นางนพมาศ

นางนพมาศ , นางสงกรานต์

กลุ่มนางนพมาศกับคุณพ่อและลิง

รายชื่อผู้จัดทำ 1)นายภูมิชาย พราวศรี ม.4/18 เลขที่4
2)นายศุภกร วรวิบูลย์สวัสดิ์ ม.4/18 เลขที่5
3)นางสาวภัทรธารดา องค์สถาพร ม.4/18 เลขที่12
4)นางสาวกชพร สายราช ม.4/18 เลขที่ 19
5)นางสาวกัลยาภัสร์ ศิริโชคมงคลชัย ม.4/18 เลขที่20
6)นางสาวธนภรณ์ เมืองหงษ์ ม.4/18 เลขที่ 39

ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ หรือปรากฏในพระราชพงศาวดาร ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) ว่า
ท้าวศรีสุลาลักษณ์ มีนามเดิมว่า แจ่ม เป็นนางบาทบริจาริกาในสมเด็จพระนารายณ์
มหาราช และเป็นพระขนิษฐาของสมเด็จพระเพทราชา นางเป็นผู้ที่ได้ชื่อว่าเป็นหญิง
มากรัก เพราะนอกจากจะเป็นพระสนมเอกในสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแล้ว ก็ยัง
มีความสัมพันธ์เชิงชู้สาวกับชายชาวโปรตุเกสคนหนึ่ง ต่อมาก็มีความสัมพันธ์กับ
เจ้าฟ้าน้อย พระราชอนุชาของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทำให้ชาวเมืองที่พบเห็น
พฤติกรรมของนางต่างพากันขับเพลงเกริ่นถึงความไม่เหมาะสมของนาง ท้าวศรี
จุฬาลักษณ์ให้กำเนิดพระบุตรคนหนึ่งที่เกิดจากเจ้าฟ้าน้อยซึ่งเป็นชู้รัก คือ กรมขุน
เสนาบริรักษ์ เมื่อเรื่องฉาวปรากฏ สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงตั้งคณะที่
ปรึกษาราชการแผ่นดินตัดสินความ พบว่าการกระทำของทั้งสองเป็นความผิดต่อ
องค์พระมหากษัตริย์ ที่สุดท้าวศรีจุฬาลักษณ์ถูกลงโทษด้วยการโยนให้เสือกิน

จุดมุ่งหมายในการแต่ง
เพื่อสรรเสริญพระเกียรติพระร่วงเจ้า เพื่อแสดงคุณสมบัติที่ดีของนางสนม

เพื่อบันทึกพระราชพิธีทั้ง ๑๒ เดือน ที่กระทากันในสมัยกรุงสุโขทัย

เป็นความเรียงทำนอง

ชีวประวัติ มีคำประพันธ์ร้อย

กรองแทรกบางตอนได้แก่

โคลงสี่สุภาพและกลอนดอก

สร้อย เป็นต้น

ตอนที่ 1 ตอนที่ 2

ตอนที่ ๑ ว่าด้วยชีวประวัตินางนพมาศ ตอนที่ ๒ อาจถือเป็นภาคผนวก หรือเป็น
ตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเข้ารับราชการ ตอนที่ผู้อื่นแต่งเติมเข้ามาก็ได้ เพราะมี
ฝ่ายใน ในราชสำนักของพระร่วงเจ้า นิทานต่าง ๆ แทรกอยู่หลายเรื่อง ซึ่งไม่
และได้เลื่อนขึ้นเป็นพระสนมเอกใน ค่อยเกี่ยวกับเนื้อหาสาระเท่าใดนัก
รัชกาลนั้น และกล่าวถึงพิธีต่าง ๆ ที่ นิทานที่แทรกในหนังสือเล่มนี้ เป็นเรื่อง
ปฏิบัติกันอยู่เป็นประเพณีตลอด ๙ นิทานสอนผู้หญิงในแง่ต่าง ๆ ให้เห็น
เดือน เช่น พิธีเผาข้าว พิธีจรดพระ ลักษณะของการประพฤติชั่วว่ามีโทษ
นังคัล พิธีวิสาขะ พิธีอาสวยุช (แข่งเรือ) อย่างไร และการทำดีมีผลสนองอย่างไร
พิธีจองเปรียงลอยพระประทีป เป็นต้น เช่น นิทานเรื่องนางนกกระต้อยตีวิดโลเล
นางช้างแสนงอน นางนกกระเรียนคบ
นางนกไส้ช่างยุ เป็นต้น

๑. ด้านวัฒนธรรม ทำให้รู้เรื่องขนบธรรมเนียม
๒. ด้านสังคม ให้ความรู้เกี่ยวกับคุณสมบัติสตรี

ประเพณีในพระราชสำนัก ได้แก่ ประเพณีลอย
และค่านิยมทางสังคม ได้แก่ ความประพฤติ

กระทง การปฏิบัติตัวของหญิงชาววัง เช่น
ความขยัน รวมทั้งวิชาทางช่าง ทำให้มองเห็น

ตำแหน่งหน้าที่ของนางนพมาศ และการศึกษา
ชีวิตความเป็นอยู่ของคนในสังคมในสมัยของ

ของเด็กไทยสมัยก่อน ตลอดจน
พระยาลิไท ประชาชนมีความเป็นอยู่สมบูรณ์

ขนบธรรมเนียมการรับราชการบางประการใน
พูนสุข มีความสนุกสนานรื่นเริง และมีใจบุญสุ

ราชสำนัก เช่น กล่าวว่า “แม้จะทำกิจราชการ
นทาน
เฝ้าแหน จงประพฤติจริตกิริยาหมอบคลานให้

เรียบร้อย ต้องที่ต้องทาง อย่าทำรี ๆ ขวาง ๆ

ให้เขาว่า”
และการลอยกระทงซึ่งสืบทองมาจนถึงทุกวันนี้

๓. ด้านภาษา ๔. ด้านโบราณคดี ให้ความรู้ทางโบราณคดี เป็น

มีคุณค่าทางอักษรศาสตร์
ประโยชน์ในการตรวจสอบพระราชพิธีต่าง ๆ รัชกาลที่

และวรรณคดี เรื่องนี้ใช้
๕ ทรงพระราชนิพนธ์พระราชพิธีสิบสองเดือน ก็อาศัย

โวหารเชิงพรรณนาได้อย่าง
หลักการค้นคว้าจากตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ประกอบ

ดียิ่งมีความไพเราะ
ทำให้อ่านเข้าใจง่าย ด้วย

๕. ด้านอิทธิพลต่อวรรณคดีอื่น ตำรับท้าวศรีจุฬา

ลักษณ์ มีอิทธิพลต่อวรรณคดียุคหลัง คือ
พระราชพิธี ๑๒ เดือน ซึ่งพระบาทสมเด็จพระ

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ทรงพระราช

นิพนธ์ขึ้น ได้ทรงใช้หนังสือเล่มนี้ค้นคว้าประกอบ

การพระราชนิพนธ์ และมีการกล่าวอ้างถึงนาง

นพมาศในพระราชนิพนธ์นี้ด้วย

ขอขอบคุณค่ะ