กตัญญูร้อยบท ฟ้าดินให้ความสําคัญต่อความกตัญญูเป็นอันดับแรก กตัญญูคําหนึ่ง สามารถนําครอบครัวผาสุกได้ผู้กตัญญูย่อมให้กําเนิดบุตรกตัญญูได้บุตร หลาน ที่กตัญญูย่อมฉลาดปราดเปรื่อง ความกตัญญูเป็นก้าวแรกของมนุษยธรรม ผู้กตัญญูจากโลกนี้ไปย่อมเป็นเทพเจ้า แต่โบราณกาลมาขุนนางส่วนใหญ่ล้วน เป็นลูกกตัญญู ราชาเลือกขุนนางกตัญญูและใสสะอาด ตั้งใจเต็มที่ในการกตัญญู ต่อบุพการี กตัญญุตาธรรมมิใช่เฉพาะเลี้ยงดูด้วยอาหารและอาภรณ์ ความสําคัญ ของกตัญญุตาธรรม คือ ภายในใจกตัญญูต่อท่าน ท่านตําหนิก็ไม่โต้เถียง เสียดาย มนุษย์โลกไม่รู้จักความกตัญญู รู้กลับใจแสดงกตัญญู เบื้องบนจะให้ความเป็น ธรรม เรื่องราวไม่ราบรื่นเพราะอกตัญญู รู้ไหมว่าแท้จริงแล้วกตัญญูสามารถ กําซาบฟ้า กตัญญูล้ําค่าอยู่ที่เชื่อฟังคล้อยตาม ไม่มีอะไรที่แยบยลกว่านี้ 49
กตัญญูไม่แบ่งแยกชายหรือหญิง บุญวาสนาและโภคทรัพย์ล้วนได้จากคําว่า “กตัญญู” ฟ้าเห็นความสําคัญของผู้กตัญญูเป็นพิเศษ ทุกคนย่อมกตัญญูต่อบุพการี ได้กตัญญูเคารพบุพการีดังเช่นเคารพฟ้า บุตรกตัญญูย่อมมีวาจาที่กตเวทีสะใภ้ กตัญญูใบหน้ามีแววกตเวทิตา หากสามารถที่จะกตัญญูต่อพ่อแม่สามีได้ จะถูก ยกย่องเป็นผู้กตัญญูและเป็นทั้งเมธี หญิงดีต้องเรียนรู้กตัญญูก่อน เชื่อฟังสามคล้อยตาม สี่กตัญญูเป็นที่ตั้ง คนในหมู่บ้านเดียวกันย่อมเคารพศรัทธาผู้ที่กตัญญูในบ้านมีความกตัญญูทั้งใหญ่ เล็กล้วนเบิกบานใจ ผู้กตัญญูเจอคนก็ตักเตือนให้กตัญญู ความกตัญญูสามารถแปรเปลี่ยนอุปนิสัยคนและจารีตประเพณีให้งามได้ ชื่อเสียงแห่งความกตัญญูเป็นที่ล่ําลือเมื่อชีวิตยังอยู่ เมื่อสิ้นชีพ กตัญญูมีชื่อเสียง สืบทอดตลอดกาล แรงกตัญญูอันยิ่งใหญ่จัดการเรื่องราวใด ๆ ก็ได้ กตัญญู สามารถกําซาบฟ้าและดิน แนะนําตักเตือนกันด้วยคัมภีร์กตัญญู กตเวทิตา บุพการีและบรรพชน บุพการีให้กําเนิดบุตรเพื่อให้รู้กตัญญู สามารถกตัญญูจึงถือว่าเป็นบุตร ธิดาที่ดีได้ เกิดเป็นคนหากสามารถกตัญญูต่อบุพการีได้ บุตรหลานรุ่นต่อไป ยึดถือตามเป็นแบบอย่าง ยามบุพการียังอยู่แล้วยังไม่รู้จักกตัญญู ไม่กตัญญูแล้ว ขัดสนอย่ากล่าวโทษฟ้า ใบหน้าบุตรกตัญญูมีแววละมุนละม่อม รู้กตัญญูรู้ ปรองดองชีวิตย่อมสงบสุข บุพการียังอยู่กลับไม่รู้จักกตเวที บุพการีพรากจาก ค่อยสํานึกก็สายไป กตัญญูต้องจากใจใช่ภายนอก ประพฤติด้วยกตัญญู 50
