แผนพัฒนาจงั หวัดสระบุรี
(พ.ศ. 2561 – 2564)
รอง
สำนักงำนจงั หวัดสระบุรี
โทร/โทรสำร 0-3621-1679
ตุลำคม 2559
คำนำ
รัฐธรรมนญู พ.ศ. 2550 มาตรา 77 “สนับสนนุ ให้จงั หวดั เป็นตัวแทนของรัฐในการจัดทา
แผนพัฒนาจังหวัดโดยให้มีงบประมาณเพื่อดาเนินการให้เป็นไปตามแผนดังกล่าว” และ พ.ร.บ. ระเบียบ
บริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับท่ี 7) พ.ศ.2550 มาตรา 52 วรรคสาม กาหนดว่า “เพ่ือประโยชน์ในการ
บรหิ ารงานแบบบูรณาการในจงั หวดั หรอื กลุ่มจังหวัด ให้จังหวัดหรือกลุ่มจังหวัดย่ืนคาขอจัดต้ังงบประมาณได้
ในกรณีน้ีให้ถือว่าจังหวัดหรือกลุ่มจังหวัดเป็นส่วนราชการตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ ” และ
มาตรา 53/1 “ให้จังหวัดจัดทาแผนพัฒนาจังหวัดให้สอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
ในระดับชาตแิ ละความต้องการของประชาชนในท้องถิ่นในจังหวัด” ทั้งน้ี การกาหนดกรอบ หลักเกณฑ์ และ
วิธีการจัดทาแผนพัฒนาจงั หวดั และกลมุ่ จงั หวัด ใหเ้ ป็นไปตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการบริหารงานจังหวัดและ
กล่มุ จงั หวัดแบบบรู ณาการ พ.ศ. 2551 โดยท่ีพระราชกฤษฎีกาฉบับดังกล่าว (มาตรา 18) กาหนดให้ ก.บ.จ.
ดาเนินการจัดทาแผนพัฒนาจังหวัด โดยคานึงถึงความต้องการและศักยภาพของประชาชนในท้องถ่ินในจังหวัด
รวมถึงความพร้อมของภาครัฐ และภาคธุรกิจเอกชน และยุทธศาสตร์ระดับชาติ, มาตรา 19 ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด
จัดให้มีการประชุมปรึกษาหารือร่วมกันเพื่อรับฟังความคิดเห็นเก่ียวกับแผนพัฒนาจังหวัดท่ี ก.บ.จ. จัดทาตาม
มาตรา 18
แผนพัฒนาจังหวัดสระบุรี (พ.ศ. 2561 - 2564) ฉบับน้ี ได้ผ่านกระบวนการจัดทาโดย
คณะกรรมการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ (ก.บ.จ.) คณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชน
เพื่อแกไ้ ขปญั หาทางเศรษฐกจิ จงั หวัด (กรอ.) คณะอนกุ รรมการจัดทาแผนงานด้านความมัน่ คงจงั หวัด ร่วมกันระดม
ความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน และผ่านการจัดประชุมปรึกษาหารือตามมาตรา 19 โดยแผนดังกล่าว
มสี าระสาคญั บนพื้นฐานของความสอดคลอ้ งกับแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสังคมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 11 นโยบายสาคัญ
ของรัฐบาล แผนพัฒนาประเทศ แผนพัฒนาภาคกลาง แผนพัฒนากลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนบน 1 ตลอดจน
ปัญหา/ความต้องการของพ้ืนที่ จังหวัดสระบุรีจึงหวังเป็นอย่างย่ิงว่าส่วนราชการ/หน่วยงาน อาเภอ
องค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ และองค์กรภาคเอกชน จะบูรณาการการทางานร่วมกันเพื่อผลักดันให้การดาเนินงาน
ตามแผนพัฒนาจังหวัดสระบรุ ี บรรลเุ ปา้ หมายอยา่ งเป็นรูปธรรมเพอื่ ประโยชน์สุขของประชาชนชาวสระบุรสี ืบไป
จงั หวดั สระบรุ ี
ตุลาคม 2559
สารบัญ หนา้
สว่ นที่ ๑. ขอ้ มลู พนื้ ฐานทัว่ ไป 1
๑.๑ ความเปน็ มา 1
๑.๒ ลกั ษณะทางกายภาพ 1
๑.๓ เขตการปกครองและการเมือง 2
๑.๔ ข้อมูลเศรษฐกิจ 4
๑.๕ ลักษณะทางสงั คม 2๐
๑.๖ สภาพทางสังคม 28
๑.๗ ทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อม 30
๑.๘ ระบบบริการพื้นฐาน 52
๑.๙ การทอ่ งเที่ยว 5๕
1.10 ข้อมูลสรปุ ผลการดาเนินการตามแผนฯ 6๑
ส่วนท่ี ๒. การวเิ คราะห์สภาพแวดล้อมจังหวดั สระบรุ ี ๖๗
๒.๑ ขอ้ มลู การวเิ คราะห์ศกั ยภาพ ๖๘
สว่ นที่ ๓. ยุทธศาสตร์การพฒั นาจงั หวดั สระบรุ ี ๑๐๖
3.1 วิสัยทัศน์ ๑๐๖
3.2 พนั ธกจิ ๑๐๖
3.3 เปา้ ประสงคใ์ นภาพรวมของจงั หวัดสระบรุ ี ๑๐๖
3.4 ประเด็นยทุ ธศาสตร์ ๑๐๖
3.5 ประเด็นยทุ ธศาสตร์ เปา้ ประสงค์ กุลยุทธ์ และตัวช้วี ดั ๑๐๖
3.6 จดุ เน้นท่ีสาคัญในการพฒั นาจงั หวดั สระบุรี ๑๐๙
ส่วนที่ 4. สรปุ ข้อมลู แผนพฒั นาจังหวดั สระบุรี (พ.ศ. 2561-2564) ๑11
4.1 การแปลงยุทธศาสตร์ไปสู่การปฏบิ ตั ิ โดยใช้ Value Chain 113
4.2 ยทุ ธศาสตร์การพฒั นาจังหวดั สระบุรี 4 ปี (พ.ศ. 2561-2564) ๑1๙
ภาพรวม (ประเด็นยุทธศาสตร์ – เปา้ ประสงค์ – ตวั ชวี้ ัด – เปา้ หมาย 4 ปี
– กลยทุ ธ์)
4.3 บัญชีโครงการภายใตแ้ ผนพฒั นาจังหวัด 4 ปี ๑21
(พ.ศ. 2561 – 2564)
4.3.1 สรปุ บญั ชีงบหนา้ จานวนโครงการ/วงเงนิ งบประมาณตาม ๑22
แผนพัฒนาจงั หวดั ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 - 2564
(แยกตามแหลง่ งบประมาณ/รายประเดน็ ยุทธศาสตร์)
4.3.2 สรปุ บญั ชีงบหนา้ จานวนโครงการ/วงเงินงบประมาณตาม ๑26
แผนพัฒนาจังหวดั ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 - 2564
(แยกตามแหลง่ งบประมาณ/รายประเด็นยุทธศาสตร)์
1) งบประมาณจังหวัด (แยกรายประเด็นยุทธศาสตร)์
ประเดน็ ยุทธศาสตร์ที่ 1 : สง่ เสรมิ การค้าการลงทุน ๑27
และ การทอ่ งเท่ียวในอุตสาหกรรมท่เี ป็นมิตรกับส่ิงแวดล้อม
ประเดน็ ยุทธศาสตร์ท่ี 2 : สง่ เสรมิ ขีดความสามารถใน ๑54
การแข่งขนั กระบวนการผลิตสนิ คา้ และบริการสู่มาตรฐานสากล
ประเดน็ ยุทธศาสตร์ท่ี 3 : เสรมิ สรา้ งความมนั่ คงและ ๑63
สงั คมคณุ ภาพตามวิถีภูมปิ ัญญาไทย
ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์ที่ 4 : เสรมิ สรา้ งระบบบริการสาธารณะ ๑63
ตามหลักธรรมาภิบาลและมีคุณภาพมาตรฐาน
2) งบปกติ (Function) ๑81
3) งบประมาณองคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ ๑87
4) งบประมาณจากภาคเอกชน/แหลง่ อื่น ๑92
4.4 โครงการแบบย่อ (Project Idea) ๑97
(แยกรายประเด็นยุทธศาสตร)์
ประเด็นยุทธศาสตร์ท่ี 1 : สง่ เสรมิ การคา้ การลงทุน ๑98
และ การท่องเทีย่ วในอุตสาหกรรมที่เป็นมิตรกบั ส่ิงแวดล้อม
ประเด็นยทุ ธศาสตร์ท่ี 2 : ส่งเสริมขีดความสามารถใน 267
การแขง่ ขนั กระบวนการผลติ สินค้าและบรกิ ารสู่มาตรฐานสากล
ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 3 : เสรมิ สร้างความมนั่ คงและ 294
สงั คมคุณภาพตามวถิ ภี ูมิปญั ญาไทย
ประเด็นยทุ ธศาสตร์ที่ 4 : เสรมิ สร้างระบบบริการสาธารณะ 335
ตามหลักธรรมาภบิ าลและมคี ุณภาพมาตรฐาน
ภาคผนวก รายงานตรวจสอบการดาเนินการตามพระราชบญั ญัตวิ า่ ด้วยการบรหิ ารงานจังหวดั
และกลุม่ จงั หวดั แบบบรู ณาการ พ.ศ. 2561 จงั หวดั สระบุรี
สารบัญตาราง
หน้า
ตารางท่ี 1 การแบง่ เขตการปกครอง เขตพืน้ ทก่ี ารปกครอง 2
ตารางที่ 2 จานวนประชากรแยกเพศ รายอาเภอตามจานวนประชากรปี 2558 3
ตารางท่ี 3 สาขาการผลิต 5
ตารางท่ี 4 ผลติ ภัณฑม์ วลรวมจงั หวัด (GPP) 16 สาขา 5
ตารางท่ี 5 การเงนิ การคลงั 6
ตารางท่ี 6 เงินฝากและสินเช่อื 6
ตารางที่ 7 แสดงสถติ ิผลการจดั เกบ็ ภาษอี ากร 7
ตารางที่ 8 แสดงสถิตผิ ลการจดั เก็บภาษอี ากร รายพ้นื ท่ีสาขา 8
ตารางที่ 9 ขอ้ มูลและสถิตจิ านวนโรงงานอุตสาหกรรมในจังหวดั สระบรุ ี ๙
ตารางที่ 10 ขอ้ มูลเปรียบเทียบยอ้ นหลัง 1 ม.ค. ๒๕๕๔ – ๓๑ ธ.ค. ๒๕๕๘ ๙
ตารางท่ี 11 จานวนนิติบคุ คลทค่ี งอยู่ 1๐
ตารางท่ี 12 จานวนนิตบิ คุ คลทต่ี งั้ ใหม่ 1๑
ตารางท่ี 13 ตารางแสดงวสิ าหกจิ ชุมชนที่ขนึ้ ทะเบียนแลว้ โดยจาแนกเปน็ อาเภอดังนี้ 1๑
ตารางท่ี 14 พืน้ ท่ีปลูกข้าวนาปแี ละผลผลติ เฉลย่ี 1๕
ตารางที่ 15 พน้ื ทป่ี ลูกข้าวนาปรงั และผลผลิตเฉล่ยี 1๕
ตารางที่ 16 พื้นท่ปี ลูกมันสาปะหลงั และผลผลิตเฉล่ีย 1๕
ตารางที่ 17 พน้ื ทป่ี ลูกขา้ วโพดเลย้ี งสตั ว์และผลผลิตเฉล่ีย 1๕
ตารางท่ี 18 พื้นทป่ี ลูกอ้อยโรงงานและผลผลติ เฉลีย่ 1๖
ตารางที่ 19 สหกรณก์ ารเกษตร การรวมกลุ่ม แหล่งเงนิ ทุนในท้องถิ่น 1๗
ตารางท่ี 20 ข้อมูลกลุ่มเกษตรกร 1๗
ตารางที่ 21 การกสิกรรม 1๗
ตารางที่ 22 พนื้ ที่เพาะปลูกและพนื้ ที่ผลติ พืชเศรษฐกจิ 1๘
ตารางท่ี 23 แสดงจานวนสัตว์เศรษฐกิจของจังหวัดสระบุรี ๑๙
ตารางท่ี 24 ตารางแสดงจานวนพนั ธป์ุ ลา ผลผลิตและพนื้ ท่ีเพาะเล้ยี ง 2๐
ตารางท่ี 25 อาชญากรรม 2๐
ตารางท่ี 26 ตารางแสดงจานวนสถานศึกษาแยกตามสงั กัดรายอาเภอ 2๑
ตารางที่ 27 แสดงจานวนนกั เรยี นครแู ละห้องเรยี น 2๑
ตารางท่ี 28 ข้อมูลการนบั ถือศาสนาพทุ ธ ๒๓
ตารางที่ 29 รอ้ ยละของตัวชว้ี ัดที่ตกเกณฑ์ 5 ลาดบั แรก เรียงลาดบั จากมากไปหาน้อย ๒8
ตารางท่ี 30 ครัวเรือนที่มีรายได้ต่ากวา่ 30,000 บาทตอ่ ปี/คน ๒๙
ตารางท่ี 31 ครัวเรอื นท่ีมีรายได้ต่ากวา่ 35,000 บาทตอ่ ปี/คน ๒๙
ตารางท่ี 32 แสดงค่าเฉลย่ี คุณภาพนา้ ทส่ี าคญั และบรเิ วณทีม่ ปี ญั หาคุณภาพนา้ ของแม่น้าป่าสัก 3๕
ตารางที่ 33 ขอ้ มูลคณุ ภาพอากาศ ปี 2550 – 255๘ ๓๗
ตารางที่ 34 ระดบั เสยี งรายปีในพนื้ ทจ่ี ังหวัดสระบรุ ี ปี 255๖ 4๐
ตารางท่ี 35 ระดบั เสียงรายเดือนในพนื้ ท่ีจังหวัดสระบรุ ี ปี 255๖ ประเภทพืน้ ท่รี มิ ถนน 4๐
ตารางที่ 36 ระดบั เสยี งรายเดอื นในพน้ื ท่จี งั หวัดสระบรุ ี ปี 255๖ ประเภทพน้ื ที่ท่ัวไป 4๑
สารบัญตาราง (ตอ่ )
หน้า
ตารางท่ี 37 ระดับเสยี งรายเดอื นในพน้ื ที่จงั หวดั สระบรุ ี ปี 255๗ ประเภทพืน้ ทร่ี มิ ถนน 4๒
ตารางท่ี 38 ระดับเสยี งรายปี ๒๕๕๗ ประเภทพน้ื ที่ทั่วไป ณ สถานีดบั เพลงิ เขาน้อย 4๓
อ.เมอื งสระบรุ ี จ.สระบุรี
ตารางท่ี 39 ปริมาณขยะที่เกิดข้นึ กบั จานวนประชากรในเขตองค์กรการปกครองส่วนท้องถ่นิ 4๕
จังหวดั สระบรุ ี
ตารางท่ี 40 การบรหิ ารจดั การขยะมูลฝอยในจงั หวดั สระบุรี ๔๙
ตารางท่ี 41 พื้นที่ขนาดการเกดิ ขยะสะสมในจังหวดั สระบุรี 5๑
ตารางท่ี 42 เส้นทางเดนิ รถท่ีเกี่ยวข้องกบั จงั หวดั สระบุรี 5๓
ตารางท่ี 43 จานวนผูใ้ ช้นา้ ประปาของการประปาสว่ นภูมิภาค ในปีงบประมาณ พ.ศ.2556 5๓
ตารางที่ 44 ปริมาณการจา่ ยน้าประปาและมีรายไดจ้ ากการจาหน่ายน้าประปา 5๔
