องค์ประกอบการเขียนเรียงความ 1

การเขยี นเรยี งความ

โดย ครูเจนจริ า



การเขยี นเรียงความ

แบ่งเปน็ ๖ เรอ่ื ง

ตัวอยา่ งเรยี งความ ส่วนประกอบของ
แบบตา่ ง ๆ เรียงความ

สานวนโวหาร การเขยี นเรียงความ โครงเร่อื ง

ทานองการเขียน ความมุ่งหมาย

องคป์ ระกอบของการเขยี นเรียงความ

นักเรยี นเคยเขียนเรียงความหรือไม่
และสว่ นประกอบของเรยี งความมีอะไรบา้ ง

เคยค่ะ ส่วนประกอบมี
คำนำ เน้ือเรื่อง สรุปครับ

๑. สว่ นประกอบของเรียงความ

เรียงความ คือ ขอ้ ควำมหลำยยอ่ หนำ้ ซ่ึงประกอบดว้ ยช่ือเร่ือง
และมีขอ้ ควำมบรรยำยหรืออธิบำยขยำยควำมภำยในขอบเขตของช่ือเรื่อง
เรียงควำมมีลกั ษณะต่ำงกบั ขอ้ ควำมหลำยยอ่ หนำ้ ทว่ั ไปตรงที่
ตอ้ งมีชื่อเรื่อง

เคร่งครัดในกำรแบ่งยอ่ หนำ้ คำนำ ยอ่ หนำ้ เน้ือเร่ือง ยอ่ หนำ้ สรุป

ตอ้ งใชภ้ ำษำระดบั ทำงกำร

๑. ส่วนประกอบของเรยี งความ

ขอ้ ควำมยอ่ หนำ้ ต่ำง ๆ ท่ีประกอบเป็นเรียงควำมแบ่งออกเป็น

ย่อหนา้ คานา อยตู่ น้ ขอ้ ควำม ทำหนำ้ ท่ีนำเร่ือง
ยอ่ หนา้ เนือ้ เร่อื ง ทำหนำ้ ท่ีขยำยใจควำมของเร่ือง
อยถู่ ดั จำก ทำหนำ้ ที่ปิ ดเรื่อง
ยอ่ หนา้ สรุป ยอ่ หนำ้ คำนำ

อยทู่ ำ้ ยขอ้ ควำม

๑. สว่ นประกอบของเรียงความ

ยอ่ หนา้ เนื้อเร่อื ง มีไดห้ ลำยยอ่ หนำ้ แลว้ แต่เน้ือเร่ือง

ประกอบดว้ ย

ยอ่ หน้าเนอื้ เรื่อง
ธรรมดา

ยอ่ หน้าเชื่อมความ ใชส้ ำหรับเช่ือมใจควำมระหวำ่ ง
ยอ่ หนำ้ อื่น

ย่อหน้าบทสนทนา ใชส้ ำหรับเขียนบทสนทนำ

๑. สว่ นประกอบของเรยี งความ

ส่วนประกอบของเรยี งความ

ช่ือเรื่อง
ย่อหน้าคานา

ยอ่ หนำ้ เน้ือเรื่อง
ยอ่ หนำ้ เน้ือเรื่อง
ยอ่ หนำ้ เน้ือเรื่อง

ย่อหน้าสรปุ

เรือ่ งน่ารู้: ความสาคญั ของเรยี งความ

กำรเขียนเรียงควำมมีควำมจำเป็นและสำคญั ต่อกำรเรียนภำษำไทย
เจือ สตะเวทิน ได้กล่ำวถึงควำมสำคัญและควำมสำมำรถในกำรเขียน
เรียงควำมวำ่

กำรเขียนเรียงควำมตอ้ งแสดงปัญญำ ท้งั ปัญญำตนและปัญญำท่ำน
กล่ำวคือ ปัญญำตน ๘๐% ถำ้ ใชป้ ัญญำตนท้งั ๑๐๐% ผูอ้ ่ำนจะรู้สึกว่ำเร่ืองมี
หลกั ฐำนอ่อน เป็นควำมคิดของคนคนเดียว ถำ้ ใชป้ ัญญำท่ำนอำ้ งอิงดว้ ย
จะช่วยให้เรียงควำมมีน้ำหนกั น่ำเชื่อถือ เพรำะไดค้ น้ ควำ้ ไม่ใช่เขียนเองอยำ่ ง
เล่ือนลอย ถือวำ่ ขำดศิลปะ