สําคัญกว่าการใช้วาจา บุตรกตัญญูพาครอบครัวสมบูรณ์และผาสุก บุตรกตัญญู ปกครองประเทศจะพาประชาให้สุขสันต์ธัญญาหารสมบูรณ์เพราะมีกตเวทิตา เมื่อกตัญญูได้ก็คือกาลแห่งสันติสุข กตัญญูไม่ขึ้นกับความรวยความจน รู้ใจบุพการีจึงถือเป็นบุตรกตัญญูรู้คุณ พี่น้องปรองดองก็คือกตัญญู อดทนและ เสียสละสองคํานําพากตัญญูให้สมบูรณ์ กตัญญูแท้จริงมักเห็นได้ในยามทุกข์ยาก ต่อบุพการีใบหน้าเปี่ยมด้วย ความกตัญญู บุพการียังอยู่พร้อมเป็นกาลเหมาะที่จะกตัญญู กตัญญูรู้สํานึกยิ่ง เมื่อบุพการีหม้ายเดียวดาย รีบเร่งกตัญญูเวลาไม่คอยท่า หน้าที่กตัญญูอยู่ที่เรา อายุยืนยาวอยู่ที่ฟ้า กตัญญูตอนท่านมีชีวิตจึงนับเป็น “กตเวที” เมื่อยามพรากจากจะกตัญญู อาลัยก็เท่านั้น กตัญญูเป็นสมบัติของครอบครัวอันล้ําค่า ผู้กตัญญูนิสัยย่อมอ่อน โยนและอบอุ่น ลูกแพะคุกเข่าดูดนมยังรู้กตัญญู ลูกอีกาก็ยังรู้ย้อนกลับเลี้ยงดู กตัญญูแม่อีกา เป็นคนหากไม่รู้กตัญญูสู้เดรัจฉานไม่ได้น่าสงสาร ความดีทั้งมวล “กตเวที” มาเป็นอันดับแรก พึงรู้คําว่า “กตัญญู” คือ รากฐาน สวดมนต์ไหว้ พระก็นับว่ากตัญญู กตัญญูอาศัยฤทธาพุทธะ หลุดพ้นเก้าชั้น อันกตัญญูช่างยิ่ง ใหญ่นัก แรง กตัญญูช่างมิอาจสิ้น แรงกตัญญูช่างไร้ขอบเขต บทนี้ทุกถ้อยคํามิมีห่างกตัญญู ห่างไกลกตัญญู ความอบอุ่นของ ครอบครัวจะพลิกผัน สวดได้สิบรอบได้กตัญญูพันคําถ้อย สวดได้ร้อยรอบกตัญญู ได้ครบหมื่นคํา พันรอบหมื่นรอบหมั่นสวดท่อง สลายภัยไม่มีเคราะห์ร้อยบท กตเวทิตาคุณ 51
เพลง “ทุกวันเป็นวันของครอบครัว” คงจะไม่มีวันไหน ที่เราจะไม่มีกัน และคงจะไม่มีวันสำคัญ เพียงวันใดวันหนึ่งเหมือนวันวาน เช้าฉันจะมีเธอ และสายเธอก็ยังมีฉัน วันนี้เราจะมีกันและกัน พรุ่งนี้ก็ยังไม่ไปไหน *อยากให้ทุก ๆ วัน เป็นวันของเรา ที่จะไม่มีวันเหงาหรือเศร้าใจ อยากให้ทุก ๆ วัน เป็นวันที่มีความหมาย ที่หัวใจได้มีกันและกัน คงจะไม่มีตอนไหน ที่เราจะสุขไปทุกวัน และคงจะไม่มีเหมือนกัน ที่น้ำตาจะไหลตลอดไป แต่ทุกข์ฉันจะมีเธอ และสุขเมื่อเจอเธอยิ้มได้ พรุ่งนี้ไม่ว่าจะยิ้มหรือร้องไห้เราจะมีกันและกันตลอดไป *,* ให้หัวใจได้มีกันและกัน ให้ทุก ๆ วัน..เป็นวันของครอบครัว 52
ภาพยนตร์ครอบครัว หลานม่า แม่ผู้นี้มีแต่รักแท้ เราคือครอบครัว ชีวิตมหัศจรรย์ ซีเจ7 (2008) มู่หลาน (2020) ยิ้มไว้ก่อนพ่อสอนไว้ 53
ภาพยนตร์ครอบครัว สุสานหิ่งห้อย วันอลวน วิญญาณ วองก้า (2023) เดอะ ครู้ดส์ โมอาน่า (2016) มู่หลาน (1998) 54
กลุ่มที่ / ชื่อ