มัทนะพาธา

มัทนะพาธา

ผู้แต่ง

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
รัชกาลที่ ๖

พระนามเดิมว่า สมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ
พระราชนิพนธ์จากจินตนาการ
เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๖๖

ตัวละคร

เทพธิดามัทนา ท้าวชัยเสน

สุเทษณ์เทพบุตร

มายาวิน

พระฤาษีกาละทรรศิน

พระนางจัณฑี

สุเทษณ์เทพบุตร มีอดีตชาติเป็นกษัตริย์ผู้ครองแคว้นปัญจาล


ส่วน เทพธิดามัทนา มีอดีตชาติเป็นราชธิดาของกษัตริย์แคว้นสุ


ราษฎร์ ซึ่งในขณะนั้นสุเทษณ์ได้ไปสู่ขอนางมัทนาแต่ท้าวสุราษฎร์ไม่ยอม

ส่งผลให้เกิดการสู้รบกันของทั้งสองแคว้นผลสุดท้ายกษัตริย์สุเทษณ์

เป็นฝ่ายชนะ จึงจับท้าวสุราษฎร์เป็นเฉลยศึกเตรียมประหารชีวิต นาง

มัทนามาร้องขอชีวิตพระบิดาและยอมเป็นบาทบริจาริกา ต่อจากนั้นนาง

ก็ได้ใช้พระขรรค์แทงที่ทรวงอกปลิดชีพตนเอง
เมื่อมัทนาสิ้นชีพก็ได้มาเกิดเป็นนางฟ้ำบนสวรรค์ ส่วนกษัตริย์สุเทษณ์ได้

ทำพลีกรรมบำเพ็ ญเพี ยรจน ได้มาเกิดบนสวรรค์และตกหลุมรักนาง

เทพธิดามัทนาอีกครั้ง

ด้วยผลกรรมเก่าจากอดีตชาติทำให้สุเทษณ์ตกหลุมรัก
นางมัทนาแบบที่รู้สึกไม่เป็นอันกินไม่เป็นอันนอน ไม่ว่านางฟ้า
งดงามขนาดไหนก็ไม่อาจบรรเทาความรักของสุเทษณ์ที่มีต่อมัทนาได้

สุเทษณ์จึงได้ใช้ให้วิทยาธรซึ่งมีนามว่า“มายาวิน”ร่ายมนต์สะกดจิต
นำตัวนางมัทนามาเฝ้าที่ตำหนัก

เมื่อนางมัทนามาถึงสุเทษณ์ได้ใช้วาจาเกี้ยวพาราสีแต่มัทนากลับตอบ
ย้อนความตามสุเทษณ์ถามราวกับเป็นหุ่นยนต์ทั้งนี้เพราะอำนาจแห่ง
มนต์คาถานั้น แต่มนต์นี้ไม่อาจบันดาลให้มัทนารักสุเทษณ์กลับ สุเทษณ์
จึงสั่งให้มายาวินคลายมนต์สะกดนางมัทนา

เมื่อคลายมนต์สะกด มัทนาได้สติและตกใจที่พบว่าตนอยู่ในตำหนักของ

จอมเทพสุเทษณ์จึงพยายามจะหนี แต่สุเทษณ์ได้รั้งมัทนาไว้และพยายาม

อ้อนวอนขอความรักจากนาง ไม่ว่าสุเทษณ์จะกล่าวเช่นไร มัทนาก็ปฏิเสธไม่

ยอมรับรัก ถึงแม้ว่านางจะยังไม่มีชายในดวงใจก็ตาม

กระทั่งสุเทษณ์โกรธจัด จนทนไม่ไหว สาปนางมั่งมัทนาให้ไปจากสวรรค์

เหตุเพราะตนเองกลัวว่าจะเห็นนางรักกับชายอื่น

สุเทษณ์ให้นางมัทนาเลือกว่าอยากเป็นสิ่งใด นางมัทนาขอเลือกเป็น

ดอกไม้ชนิดใดก็ได้ที่มีกลิ่นหอมเพื่ อที่จะได้เป็นประโยชน์และจะได้ส่งกลิ่น

ดอกไม้นั้นจะได้มาบูชาจอมเทพ

สุเทษณ์ได้สอบถามมายาวิน ว่าดอกไม้ชนิดใดที่มีกลิ่นหอม อีกทั้ง

มีหนามแหลมคมเพื่ อป้องกันตนเอง

มายาวินได้บอกว่ามีดอกไม้นามว่า ”กุพฺ ชะกะ” ซึ่งมีเฉพาะ
แดนสวรรค์ในแดนคนยังไม่มี อีกทั้งดอกไม้นี้ยังมีสรรพคุณมากมาย

สุเทษณ์เห็นพ้ องด้วย จากนั้นจึงสาปมัทนำให้จุติจากสวรรค์
ไปเป็นดอกกุพฺ ชะกะในแดนมนุษย์นางจะสามารากลับร่างมนุษย์ได้เฉพาะใน