๑. ส่วนประกอบของเรยี งความ

๑.๑ ชือ่ เรือ่ ง

ในกำรเขียนควำมเรียงทว่ั ไปท้งั ประเภทเรียงควำมและบทควำมจะตอ้ ง
มีช่ือเรื่องหรือหวั ขอ้ เร่ือง ซ่ึงอำจกำหนดไวใ้ หห้ รือผเู้ ขียนคิดต้งั ข้ึนเอง

หลกั การเลือกเรื่อง มีดงั น้ี

๑. เป็นเร่ืองท่ีผเู้ ขียนมีควำมรู้และประสบกำรณ์
มำก่อน

๒. เป็นเรื่องที่ผเู้ ขียนสนใจมำกเป็นพิเศษ

๓. เป็นเร่ืองท่ีทนั สมยั หรือกำลงั อยใู่ นควำม
สนใจของสงั คม

๑. สว่ นประกอบของเรียงความ มีดงั น้ี
๔. ควรเป็นเรื่องเกี่ยวกบั รูปธรรมมำกกวำ่
๑.๑ ชือ่ เร่อื ง นำมธรรม

หลักการเลอื กเรื่อง ๕. ควรเป็นเร่ืองใกลต้ วั มำกกวำ่ เร่ืองไกลตวั

๖. เป็นเร่ืองท่ีคน้ ควำ้ หำขอ้ มูลไดส้ ะดวก
และกวำ้ งขวำง

๗. เป็นเร่ืองที่ผเู้ ขียนสำมำรถแสดงควำมคิดเห็น
ไดก้ วำ้ งขวำง

๑. สว่ นประกอบของเรียงความ

๑.๑ ชือ่ เรือ่ ง

หลกั การเลือกเรอื่ ง มีดงั น้ี

๘. เป็นเรื่องท่ีมีขอบเขตพอสมควร ไม่กวำ้ งหรือแคบเกินไป

อยำ่ ลืมนะคะวำ่ กำรเลือกเรื่องเรียงควำมควรคำนึงถึง
• แหล่งขอ้ มูลท่ีจะไดม้ ำประกอบวำ่ มีพอหรือหำไดง้ ่ำยหรือไม่
• กำรใชส้ ำนวนโวหำรและกลวิธีเรียบเรียงดีเด่นเพียงใด
• ถำ้ ขำดขอ้ เทจ็ จริงท่ีเป็นควำมรู้หรือหลกั ฐำนอำ้ งอิงได้
เรียงควำมน้นั กจ็ ะไม่สมบูรณ์

๑. ส่วนประกอบของเรียงความ

๑.๑ ชื่อเรื่อง

หลกั การเลอื กเร่ือง ควรคำนึงถึงหลกั เกณฑต์ ่อไปน้ี

๑. ชื่อเร่ืองควรเป็นกลุ่มคำหรือประโยค

เพื่อจำกดั ขอบเขตของเร่ืองไดช้ ดั เจน

การตัง้ ชือ่ เร่ืองด้วยคาคาเดยี ว การตัง้ ชอื่ เรอ่ื งด้วยกลุ่มคาหรอื
ไก่ ประโยค

การเลยี้ งไก่อยา่ งประหยดั

เน้ือหำจะกวำ้ งเกินไป อำจเป็นเรื่อง ขอบขำ่ ยของเรื่องจะจำกดั
อะไรกไ็ ดท้ ี่เก่ียวกบั ไก่ และแคบลง

๑. สว่ นประกอบของเรียงความ

๑.๑ ชือ่ เรอ่ื ง

หลกั การเลือกเรือ่ ง ควรคำนึงถึงหลกั เกณฑต์ ่อไปน้ี

๒. ชื่อเร่ืองควรช้ีบอกแนวทำงของเร่ืองวำ่ จะเนน้ หนกั ในทำนองใด จะเป็น
ขอ้ เทจ็ จริง ขอ้ คิดเห็น หรือขอ้ แสดงอำรมณ์หรือควำมรู้สึก

เชน่

ความเปน็ มาของยุวชนทหาร เป็นเร่ืองเก่ียวกบั ขอ้ เทจ็ จริง

เกยี รติภมู ขิ องยวุ ชนทหาร เป็นเร่ืองเก่ียวกบั ขอ้ คิดเห็น

ความประทับใจในวีรกรรมของยุวชนทหาร เป็นเรื่องเกี่ยวกบั ขอ้ แสดงอำรมณ์
ในสงครามมหาเอเชยี บูรพา หรือควำมรู้สึก