ปงี บประมาณ พ.ศ.2555 (ตุลาคม 2554 – กนั ยายน 2555)
ตารางท่ี 45 การพฒั นาระบบการตดิ ต่อสอื่ สารทางด้านโทรคมนาคมอย่างต่อเนื่อง 5๔
ตารางท่ี 46 โครงการหนึง่ ตาบล หนงึ่ ผลติ ภณั ฑ์ (OTOP) ของจงั หวดั สระบรุ ี ๖๑
ตารางที่ 47 แผนพัฒนาที่เกี่ยวขอ้ งใหเ้ กิดผลสมั ฤทธิ์ในทางปฏิบัติ 65
ตารางที่ 48 ผลการดาเนนิ งานโครงการพฒั นาจังหวดั สระบุรใี นภาพรวมทัง้ 4 ประเดน็ ยุทธศาสตร์ 6๖
ตารางท่ี 49 แสดงพ้นื ทเี่ พาะปลกู พืชเศรษฐกจิ ท่ีสาคัญ เปรยี บเทยี บตามปี พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๗ 70
ตารางท่ี 50 พืน้ ท่ีปลูกขา้ วนาปีและผลผลิตเฉลี่ย พ.ศ. ๒๕๕๔ – ๒๕๕๘ 7๑
ตารางที่ 51 พื้นท่ปี ลูกข้าวนาปรงั และผลผลติ เฉลี่ย พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๘ 7๒
ตารางท่ี 52 พ้นื ท่ีปลูกมันสาปะหลัง และผลผลติ เฉลี่ย พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๘ 7๒
ตารางที่ 53 พ้ืนท่ีปลูกข้าวโพดเล้ียงสตั ว์ และผลผลิตเฉลยี่ พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๘ ๗๓
ตารางท่ี 54 พื้นท่ปี ลูกอ้อยโรงงาน และผลผลติ เฉล่ีย พ.ศ. ๒๕๕๖ – ๒๕๕๘ ๗๓
ตารางท่ี 55 แสดงจานวนโรงงาน จานวนเงนิ ลงทนุ คนงาน และเคร่อื งจกั ร ๗๔
เปรยี บเทยี บปี พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๗
ตารางท่ี 56 แสดงรายไดจ้ ากการทอ่ งเทียวในจงั หวัดสระบุรี ๗6
ตารางที่ 5๗ การพิจารณากลุ่มความผดิ ในรอบปี พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๗ ๗๘
ตารางท่ี ๕๘ สรุปประเด็นปญั หาและความต้องการของประชาชนภายใต้แผนพัฒนาอาเภอ ๘๐
ตารางที่ ๕๙ แสดงอตั ราการขยายตัวของ GPP ในปี พ.ศ. ๒๕๕๗ – ๒๕๖๐ ๑๐๐
ตารางท่ี ๖๐ ตัวช้ีวดั และค่าเป้าหมายการพฒั นา (KPI / Targets) ๑๐๘
สารบญั แผนภมู ิ
หนา้
แผนภมู ทิ ี่ 1 ผลติ ภณั ฑ์มวลรวมของจังหวัดสระบรุ ี GPP ปี 255๗ 4
แผนภมู ทิ ี่ 2 แสดงพน้ื ท่ีทใี่ ชท้ าการเกษตรในจงั หวดั สระบรุ ี 1๖
แผนภูมทิ ี่ 3 แสดงการใชพ้ น้ื ทด่ี า้ นการเกษตรกรรมในจงั หวดั สระบรุ ี 1๖
แผนภูมิที่ 4 พน้ื ท่ีเพาะปลูกและผลผลติ พืชเศรษฐกิจทส่ี าคัญ ๑๘
แผนภมู ทิ ี่ 5 แสดงค่าเฉล่ยี รายเดือนของปรมิ าณฝุ่นละอองขนาดเลก็ บรเิ วณสถานีตารวจภูธร ๓๗
หนา้ พระลาน ปี พ.ศ. ๒๕๕๐ – ๒๕๕๘
แผนภมู ิที่ 6 แสดงคา่ เฉลี่ยรายเดอื นของปรมิ าณฝนุ่ ละอองขนาดเล็ก บริเวณสถานดี ับเพลิง ๓๘
เขาน้อย ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ – ๒๕๕๘
แผนภูมิที่ 7 แสดงค่าเฉล่ียรายปี ของปริมาณฝุ่นละอองขนาดเลก็ ในพน้ื ท่ตี าบลหน้าพระลาน ๓๘
แผนภมู ิที่ 8 แสดงระดบั เสียงรายเดือน ปี 2556 ประเภทพนื้ ทีร่ มิ ถนน บริเวณสถานตี ารวจ 4๒
ภธู รหน้าพระลาน
แผนภูมิที่ 9 แสดงระดับเสยี งรายเดอื น ปี 2556 ประเภทพน้ื ที่ริมถนน บรเิ วณสถานีดบั เพลิง ๔๒
เขานอ้ ย
แผนภูมทิ ี่ 10 แสดงระดบั เสียงรายเดือนปี 2557 ประเภทพ้ืนที่รมิ ถนน 44
ณ สถานตี ารวจภธู รหน้าพระลาน อาเภอเฉลิมพระเกยี รติ จังหวดั สระบรุ ี
แผนภมู ทิ ่ี 11 แสดงระดับเสียงรายเดือนปี 2557 ประเภทพ้นื ทีท่ วั่ ไป ณ สถานดี บั เพลงิ เขานอ้ ย 44
อาเภอเมืองสระบรุ ี จงั หวัดสระบุรี
แผนภูมทิ ่ี 12 โครงสรา้ งการผลิตภัณฑม์ วลรวม จงั หวัดสระบุรี ปี 255๗ ๖๘
แผนภูมิท่ี 13 แสดงผลิตภณั ฑม์ วลรวมจงั หวดั ต่อหัว ๖๙
แผนภมู ทิ ี่ 14 โครงสร้างเศรษฐกิจของจงั หวดั สระบุรี ๖๙
แผนภมู ทิ ่ี 15 แสดงผลผลิตพชื เศรษฐกจิ ทส่ี าคัญ 7๐
แผนภูมิท่ี 16 แสดงพน้ื ท่ีที่ใชใ้ นการปลูกพืชเศรษฐกิจ ๗๐
แผนภมู ิที่ 17 จานวนโรงงาน 7๑
แผนภูมิท่ี 18 แสดงพน้ื ท่ีการปลูกข้าวนาปี และผลผลติ ทไ่ี ด้ 7๑
แผนภมู ิท่ี 19 แสดงพื้นท่ีปลูกข้าวนาปรงั และผลผลติ เฉล่ยี 7๒
แผนภูมิท่ี 20 แสดงพ้นื ที่ปลูกมนั สาปะหลัง และผลผลติ เฉลย่ี 7๒
แผนภูมทิ ี่ 21 แสดงพน้ื ทป่ี ลูกขา้ วโพดเลย้ี งสตั ว์ และผลผลติ เฉล่ยี 73
แผนภูมทิ ่ี 22 แสดงพน้ื ทป่ี ลูกอ้อยโรงงาน และผลผลิตเฉลี่ย 73
แผนภูมทิ ี่ 23 จานวนเงนิ ลงทนุ 74
แผนภมู ิที่ 24 จานวนคนงาน 7๕
แผนภูมทิ ่ี 25 เครือ่ งจกั ร ๗๕
แผนภมู ิท่ี 26 รายไดจ้ ากการทอ่ งเทย่ี วในจงั หวัดสระบุรี ๗6
แผนภมู ิท่ี 27 จานวนแหลง่ ทอ่ งเทย่ี วท่สี าคัญในจังหวัดสระบรุ ี ๗๗
แผนภูมทิ ่ี ๒8 แสดงการเกิด (คด)ี ในปี พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๗ ๗๙
แผนภมู ทิ ี่ ๒9 แสดงการจบั (คดี) ในปี พ.ศ. ๒๕๕๕ – ๒๕๕๗ ๗๙
สารบัญรปู ภาพ หนา้
1
ภาพที่ 1 แสดงท่ีตง้ั อาณาเขต ๓๙
ภาพที่ 2 สถานีตรวจวัดคณุ ภาพอากาศ ณ สถานตี ารวจภูธรหนา้ พระลาน ๓๙
ภาพท่ี 3 สถานตี รวจวดั คณุ ภาพอากาศ ณ สถานเี ขาน้อย ๕๕
ภาพที่ 4 แหลง่ ท่องเท่ยี วจังหวัดสระบุรี ๕๙
ภาพท่ี 5 ศนู ย์การทหารม้า ค่ายอดิศร ๖๗
ภาพท่ี 6 สรุปกรอบแนวคิดท่ีใช้ในการจัดทาแผนพฒั นาจังหวัด พ.ศ.25๖๑ – 256๔ ๙๙
ภาพท่ี 7 การวิเคราะห์ประเด็นปญั หาทเ่ี ชอ่ื มโยงกับกรอบทิศทางการพฒั นาประเทศ 4 มิติ 9๙
ภาพที่ 8 ตัวช้วี ัดการพัฒนา จังหวัดสระบุรี ๑๐๓
ภาพท่ี 9 เส้นทางตามแนวระเบยี งเศรษฐกิจในอนภุ มู ภิ าคลุ่มแมน่ ้าโขง 10๙
ภาพท่ี 10 การกาหนดตาแหนง่ จดุ ยนื ทางยุทธศาสตร์ (Positioning) ๑๑๐
ภาพท่ี 11 แสดงยทุ ธศาสตร์การพัฒนาจงั หวดั สระบรุ ี พ.ศ.25๖๑ – 256๔
สว่ นท่ี 1
ข้อมูลสภาพท่ัวไปของจังหวดั
สว่ นที่ ๑
ขอ้ มูลพน้ื ฐานทวั่ ไป
๑.๑ ความเป็นมา
จั งหวั ดสระบุ รี ต้ั งอยู่ ภาคกลางของประเทศไทยซ่ึ งต้ั งอยู่ ทางทิ ศตะวั นออกเฉี ยงเหนื อ ข อง
กรุงเทพมหานคร ละติจูดที่ 14 องศา 31 ลิปดา 43.59439 ฟิลิปดาเหนือกับลองติจูดที่ 100 องศา
54 ลิปดา 35.58478 ฟิลิปดาตะวนั ออก อยหู่ า่ งจากกรงุ เทพมหานครตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1
(ถนนพหลโยธิน) ระยะทางประมาณ 108 กิโลเมตร (อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ-ศาลากลางจังหวัด) และตามทาง
รถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือระยะทางประมาณ 113 กิโลเมตรและตามแม่น้าเจ้าพระยาแยกเข้า
แม่น้าป่าสักประมาณ 165 กิโลเมตร เน้ือที่จังหวัดสระบุรีมีเน้ือที่ทั้งหมด 3,576,486 ตารางกิโลเมตร หรือ
ประมาณ 2,235,304 ไร่ คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.70 ของพนื้ ทปี่ ระเทศ
๑.๒ ลกั ษณะทางกายภาพ
อาณาเขตจังหวัดสระบุรีมอี าณาเขตติดต่อกบั จงั หวดั ใกล้เคยี งดังน้ี
ทิศเหนือ ตดิ ต่อกับอ้าเภอเมืองลพบุรีอา้ เภอชยั บาดาลและอา้ เภอพัฒนานิคม
จงั หวัดลพบุรี
ทศิ ตะวันออก ตดิ ตอ่ กบั อา้ เภอปากช่องอ้าเภอสคี ิ้วจังหวัดนครราชสมี า
และอ้าเภอบา้ นนาจงั หวัดนครนายก
ทิศใต้ ติดตอ่ กับอ้าเภอหนองเสือจงั หวดั ปทมุ ธานี
และอ้าเภอวงั นอ้ ย อ้าเภออทุ ัยจังหวดั พระนครศรีอยุธยา
ทศิ ตะวันตก ตดิ ต่อกบั อ้าเภอภาชอี า้ เภอท่าเรอื จงั หวัดพระนครศรอี ยุธยา
และอ้าเภอเมอื งลพบุรีจังหวัดลพบรุ ี
รปู ภาพท่ี 1 แสดงทต่ี ง้ั และอาณาเขต
2
ลกั ษณะภมู ิประเทศ
พ้ืนท่ีจังหวัดสระบุรีเป็นส่วนหน่ึงของบริเวณลุ่มน้าท่ีราบลุ่มภาคกลางรวมกับอีกส่วนหนึ่งของทิวเขา
ดงพญาเยน็ สภาพภมู ิประเทศโดยท่ัวไปมีลักษณะแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด 3 ลักษณะ คือบริเวณท่ีราบลุ่ม
บรเิ วณเขาหยอ่ มหรอื เขาเตย้ี และบรเิ วณเขาสงู
ลกั ษณะดิน
โดยท่วั ไปพบดินเหนียวดินเหนียวปนทรายแป้งที่มีการระบายน้าเลวหรือค่อนข้างเลวใช้ท้านาปลูกข้าว
บางแห่งมีชั้นของสารจาไรไซท์อยู่ต้ืนมีปฏิกิริยาเป็นกรดซึ่งเป็นพิษต่อข้าวบางแห่งอาจมีน้าท่วมท้าให้ ผลผลิต
สูญเสียส้าหรับดินเหนียวท่ีมีการระบายน้าดีและมีความลาดชันใช้ส้าหรับปลูกพืชไร่และไม้ผลบางแห่งพบชั้น
กรวดหนาแน่นอยู่ตืน้ และบางแห่งถูกกดั กรอ่ นสว่ นทีม่ คี วามลาดชันสูงๆจะเป็นภูเขาบางแห่งพบ ช้ันหินพ้ืนอยู่
ต้นื ซ่งึ ใชเ้ ป็นทีป่ ่า
ลักษณะภูมิอากาศ
จังหวัดสระบุรีเป็นจังหวัดท่ีมีลักษณะอากาศแบบฝนเมืองร้อนเฉพาะฤดู (Tropical Aavanna
Climate, Aw) ระบบจ้าแนกประเภทภมู ิอากาศของ Koppen ซง่ึ ลักษณะภมู อิ ากาศแบบนี้จะมีฝนน้อยแห้งแล้ง
ในฤดหู นาว และอุณหภมู ิคอ่ นข้างสูงในฤดรู ้อนและค่อนข้างจะหนาวเย็นในฤดหู นาว และมีฝนตกชุกในช่วงเดือน
พฤษภาคม ถงึ เดือนตลุ าคม
อณุ หภมู ิ
จงั หวัดสระบุรีเป็นจังหวัดในภาคกลางและอยู่ลึกเข้ามาในแผ่นดินปกติมีอุณหภูมิค่อนข้างสูงจึงท้า
ให้อากาศร้อนอบอ้าวในฤดูร้อนส่วนในฤดูหนาวไม่หนาวจัดโดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปี 28-29 องศาเซลเซียส
อุณหภูมิสูงสุดเฉล่ีย 33-34 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิต่้าสุดเฉลี่ย 23-24 องศาเซลเซียส
เดือนเมษายนเปน็ เดือนที่มอี ากาศร้อนจัดทส่ี ดุ ในรอบปีส่วนฤดูหนาวอากาศจะหนาวทีส่ ดุ ในเดือนมกราคม
ฝน
ซึง่ ฝนทเี่ กดิ ข้ึนในจังหวัดสระบุรีส่วนใหญ่เป็นฝนจากอิทธิพลของมรสุมตะวันตกเฉียงใต้และร่องความกดอากาศ
ต้่าที่พัดผ่านประเทศไทยตอนบนเกือบตลอดช่วงฤดูฝนโดยตลอดทั้งปี มีจ้านวนวันฝนตกเฉลี่ยประมาณ
70-90 วัน นอกจากน้ีในบางปีอาจมีพายุดีเปรสช่ันเคล่ือนผ่านเข้ามาในบริเวณจังหวัดสระบุรีหรือจังหวัด
ใกล้เคยี งท้าใหม้ ีฝนตกเพ่ิมขึน้ ไดอ้ ีก
๑.๓ เขตการปกครอง และการเมือง
1) เขตการปกครอง แบ่งออกเป็น 13 อ้าเภอ 111 ต้าบล 973 หมู่บ้าน (หมู่บ้าน
อพป. 158 หมู่บ้าน) 1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด 4 เทศบาลเมือง 34 เทศบาลต้าบล 70 องค์การ
บริหารสว่ นตา้ บล
ตารางที่ 1 การแบง่ เขตการปกครอง เขตพืน้ ทก่ี ารปกครองในเขตเทศบาลและอ้าเภอ ปี 2558
อ้าเภอ เนื้อท(ี่ ตร.กม.) ต้าบล หมบู่ ้าน อบจ. เทศบาลเมอื ง เทศบาลตา้ บล อบต.
