แผนการจัดการเรียนรู.ที่ 8 กลุ$มสาระการเรียนรู/วิทยาศาสตร6และเทคโนโลยี รายวิชา ว23101 หน$วยการเรียนรู/เรื่อง คลื่นและแสง เรื่อง คลื่นกล ชั้นมัธยมศึกษาปJที่ 3 ภาคเรียนที่ 1 เวลา 2 ชั่วโมง 1. ตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู/ มาตรฐาน ว 2.3 เข.าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ@ายโอนพลังงานปฏิสัมพันธF ระหว@างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาติของคลื่น ปรากฏการณFที่เกี่ยวข.องกับเสียง แสง และคลื่นแม@เหล็กไฟฟPา รวมทั้งนำความรู.ไปใช.ประโยชนF ว 2.3 ม.3/10 สร.างแบบจำลองที่อธิบายการเกิดคลื่นและบรรยายส@วนประกอบของคลื่น 2. สาระสำคัญ คลื่น (wave) เป]นปรากฏการณFที่เกิดจากการรบกวนแหล@งกำเนิดหรือตัวกลางเกิดการสั่นสะเทือนทำ ให.มีการแผ@หรือถ@ายโอนพลังงาน จากการสั่นสะเทือนไปยังจุดอื่น ๆ โดยที่ตัวกลางนั้นไม@มีการเคลื่อนที่ไปกับ คลื่น คลื่นที่แผ@ออกมาจากแหล@งกำเนิดคลื่นอย@างต@อเนื่องและมีรูปแบบที่ซ้ำกัน บรรยายได.ด.วยความยาวคลื่น ความถี่ แอมพลิจูด 3. สมรรถนะสำคัญของผู/เรียน 1. ความสามารถในการสื่อสาร 2. ความสามารถในการคิด 3. ความสามารถในการแก.ปbญหา 4. ความสามารถในการใช.ทักษะ/กระบวนการและทักษะในการดำเนินชีวิต 5. ความสามารถในการใช.เทคโนโลยี 4. สาระการเรียนรู/ 4.1 ด/านความรู/ 4.1.1 นักเรียนอธิบายการเกิดคลื่นกลและบรรยายส@วนประกอบของคลื่นได. 4.2 ด/านทักษะกระบวนการ 4.2.1 นักเรียนอธิบายความสัมพันธFระหว@างความยาวคลื่น ความถี่ และแอมพลิจูดได. 4.2.2 นักเรียนสามารถคำนวณหาปริมาณที่เกี่ยวข.องกับอัตราเร็ว ความยาวคลื่น ความถี่ และ แอมพลิจุดได. 4.3 ด/านคุณลักษณะ 4.3.1 นักเรียนมีความใฝhหาความรู. หมั่นศึกษาเล@าเรียนทั้งทางตรงและทางอ.อม
5. จุดเน/นสู$การพัฒนาคุณภาพผู/เรียน (เลือกเฉพาะจุดเน.นข.อที่มีในแผนการจัดการเรียนรู. สามารถเพิ่มเติม จุดเน.นตามนโยบายอื่นๆได.) 5.1 ทักษะของคนในศตวรรษที่ 21 คือการเรียนรู/ 3R X 8C Reading (อ@านออก) (W) Riting (เขียนได.) (A) Rithemetics (คิดเลขเป]น) ทักษะด.านการคิดอย@างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก.ไขปbญหา (Critical Thinking and Problem Solving) ทักษะด.านการสร.างสรรคF และนวัตกรรม (Creativity and Innovation) ทักษะด.านความเข.าใจความต@างวัฒนธรรม ต@างกระบวนทัศนF (Cross-cultural Understanding) ทักษะด.านความร@วมมือ การทำงานเป]นทีมและภาวะผู.นำ (Collaboration, Teamwork and Leadership) ทักษะด.านการสื่อสาร สารสนเทศและรู.เท@าทันสื่อ (Communications, Information, and Media Literacy) ทักษะด.านคอมพิวเตอรF และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Computing and ICT Literacy) ทักษะอาชีพ และทักษะการเรียนรู. (Career and Learning) ทักษะการเปลี่ยนแปลง (Change) 5.2 ทักษะด/านชีวิตและอาชีพ ของคนในศตวรรษที่ 21 ความยืดหยุ@นและการปรับตัว การริเริ่มสร.างสรรคFและเป]นตัวของตัวเอง ทักษะสังคมและสังคมข.ามวัฒนธรรม การเป]นผู.สร.างหรือผู.