คืนวันเพ็ ญหรือพบรักแท้กับชายใด แต่หากเมื่อใดที่นางรู้สึกเป็นทุกข์เพราะ

รักให้นางอ้อนวอนตนเอง สุเทษณ์ก็จะยกโทษให้และพานางกลับสู่สวรรค์

นางมัทนามาเกิดเป็นดอกกุหลาบในป่าหิมะวัน พระฤาษีกาละทรรศินมาพบ

เข้าจึงได้นำมาปลูกไว้ใกล้กับพระอาศรม ด้วยรู้ว่าเป็นกุหลาบที่มีความพิ เศษ

ทุกคืนวันเพ็ ญนางมัทนาจะ คืนร่างเป็นมนุษย์มาคอยรับใช้ดูแลพระฤาษีเคารพ

เสมือนเช่นบิดา ฝ่ายพระฤาษีก็รักและเอ็นดูนางมัทนาดังธิดาคนหนึ่ง

ในคืนวันเพ็ ญ ท้าวชัยเสน กษัตริย์แห่งนครหัสดินได้ เสด็จประพาสป่า

แต่กลับหลงทางและมาพบอาศรมของพระฤาษี ทำให้ได้พบกับมัทนาจนเกิด

เป็นรักแรกพบ ต่างฝ่ายต่างมีใจให้แก่กัน พระฤาษีจึงได้จัดพิ ธีอภิเษกให้ทั้ง

สอง ด้วยเหตุนี้ทำให้มัทนาคงรูปกายเป็นมนุษย์ได้ตลอดเวลา

นางมัทนาตามท้าวชัยเสนกลับนครหัสดิน ท้าวชัยเสนทั้งรักและหลง

นางมัทนาจนลืมพระนางจัณฑีพระมเหสี จนทำให้พระนางจัณฑีเกิดหึง

หวงและริษยานางมัทนา

นางจึงวางแผนใส่ร้ายว่านางมัทนาเป็นชู้กับศุภางค์ผู้เป็นแม่ทัพคน

สนิทของท้าวชัยเสนรวมทั้งยุยงให้พระบิดาซึ่งเป็นกษัตริย์แคว้นมคธยก

ทัพมาตีนครหัสดิน

ฝ่ายท้าวชัยเสน เมื่อได้ยินข่าวว่านางมัทนาลอบคบชู้กับศุภางค์ก็หลงเชื่อและ

โกรธจัด จึงได้สั่งประหารชีวิต ทั้งนางมัทนาและศุภางค์ เพชฌฆาตสงสารนาง

มัทนาจึงลอบปล่อยตัวนางให้หนีไป ส่วนศุภางค์นั้นจงรักภักดีกับท้าวชัยเสน

จึงอาสาออกรบ และได้พลีชีพกลางสนามรบ

เมื่อหลบหนีมาได้ นางมัทนาซมซานกลับมายังป่าหิมะวันด้วยความเศร้า

โศก นางนึกถึงคำพู ดของสุเทษณ์ที่ว่าหากนางเจ็บปวดเพราะรักเมื่อใดให้

เรียกหาอ้อนวอนตน นางมัทนาจึงได้ทำพิ ธีพลีกรรมบูชาสุเทษณ์เทพบุตร

เพื่ อหวังจะช่วยให้พานางกลับคืนสู่สวรรค์

สุเทษณ์มาหานางมัทนาและยื่นข้อเสนอให้นางมัทนา รับรักตนเอง

จึงจะพานางกลับสวรรค์ แต่นางมัทนาปฏิเสธ ด้วยเหตุที่นางรักท้าวชัย

เสนไปแล้วจึงไม่สามารถรักใครได้อีก เมื่อได้ยินดังนั้นแล้วสุเทษณ์จึง

โกรธนางมัทนา และสาปให้นางมัทนา กลายเป็นดอกกุหลาบไปชั่วนิรันดร

ฝ่ายท้าวชัยเสนเมื่อรบชนะ ก็ทราบความจริงว่าทั้งหมดเป็นแผนการ

ของพระนางจัณฑีที่ใส่ร้ายนางมัทนาเป็นเหตุให้พระองค์เข้าใจผิด จึงได้

สั่งลงโทษพระนางจัณฑี จากนั้นพระองค์ได้ออกตามหานางมัทนาไปยังป่า

หิมะวัน แต่เมื่อไปถึงกลับพบว่านางมัทนาได้กลายเป็นดอกกุหลาบไปแล้ว

สุดท้ายท้าวชัยเสนจึงได้แต่นำกุหลาบนั้นย้ายมาปลูกไว้ใน สวนของ

นครหัสดิน และขอพรจากพระฤาษีในช่วยให้ดอกกุหลาบ นั้นคงอยู่บน

โลกโดยไม่สูญพั นธุ์ ทำให้ท้ายที่สุดดอกกุหลาบก็ได้ ขยายพั นธุ์ไปทั่วทั้ง

ดินแดนมนุษย์ด้วยเหตุนี้