1.เมืองสระบรุ ี 301.630 7
2.แก่งคอย 801.162 11 77 13 11
3.หนองแค 262.867 17
4.วิหารแดง 204.501 14 117 2- 8
5.หนองแซง 87.081 5
18 181 -4
6 54 -2
9 69 -1
3
อ้าเภอ เนื้อที่(ตร.กม.) ตา้ บล หม่บู ้าน อบจ. เทศบาลเมือง เทศบาลตา้ บล อบต.
6.บา้ นหมอ 203.576 3
7.ดอนพดุ 58.714 9 79 -6 1
8.หนองโดน 88.070 3
9.พระพทุ ธบาท 287.065 4 28 -1 7
10.เสาไห้ 111.808 4
11.มวกเหล็ก 681.439 4 34 -1 6
12.วังม่วง 338.000 1
13.เฉลิมพระเกียรติ 150.573 9 68 12 6
3,576.486 79
รวม 12 102 -6
6 80 -1
3 31 -3
6 53 -1
111 973 4 31
ทีม่ า : สา้ นกั งานส่งเสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ จงั หวดั สระบรุ ี ณ กนั ยายน 2558
2) ประชากร ณ เดือน มกราคม 2559 รวมทงั้ ส้ิน 639,268 คน เป็นชาย 316,029 คน
หญิง 323,239 คน ส้าหรับอ้าเภอที่ประชากรมากที่สุด ได้แก่ อ้าเภอเมืองสระบุรี จ้านวน 119,525 คน
รองลงมา อา้ เภอแก่งคอย จ้านวน 99,259 คน และอ้าเภอหนองแคจา้ นวน 92,715 คน
ตารางท่ี 2 จ้านวนประชากรแยกเพศ รายอ้าเภอ ลา้ ดับตามจ้านวนประชากรปี 2559
อ้าเภอ จา้ นวน จ้านวนประชากร จ้านวนประชากร จา้ นวนครวั เรือน
อ้าเภอเมืองสระบุรี ประชากร(ชาย) (หญิง) (ทัง้ หมด)
อ้าเภอแกง่ คอย
อา้ เภอหนองแค 62,401 57,124 119,525 28,251
อา้ เภอวิหารแดง
อา้ เภอหนองแซง 49,014 50,245 99,259 25,584
อา้ เภอบ้านหมอ
อ้าเภอดอนพุด 45,076 47,639 92,715 23,498
อ้าเภอหนองโดน
อ้าเภอพระพทุ ธบาท 18,898 19,726 38,624 9,756
อ้าเภอเสาไห้
อา้ เภอมวกเหล็ก 7,538 8,283 15,821 4,069
อา้ เภอวังม่วง
อ้าเภอเฉลิมพระเกยี รติ 20,899 21,940 42,839 11,868
รวม 3,281 3,455 6,736 1,915
6,839 7,323 14,162 3,853
30,926 33,428 64,354 16,283
16,027 17,661 33,688 8,941
27,664 27,978 55,642 15,862
9,774 10,013 19,787 7,509
17,692 18,424 36,116 9,611
316,029 323,239 639,268 167,000
ท่มี า: ที่ทา้ การปกครองจังหวัดสระบรุ ี ณ มกราคม 2559
การเลือกตง้ั
การเลอื กตงั้ สมาชิกสภาผแู้ ทนราษฎร ปี พ.ศ. 2558 แบง่ เปน็ 4 เขต ดงั นี้
เขตเลอื กต้ังที่ 1 : อ้าเภอเมืองสระบรุ ี และอ้าเภอเฉลมิ พระเกียรติ
เขตเลือกตง้ั ที่ 2 : อ้าเภอพระพุทธบาท อา้ เภอบ้านหมอ อ้าเภอหนองโดน
อา้ เภอดอนพดุ และอ้าเภอเสาไห้
4
เขตเลือกต้ังท่ี 3 : อา้ เภอหนองแค อา้ เภอวิหารแดง และอ้าเภอหนองแซง
เขตเลอื กตงั้ ท่ี 4 : อา้ เภอมวกเหล็ก อา้ เภอวงั มว่ ง และอา้ เภอแกง่ คอย
ผังรวมจงั หวดั สระบรุ ี
จังหวัดสระบุรี โดยส้านักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดสระบุรี กรมโยธาธิการและผังเมือง
ได้ดา้ เนินการวางและจดั ทา้ ผงั เมืองรวมประกาศบังคับใช้ ท้งั หมด 9 ผงั ไดแ้ ก่
1) ผงั เมืองรวมจังหวัดสระบรุ ี
2) ผังเมืองรวมเมอื งสระบุรี
3) ผงั เมืองรวมเมอื งแกง่ คอย
4) ผังเมืองรวมเมอื งพระพทุ ธบาท
5) ผงั เมอื งรวมเมอื งหนองแค
6) ผงั เมอื งรวมชุมชนหนิ กอง-โคกแย้
7) ผังเมอื งรวมชุมชนทับกวาง
8) ผังเมืองรวมชมุ ชนท่าลาน
9) ผงั เมืองรวมชมุ ชนวหิ ารแดง
1.4 ขอ้ มูลเศรษฐกิจ
1) มลู ค่าผลิตภัณฑ์มวลรวม (GPP) สถานการณ์ทางเศรษฐกจิ ของจงั หวดั สระบรุ ีในปี 2557
ขยายตัวเพ่ิมข้ึนร้อนละ 0.80 จากปี 2556 ประชากรมีรายได้เฉลี่ยต่อหัว 289,998 บาทต่อปี และสูง
เป็นล้าดับท่ี 9 ของประเทศ เป็นล้าดับที่ 1 ของจังหวัดภาคกลาง โดยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมตามราคา
ประจ้าปี 208,060 ล้านบาท ซึ่งสาขาการผลิตด้านอุตสาหกรรมมีมูลค่าสูงสุดของสาขาการผลิตทั้งหมด
คิดเป็นรอ้ ยละ 55.30 รองลงมา ได้แก่ สาขาการขายส่งการขายปลีก คิดเป็นร้อยละ 8.80 และสาขาการ
ไฟฟา้ และการประปา คดิ เป็นร้อยละ 8.30
ผลิตภัณฑ์มวลรวมของจังหวัดสระบรุ ี (GPP) ปี ๒๕๕๗
แผนภมู ิท่ี ๑ ผลติ ภณั ฑม์ วลรวมของจงั หวัดสระบรุ ี (GPP) ปี ๒๕๕๗
โครงสร้ งผลติ ภัณฑม์ วลรวมจงั หวัดสระบรุ ี (GPP) ปี ๒๕๕๗
22.05% 55.27% อุตส ห รรม
รข สง รข ปลี
5.60% ร แ ส และ รประป
8.30% ตร รรม
8.78% อ่น
5
สาขาการผลติ
ตารางที่ 3 ผลิตภณั ฑ์มวลรวมจงั หวดั (สาขาการผลติ )
จังหวดั สระบุรี 2552 2553 2554 2555 2556 2557
ผลิตภณั ฑ์มวลรวมจงั หวดั ณ 172,437 183,049 185,740 201,580 203,593 208,060
ราคาประจา้ ป(ี หน่วย:ล้านบาท)
ผลติ ภณั ฑ์มวลรวมจงั หวดั ต่อ 244,953 255,458 258,997 280,966 283,711 289,998
หัว(บาท)
ประชากร(1,000คน) 704 719 717 717 717 717
ทม่ี า: สา้ นกั งานคณะกรรมการพฒั นาทางเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ
สภาพทางเศรษฐกิจของจังหวัดสระบุรี ในปี 2557 หดตัวร้อยละ -0.19 จากปี 2556
ประชากรมีรายได้เฉล่ียต่อหัว 2๘9,998 บาทต่อปี และสูงเป็นล้าดับท่ี 9 ของประเทศ เป็นล้าดับ 1 ของ
จังหวัดภาคกลาง โดยมีผลิตภัณฑ์มวลรวมตามราคาประจ้าปี 208,060 ล้านบาท ซ่ึงสาขาการผลิตด้าน
อุตสาหกรรมมีมูลค่าสูงสุดของสาขาการผลิตท้ังหมด คิดเป็นร้อยละ ๕๕.27 รองลงมา ได้แก่ สาขาการ
ขายสง่ การขายปลีก คดิ เป็นรอ้ ยละ 8.78 และสาขาการไฟฟ้า และการประปา คดิ เป็นรอ้ ยละ 8.29
ผลิตภณั ฑม์ วลรวมจงั หวัด (GPP) 16 สาขา (หนว่ ย : ล้านบาท)
ตารางที่ 4 ผลติ ภณั ฑ์มวลรวมจงั หวัด (GPP) 16 สาขา
สาขาการผลติ 2551 2552 2553 2554 2555 255๖ 2557
ภาคเกษตร 8,004 9,055 9,097 10,769 12,759 12,802 11,658
เกษตรกรรม การลา่ สัตว์ และการป่าไม้ 7,765 8,823 8,834 10,508 12,488 12,743 11,290
ประมง
239 233 262 261 271 329 367
ภาคนอกเกษตร 146,751 163,799 173,593 175,574 192,850 193,295 196,403
8,483
การทา้ เหมอื งแร่ และเหมืองหิน 6,486 7,384 7,589 7,950 8,106 8,456
อตุ สาหกรรม 86,942 100,440 107,697 109,619 116,103 113,848 114,997
ไฟฟ้า ประปา และโรงแยกก๊าซ 14,065 15,712 15,902 14,467 17,989 17,714 17,265
ก่อสร้าง 1,796 2,056 2,529 2,436 4,157
การขายส่ง การขายปลกี ฯ 14,321 14,305 15,167 15,730 4,780 3,179 18,272
โรงแรมและภตั ตาคาร 17,218 17,628
การขนสง่ สถานท่ีเกบ็ สินคา้ และการคมนาคม 395 408 468 480 524
ตวั กลางทางการเงนิ 5,693 5,440 5,347 5,453 472 558 9,025
บรกิ ารดา้ นอสงั หาริมทรัพย์ ฯ 2,767 2,847 2,880 3,160 5,855 8,177 4,987
การบริหารราชการและการป้องกันประเทศฯ 3,591 3,644 3,724 3,686 3,614 4,560 4,152
การศึกษา 5,145 5,362 5,804 6,065 3,911 4,136 7,042
บรกิ ารดา้ นสขุ ภาพและงานสงั คมสงเคราะห์ 2,926 3,201 3,414 3,362 7,862 7,777 3,783
การใหบ้ ริการชมุ ชน สงั คมฯ 2,002 2,415 2,433 2,521 3,465 3,581 2,829
ลูกจ้างในครัวเรือนสว่ นบุคคล 2,664 2,730
462 481 480 536 714
ผลิตภัณฑม์ วลรวมจงั หวัด 160 105 159 107 621 665 173
190 285
ผลติ ภัณฑม์ วลรวมจังหวัดตอ่ หัว (บาท) 154,755 172,854 182,690 186,343 208,060
205,609 206,097
ประชากร (1,000 คน ) 223,875 245,545 254,956 259,837 289,998
286,581 287,261
691 704 717 717 717
717 717
6
การเงนิ การคลงั (หนว่ ย : ลา้ นบาท)
ตารางท่ี 5 ผลิตภณั ฑม์ วลรวมจงั หวัด (การเงินการคลัง)
ประเภท 2554 2555 ปงี บประมาณ 2557 2558
8,333.99 2556 9,550.08 9,880.58
ด้านรายได้ 10,611.22
12,884.29 9,452.53 8,809.40 8,293.24
ด้านรายจา่ ย 10,065.01 -4,550.30 740.68 1,587.34
8,975.48
ด้านฐานะการคลงั 546.21 477.05
ที่มา: สา้ นักงานคลังจังหวดั สระบรุ ี
การจัดเก็บรายได้ของจังหวัดสระบุรี ในช่วงปี 2554– 2558 มีแนวโน้มหดตัวเฉล่ียร้อยละ -1.64 ต่อปี
โดยมียอดการจดั เก็บรายได้สูงสุดในปี 2554 จา้ นวน 10,611.22 ลา้ นบาท
การเบิกจ่ายเงินงบประมาณของจังหวัดสระบุรี ในช่วงปี 2554–2558 มีแนวโน้มขยายตัว เพิ่มขึ้นเฉล่ีย
ร้อยละ 1.77 ต่อปี โดยมยี อดการเบกิ จ่ายสูงสุดในปี 2555 จ้านวน 12,884.29 ล้านบาท
เงินฝากและสนิ เช่ือ (หน่วย : ล้านบาท)
ตารางที่ 6 แสดงสถานะเงนิ ฝากและสินเชอื่ ในจงั หวดั สระบุรี
ธนาคาร ปรมิ าณเงนิ ฝาก ปริมาณสินเช่อื
2554 2555 2556 2557 2554 2555 2556 2557
ธนาคารพาณชิ ย์ 43,471 54,789 57,166 60,300 43,687 54,787 61,016 60,170
สถาบนั การเงินเฉพาะ 21,086 23,567 24,813 23,973 25,771 30,630 34,254 30,221
กจิ
- ธนาคารออมสิน 12,613 13,645 14,846 13,844 12,292 13,724 14,038 14,424
- ธนาคารอาคาร 1,248 1,251 1,324 1,139 7,171 7,322 7,603 8,004
สงเคราะห์
- ธนาคารเพ่อื 7,225 8,671 8,643 8,990 6,308 9,584 12,613 7,793
การเกษตรและ
สหกรณ์การเกษตร
รวมท้ังส้ิน 64,557 78,356 81,979 84,273 69,458 85,417 95,270 90,391
ทีม่ า :ธนาคารแหง่ ประเทศไทย , ธนาคารออมสิน , ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และ ธ.ก.ส. จงั หวดั สระบุรี
- เงินฝากธนาคารพาณิชย์ของจังหวัดสระบุรี ในช่วงปี 2554 – 2557 มีแนวโน้ม
ขยายตวั เพิม่ ข้ึนเฉลี่ยร้อยละ 10.75 ต่อปโี ดยมยี อดเงนิ ฝากสูงสุดในปี 2557 จ้านวน 60,300 ล้านบาท
- เงินฝากของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ (ธนาคารออมสินธนาคารอาคารสงเคราะห์และ
ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณก์ ารเกษตร) ในช่วงปี 2554-2557 มีแนวโน้มขยายตัวเพ่ิมขึ้นเฉล่ีย
ร้อยละ 8.07 ตอ่ ปี โดยมยี อดเงินฝากสงู สดุ ในปี 2556 จ้านวน 24,813 ล้านบาท
- สนิ เชอ่ื ของธนาคารพาณชิ ยใ์ นช่วงปี 2554 – 2557 มีแนวโน้มขยายตัวเพ่ิมข้ึนเฉลี่ย