ผลิต (Productivity) และความรับผิดชอบเชื่อถือได. (Accountability) ภาวะผู.นำและความรับผิดชอบ (Responsibility) 5.3 คุณลักษณะของคนในศตวรรษที่ 21 คุณลักษณะด.านการทำงาน ได.แก@ การปรับตัว ความเป]นผู.นำ คุณลักษณะด.านการเรียนรู. ได.แก@ การชี้นำตนเอง การตรวจสอบการเรียนรู.ของตนเอง คุณลักษณะด.านศีลธรรม ได.แก@ ความเคารพผู.อื่น ความซื่อสัตยF ความสำนึกพลเมือง 6. การบูรณาการ (เลือกเฉพาะข.อที่สามารถบูรณาการในแผนการจัดการเรียนรู. สามารถเพิ่มเติมเรื่องอื่นๆได.) โครงการสถานศึกษาพอเพียง โครงการโรงเรียนคุณธรรม อาเซียนศึกษา คุณธรรม ค@านิยม 12 ประการ อนุรักษFพลังงานและสิ่งแวดล.อม อื่นๆ(ระบุ)..................................................................................... 7. ชิ้นงานหรือภาระงาน (หลักแหล$ง/ร$องรอยแสดงความรู/) 7.1 โจทยFเรื่อง คลื่นกล ทำลงในสมุด
8. การวัดและประเมินผลการเรียนรู/ สิ่งที่ต/องการวัด เครื่องมือที่ใช/ในการวัด เกณฑ6การวัด ความรู/ (K) 1. นักเรียนอธิบายการเกิดคลื่นกลและ บรรยายส@วนประกอบของคลื่นได. - แบบประเมินใบกิจกรรม นักเรียนทำใบกิจกรรม ผ@านเกณฑFร.อยละ 70 ด/านทักษะกระบวนการ (P) 1.นักเรียนอธิบายความสัมพันธFระหว@าง ความยาวคลื่น ความถี่ และแอมพลิจูดได. 2.นักเรียนสามารถคำนวณหาปริมาณที่ เกี่ยวข.องกับอัตราเร็ว ความยาวคลื่น ความถี่ และแอมพลิจุดได. - แบบประเมินใบกิจกรรม นักเรียนทำใบกิจกรรม ผ@านเกณฑFร.อยละ 70 คุณลักษณะ(A) 1. นักเรียนมีความใฝhหาความรู. หมั่นศึกษา เล@าเรียนทั้งทางตรงและทางอ.อม - แบบสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล ผ@านเกณฑFการประเมิน พฤติกรรม 9. การจัดกิจกรรมการเรียนรู/ ขั้นที่ 1 สร/างความสนใจ (Engagement) (5 นาที) 1. ตั้งประเด็นคำถามเพื่อดึงความสนใจของเด็ก โดยใช.คำถามต@อไปนี้ - ตัวอย@าง คลื่นน้ำมีลักษณะอย@างไรและคลื่นน้ำสามารถทำให.เกิดได.อย@างไร (นักเรียนตอบตาม ความเข.าใจ เช@น ปาก.อนหินลงในน้ำ ใช.กิ่งไม.กระทุ.งผิวน้ำ) 2. นักเรียนและครูร@วมกันอภิปรายเกี่ยวกับความเหมือน ความแตกต@างของคลื่นน้ำและคลื่นที่ใช.ใน โทรศัพทFเคลื่อนที่ ในประเด็นคำถามดังต@อไปนี้ - คลื่นที่ใช.ส@งสัญญาณในโทรศัพทFเคลื่อนที่ซึ่งเป]นคลื่นแม@เหล็กไฟฟPาช@วงหนึ่งเหมือนหรือแตกต@าง จากคลื่นที่เรามองเห็นบนผิวน้ำอย@างไร (สมบัติที่เหมือนกันคือเป]นคลื่นเหมือนกัน แต@สมบัติที่แตกต@างกันคือเรา สามารถมองเห็นคลื่นบนผิวน้ำได. แต@เราไม@สามารถมองเห็นคลื่นจากโทรศัพทFเคลื่อนที่ได.) - นอกจากคลื่นน้ำและคลื่นที่ใช.ในโทรศัพทFเคลื่อนที่แล.ว นักเรียนรู.จักคลื่นอื่น ๆ อีกบ.างหรือไม@ (นักเรียนตอบตามประสบการณFเดิม เช@น รู.จักคลื่นเสียง คลื่นวิทยุคลื่นแสง คลื่นในสปริง คลื่นในเส.นเชือก) ขั้นที่ 2 ขั้นสำรวจค/นหา (Exploration) (5 นาที) 3. ครูให.นักเรียนเขียนอธิบายสิ่งที่นักเรียนรู.เกี่ยวกับเรื่อง คลื่น ก@อนที่ครูจะเริ่มสอน ลงในสมุด 4. ครูสุ@มนักเรียน ให.อธิบายสิ่งที่นักเรียนรู.เกี่ยวกับเรื่อง คลื่น ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข/อสรุป (Explanation) (40 นาที) 5. ครูอธิบาย เนื้อหาเรื่อง คลื่น เพื่อให.