๑. ส่วนประกอบของเรียงความ

๑.๑ ช่ือเร่ือง

หลักการเลือกเร่ือง ควรคำนึงถึงหลกั เกณฑต์ อ่ ไปน้ี

๓. ช่ือเรื่องตอ้ งครอบคลุมสำระสำคญั ของเร่ืองให้ไดม้ ำกท่ีสุด

เชน่

เร่ืองป๋ ุยเคมีในดำ้ นส่วนดีและส่วนเสียและ กำรใชป้ ๋ ุยเคมีอยำ่ งมีประสิทธิภำพ
วิธีใชท้ ่ีถูกตอ้ ง
ควรใชช้ ่ือวำ่

เรื่องกำรเลือกต้งั ผวู้ ำ่ รำชกำรจงั หวดั โดยตรง ปัญหำในกำรเลือกต้งั ผวู้ ำ่ รำชกำร
ซ่ึงจะตอ้ งคำนึงถึงสภำพเศรษฐกิจและสงั คม จงั หวดั โดยตรง หรือ อุปสรรคใน

ที่แตกต่ำงกนั ของแตล่ ะจงั หวดั กำรเลือกต้งั ผวู้ ำ่ รำชกำรจงั หวดั
ควรใชช้ ่ือวำ่ โดยตรง

๔. ชื่อเรื่องควรใชถ้ อ้ ยคำสำนวนภำษำที่กระชบั รัดกมุ และเขำ้ ใจง่ำย

เกมพจิ ารณาช่อื เร่อื ง

การปลกู พชื หมนุ เวียน

ขอ้ เท็จจริง

เกมพิจารณาชอ่ื เร่ือง

สื่อมวลชนในสายตาของขา้ พเจา้

ขอ้ คิดเหน็

เกมพิจารณาชื่อเรอื่ ง

ความสะเทอื นใจเม่ือไปเที่ยวกรุงเก่า

ขอ้ แสดงอารมณห์ รอื ความรู้สึก

เกมพิจารณาช่อื เรอื่ ง

อุบัตเิ หตบุ นทอ้ งถนน

ขอ้ เท็จจริง

เกมพิจารณาช่อื เรื่อง

โทษจากสอื่ ออนไลน์

ข้อคิดเหน็

กิจกรรมชวนคดิ

ให้นักเรียนตั้งชื่อเร่ืองเรียงความในเร่ืองที่นักเรียนสนใจจากน้ัน
พิจารณาว่าช่ือเรื่องที่นักเรียนต้ังนั้นเน้นหนักในทานองใด (ข้อเท็จจริง
ขอ้ คดิ เห็น หรือขอ้ แสดงอารมณ์หรือความรู้สึก)

สรปุ ความรู้

สว่ นประกอบของเรียงความ

ย่อหนา้ คานา ย่อหนา้ เน้ือเร่ือง ยอ่ หน้าสรุป
ยอ่ หนำ้ เน้ือเร่ือง
ยอ่ หนำ้ เน้ือเร่ือง
ยอ่ หนำ้ เน้ือเร่ือง

สรปุ ความรู้

หลักการเลอื กเรอื่ ง ช่อื เรื่องของ หลกั การตัง้ ช่ือเรอื่ ง
เรยี งความ

มีดงั น้ี มีดงั น้ี
๑. เรื่องที่ผเู้ ขียนมีควำมรู้และประสบกำรณ์ ๑. ช่ือเรื่องควรเป็นกลุ่มคำหรือประโยค

๒. เร่ืองท่ีผเู้ ขียนสนใจมำกเป็นพิเศษ ๒. ชื่อเรื่องควรช้ีบอกแนวทำงของเรื่องวำ่

๓. เร่ืองที่ทนั สมยั หรือกำลงั อยใู่ นควำมสนใจของสงั คม จะเนน้ หนกั ในทำนองใด

๔. เรื่องเก่ียวกบั รูปธรรม ๓. ชื่อเร่ืองตอ้ งครอบคลุมสำระสำคญั ของ
๕. เร่ืองใกลต้ วั เร่ืองใหไ้ ดม้ ำกท่ีสุด

๖. เร่ืองที่คน้ ควำ้ ขอ้ มูลไดส้ ะดวกและกวำ้ งขวำง ๔. ชื่อเร่ืองควรใชถ้ อ้ ยคำสำนวนภำษำ
๗. เรื่องท่ีสำมำรถแสดงควำมคิดเห็นไดก้ วำ้ งขวำง ท่ีกระชบั รัดกมุ และเขำ้ ใจง่ำย

๘. เร่ืองที่มีขอบเขตพอสมควร

แบบฝึกหัดใบงานท่ี ๒๒

เรอ่ื ง องคป์ ระกอบของเรียงความ
คาชี้แจง : ใหน้ กั เรียนสรุปองคป์ ระกอบของกำรเขียนเรียงควำมตำมเน้ือหำท่ีไดเ้ รียนรู้ พอสงั เขป