รอ้ ยละ 12.01 ตอ่ ปี โดยมยี อดเงินสินเชือ่ สูงสดุ ในปี 2556 จ้านวน 61,016 ลา้ นบาท
- สินเช่ือของสถาบันการเงินเฉพาะกิจ (ธนาคารออมสินธนาคารอาคารสงเคราะห์และ
ธนาคารเพ่ือการเกษตรและสหกรณก์ ารเกษตร) ช่วงปี 2554-2557 มีแนวโน้มขยายตัวเพิ่มข้ึนเฉล่ียร้อยละ
10.40 ตอ่ ปี โดยมยี อดสนิ เชือ่ ของสถาบนั การเงินเฉพาะกิจสงู สดุ ในปี 2556 จ้านวน 34,254 ลา้ นบาท
- ส้าหรับปี 2558 ต้ังแต่ต้นปีถึงวันท่ี 30 สิงหาคม 2558ธนาคารพาณิชย์มีปริมาณ
เงินฝากจ้านวน 64,259 ล้านบาท และปริมาณสินเชื่อจ้านวน 49,940 ล้านบาท และสถาบันการเงิน
เฉพาะกิจ (ธนาคารออมสินธนาคารอาคารสงเคราะห์และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร)
มยี อดเงินฝากจ้านวน 28,746 ล้านบาท และสินเชื่อจ้านวน 34,040 ล้านบาท
7
รายได้จากภาษี
ในปีงบประมาณ 2558 ส้านักงานสรรพากรพื้นที่สระบุรี สามารถจัดเก็บภาษีได้ จ้านวน
9,389.179 ล้านบาท ซ่ึงต่้ากว่าปีก่อนระยะเดียวกัน 137.725 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 1.45
โดยจัดเก็บไดล้ ดลง เนื่องจากภาวะเศรษฐกิจภายในประเทศและเศรษฐกิจโลกชะลอตัว และเริ่มปรับตัวดี
ขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส้าหรับปีงบประมาณ พ.ศ.2559 เศรษฐกิจแนวโน้มขยายตัวดีขึ้น จากการขับเคลื่อน
ของอุปสงค์ภายในประเทศและการฟ้ืนตัวของภาคการผลิต รวมถึงมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ ของ
ภาครัฐบาล ซึ่งคาดว่าจะมีผลท้าให้การจัดเก็บภาษีเพ่ิมสูงขึ้น
เปรียบเทียบผลการจัดเกบ็ ภาษีอากรปงี บประมาณ 2558 กบั ปีงบประมาณ 2557
ประเภทภาษี ผลจัดเก็บ ผลจัดเกบ็ เพิม่ ขนึ้ /ลดลง(ล้านบาท) ร้อยละ
ปี 2557 ปี 2558
ภาษเี งินได้บุคคลธรรมดา 1,639.979 1,671.937 31.959 1.95
ภาษีเงินได้นิติบุคคล 3,730.493 3,498.229 -232.265 -6.23
ภาษมี ูลค่าเพ่ิม 3,802.704 3,934.096 131.392 3.46
ภาษธี ุรกิจเฉพาะ 253.090 185.502 -67.588 -26.71
อากรแสตมป์ 97.712 96.354 -1.358 -1.39
อ่ืน ๆ 2.925 3.061 0.135 4.63
รวม 9,526.904 9,389.179 -137.725 -1.45
สถิตผิ ลการจัดเก็บภาษีอากร
สานักงานสรรพากรพนื้ ท่สี ระบรุ ี
ตารางท่ี 7 แสดงสถติ ผิ ลการจดั เก็บภาษอี ากร หนว่ ย : ลา้ นบาท
ประเภทภาษอี ากร ปงี บประมาณ ปงี บประมาณ ปงี บประมาณ ปงี บประมาณ ปงี บประมาณ
2554 2555 2556 2557 2558
ภาษีเงินได้บคุ คลธรรมดา
ภาษีเงินไดน้ ติ บิ ุคคล 1,302.572 1,505.390 1,737.002 1,639.979 1,671.937
ภาษีมลู คา่ เพ่มิ 2,723.862 2,401.976 2,923.408 3,730.493 3,498.229
ภาษธี รุ กิจเฉพาะ 3,769.611 3,730.716 3,923.376 3,802.704 3,934.096
อากรแสตมป์
อืน่ ๆ 150.599 176.163 203.708 253.090 185.502
82.979 97.967 105.463 97.712 96.354
รวม 2.566 2.411 3.153 2.925 3.061
8,032.189 7,914.624 8,896.111 9,526.904 9,389.179
8
สถิตผิ ลการจดั เกบ็ ภาษีอากร
สานกั งานสรรพากรพ้ืนท่ีสระบุรี รายพ้นื ทส่ี าขา
ปงี บประมาณ พ.ศ. 2558
ตารางท่ี 8 แสดงสถิตผิ ลการจดั เก็บภาษีอากรรายพ้ืนทีส่ าขา (หนว่ ย : ล้านบาท)
พนื้ ท่สี าขา ภาษีเงนิ ได้ ภาษเี งนิ ได้ ภาษีมูลค่า ภาษีธุรกจิ อากร อนื่ ๆ รวม
บคุ คลธรรมดา นติ บิ ุคคล เพม่ิ เฉพาะ แสตมป์
หนองแค 1,206.837 0.634 2,953.742
แก่งคอย 549.524 1,005.882 1,187.688 5.577 3.482 0.426 2,549.120
เมืองสระบุรี 327.825 253.234 1,206.705 5.215 3.067 0.791 1,083.099
บ้านหมอ 189.633 603.037 23.661 22.197 0.153
พระพุทธบาท 116.058 158.548 593.584 2.155 1.456 0.267 917.352
เฉลมิ พระเกยี รติ 90.459 194.491 2.665 1.391 0.149 635.570
มวกเหลก็ 36.661 69.033 382.240 2.740 0.915 0.220 277.921
เสาไห้ 53.038 38.769 168.423 1.540 0.764 0.173 156.162
วหิ ารแดง 17.814 16.200 61.831 3.735 0.586 0.121 103.690
วังม่วง 18.350 13.968 65.182 1.751 0.504 0.051 66.142
ดอนพดุ 40.797 13.132 31.448 0.937 0.545 0.013 81.529
หนองแซง 11.460 64.078 26.068 0.001 1.115 0.034 82.407
หนองโดน 1.584 0.918 0.130 0.022
รวม 2.825 1.720 5.740 0.016 0.305 3.061 9.514
หนว่ ยงานอื่น 1.844 3,433.290 4.023 50.935 35.679 5.965
รวมทัง้ สนิ้ 1,468.900 64.939 2.056 134.567 60.676 - 8,925.959
203.038 3,498.229 3,934.096 185.502 96.354 3.061 463.220
1,671.937 9,389.179
-
3,934.096
ท่มี า: ส้านักงานสรรพากรพืน้ ที่สระบรุ ี ขอ้ มลู ณ 31 ธันวาคม 2558
ดา้ นอตุ สาหกรรม
การลงทนุ ภาคอตุ สาหกรรมที่สาคญั ของจงั หวัด 3 อนั ดับแรก ประกอบดว้ ย
1. อตุ สาหกรรมอื่นๆ ประกอบด้วย การผลิต การคัดแยก หรือวัสดุท่ีไม่ใช้แล้ว เป็นหลัก เช่น การ
นา้ สิ่งปฏกิ ลู หรือวสั ดทุ ี่ไม่ใช้แล้วที่ไม่เป็นอันตราย ซ่ึงอยู่ในรูปของแข็ง ประกอบด้วย เศษโลหะ พลาสติก แก้วไม้
และอื่นๆ แล้วน้าผ่านกระบวนการคัดแยกด้วยเครื่องจักรหรือแรงงานคน วัสดุท่ีผ่านการคัดแยกแล้วอาจ
น้าเขา้ สู่กระบวนการต่อเนื่อง เช่น อัดใหเ้ ปน็ ก้อน รองลงมา ไดแ้ ก่ การผลติ สง่ หรือจา้ หน่ายพลังงานไฟฟ้า
และการน้าผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ไม่ใช้แล้วหรือของเสียจากโรงงานมาผลิตเป็นวัตถุดิบหรือผลิตภัณฑ์
ใหม่โดยผ่านกรรมวิธีการผลิตทางอุตสาหกรรมตามล้าดับ ปัจจุบันมีจ้านวนโรงงานทั้งส้ิน 397 โรง
เงินลงทนุ 67,864.33 ลา้ นบาท การจ้างงาน 6,494 คน
2. อุตสาหกรรมอโลหะ ประกอบด้วย ผลิตภัณฑ์คอนกรีต ผลิตภัณฑ์คอนกรีตผสมยิปซัม หรือ
ผลิตภัณฑ์ปูนปลาสเตอร์ เป็นหลักเช่น การผลิตกระเบ้ืองหลังคา เซรามิค การผลิตเคร่ืองสุขภัณฑ์ และการผลิต
กระเบอ้ื งปูพื้นและบุผนงั รองลงมาไดแ้ ก่ การท้าซีเมนต์ ปูนขาว หรือปนู ปลาสเตอร์ และการผลติ ผลิตภัณฑ์เครื่อง
กระเบ้ืองเคลือบ เคร่ืองป้ันดินเผา และรวมถึงการเตรียมวัสดุเพื่อการผลิตภัณฑ์ดังกล่าวตามล้าดับ ปัจจุบันมี
จ้านวนโรงงานท้ังสิน้ 378 โรงงาน เงินลงทุน 95,805.580 ลา้ นบาท การจา้ งงาน 33,201 คน
9
3. อุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์โลหะ ประกอบด้วยการผลิต การกลึง เจาะ คว้าน กัด ไส เจียน หรือ
เชือ่ มโลหะทว่ั ไป เปน็ หลัก เชน่ การทา้ แมพ่ มิ พโ์ ลหะการท้าผลติ ภัณฑ์โลหะจากเหลก็ รปู พรรษ โดยการกลึง
เป็นชื้นส่วนเคร่ืองจักรกล และยานยนต์ รองลงมาได้แก่ การท้าส่วนประกอบส้าหรับใช้ในการก่อสร้าง
อาคาร และการตัด พับ หรือม้วนโลหะ ตามล้าดับ ปัจจุบันมีจ้านวนโรงงานทั้งสิ้น 190 โรงงาน เงินลงทุน
4,410.71 ล้านบาท การจา้ งงาน 4,494 คน เคร่อื งจักร 59,284,66 แรงงานมา้
ตารางที่ 9 ข้อมลู และสถิตจิ ้านวนโรงงานอตุ สาหกรรมในจงั หวดั สระบรุ ี
ปี พ.ศ. จ้านวนโรงงาน จา้ นวนเงนิ ลงทนุ จ้านวนคนงาน เครือ่ งจักร
(แหง่ ) (ลา้ นบาท) (คน) (แรงม้า)
13,424,291.70
2555 1,542 1,175,544 131,010 14,116,863.80
2556 1,623 1,198,131.56 137,525 14,601,928.60
2557 1,674 1,203,144.33 139,154 14,608,900.79
139,669 57,299,342.89
2558 1,701 1,204,270.57 547,358
รวม 6,540 4,481,090.46
พ้นื ทร่ี องรบั การขยายตัวของอุตสาหกรรม
จังหวัดสระบุรีเป็นจังหวัดท่ีมีทรัพยากรธรรมชาติและแหล่งพลังงานเพ่ือการอุตสาหกรรมเป็น
จ้านวนมากได้รับการก้าหนดให้เป็นพื้นท่ีส่งเสริมการลงทุน (BOI ZONE 2) พ้ืนที่ท่ีสนับสนุนให้เป็นพื้นที่
รองรบั การขยายตวั ของอตุ สาหกรรมในจงั หวัดสระบรุ ีประกอบดว้ ย
1. เขตประกอบการอุตสาหกรรมเอสไอแอล (บริษัท เหมราชสระบุรี ท่ีดินอุตสาหกรรม จ้ากัด)
ต้ังอยู่ อ้าเภอหนองแค เน้ือท่ีทั้งหมด 3,618 ไร่ มีเน้ือที่เหลือส้าหรับต้ังโรงงาน จ้านวน 462 ไร่
2. นิคมอุตสาหกรรมหนองแค : ตั้งอยู่ อ้าเภอหนองแค เนื้อท่ีท้ังหมด 2,042 ไร่ มีเนื้อท่ีเหลือ
สา้ หรบั ตง้ั โรงงาน จา้ นวน 592 ไร่
3. นิคมอุตสาหกรรมแก่งคอย : ต้ังอยู่ อ้าเภอแก่งคอย เน้ือที่ทั้งหมด 570 ไร่ มีเน้ือท่ีเหลือส้าหรับต้ังโรงงาน
จา้ นวน 129 ไร่
ตารางที่ 10 ขอ้ มลู เปรยี บเทยี บยอ้ นหลงั 1 มกราคม 2554 ถึง 31 ธันวาคม 2558 เปรยี บเทียบ ณปปี ัจจุบัน (2559) แยกตามกลมุ่
อตุ สาหกรรม
ลา้ ดบั จา้ นวนโรงงาน การเพม่ิ -ลด คนงาน การเพม่ิ -ลด เงินทุน (ล้านบาท) การเพม่ิ -ลด
กลมุ่ อุตสาหกรรม
กลุ่ม 54-58 59 (%) 54-58 59 (%) 54-58 59 (%)
ท่ี
1 ผลติ ภณั ฑ์จากพืช 10 2 400 162 21 671.43 820.83 180 356.02
2 อุตสาหกรรมอาหาร 26 2 1,200.00 716 29 2,368.97 2,743.98 61.56 4,357.41
3 อตุ สาหกรรมเครือ่ งดื่ม 30 - 71 0 - 62.86 0 -
4 ส่ิงทอ 0 0 -0 0 -0 0-
0 0 -0 0 -0 0-
อตุ สาหกรรมเครอื่ งแต่งกาย 0 0 -0 0 -0 0-
5 ยกเว้นรองเท้า 22 1 2,100.00 405 19 2,031.58 276.14 8.54 3,133.44
ผลติ หนังสัตว์และผลติ ภัณฑ์ 4 0 - 165 0 - 259.98 0-
6 จากหนังสตั ว์
แปรรูปไม้และผลิตภัณฑ์
7 จากไม้
เครอ่ื งเรอื นหรอื เครอื่ งตบ
แต่งในอาคารจากไมแ้ กว้
8 ยาง หรือโลหะอนื่ ๆ
10
ผลิตกระดาษและผลิตภณั ฑ์ 2 0 - 120 0 - 411.2 0 -
9 กระดาษ 3 0 - 40 0 - 480.6 0 -
การพมิ พ์ การเยบ็ เล่มทา้ ปก
10 หรือการทา้ แม่พมิ พ์
11 เคมีภณั ฑแ์ ละผลติ ภัณฑเ์ คมี 23 1 2,200.00 341 39 774.36 921.85 16 5,661.56
12 ผลิตภณั ฑ์จากปิโตรเลียม 40 - 16 0 - 96.5 0 -
13 ยางและผลิตภัณฑย์ าง 30 - 206 0 - 514.4 0 -
14 ผลติ ภัณฑ์พลาสตกิ 16 0 - 562 0 - 976.78 0 -