ได.ข.อสรุปว@า “คลื่น คือ พลังงานที่ถ@ายทอดจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุด หนึ่ง เช@น คลื่นแสง ที่ส@งผ@านมายังสายตา คลื่นเสียง ที่ส@งผ@านมายังหู คลื่นน้ำ โดยการจำแนกประเภทของคลื่นจะ ขึ้นอยู@กับเกณฑF เกณฑFที่หนึ่ง อาศัยตัวกลาง คลื่นกล อาศัยตัวกลาง คลื่นแม@เหล็กไฟฟPาไม@อาศัยตัวกลาง เกณฑFที่ สอง ลักษณะการเคลื่อนที่ คลื่นตามขวาง จะเคลื่อนที่ตั้งฉากกับทิศของการเคลื่อนที่ คลื่นตามยาว อนุภาคจะ เคลื่อนที่ตามแนวเดียว กับทิศของคลื่น (ดูวิดีโอเพิ่มเติม) เกณฑFที่สาม การรบกวนตัวกลาง คลื่นดล กับคลื่นต@อเนื่อง 6. ครูอภิปราย เพื่อให.ได.ข.อสรุปว@า "คลื่นกลเกิดจากการสั่นของอนุภาค แล.วมีการส@งต@อของพลังงาน ซึ่ง แบ@งตามลักษณะการสั่นของตัวกลางได. 2 ชนิด คือ คลื่นตามขวางและคลื่นตามยาว"
ส@วนประกอบของคลื่น ดังนี้ คลื่นมีส@วนประกอบของดังนี้ 1. สันคลื่น (Crest) คือ ตำแหน@งสูงสุดของคลื่น 2. ท.องคลื่น (Trough) คือ ตำแหน@งต่ำสุดของคลื่น 3. แอมพลิจูด คือ ขนาดของการกระจัดสูงสุดของอนุภาคของตัวกลางที่คลื่นผ@านจากตำแหน@ง สมดุลเดิม ใช.สัญลักษณF A มีหน@วยเป]น เมตร 4. ความยาวคลื่น (Wavelength) คือระยะห@างระหว@างสันคลื่นหนึ่งที่อยู@ติดกันหรือท.องคลื่นที่อยู@ ติดกัน ใช.สัญลักษณF l มีหน@วยเป]น เมตร 5. ความถี่ (Frequency) คือ จำนวนรอบที่คลื่นเคลื่อนที่ได.ในหนึ่งหน@วยเวลา แทนด.วย สัญลักษณF f มีหน@วย เป]นรอบต@อวินาที หรือเฮิรตซF (Hz) 6. คาบ (T) คือ เวลาที่คลื่นสามารถเคลื่อนที่ได.ครบ 1 รอบ มีหน@วยเป]น เวลาต@อรอบหรือ วินาที (s) -สมการพื้นฐานที่ใช.คำนวณเกี่ยวกับคลื่น และฝòกคำนวณ ชั่วโมงที่ 2 ขั้นที่ 4 ขยายความรู/ (Elaboration) (45 นาที) 7. ครูทบทวนความรู.เรื่อง คลื่น ที่ได.เรียนในคาบที่แล.วโดยถามคำถามดังนี้ - เกณฑFการจำแนกคลื่น มีกี่แบบ อะไรบ.าง (แนวคำตาบ 3 แบบ เกณฑFอาศัยตัวกลาง ได.แก@ คลื่น กล(อาศัยตัวกลาง) คลื่นแม@เหล็กไฟฟPา(ไม@อาศัยตัวกลาง) เกณฑFลักษณะการเคลื่อนที่ ได.แก@ คลื่นตามขวาง และ คลื่นตามยาว เกณฑFการรบกวนของตัวกลาง ได.แก@ คลื่นดล และคลื่นต@อเนื่อง) 8. ครูทบทวนสมการพื้นฐานที่ใช.คำนวณเกี่ยวกับคลื่น และฝòกคำนวณ 9. ครูและนักเรียนร@วมกันทำโจทยFปbญหาเรื่อง คลื่นกล พร.อมกันโดยเป]นการยกตัวอย@าง 10. ครูให.นักเรียนลองฝòกทำโจทยF และสุ@มนักเรียน ออกมาเฉลยหน.าห.อง โดยมีครูและนักเรียนคนอื่นๆ คอยตรวจคำตอบให.อีกที ขั้นที่ 5 การประเมินผล (Evaluation) (5 นาที) 11. ครูถามนักเรียนหลังการเรียน ในประเด็นดังนี้ - สิ่งที่นักเรียนได.เรียนรู.ในวันนี้คืออะไร - นักเรียนมีข.อสงสัยในเรื่องใดบ.าง 10. สื่อการเรียนรู/ 1. สื่อ PowerPoint เรื่อง คลื่นกล 2. หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตรFชั้นมธยมศึกษาปõที่ 3 บริษัทสํานักพิมพFวัฒนาพานิชยFจำกัด
