวตรอน
เลขมวล
อ นุ ภ า ค มู ล ฐ า น อ ะ ต อ ม ข อ ง ธ า ตุ ลิ เ ที ย ม ( L I )
จำ น ว น โ ป ร ต อ น = 3 ตั ว เลขมวล
อิ เ ล็ ก ต ร อ น = 3 ตั ว
นิ ว ต ร อ น = 4 ตั ว 7
3 Li
เลขอะตอม
จำ น ว น นิ ว ต ร อ น = เ ล ข ม ว ล - จำ น ว น โ ป ร ต อ น
ห รื อ = เ ล ข ม ว ล - เ ล ข อ ะ ต อ ม
จ ง ร ะ บุ เ ล ข อ ะ ต อ ม เ ล ข ม ว ล แ ล ะ จำ น ว น อ นุ ภ า ค มู ล ฐ า น
ข อ ง ธ า ตุ ต่ อ ไ ป นี้
เฉลย
จ ง ร ะ บุ เ ล ข อ ะ ต อ ม เ ล ข ม ว ล แ ล ะ จำ น ว น อ นุ ภ า ค มู ล ฐ า น
ข อ ง ธ า ตุ ต่ อ ไ ป นี้
ไอออนบวก ไอออนลบ
ไ อ อ อ น บ ว ก เ กิ ด จ า ก อ ะ ต อ ม ใ ห้ อิ เ ล็ ก ต ร อ น ไ ป ทำ ใ ห้ มี
ป ร ะ จุ ไ ฟ ฟ้ า เ ป็ น บ ว ก เ ท่ า กั บ จำ น ว น อิ เ ล็ ก ต ร อ น ที่ ใ ห้ ไ ป
เช่น
23 Na + จำ น ว น โ ป ร ต อ น เ ท่ า กั บ 1 1
11 จำ น ว น อิ เ ล็ ก ต ร อ น เ ท่ า กั บ 1 0
จำ น ว น นิ ว ต ร อ น เ ท่ า กั บ 1 2
ไอออนบวก ไอออนลบ
ไ อ อ อ น ล บ เ กิ ด จ า ก อ ะ ต อ ม รั บ อิ เ ล็ ก ต ร อ น จ ะ มี ป ร ะ จุ
ล บ เ ท่ า กั บ จำ น ว น อิ เ ล็ ก ต ร อ น ที่ รั บ
เช่น จำ น ว น โ ป ร ต อ น เ ท่ า กั บ 7
จำ น ว น อิ เ ล็ ก ต ร อ น เ ท่ า กั บ 1 0
N14 3- จำ น ว น นิ ว ต ร อ น เ ท่ า กั บ 7
7
จ ง ร ะ บุ เ ล ข อ ะ ต อ ม เ ล ข ม ว ล แ ล ะ จำ น ว น อ นุ ภ า ค มู ล ฐ า น
ข อ ง ไ อ อ อ น ต่ อ ไ ป นี้
เฉลย
จ ง ร ะ บุ เ ล ข อ ะ ต อ ม เ ล ข ม ว ล แ ล ะ จำ น ว น อ นุ ภ า ค มู ล ฐ า น
ข อ ง ไ อ อ อ น ต่ อ ไ ป นี้
จ ง ร ะ บุ ข้ อ มู ล ล ง ใ น ต า ร า ง ใ ห้ ถู ก ต้ อ ง
เ มื่ อ พิ จ า ร ณ า ข้ อ มู ล พ บ ว่ า
* สั ญ ลั ก ษ ณ์ นิ ว เ ค ลี ย ร์ ข อ ง ธ า ตุ มี เ ล ข . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . เ ท่ า กั น . แ ต่ เ ล ข . . . . . . . . . . . . . . . . . . ต่ า ง กั น
* จำ น ว น อ นุ ภ า ค มู ล ฐ า น มี จำ น ว น . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . เ ท่ า กั น แ ต่ มี จำ น ว น . . . . . . . . . . . . . . . . . ต่ า ง กั น
ไ อ โ ซ โ ท ป ( I S O T O P E ) คื อ อ ะ ต อ ม ข อ ง ธ า ตุ ช นิ ด เ ดี ย ว กั น
มี เ ล ข อ ะ ต อ ม เ ท่ า กั น แ ต่ มี เ ล ข ม ว ล ต่ า ง กั น เ ช่ น 12 C 163 C 14 C
6 6
ไ อ โ ซ บ า ร์ ( I S O B A R ) คื อ อ ะ ต อ ม ข อ ง ธ า ตุ ต่ า ง ช นิ ด กั น ที่ มี เ ล ข ม ว ล
เ ท่ า กั น แ ต่ มี เ ล ข อ ะ ต อ ม ไ ม่ เ ท่ า กั น เ ช่ น 14 14
6C 7N
ไ อ โ ซ โ ท น ( I S O T O N E ) คื อ อ ะ ต อ ม ข อ ง ธ า ตุ ต่ า ง ช นิ ด กั น แ ต่ มี
จำ น ว น นิ ว ต ร อ น เ ท่ า กั น แ ต่ มี เ ล ข ม ว ล แ ล ะ เ ล ข อ ะ ต อ ม ไ ม่ เ ท่ า กั น
เ ช่ น 13 C 14 N
6 7
ไอโซอิเล็กทรอนิก(Isoelectronics)หมายถึง อะตอมหรือไอออนที่มีจำนวน
อิเล็กตรอนเท่ากัน เช่น
3-
-
2-
7N 9F 8O
ก ลุ่ ม ส า ร ะ ก า ร เ รี ย น รู้ วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ แ ล ะ เ ท ค โ น โ ล ยี
โ ร ง เ รี ย น ห้ า ง ฉั ต ร วิ ท ย า อำ เ ภ อ ห้ า ง ฉั ต ร จั ง ห วั ด ลำ ป า ง
สำ นั ก ง า น เ ข ต พื้ น ที่ ก า ร ศึ ก ษ า มั ธ ย ม ศึ ก ษ า ลำ ป า ง ลำ พู น