15 ผลิตภัณฑอ์ โลหะ 61 8 662.5 3,874 136 2,748.53 13,470.34 2,291.25 487.9
16 ผลิตโลหะขนั้ มลู ฐาน 20 - 103 0 - 2,919.32 0 -
17 ผลติ ภัณฑโ์ ลหะ 31 4 675 726 71 922.54 2,658.61 62.59 4,147.84
18 ผลติ เคร่ืองจกั รและเครื่องกล 5 0 - 235 0 - 316.89 0-
15
ผลิตเครื่องใช้ไฟฟา้ และ 0 - 2,567 0 - 6,970.15 0-
19 อปุ กรณ์ 28
27,000.0 3,001,75
ผลติ ยานพาหนะและ 0.2 4.49
อปุ กรณร์ วมท้ังการซ่อม 1 2,700.00 2,710 10 0 6,003.71
20 ยานพาหนะและอุปกรณ์
21 การผลิตอน่ื ๆ 99 6 1,550.00 2,442 38 6,326.32 22,051.00 1,126.68 1,857.17
รวม 357 25 1,328.00 15,461 363 4,159.23 61,955.15 3,746.81 1,553.54
รายงาน ณ วันท่ี 22 กรกฎาคม 2559
การคา้ และการลงทนุ
การจดทะเบยี นนติ บิ ุคคลเพอ่ื ประกอบธุรกจิ
ปี 2558 จังหวัดสระบุรี การด้าเนินธุรกิจภาคเอกชนขยายตัวเพิ่มข้ึนจ้านวนนิติบุคคลท่ีคงอยู่
ณ 30 ธันวาคม 2558 จ้านวน 4,633 ราย เพ่ิมขึ้นจากปีท่ีผ่านมา90 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.88
เงินทนุ จดทะเบียน 63,756,339,595 ล้านบาท
ตารางที่ 11 จา้ นวนนติ บิ ุคคลทคี่ งอยู่ จงั หวัดสระบรุ ี ปี 2554-2558
ขอ้ มูลนิตบิ คุ คลคงอยู่ปี 2554 - 2558
ห้างหนุ้ ส่วนสามัญนติ ิ ห้างห้นุ ส่วนจา้ กัด บริษัท บรษิ ทั (มหาชน)
ราย ทุน (บาท)
ปี บุคคล ราย ทุน (บาท) ราย ทนุ (บาท)
ราย ทนุ (บาท)
2554 2 26,000,000 1,804 4,810,281,699 1,295 52,786,331,000 2 1,251,958,000
2555 3 27,000,000 1,969 4,987,836,699 1,452 54,312,431,000 2 1,251,958,000
2556 3 27,000,000 2,203 5,213,166,699 1,661 55,149,521,000 2 1,251,958,000
2557 3 27,000,000 2,406 5,399,616,699 1,859 56,065,521,000 3 1,852,766,896
2558 3 27,000,000 2,589 5,560,151,699 2,041 56,316,421,000 3 1,852,766,896
ท่ีมา: กรมพัฒนาธุรกจิ การคา้ กระทรวงพาณิชย์
11
ผู้จดทะเบียนนิติบุคคลตั้งใหม่ จ้านวน 832 ราย เพิ่มขึ้นจากปีท่ีผ่านมาคิดเป็นร้อยละ105.94
เงินทุนจดทะเบียน 4,523.22 ล้านบาท เพิ่มข้ึนคิดเป็นร้อยละ 182.23 เน่ืองจากนโยบายและ
มาตรการกระตุ้นเศรษฐกจิ ของรฐั บาล ส่งผลให้ผปู้ ระกอบการมีความเชือ่ ม่นั ในการเริ่มต้นทา้ ธุรกจิ มากข้ึน
ทะเบียนนิตบิ ุคคลต้ังใหมท่ ี่มีจา้ นวนผู้จดทะเบียนมากท่ีสุด ได้แก่ การผลิต 356 ราย เพิ่มข้ึนจาก
ปีที่ผ่านมาคิดเป็นร้อยละ 278.72 รองลงมาคือการขายส่ง การขายปลีก การซ่อมแซมยานยนต์ของใช้
ส่วนบุคคลและของใช้ในครัวเรือน จ้านวน 136 ราย การก่อสร้าง 100 ราย การขนส่งและสถานีเก็บ
สินคา้ 44 ราย กจิ กรรมการบริหารและบริการสนับสนุน 36 ราย และกิจกรรมเก่ียวกับอสังหาริมทรัพย์
29 ราย
ทะเบยี นนติ บิ ุคคลตั้งใหม่ ที่มีจา้ นวนทุนจดทะเบียนมากทสี่ ุด ไดแ้ ก่ การผลติ เงินทุนจดทะเบยี น
3,398.36 ล้านบาท เพ่ิมข้ึนจากปที ่ีผา่ นมาคิดเปน็ ร้อยละ 410.46 รองลงมา คือ การขายสง่ การขาย
ปลีก การซอ่ มแซมยานยนต์ของใชส้ ่วนบคุ คลและของใช้ในครัวเรอื น 262.40 ลา้ นบาท การท้าเหมืองแร่
และเหมืองหนิ 166.14 ลา้ นบาท และการก่อสรา้ ง 165.20 ลา้ นบาท
ตารางท่ี 12 จา้ นวนนติ ิบคุ คลที่ตง้ั ใหม่ จงั หวัดสระบรุ ี ปี 2554-2558
ขอ้ มลู นติ ิบคุ คลตง้ั ใหมป่ ี 2554 - 2558
หา้ งห้นุ สว่ นสามญั นิติ ห้างหุ้นส่วนจา้ กดั บริษทั บรษิ ัท (มหาชน)
ปี บุคคล ราย ทุน (บาท)
ราย ทนุ (บาท) ราย ทุน (บาท)
ราย ทนุ (บาท) 166 203,580,000 130 3,752,255,000 1 600,808,896
165 177,555,000 157 1,526,100,000
2554
2555 1 1,000,000
2556 234 225,330,000 209 837,090,000
2557 203 186,450,000 198 916,000,000
2558 183 160,535,000 182 250,900,000
ท่มี า: กรมพัฒนาธรุ กจิ การค้ากระทรวงพาณชิ ย์
วสิ าหกจิ ชุมชน
จงั หวัดสระบุรี มวี สิ าหกจิ ชุมชนท่ขี นึ้ ทะเบยี นแลว้ จา้ นวน 594วิสาหกิจชมุ ชน โดยแต่ละอ้าเภอ
มีจ้านวนกลมุ่ วสิ าหกจิ ดงั น้ี
ตารางท่ี 13 ตารางแสดงวสิ าหกจิ ชุมชนที่ขน้ึ ทะเบียนแลว้ โดยจา้ แนกเป็นอา้ เภอ ดงั น้ี
อาเภอ รวม วิสาหกิจชมุ ชน ดา้ นบรกิ าร
ดา้ นการผลติ 2
เมืองสระบรุ ี 23 11
แกง่ คอย 51 30 12
หนองแค 73 64 2
วิหารแดง 52 84 4
หนองแซง 14 45 5
บ้านหมอ 73 18 1
ดอนพดุ 15 70 3
หนองโดน 14 14 1
พระพทุ ธบาท 59 13
32
12
อาเภอ รวม วิสาหกิจชมุ ชน ด้านบรกิ าร
ดา้ นการผลิต 2
เสาไห้ 17 33
มวกเหลก็ 95 55 5
วังม่วง 45 13 6
เฉลมิ พระเกยี รติ 26 36 87
594 33
รวม 507
ที่มา: http://smce.doae.go.th/
สถานการณด์ ้านแรงงาน
ประชากรและกาลงั แรงงาน
จงั หวัดสระบรุ ีมปี ระชากรจา้ นวน 638,900 คน เป็นผู้อยู่ในก้าลังแรงงาน 404,964 คน โดยผู้
มีงานท้า 397,827 คน ผู้ว่างงาน 5,581 คน ก้าลังแรงงานท่ีรอฤดูกาล 1,555 คน ผู้ไม่อยู่ในก้าลัง
แรงงานมีจา้ นวน 188,951 คน (ทา้ งานบ้าน เรียนหนังสือ และอื่นๆ)
การมงี านทา
ผู้มีงานท้าในจังหวัดสระบุรีมีจ้านวนท้ังส้ิน 397,827 คน เป็นผู้ท่ีท้างานในภาคเกษตรกรรม
52,627 คน (ร้อยละ 13.23) ผทู้ า้ งานนอกภาคเกษตรกรรม 345,200 คน (รอ้ ยละ 86.77)โดยกลุ่มผู้
ท้างานนอกภาคเกษตรกรรมจะท้างานในสาขาการผลิตมากที่สุดมี 146,355 คน (ร้อยละ 42.40)
รองลงมาสาขาการขายส่ง การขายปลีกฯ 57,569 คน (ร้อยละ 16.68) และการขนส่งท่ีเก็บสินค้า
23,868 คน (ร้อยละ 6.91) ผู้มีงานท้าส่วนใหญ่มีการศึกษาอยู่ในระดับประถมศึกษา 90,596 คน
(ร้อยละ 22.77)
การวา่ งงาน
จังหวัดสระบุรีมีผู้ว่างงานประมาณ 5,581 คน หรือมีอัตราการว่างงานร้อยละ 1.38 ท้ังน้ีเม่ือ
พิจารณากลุม่ ผู้วา่ งงานจา้ แนกตามเพศแล้ว พบว่าเพศหญิงมีอัตราการว่างงานสูงกว่าเพศชาย โดยเพศชาย
มีอัตราการว่างงาน 2,281 คน (ร้อยละ 40.87 ของผู้ว่างงานทั้งหมด) ในขณะท่ีเพศหญิงมีอัตราการว่างงาน
3,300 คน (ร้อยละ 59.13 ของผู้วา่ งงานทั้งหมด)
แรงงานนอกระบบ
จากข้อมูลส้านักงานสถิติแห่งชาติ ปี 2558 พบว่าจังหวัดสระบุรีมีผู้ท้างานอยู่ ในแรงงานนอก
ระบบจ้านวน 148,511 คน หรือร้อยละ 36.51 ของผู้มีงานท้าทั้งหมด อุตสาหกรรมท่ีมีแรงงานนอก
ระบบสูงสุดคือ เกษตรกรรมจ้านวน 54,353 คน หรือร้อยละ 36.60 รองลงมาคือ การขายส่ง การขายปลีกฯ
จ้านวน 30,461 คน หรือรอ้ ยละ 20.51 สว่ นอาชีพท่ีมกี ารท้างานนอกระบบสูงสุด คือ ด้านการเกษตรและ
ประมง จ้านวน 49,667 คน หรือร้อยละ 33.44 ส้าหรับด้านการศึกษาแรงงานนอกระบบส่วนใหญ่
มีการศกึ ษาในระดบั ตา้่ กว่าประถมศกึ ษา จา้ นวน 46,858 คน หรอื ร้อยละ 31.55
13
ความตอ้ งการแรงงานในจงั หวัดสระบุรี
จากการส้ารวจข้อมูลความต้องการแรงงานของสถานประกอบการในจังหวัด ในไตรมาส 2 ปี 2559
สถานประกอบการมีความต้องการแรงงานจ้าแนกตามระดับการศึกษา คือ ระดับมัธยมศึกษา มีความ
ต้องการร้อยละ 39.10 (719 อตั รา) รองลงมาเป็นระดับประถมศึกษาและต้่ากว่า ร้อยละ 30.72 (565
อัตรา) ระดับปวช./ปวส./อนุปริญญา ร้อยละ 24.09 (443 อัตรา) และระดับปริญญาตรี ร้อยละ 6.09
(112 อตั รา)
แรงงานต่างด้าว
แรงงานต่างด้าวที่เข้าเมืองโดยถูกต้องตามกฎหมายและได้รับอนุญาตให้ท้างาน ข้อมูล เดือน
มิถุนายน 2559 มีจ้านวนทั้งสิ้น 12,082 คน ซ่ึงจ้าแนกเป็นประเภทส่งเสริมการลงทุน 73 คน (ร้อยละ 0.60)
ประเภทมาตรา 13 (พ้ืนที่สูง) 193 คน (ร้อยละ 1.60) ประเภทชั่วคราว 779 คน (ร้อยละ 1.45)
ประเภท MOU 6,031 คน (ร้อยละ 49.92) ประเภทพิสูจน์สัญชาติ 4,327 คน (ร้อยละ 35.81) และ
ประเภทหลบหนี เขา้ เมอื งตามมติ ครม. 679 คน (รอ้ ยละ 5.62)
การพฒั นาศักยภาพแรงงาน
ในรอบไตรมาส 2 ปี 2559 มีผู้ขอเข้ารบั การฝึกยกระดับฝีมือแรงงาน และการทดสอบมาตรฐาน
ฝีมอื แรงงานดงั น้ี
1. การฝกึ เตรียมเขา้ ทางาน พบวา่ มีการเปิดฝึกเตรียมเข้าท้างานท้ังสิ้น 26 คน โดยผู้เข้ารับ
การฝึกเป็นสาขาธุรกิจและบริการ 24 คน (ร้อยละ 92.31) และช่างไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ 2 คน
(รอ้ ยละ 7.69) ท้งั นอ้ี ยู่ระหว่างด้าเนนิ การฝกึ ทง้ั หมด
2. การฝึกยกระดับฝีมือแรงงาน การฝึกยกระดับฝีมือแรงงาน พบว่ามีการฝึกยกระดับฝีมือ
แรงงานทั้งสิ้น 1,039 คน โดยกลุ่มอาชีพท่ีมีผู้เข้ารับการฝึกยกระดับฝีมือสูงสุด คือ สาขาช่างไฟฟ้า
อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ 488 คน (ร้อยละ 46.97) สาขาธุรกิจและบริการ 340 คน (ร้อยละ 32.72)
สาขาช่างเครื่องกล 161 คน (ร้อยละ 15.50) และสาขาช่างอุตสาหการ 50 คน (ร้อยละ 4.81) ซ่ึงผู้เข้าร่วม
การฝึกยกระดับฝีมือแรงงานผ่าน การฝึกท้ังหมด 1,021 คน (คิดเป็นร้อยละ 98.27 ของผู้เข้ารับการฝึก
ยกระดับฝีมอื แรงงานท้ังหมด) และอยูร่ ะหวา่ งด้าเนินการฝึกอีกจ้านวน 18 คน
3. การทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน มีการทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน พบว่ามีการ
ทดสอบฝีมือแรงงานท้ังสิ้น 268 คน โดยกลุ่มอาชีพที่มีการทดสอบมาตรฐานสูงสุด คือ ช่างไฟฟ้า
อิเล็กทรอนิกส์ คอมพิวเตอร์ 204 คน (ร้อยละ 76.12) และช่างอุตสาหการ 64 คน (ร้อยละ 23.88) ของ
ผู้เข้าร่วมการทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน ในส่วนผู้เข้ารับการทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน พบว่าผ่านการ
ทดสอบจา้ นวน 198 คน (คิดเป็นร้อยละ 73.88 ของผู้เข้ารับการทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงานทั้งหมด)
การคุ้มครองแรงงาน
จังหวัดสระบุรีมีการตรวจสถานประกอบการท้ังส้ิน 133 แห่งลูกจ้างที่ผ่านการตรวจ 15,603 คน