11. แหล$งการเรียนรู/ในหรือนอกสถานที่ 1. ห.องสมุด 12. บันทึกหลังการสอน ปJการศึกษา...................... 12.1 ภาพรวม .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. 12.2 ประเมินสื่อการเรียนรู. .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. 12.3 ข.อเสนอแนะ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. (ลงชื่อ)..................................................................... ปJการศึกษา...................... 12.1 ภาพรวม .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. 12.2 ประเมินสื่อการเรียนรู. .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. 12.3 ข.อเสนอแนะ .................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................ (ลงชื่อ).....................................................................
ปJการศึกษา...................... 12.1 ภาพรวม .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. 12.2 ประเมินสื่อการเรียนรู. .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. 12.3 ข.อเสนอแนะ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. (ลงชื่อ)..................................................................... ความคิดเห็นของหัวหน/าสถานศึกษา/ผู/ที่ได/รับมอบหมาย ได.ทำการตรวจแผนการจัดการเรียนรู.ของ ................................................................แล.วมีความคิดเห็นดังนี้ 1. องค6ประกอบของแผนการจัดการเรียนรู/ ครบถ.วนและถูกต.อง ยังไม@ครบถ.วนหรือไม@ถูกต.อง ควรปรับปรุงพัฒนาต@อไป 2. ความสอดคล/องของแผนการจัดการเรียนรู/กับหลักสูตรสถานศึกษา สอดคล.อง ยังไม@สอดคล.อง ควรปรับปรุงพัฒนาต@อไป 3. รูปแบบของการจัดการเรียนรู/ เน.นผู.เรียนเป]นสำคัญ ยังเน.นผู.เรียนเป]นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต@อไป 4. สื่อการเรียนรู/ เหมาะสมกับรูปแบบการจัดการเรียนรู. ยังไม@เหมาะ ควรปรับปรุงพัฒนาต@อไป 5. การประเมินผลการเรียนรู/ ครอบคลุมตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู. ยังไม@ครอบคลุมตัวชี้วัด/ผลการเรียนรู. ควรปรับปรุงพัฒนาต@อไป
6. ข/อเสนอแนะอื่น ๆ ปõการศึกษา................ .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. ปõการศึกษา.................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. ปõการศึกษา.................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................. ปJการศึกษา...................... ปJการศึกษา......................... ปJการศึกษา........................ ลงชื่อ....................................... ลงชื่อ.................................... ลงชื่อ.................................. (...............................................) (...........................................) (............................................) ตำแหน@งหัวหน.ากลุ@มสาระ ตำแหน@งหัวหน.ากลุ@มสาระ ตำแหน@งหัวหน.ากลุ@มสาระ ............................................ ............................................ ............................................