ใบความรู้ เครื่องมือภูมิศาสตร์ ป.2

ใบความรู้​

เครื่องมือทางภูมิศาสตร์​

ชั้นประถม​ศึกษา​ชั้นปีที่​2

ลักษณะทางกายภาพที่ปรากฏ
บนพื้นผิวโลก

ลักษณะทางกายภาพ

หมายถึง สิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นเอง ตามธรรมชาติ หรือเป็น
สิ่งแวดล้อมที่อยู่รอบตัวของเรา

ภูมิประเทศ (Topography)

หมายถึง สภาพทั่ว ๆ ไปของพื้นผิวโลก

ภูเขา​(Mountain)​ ที่ราบลุ่ม​(Plains)​

ทะเล (Sea) (Bทaี่sรiาnบoลุ่fมแaม่rนi้vำer)​

ภูมิอากาศ (Climate)

ประเทศไทย มี 3 ฤดู คือ ฤดูร้อน ฤดูฝน และฤดูหนาว

ฤดูร้อน (Summer)​ ฤดูฝน (Rainy)​ ฤดูหนาว​(Winter)​

ทรัพยากรธรรมชาติ (Natural resources)​

สิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เช่น ป่าไม้ สัตว์ป่า ดิน น้ำ หิน เเร่

ป่าไม้ (Forest) สัตว์ป่า (Animals)

เเร่ (Minerals) ดิน (Soil) หิน (Rock)

น้ำ (Water)

เครื่องมลืัอกทษาณงะภูทมิาศงากสาตยรภ์ทาี่ใพช้ศึกษา

ใช้ศึกษาตำแหน่ง ระยะ ทิศ และลักษณะทางกายภาพของ
สิ่งต่าง ๆ ที่ปรากฏบนพื้นผิวโลก

ลูกโลก (Globe) แผนผัง (Diagram) แผนที่ (Map) ภาพถ่าย (Photo)

ลูกโลก (Globe)

เป็นหุ่นจำลองของโลก ลักษณะเป็นทรงกลม และแสดงสิ่งต่างๆ
ที่ปรากฏบนพื้นผิวโลกแบบย่อส่วน และสามารถบอกตำแหน่งที่
แสดงลักษณะทางกายภาพของสิ่งต่างๆที่ปรากฏบนลูกโลก

เทือกเขาหิมาลัย
มหาสมุทรอินเดีย

เส้นศุนย์สูตร

ประเทศไทย

สัญลักษณ์สี
สีฟ้า แทน แหล่งน้ำ ทะเล มหาสมุทร
สีน้ำตาล แทน ภูเขา
สีเหลือง แทน ที่ราบ
สีเขียว แทน ป่าไม้ ทุ่งหญ้า

แสดงลักษณะ​ทางกายภาพ​

มีการใช้สีและการสร้างพื้นผิวนูนต่ำ เพื่อแสดงความสูง-ต่ำ​ของพื้นที่
และแสดงแหล่งน้ำ​(ทะเ​ล มหาสมุทร)​​

สีน้ำตาล​แสดง​ให้ทราบว่าบริเวณน​ี้เป็น สีฟ้า แสดงใ​ห้ทราบว่า
เทือกเเขาสูง​เช่น​เทือกเขาหิมาลัย มหบาริสเวมเุณบท​นงรี้กเ​ปอเ็ชนล่นท​ะอเ่ลา​ว

แสดงที่ตั้งของประเทศต่างๆ

ประเทศไ​ทยตั้งอยู่ ปครละ้าเทย​ขศวไทายน​มโีบรูปราร่ณาง​
เหนือเส้นศูนย์สูตร​
เส้นศูนย์สูตร​

ทบทวนความรู้​การรู้ทิศ

ทติ่ศา​งใๆชท้ี่รปะรบาุตกำฏแ​บหนน่เงคแรื่ลอะงทมิืศอทภูามิงศขาอสงตสิร่ง์​

(ทNิศ)เหNนoือrth

ทิ(ศWต)ะวัWนตesกt ทิศ(ตE)ะวันEอaอsกt

(S)ทิศSใoต้uth

แผนผัง (Diagram)

แผนผัง คือ การเขียนย่อส่วนสถานที่จริงลงบนกระดาษ​และใช้สัญลักษณ์
แทนสิ่งของ หรือสถานที่เพื่อให้เกิดความเข้าใจง่ายขึ้น เช่น ห้องนอน บ้าน
อาคาร ห้องเรียน ชุมชน เป็นต้น สามารถบอกตำเเหน่ง ระยะ ทิศ ของ
สถานที่หรือสิ่งต่าง​ๆ

แผนผังชุมชน

แผนผังบอกตำแหน่ ง

โรงเรียนอยู่ทางทิศใต้ของวัด
ตลาดอยู่ทางทิศตะวันออกของโรงเรียน
แม่น้ำอยู่ทางทิศเหนือของโรงเรียน
โรงพยาบาลอยู่ใกล้วัด