ซึ่งสถานประกอบการที่ตรวจส่วนใหญ่เป็นสถานประกอบการขนาดเล็ก 1 – 4 คนจ้านวน 41 แห่ง
(ร้อยละ 30.83) โดยสถานประกอบการท่ีผ่านการตรวจมีการปฏิบัติถูกต้องตามกฎหมาย 123 แห่ง
(ร้อยละ 92.48) ส่วนอีก 10 แห่ง (ร้อยละ 7.52) ปฏิบัติไม่ถูกต้องตามกฎหมายโดยสถานประกอบการท่ี
14
ปฏิบัติไม่ถูกต้องเจ้าหน้าท่ีได้ออกค้าส่ังให้ด้าเนินการปฏิบัติให้ถูกต้องแล้ว และมีการตรวจความปลอดภัยใน
สถานประกอบการท้ังส้ิน 62 แห่งลูกจา้ งทผี่ ่านการตรวจ 13,021 คนพบวา่ สถานประกอบการที่ปฏิบัติถูกต้อง
ตามกฎหมายความปลอดภัยมี 49 แห่ง (ร้อยละ 79.03) และสถานประกอบการที่ปฏิบัติไม่ถูกต้องตาม
กฎหมายความปลอดภัยมี 13 แห่ง (ร้อยละ 20.97) โดยประเภทอุตสาหกรรมที่มีอัตราการปฏิบัติ
ไม่ถูกต้องได้แก่ประเภทการผลิต 9 แห่งประเภทการก่อสร้าง(2 แห่ง) ประเภทการขายส่งการปลีกฯ
(1 แห่ง) และประเภทการขนส่งสถานที่เก็บสินค้าฯ (1 แห่ง) ซ่ึงเจ้าหน้าที่ได้ด้าเนินการออกค้าสั่งเพื่อให้
สถานประกอบการปรับปรุงให้ปฏิบัติถูกต้องแล้วแต่มีสถานประกอบการ 1 แห่งท่ีเจ้าหน้าท่ีส่งเรื่อง
ด้าเนนิ คดีคือประเภทกจิ การด้านอสังหารมิ ทรัพย์ฯ
แรงงานสัมพนั ธ์
เพือ่ ปอ้ งกันความขัดแย้งและเสริมสร้างความร่วมมือท่ีดีต่อกันระหว่างนายจ้างลูกจ้างและผู้มีส่วน
เกี่ยวข้องโดยมเี ป้าหมายหลกั เพอ่ื สร้างสันติสุขในวงการแรงงานใหน้ ายจ้างและลูกจ้างมีทัศนคตทิ ี่ดีต่อกนั ใน
การทา้ งานเพราะหากนายจา้ งลูกจา้ งมคี วามเข้าใจกันเป็นอย่างดีย่อมไม่เกดิ ปญั หาขัดแยง้ ขึน้ เมื่อไม่มปี ญั หา
ข้อขัดแย้งพลังการขับเคล่ือนงานก็จะดีน้าไปสู่การเพิ่มผลผลิตหรือเพ่ิมผลิตภาพในการปฏิบัติงานลูกจ้าง
หรือผู้ใชแ้ รงงานมคี วามสขุ ในการทา้ งานคุณภาพชวี ติ ย่อมดีข้นึ ขณะเดียวกันนายจ้างก็มีความสุขเน่ืองจาก
มีผลผลติ เพมิ่ ขนึ้ เป็นผลก้าไรตามมา
การเกดิ ข้อเรยี กรอ้ ง/ขอ้ พพิ าทแรงงานและข้อขัดแย้ง
จังหวัดสระบุรีมีการแจ้งข้อเรียกร้อง 7 แห่งและข้อเรียกร้องสามารถยุติโดยไม่เกิดข้อพิพาท
แรงงานคือตกลงกันเองทั้ง 4 แห่งเกิดข้อพิพาทแรงงาน 1 แห่งส้าหรับข้อพิพาทท่ีเกิดขึ้นทั้ง 1 แห่งน้ัน
สามารถยตุ ิข้อพพิ าทแรงงานภายใน 5 วันและมกี ารเกดิ ขอ้ ขัดแยง้ 1 แหง่ สามารถตกลงได้ 1 แหง่
การเลิกจา้ งแรงงาน
สถานประกอบการในจังหวัดสระบุรีท่ีเลิกกิจการมีจ้านวน 46 แห่งลูกจ้างถูกเลิกจ้าง 316 คนโดย
ประเภทกิจการที่มีการเลิกจ้างสูงสุดคือประเภทอ่ืนๆ 25 แห่ง (ร้อยละ 54.35) ลูกจ้างถูกเลิกจ้าง 137 คน
(ร้อยละ 43.35 ของจ้านวนลูกจ้างท่ีถูกเลิกจ้างทั้งหมด) รองลงมาคือประเภทการร้านค้าเบ็ดเตล็ดการค้า
อื่นๆ 7 แห่ง (ร้อยละ 15.22) ลูกจ้างถูกเลิกจ้างจ้านวน 136 คน (ร้อยละ 43.04) และการก่อสร้าง
5 แห่ง (รอ้ ยละ 10.87) ลกู จา้ งถูกเลิกจา้ ง 23 คน (รอ้ ยละ 7.28)
การประสบอันตราย/เจบ็ ป่วยจากการทางาน
มีการประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยเน่ืองจากการท้างานจ้านวน 425 คนโดยประเภทความ
ร้ายแรงพบวา่ สว่ นใหญ่จะหยุดงานไม่เกิน 3 วันจ้านวน 303 คน(ร้อยละ 71.29) รองลงมาหยุดงานเกิน
3 วนั จา้ นวน 119 คน (รอ้ ยละ 28.00) และเสียชวี ิตจ้านวน 3 คน (ร้อยละ 0.71)
การประกนั สงั คม
สถานประกอบการทีข่ ้ึนทะเบียนประกนั สงั คมจ้านวน 4,192 แห่งผู้ประกันตนท้ังสิ้น 209,575
คนสถานประกอบการและลูกจ้างในกองทุนเงินทดแทนนายจ้าง 3,847 รายลูกจ้าง 158,282 คน
กองทนุ เงินทดแทนณส้นิ เดือนมถิ นุ ายน 2558 มจี า้ นวน 11,077,329.30 บาท กองทุนประกันสังคมณ
ส้ินเดือนมิถุนายน 2558 มีจ้านวน 417,296,670.80 บาท ผู้ประกันตนรับบริการประโยชน์ทดแทน
จา้ นวน 42,100 ราย (รอ้ ยละ 20.10 ของผู้ประกันตนทัง้ หมด) ประเภทประโยชน์ทดแทนท่ีผู้ประกันตน
ใช้บริการสูงสุดได้แก่สงเคราะห์บุตรจ้านวน 23,128 ราย (ร้อยละ 54.94 ของผู้ใช้บริการท้ังหมด)
การจ่ายเงินประโยชน์ทดแทนพบว่าการจ่ายเงินกรณีเจ็บป่วยมีการจ่ายเงินสูงสุดถึง 29,144,000.00 บาท
(ร้อยละ 22.52 ของเงินประโยชน์ทดแทนทจ่ี ่าย)
15
อตั ราค่าจา้ งขนั้ ตา่
อตั ราค่าจ้างข้ันต่้าจังหวัดสระบุรีตามประกาศคณะกรรมการค่าจ้างเรื่องอัตราค่าจ้างข้ันต่้าเท่ากับ
300 บาทตอ่ วนั ประกาศเมอ่ื วันที่ 10 ตลุ าคม 2555 มผี ลบังคบั ใช้เมอื่ วันที่ 1 มกราคม 2556
หมายเหตุ: ขอ้ มูลรายงานสถานการณ์ด้านแรงงานจังหวัดสระบุรี ณ เมษายน – มิถนุ ายน 2558
ด้านการเกษตร
จังหวัดสระบุรีมีเน้ือที่ทั้งหมด 1,760,535 ไร่ จ้านวน 13 อ้าเภอ โดยแบ่งเป็นเน้ือที่ถือครองทาง
การเกษตร 1,186,065 ไร่ หรอื รอ้ ยละ 67.37 และเน้ือท่ีนอกการเกษตร 574,470 ไร่ หรือร้อยละ 32.63
ของเนื้อทท่ี ้ังหมด
ส้าหรบั เนอื้ ท่ีถือครองทางการเกษตรเป็นที่พืชไร่ มากที่สุด จ้านวน 537,236 ไร่ หรือร้อยละ 42.09
รองลงมา คือ ที่นา ท่ีไม้ผล/ไม้ยืนต้น ที่การเกษตรอ่ืน และท่ีเพาะเล้ียงสัตว์น้า ร้อยละ 39.54, 10.96, 6.92
และ 0.49 ของเน้ือท่ถี ือครองทางการเกษตร ตามลา้ ดบั ดังตารางแนบทา้ ยน้ี
ตารางท่ี 14 พนื้ ทปี่ ลกู ข้าวนาปแี ละผลผลติ เฉลี่ย
ลาดับที่ ปี พ้ืนท่ี (ไร่) ผลผลิต(ตนั ) ผลผลติ เฉลี่ยต่อไร
1 2554 396,137 209,556 361
2 2555 393,746 180,624 581
3 2556 405,427 253,816 634
4 2557 357,841 233,361 659
5 2558 302,842 188,009 629
ตารางที่ 15 พืน้ ที่ปลูกข้าวนาปรงั และผลผลิตเฉล่ยี
ลาดบั ที่ ปี พื้นท่ี (ไร่) ผลผลติ (ตัน) ผลผลิตเฉลี่ยต่อไร
1 2555 303,789 206,273 680
2 2556 324,467 220,038 690
3 2557 249,238 196,477 671
4 2558 65,134 150,712 654
ตารางท่ี 16 พ้นื ทีป่ ลูกมันสา้ ปะหลงั และผลผลติ เฉล่ีย
ลาดับที่ ปี พืน้ ท่ี (ไร)่ ผลผลติ (ตนั ) ผลผลติ เฉลยี่ ต่อไร
1 2555 37,088 125,678 3,523
2 2556 35,050 129,322 3,757
3 2557 33,201 115,314 3,627
4 2558 34,476 120,265 3,488
ตารางที่ 17 พ้นื ทปี่ ลกู ข้าวโพดเล้ียงสัตวแ์ ละผลผลติ เฉล่ยี
ลาดบั ที่ ปี พนื้ ท่ี (ไร)่ ผลผลติ (ตัน) ผลผลติ เฉลย่ี ต่อไร
1 2555 163,273 119,291 751
2 2556 170,934 124,474 748
3 2557 185,656 115,986 746
4 2558 174,419 127,118 748
16
ตารางที่ 18 พนื้ ท่ีปลูกออ้ ยโรงงานและผลผลติ เฉลย่ี
ลาดับที่ ปี พื้นที่ (ไร)่ ผลผลติ (ตัน) ผลผลติ เฉลย่ี ต่อไร
1 2555 99,293 1,105,067 11,129
2 2556 129,667 1,515,806 11,690
3 2557 132,527 1,546,590 11,670
4 2558 133,049 1,430,277 10,750
แผนภมู ิท่ี 2 แผนภูมแิ สดงพนื้ ทีท่ ี่ใชท้ ้าการเกษตรในจังหวดั สระบรุ ี
450,000
400,000369,039835,423568,448
350,000
332,188
319,240
300,000
250,000 207,552 201,558216,770 2555
200,000
150,000 171,520 130,124 25556
100,000 33,289 25557
50,000 37,310 37,758
99,293 135,753
0
แผนภมู ิที่ 3 แผนภูมิแสดงการใชพ้ ื้นทดี่ า้ นการเกษตรกรรมในจังหวดั สระบุรี
สหกรณ์ การรวมกลมุ่ และแหลง่ เงินทนุ ในท้องถน่ิ
ขอ้ มูลสหกรณ์
สหกรณก์ ารเกษตร การรวมกลุ่ม และแหล่งเงนิ ทุนในจังหวดั สระบุรี ณ วันที่ 1 มกราคม 2559 จ้านวน
40 แห่ง สมาชิกทั้งสิ้น 37,883 ราย ทุนด้าเนินการรวมทั้งส้ิน 757,821,980.48 บาท เพิ่มขึ้นจาก
ปี 2558 คิดเป็นร้อยละ 0.42 มีเงินลงทุนจ้านวน 757,821,980.48 บาท เพ่ิมชึ้นจากปี 2558
คิดเปน็ รอ้ ยละ 4.30 แสดงใหเ้ หน็ วา่ มกี ารลงทุนเพ่ิมขึน้ ไมม่ ากนัก จา้ แนกตามประเภท ดังน้ี
17
ตารางท่ี 19 สหกรณ์การเกษตรการรวมกลมุ่ และแหลง่ เงินทนุ ในทอ้ งถน่ิ
ปี พ.ศ. จา้ นวนสมาชิก(ราย) จา้ นวนสหกรณ(์ แหง่ ) ทนุ ด้าเนนิ การ (บาท)
1,495,279,841.03
2554 37,621 41
577,004,316.74
2555 37,243 42 680,089,940.93
699,622,316.09
2556 37,467 42 726,591,672.76
757,821,980.48
2557 37,968 41
2558 37,724 40
2559 37,883 40
ข้อมูลกลุ่มเกษตรกร
กลุ่มเกษตรกรในจังหวดั สระบุรี ณ วันที่ 1 มกราคม 2558 จ้านวน 70 แหง่ สมาชิกทงั้ ส้ิน
7,400 ราย จา้ แนกตามประเภท ดังนี้
ตารางท่ี 20 ขอ้ มูลกลมุ่ เกษตรกร
ประเภทกล่มุ เกษตรกร จานวนกลุ่มเกษตรกร จานวนสมาชกิ
(แห่ง) (ราย)
กล่มุ เกษตรกรทา้ นา 50 5,963
กลมุ่ เกษตรกรท้าไร่ 13 1,850
กลมุ่ เกษตรกรทา้ สวน 4 304
กลุ่มเกษตรกรผู้เลย้ี งสตั ว์ 3 283
70 7,400
รวม
การกสิกรรม
จังหวัดสระบุรี มีครัวเรือนเกษตรกรท่ีขึ้นทะเบียน ณ วันที่ 1 สิงหาคม 2559 จ้านวน 32,395
ครวั เรือน มีพน้ื ทที่ ้ังหมด ประมาณ 2,235,304 ไร่ มเี น้อื ท่ถี ือครองการเกษตร 1,276,477 ไร่ จ้าแนก
รายอ้าเภอได้ ดงั นี้
ตารางท่ี 21 การกสิกรรม
เนอ้ื ท่ีถอื ครองการเกษตร เนอ้ื ทน่ี อก
การเกษตร
อา้ เภอ เนอ้ื ทีท่ ั้งหมด รวม ท่ีนา ที่พชื ไร่ ทีไ่ ม้ผล/ ทเ่ี พาะ เลยี้ ง ทกี่ ารเกษตรอน่ื
ยนื ตน้ สัตวน์ า้
รวม 2,235,304 1,276,477 504,755 537,236 139,912 6,273 88,280 958,827
เมอื งสระบุรี 110,277 56,378 47,074 3,005 3,913 131 2,255 53,899
แก่งคอย 507,432 212,723 48,575 117,904 27,484 28 18,732 294,709
หนองแค 191,837 131,952 95,682 23 16,530 765 19,952 59,886
วหิ ารแดง 123,675 85,899 47,351 2,227 28,284 726 7,311 37,775
หนองแซง 54,839 46,514 42,805 0 3,377 129 203 8,325
บา้ นหมอ 70,589 49,370 37,490 7,587 1,978 309 2,007 21,219
ดอนพุด 58,120 53,336 47,133 49 670 241 5,242 4,784
หนองโดน 64,052 57,897 46,005 2,315 1,588 1,351 6,638 6,155
พระพุทธบาท 165,789 101,906 29,374 58,458 6,059 2,136 5,789 63,884
เสาไห้ 78,689 61,461 41,987 10,605 2,396 287 6,186 17,227
มวกเหล็ก 537,335 255,543 0 219,188 36,355 0 0 281,792
วังมว่ ง 161,160 109,601 12 89,205 7,033 4 13,346 51,559
เฉลมิ พระเกียรติ 111,509 53,897 21,285 26,581 4,246 166 1,619 57,611
โดยในปี 2558 มพี นื้ ท่ีเพาะปลกู และผลผลิตพชื เศรษฐกจิ ที่สา้ คญั จ้าแนกเปน็ รายอ้าเภอ ดังนี้
18
ตารางท่ี 22 พ้นื ท่เี พาะปลกู และพืน้ ทีผ่ ลิตพชื เศรษฐกจิ
ขา้ วนาปี ข้าวนาปรัง มันสาปะหลัง ข้าวโพดเลย้ี งสตั ว์ ออ้ ยโรงงาน
พ้นื ท่ี ผลผลติ
อาเภอ พ้นื ท่ี ผลผลติ พืน้ ที่ ผลผลิต พ้ืนท่ี ผลผลิต พ้นื ท่ี ผลผลติ (ไร่) (ตัน)
(ไร)่ (ตนั ) (ไร)่ (ตัน) (ไร)่ (ตนั ) (ไร)่ (ตัน) --
2,365 18,920
เมอื ง 32,556 23,998 21,677 16,171 163 381 69 49,26
--
แก่งคอย 37,618 29,906 12,786 9,653,4 10,980 53,130 6,190 4,952 --
--
หนองแค 94,573 75,087 73,664 58,710,2 - --- --
--
วิหารแดง 30,403 23,032 14,694 10,170 810 2,146 230 220,11
1,273 9,948
หนองแซง 37,161 29,729 36,302 28,401 - ---
657 8,541
บ้านหมอ 50,284 33,187 49,776 35,042 - - 1,000 1,200 33,299 318,722
60,527 736,851
ดอนพุด 26,073 14,418 29,145 21,716 - ---
1,172 12,085
หนองโดน 41,584 34,639 37,430 29,869 - - 1,700 1,530 99,293 1,105,067
17,101 13,374 10,232 7,808 3,521 11,973 43,893 42,049,5
พระพุทธ
บาท
เสาไห้ 37,218 29,774 37,749 29,241 54 3,700 5,746 5,746
มวกเหล็ก 16 13 - - 15,016 70,411 87,672 76,888,3
วังม่วง 161 68 74 30 5,114 22,894 10,030 8,388
เฉลมิ พระ 10,397 8,016 8,659 6,601 1,652 5,010 14,998 24,147
เกียรติ 415,145 314,386 332,188 253,413 37,310 169,645 171,528 165,170
รวม
ที่มา : ระบบขนึ้ ทะเบียนผ้ปู ลกู พชื เศรษฐกจิ หลัก 3 ชนดิ และระบบรายงานสภาวะการผลติ พชื
แผนภมู ิที่ 4 แผนภมู พิ นื้ ทีเ่ พาะปลูกและผลผลติ พชื เศรษฐกจิ ทสี่ ้าคญั
1,200,000 1,105,067
1,000,000
800,000
600,000 4153,1144,53863322,5138,8413 169,645171,528
400,000
200,000 37,310 165,17099,293
0
ปศุสัตว์
จังหวัดสระบุรีเป็นแหล่งผลิตโคนมและไก่เน้ืออยู่ในอันดับที่ 2 และ 3 ของประเทศตามล้าดับ
พื้นทท่ี ม่ี กี ารเลีย้ งไก่เนื้อกระจายอยู่ทุกอ้าเภอ ส่วนการเล้ียงโคนมมีพ้ืนท่ีท่ีเลี้ยงหนาแน่นอยู่ในเขตอ้าเภอ
มวกเหล็ก วังมว่ งเปน็ ส่วนใหญ่ และบางสว่ นย่ใู นเขตอ้าเภอแก่งคอย พระพุทธบาท และวิหารแดง จังหวัด
สระบุรมี ศี กั ยภาพสูงในการเลี้ยงโคนมและไก่เน้ือ เนื่องจากมีสภาพภูมิประเทศ ภูมิอากาศเหมาะสม เป็น
แหล่งผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์ โรงงานผลิตอาหารสัตว์ โรงงานแปรรูปไก่เนื้อเพ่ือการส่งออกขนาดใหญ่
มีศูนย์รับซื้อน้านมดิบจากเกษตรกรในราคาประกันที่กระจายครอบคลุมทุกพื้นท่ีที่มีการเล้ียงโคนม ส่วน
อัตราการขยายตัวของการเลี้ยงสัตว์เศรษฐกิจที่ส้าคัญดังกล่าวอยู่ในเกณฑ์คงที่ เน่ืองจากยังคงประสบ
ปัญหาเรื่องการแพร่ระบาดของโรคไข้หวัดนกท้ังในและต่างประเทศ ท้าให้อัตราการขยายตัวแลส่งออก
น้อยลง ส่วนด้านโคนมนั้นอยู่ในเตรียมการเพ่ือรองรับผลกระทบจากการเปิดเสรีการค้าระหว่างประเทศ
(FTA) กบั ประเทศท่ีเป็นผู้ผลิตน้านมรายใหญ่ของโลก เกษตรกรจึงต้องควบคุมปริมาณการผลิต รวมท้ัง
19
พัฒนาการผลิตเพื่อเพ่ิมคุณภาพของน้านมดิบให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นโดยจังหวัดสระบุรีมีอัตราการเลี้ยง
ปศุสตั ว์ทส่ี า้ คัญ ดังนี้
ตารางท่ี 23 แสดงจา้ นวนสตั วเ์ ศรษฐกจิ ของจังหวดั สระบรุ ี
ปี พ.ศ. โคนม (ตัว) โคเนื้อ (ตัว) ไกเ่ น้อื (ตวั ) ไก่ไข่ (ตวั ) เป็ด (ตัว) สุกร (ตัว) กระบอื (ตวั )
2554 104,372 39,414 22,325,893 681,000 1,054,778 220,741 13,311
2555 104,157 26,589,261 26,589,261 644,772 1,070,439 223,659 12,543
2556 73,619 22,967 24,157,538 644,811 690,195 171,568 7,884
2557 86,786 21,371 22,050,973 630,114 804,503 181,170 7,699
2558 89,532 21,563 24,091,486 715,715 954,897 153,317 7,665
2559 93,726 20,343 22,076,528 842,611 881,288 137,694 7,185
รวม 552,192 166,083 141,291,679 4,159,023 5,486,100 1,088,149 56,287
การประมง
จังหวัดสระบุรี ในปี 2558 มีผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้าหลายชนิด ซ่ึงพันธ์ุสัตว์น้าท่ีนิยมเล้ียง ได้แก่
ปลาดุกบิ๊กอุย ปลาทับทิมในกระชัง ปลานิล ปลาตะเพียน และปลาเบญจพรรณ (ปลานิล ตะเพียน ยี่สก
นวลจันทร์ จาระเมด็ นา้ จืด และสวาย) นิยมเล้ียงในร่องสวนและบ่อดินขนาดใหญ่ สัตว์น้าท่ีให้ผลผลิตมาก
ท่ีสุด คือ ปลาดุกบ๊ิกอุย ปลาทับทิมในกระชัง ปลานิล และปลาตะเพียน ตามล้าดับ โดยในสัตวย์น้าที่
ใหผ้ ลผลติ มากที่สุดตามล้าดับ ดังน้ี
ล้าดับที่ 1 ปลาดกุ บิก๊ อยุ ประมาณ 6,829,100 กิโลกรัม(ในปี 2558/2559) พ้ืนท่ี 1,230 ไร่
ล้าดบั ที่ 2 ปลาทบั ทมิ ในกระชัง ให้ผลผลติ 1,771,000 กิโลกรัม/ปี พื้นทเ่ี พาะเลี้ยง 805
กระชัง จา้ นวน 201258 ตารางเมตร
ล้าดับที่ 3 ปลานิลในบอ่ ดิน มีพน้ื ทก่ี ารเพาะเล้ียง จา้ นวน 2352 ไร่ ผลผลิต 126300 กโิ ลกรมั
ลา้ ดบั ที่ 4 ปลาตะเพยี น พ้ืนที่ 420 ไร่ ผลผลิต 31300 กิโลกรัม
เนื่องจากปลานลิ และปลาตะเพยี นต้องใช้เวลาในการเล้ียงอย่างน้อย 8-12 เดือน จึงจะสามารถจับได้
ซึ่งใน 1 ปี สามารถเลี้ยงได้เพียง 1 ครั้ง ประกอบกับในช่วงปลายปี 2558/2559 จังหวัดสระบุรีได้รับ
ผลกระทบจากสถาวะภยั แลง้ ท้าให้เกษตรกรไม่สามารถเลีย้ งสัตวน์ ้าไดต้ ามความต้องการ
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีนโยบายช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากสภาวะภัยแล้ง
โดยมีแนวทางช่วยเหลือ คือ ส่งเสริมเกษตรกรให้เลี้ยงสัตว์น้าท่ีใช้น้าน้อย เช่น ปลาดุกในบ่อพลาสติก
ในบ่อดนิ และการเล้ียงกบในกระชังบก มีเกษตรกรท่ีเข้าร่วมโครงการประมาณ 1700 ราย โดยมีกิจกรรม
จ้านวน 3 กจิ กรรม ดังนี้
1. เลย้ี งปลาดกุ ในบอ่ พลาสติก ผลผลติ 27,120 กโิ ลกรมั มูลคา่ 904,000 บาท
2. เลีย้ งปลาดกุ ในบอ่ ดิน ผลผลติ 114,720 กโิ ลกรัม มูลคา่ 2,294,400 บาท
3. เล้ยี งกบในกระชังบก ผลผลติ 36,120 กโิ ลกรมั มูลค่า 1,926,400 บาท
มลู ค่าผลผลติ ทมี่ ากทส่ี ดุ คือ ปลาดุกบกิ๊ อุย มูลค่า 208,071,400 บาท ลา้ ดับที่ 2 ปลา
ทับทิมในกระชัง มูลค่า 141,680,000 บาท ล้าดับ 2 ปลานิล มูลค่า 5,052,000 บาท
ล้าดบั 4 กบ มลู คา่ 2,167,200 บาท ล้าดบั 5 ปลาตะเพียน มลู ค่า 1,095,500 บาท
20
ตารางที่ 24 ตารางแสดงจา้ นวนพันธุ์ปลา ผลผลติ และพ้นื ที่เพาะเล้ยี ง
ลาดับท่ี ชนดิ สตั ว์น้า จานวนผลผลติ พ้ืนที่เพาะเลย้ี ง ราคาพันธ์สุ ตั ว์นา้ มูลคา่ ผลผลิต
(กก.) (บาท) (บาท)
1 ปลาดกุ 6,970,940 1,230 ไร่ 30
2 ปลาทับทมิ 1,771,000 20,125 ตรม. 80 208,071,400
3 ปลานลิ 126,300 40 141,680,000
4 ปลาตะเพยี น 31,300 2352 ไร่ 35
5 ปลาสวาย 8650 420 ไร่ 20 5,052,000
6 ปลาจาระเมด็ นา้ จดื 58,000 30 1,095,500
22 ไร่
44 ไร่ 173,000
1,740,000
7 ปลายสี่ ก 53,200 25 ไร่ 25 1,330,000
8 ปลานวลจันทร์ 18,400 30 ไร่
9 กบ 36,120 3800 ตรม. 25.00 460,000
รวม 60 2,167,200
361,769,1007
๑.๕ ลักษณะทางสังคม
อาชญากรรม
จากการพิจารณากล่มุ ความผดิ ในรอบปี 2557ของจงั หวัดสระบุรีมีรายละเอียดของกลุ่มความผิด
ต่างๆเปรียบเทยี บกบั ปี 2555 ปี 2556 และปี ๒๕๕7 ดังน้ี
ตารางที่ 25 อาชญากรรม
ประเภทข้อหา ประจาปีงบประมาณพ.ศ.2555 ประจาปีงบประมาณพ.ศ.2556 ประจาปีงบประมาณพ.ศ.2557
1.คดอี ุกฉกรรจแ์ ละสะเทอื นขวัญ เกิด(คดี) จับ(คดี) จับ(%) เกิด(คดี) จบั (คดี) จับ(%) เกิด(คดี) จับ(คดี) จับ(%)
44 32 72.73 52 40 76.92 34 25 73.53
2.คดีชวี ิต รา่ งกาย และเพศ 365 250 68.49 344 197 57.27 275 132 48.00
3.คดีประทุษต่อทรพั ย์ 992 518 52.22 1,035 448 43.29 844 361 42.77
4.คดีน่าสนใจ 528 172 32.58 526 163 30.99 438 101 23.06
จับ(ราย) จับ(คน) จบั (ราย) จบั (คน) จับ(ราย) จบั (คน)
5.คดรี ัฐเปน็ ผู้เสยี หาย 5,728 6,560 5,582 6,351 4,726 5,311
หมายเหตุ: สถิติการจับกุมคิดตามปีงบประมาณ 2555 – 2557
การศึกษา
จงั หวดั สระบุรีแบ่งเขตพ้นื ท่ีการศกึ ษาออกเปน็ 2 เขต ดังนี้
ส้านักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1 ประกอบด้วย 8 อ้าเภอ ได้แก่ อ้าเภอ
เมืองสระบุรี อ้าเภอหนองแซง อ้าเภอบ้านหมอ อ้าเภอเสาไห้อ้าเภอหนองโดน อ้าเภอพระพุทธบาท
อ้าเภอดอนพดุ และอา้ เภอเฉลมิ พระเกียรติ มีสถานศกึ ษาในสังกัด 157 แห่ง
ส้านักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 ประกอบด้วย 5 อ้าเภอ ได้แก่ อ้าเภอแก่ง
คอย อา้ เภอหนองแค อา้ เภอวหิ ารแดง อา้ เภอมวกเหลก็ อา้ เภอวังมว่ งมสี ถานศกึ ษาในสงั กดั 166 แห่ง
สา้ นักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามธั ยมศกึ ษา เขต 4 ประกอบด้วย 13 อ้าเภอ มีสถานศึกษาในสงั กัด
จ้านวน 21 แห่งโดยสามารถจ้าแนกจ้านวนสถานศึกษาแยกตามสังกัดรายอ้าเภอ รวมท้ังสน้ิ 323 แห่ง ดังน้ี
21
ตารางท่ี 26 ตารางแสดงจา้ นวนสถานศกึ ษาแยกตามสังกัดรายอ้าเภอ
อาเภอ สพฐ. เอกชน สพม.4 รวมท้ังส้นิ
เมืองสระบุรี 22 12 2 36
หนองแซง 12 - 1 13
บ้านหมอ 21 1 1 23
เสาไห้ 18 1 2 21
พระพุทธบาท 26 3 2 31