แผนผัง (Diagram)

แผนผังชุมชน

แผนผังบอกตำแหน่ ง

อาคารเรียน 1 อยู่ทางทิศใต้ของอาคารเรียน 2
อาคารอเนกประสงค์อยู่ทางทิศเหนือของสนามตะกร้อ
โรงจอดรถอยู่ใกล้กับสนามเด็กเล่น 1
สถานีตำรวจอยู่ทางทิศตะวันตกของประตูทางเข้า

แผนที่ (Map)

แสดงข้อมูลลักษณะทางกายภาพ ทรัพยากร สถานที่
สำคัญ ทำให้ทราบตำแหน่งและลักษณะทางกายภาพของสิ่ง
ต่างๆ ซึ่งแผนที่มีอยู่หลายประเภท เเต่แบ่งเป็นประเภทใหญ่ๆ
ตามลักษณะการใช้งาน

แผนที่เฉพาะเรื่อง

เป็นแผนที่แสดงข้อมูลเฉพาะเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่น แผนที่ท่องเที่ยว
แผนที่แสดงเส้นทางคมนาคม เป็นต้น

แผนที่อ้างอิง

เป็นแผนที่พื้นฐานสำหรับนำไปทำแผนที่ชนิดอื่นๆ
เช่น แผนที่อ้างอิงที่สำคัญ คือ แผนที่ภูมิประเทศ

แผนที่แสดงลักษณะภูมิประเทศของประเทศไทย

สัญลักษณ์และสีที่ปรากฏบนเเผนที่

คำอธิบาย สัญลักษณ์ (legend) เป็นเครื่องหมายที่ใช้แทนสิ่งต่าง ๆ ใน
ภูมิประเทศจริง เพื่อช่วยให้ผู้ใช้สามารถอ่าน และแปลความหมายจากแผนที่ได้
อย่างถูกต้อง ทั้งนี้ในแผนที่จะต้องมีคำอธิบายสัญลักษณ์ประกอบไว้ด้วยเสมอ

สีที่ใช้เป็นมาตรฐานในแผนที่มีทั้งหมด 5 สี คือ
สีดำ ใช้แทนสิ่งต่าง ๆ ที่มนุษย์สร้างขึ้นเช่น วัด โรงเรียน หมู่บ้าน เป็นต้น
สีแดง ใช้แทนถนนและรายละเอียดพิเศษอื่นๆ
สีน้ำเงิน ใช้แทนบริเวณที่เป็นพื้นที่น้ำ เช่น ทะเล มหาสมุทร
สีน้ำตาล ใช้แทนความสูง เช่น เส้นชั้นความสูง เลขกำกับชั้นความสูง
สีเขียว ใช้แทน ที่ราบต่ำ พื้นที่ป่าไม้ พื้นที่การเกษตร
สีเหลือง ใช้แสดงสัญลักษณ์ที่เกี่ยวกับที่ราบสูง

ภาพถ่าย (Photo)

ภาพถ่าย เป็นภาพที่มีข้อมูลลักษณะทางกายภาพของสิ่งต่างๆ ที่
ปรากฏอยู่ในรูปถ่าย เช่น รูปถ่ายภูเขา ทะเล แม่น้ำ น้ำตก ป่าไม้

หรือแหล่งชุมชน ซึ่งรูปถ่ายจะเป็นรูปที่เหมือนจริงกับสิ่งที่ถ่าย

หมู่บ้านคีรีวง อำเภอลานสกา
จังหวัดนครศรีธรรมราช

http://img.painaidii.com/images/20150610_3_143jpg

หมู่บ้านชาวมอแกน
ริมอ่าวบอนใหญ่ หมู่เกาะสุรินทร์

จังหวัดพังงา

https://www.sarakadee.com/2019/02/06-fire/

สะพานมอญ เป็นสะพานข้าม
แม่น้ำซองกาเลีย

ที่ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี
จังหวัดกาญจนบุรี

http://www.thousandreason.com/post10130601031061

ภาพถ่ายทางอากาศ​

ภาพถ่ายแสดงภูมิประเทศบนพื้นผิวโลก ที่ถ่ายภาพจากยานพาหนะ
ที่อยู่บนท้องฟ้า เช่น เครื่องบิน พารามอเตอร์ บอลลูน เป็นต้น

ภาพถ่ายทางดาวเทียม​

ภาพถ่ายพื้นผิวโลกที่บันทึกภาพด้วยระบบบันทึกภาพที่ติดตั้งบน
ดาวเทียม ซึ่งโคจรอยู่นอกโลก

เอกสารอ้างอิง

ณัฐพร ยวงเงิน. (2564). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภูมิศาสตร์
ป.2. กรุงเทพมหานคร : อักษรศิลเจริญทัศน์ อจท.จำกัด.

กมลรัตน์ พูลน้อย. (2562). เครื่องมือบอกตำแหน่ง ป.2.
กลุ่มบูรณาการ (แกนหลักสังคมศึกษาฯ).