หนองโดน 6 - 17
ดอนพดุ 6 - 17
เฉลิมพระเกยี รติ 17 1 1 19
แก่งคอย 39 7 3 49
หนองแค 37 2 3 42
วหิ ารแดง 24 1 1 26
มวกเหลก็ 28 3 2 33
วงั มว่ ง 14 1 1 16
270 32 21 323
รวม
- ดา้ นการศึกษาของจังหวดั สระบรุ ี ในปี 2558 มีจ้านวนนกั เรียน 45,309 คน จ้านวน
หอ้ งเรียน 2,653 หอ้ ง และมคี รู 2,550 คน
- จ้านวนนักเรียนเฉลี่ยต่อห้องลดลง ปี 2558 อยู่ท่ี 17.08 คน และอัตราส่วนครู
1 คนตอ่ นักเรยี น 17.77 คน
ตารางที่ 27 แสดงจ้านวนนักเรยี น ครู และห้องเรียน
ปี 2554 ปี 2555 ปี 2556 ปี 2557 ปี 2558
2,701 2,657 2,686 2,653
จา้ นวนหอ้ งเรียน 2,704 2,719 2,650 2,503 2,550
46,956 46,008 45,531 45,309
จา้ นวนครู 2,639 17.38 17.32 16.95 17.08
17.27 17.36 18.19 17.77
จ้านวนนกั เรยี น 48,339
จา้ นวนนกั เรียนเฉล่ยี ตอ่ หอ้ ง 17.88
อัตราสว่ นครตู อ่ นักเรยี น 18.32
การนบั ถือศาสนาและวฒั นธรรม
1) ข้อมูลพ้ืนฐานดา้ นศาสนา
จังหวัดสระบุรี มีพุทธศาสนิกชน 597.138 คน (ร้อยละ 89.34) นบั ถือศาสนาอิสลาม 953 คน
(ร้อยละ 0.05) และนับถือศาสนาคริสต์ 369 คน (ร้อยละ 0.32) มีวัด จ้านวน 505 วัด แยกเป็นนิกาย
ธรรมยุติ 21 วัด มหานิกาย 484 วดั จ้าแนกประเภท พัทธสมี า 3915 วัด ส้านกั สงฆ์ 116 วัด ท่ีพักสงฆ์
75 แห่ง โบสถ์คริสต์ 5 แหง่ มสั ยดิ 4 แห่ง
ศูนย์อบรมศาสนาอสิ ลามและจริยธรรมประจามัสยิด จานวน 4 ศนู ย์
1. มสั ยดิ มะบาดุ้ลบารี ตา้ บลปากเพรียว อา้ เภอเมืองสระบรุ ี จงั หวัดสระบรุ ี
2. มสั ยิดดารลุ้ มูฮายรี ีน ตา้ บลหนองโรง อา้ เภอหนองแค จังหวัดสระบุรี
22
3. มสั ยดิ ฮดิ ายะตสุ้ ซอลิฮนี ต้าบลหนองหมู อา้ เภอวหิ ารแดง จงั หวดั สระบรุ ี
4. มสั ยิดยะบ้ัลเราะห์มะฮ์ ต้าบลมติ รภาพ อา้ เภอมวกเหลก็ จังหวัดสระบรุ ี
2)ขอ้ มูลพนื้ ฐานด้านวฒั นธรรม
- ศนู ย์วฒั นธรรมจงั หวดั จา้ นวน 1 แหง่ คือโรงเรียนสระบรุ วี ิทยาคม อา้ เภอเมอื งสระบุรี
ศูนย์วฒั นธรรมอาเภอ
- ศูนยว์ ัฒนธรรมอ้าเภอหนองแซง โรงเรียนหนองแซงวทิ ยา อา้ เภอหนองแซง
- ศูนยว์ ฒั นธรรมอา้ เภอหนองโดน โรงเรียนหนองโดนวทิ ยา อา้ เภอหนองโดน
- ศนู ย์วัฒนธรรมอา้ เภอเฉลมิ พระเกยี รติ โรงเรียนเทพศิรินทรพ์ แุ ค อ้าเภอเฉลมิ พระเกยี รติ
ศูนย์วฒั นธรรมตาบล
- ศูนย์วฒั นธรรมตา้ บลต้นตาล อ้าเภอเสาไห้
สภาวัฒนธรรม
- สภาวัฒนธรรมจังหวัดจา้ นวน 1 แห่ง
- สภาวฒั นธรรมอา้ เภอจา้ นวน 13 แห่ง
- สภาวฒั นธรรมตา้ บลจ้านวน 85 แห่ง
- โบราณสถานท่ขี ้ึนทะเบยี นแลว้ 22 แห่ง
3) ขอ้ มลู ศูนยพ์ ระพุทธศาสนาวันอาทติ ย์
1. ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวนั อาทติ ยว์ ัดทองพุ่มพวง ตา้ บลปากเพรยี ว อ้าเภอเมืองสระบรุ ี
2. ศูนย์ศึกษาพระพุทธศาสนาวนั อาทติ ย์วัดกุ่มหัก ต้าบลกุ่มหัก อ้าเภอหนองแค
3. ศนู ย์ศึกษาพระพทุ ธศาสนาวนั อาทิตยว์ ัดไผห่ ลิ่ว ต้าบลไผห่ ล่ิว อ้าเภอดอนพุด
4) ขอ้ มลู ศนู ย์วฒั นธรรมไทยสายใยชุมชน 17 แห่ง อ้าเภอเสาไห้
1. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชมุ ชนต้าบลตน้ ตาล อ้าเภอเสาไห้
2. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชมุ ชนตา้ บลบา้ นยาง อา้ เภอหนองแค
3. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชุมชนต้าบลหนองโรง อา้ เภอหนองแค
4. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนตา้ บลโคกแย้ อ้าเภอพระพุทธบาท
5. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนต้าบลขุนโขลน อา้ เภอเมืองสระบุรี
6. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชุมชนตา้ บลดาวเรือง อา้ เภอเฉลิมพระเกียรติ
7. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชุมชนต้าบลผึง้ รวง อา้ เภอดอนพุด
8. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนต้าบลหนองมน อา้ เภอหนองแซง
9. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนต้าบลโคกสะอาด อา้ เภอหนองแซง
10. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชุมชนตา้ บลหนองควายโซ อา้ เภอหนองแซง
1๑. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนต้าบลมว่ งหวาน อา้ เภอวงั ม่วง
12. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชมุ ชนตา้ บลวงั ม่วง อ้าเภอหนองโดน
13. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนตา้ บลบ้านกลบั อ้าเภอบา้ นหมอ
14. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชมุ ชนตา้ บลบา้ นหมอ อา้ เภอวิหารแดง
15. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชมุ ชนต้าบลวิหารแดง อ้าเภอแกง่ คอย
16. โครงการวฒั นธรรมไทยสายใยชุมชนตา้ บลสองคอน อ้าเภอมวกเหล็ก
17. โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชมุ ชนต้าบลมวกเหลก็
23
ข้อมูลการนับถือศาสนาพทุ ธในจังหวัดสระบุรี
วัดในพื้นท่ีจังหวัดสระบุรี มีจ้านวน 510 วัด แยกเป็นวัดสังกัดคณะสงฆ์มหานิกายจ้านวน 489 วัด
และสังกัดคณะสงฆ์ธรรมยุต จ้านวน 21 วัด ส้าหรับอ้าเภอที่มีจ้านวนวัดมากที่สุด ได้แก่ อ้าเภอแก่งคอย
จ้านวน 91 วัด รองลงมา ได้แก่ อ้าเภอหนองแค จ้านวน 69 วัด อ้าเภอท่ีมีวัดน้อยที่สุด คืออ้าเภอดอนพุด
จ้านวน 10 วัด ดงั ตารางดังน้ี
ตารางท่ี 28 ขอ้ มลู การนบั ถือศาสนาพุทธในจังหวดั สระบรุ ี
ที่ อาเภอ จานวนวดั / สงั กัด รวมจานวน
มหานกิ าย ธรรมยุต
1 เมืองสระบุรี 48 - 48
2 แกง่ คอย 86 5 91
3 หนองแค 66 3 69
4 บา้ นหมอ 27 - 27
5 พระพทุ ธบาท 54 5 59
6 วหิ ารแดง 25 2 27
7 เสาไห้ 39 - 39
8 หนองแซง 26 - 26
9 หนองโดน 20 - 20
10 มวกเหล็ก 36 4 40
11 ดอนพุด 10 - 10
12 วังม่วง 24 - 24
13 เฉลมิ พระเกียรติ 28 2 30
รวม 489 21 510
ท่ีมา: ส้านกั งานพระพุทธศาสนาจงั หวัดสระบรุ ี
การพัฒนาชมุ ชน
จังหวัดสระบุรีให้ความส้าคัญต่อการพัฒนาชุมชนเพ่ือส่งเสริมและยกระดับความเป็นอยู่ของ
ประชาชนให้สูงขึ้นท้ังทางด้านเศรษฐกิจสังคมและการปกครองโดยให้การศึกษาและพัฒนากระบวนการ
เรียนรู้ของประชาชนพัฒนากลุ่ม/องค์กร อาสาสมัครและผู้น้าท้องถ่ินพัฒนาระบบรูปแบบและวิธีการ
พฒั นาชุมชนซ่งึ ได้ดา้ เนินการในจังหวัดสระบุรี ดงั น้ี
1. การพัฒนาองค์กร/อาสาสมคั รฯ
1.1 อาสาพฒั นาชมุ ชน/ผ้นู า้ อาสาพัฒนาชุมชน จา้ นวน 3,722 คน
- ผู้นา้ อาสาพัฒนาชมุ ชน 188 คน
- อาสาพัฒนาชมุ ชน 3,536 คน
1.2 องคก์ รสตรีจังหวัดสระบุรี
องค์กรสตรีจงั หวัดสระบรุ ี มี 4 ระดับ ดังนี้
24
1. คณะกรรมการพัฒนาสตรหี ม่บู า้ น (กพสม.) จ้านวน 994 คณะ 10,825 คน
2. คณะกรรมการพัฒนาสตรตี า้ บล (กพสต.) จ้านวน 107 คณะ 1,919 คน
3. คณะกรรมการพัฒนาสตรอี า้ เภอ (กพสอ.) จ้านวน 13 คณะ 282 คน
4. คณะกรรมการพฒั นาสตรีจงั หวัด (กพสจ.) จา้ นวน 1 คณะ ๒6 คน
และมสี มาชิกองคก์ รสตรที ุก ๑๓ อ้าเภอจ้านวน ๑๗,๕๐๐คน
1.3 ระบบมาตรฐานงานชุมชนจงั หวดั สระบุรี
- คณะกรรมการระบบมาตรฐานงานชุมชนจังหวดั สระบรุ ี(มชช.) 1 คณะ
จา้ นวน 27 คน
- คณะกรรมการระบบมาตรฐานงานชมุ ชนอ้าเภอ 13 คณะ จ้านวน 130 คน
- กลุม่ เปา้ หมายที่ผา่ นระบบมาตรฐานงานชุมชน ปี 2548–2559
จ้านวน 2,009 หนว่ ยนบั
๑. ผูน้ า้ ชมุ ชน 1,280 หน่วยนบั
๒. กลุม่ /องคก์ รชุมชน 347 หนว่ ยนบั
๓. เครอื ขา่ ยองคก์ รชุมชน 181 หนว่ ยนับ
๔. ชมุ ชน 201 หนว่ ยนบั
2. การพัฒนาเศรษฐกิจชมุ ชนฐานราก
2.1 การดา้ เนินงานกองทนุ หมบู่ า้ นและชุมชนเมอื งจงั หวดั สระบุรี
จังหวัดสระบรุ ีมีจ้านวนกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองทั้งหมด ๑,๐๒6 กองทุน รวมเป็นเงิน
๑,๐30 ลา้ นบาท แยกได้ ดังน้ี
- กองทนุ หม่บู ้าน จา้ นวน ๙๗๓ กองทุน
- กองทุนชมุ ชนเมือง จ้านวน ๕7 กองทุน
ผลการประเมินศักยภาพการด้าเนินงานกองทุนหมู่บ้านและกองทุนชุมชนเมือง
ปี ๒๕๔9 อยู่ในระดับ AAA จ้านวน ๒๔๕ กองทุน ได้รับอนุมัติและโอนเงินเพ่ิมทุนให้กองทุนฯ แล้ว
แหง่ ละ ๑๐๐,๐๐๐ บาท จา้ นวน ๒๐๗ แหง่ รวมเป็นเงนิ ๒๐.๗ ลา้ นบาท
ปัจจุบัน กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองในจังหวัดสระบุรี จดทะเบียนนิติบุคคลแล้ว
๑,๐๑๓ กองทนุ และยังไม่ไดจ้ ดทะเบยี นนิตบิ ุคคลใน ๕ อา้ เภอ รวม ๑๓ กองทุน
การด้าเนินงานโครงการเพม่ิ ทุนกองทุนหมู่บ้านและชมุ ชนเมือง ระยะที่ ๒
จากนโยบายรัฐบาลที่ให้มีการเพ่ิมทุนฯ ระยะท่ี ๒ ในปี ๒๕๕๒ จนส้ินสุด ณ วันท่ี ๒๔
กันยายน ๒๕๕๖ จังหวัดสระบุรีมีกองทุนหมู่บ้านที่ได้รับการโอนเงินเพ่ิมทุนกองทุนหมู่บ้าน จ้านวน 96๑
กองทนุ แยกเป็น ดังน้ี
- กองทุนหม่บู า้ นทเี่ พิม่ ทุน 200,000 บาท จ้านวน 895 กองทุน
รวมเปน็ เงิน 179,000.000 บาท
- กองทนุ หมบู่ า้ นท่ีเพม่ิ ทุน 400,000 บาท จ้านวน 65 กองทุน
รวมเป็นเงนิ 26,000,000 บาท
- กองทนุ หมู่บ้านท่เี พิ่มทนุ 600,000 บาท จา้ นวน 1 กองทนุ
รวมเป็นเงิน 600,000 บาท
รวมเป็นเงนิ ทงั้ ส้นิ 205,600,000 บาท
คงเหลือกองทุนที่ยื่นเอกสารขอรับการเพ่ิมทุนฯ แล้ว แต่ยังไม่ได้รับการอนุมัติโอนเงิน จ้านวน ๙
กองทุน และคงเหลือกองทุนที่ยงั ไม่ได้ยื่นเอกสารขอรบั การเพ่ิมทนุ ฯ ระยะท่ี 2 จ้านวน ๔๓ กองทนุ
25
การดาเนนิ งานโครงการเพิ่มทุนกองทุนหม่บู า้ นและชุมชนเมือง ระยะท่ี 3
จากนโยบายรัฐบาลทใี่ ห้มโี ครงการเพ่ิมทุนฯ ระยะท่ี ๓ แห่งละ ๑ ล้านบาท ในปี 2555 ซึ่ง
จังหวัดสระบุรีมกี องทนุ หมู่บา้ นท่ีมสี ทิ ธิข์ อรบั การสนับสนนุ เพ่มิ ทนุ ฯจ้านวน 1,013 กองทนุ ณ วันที่ ๕
สิงหาคม 2๕56 มีกองทุนหมบู่ ้านทีย่ น่ื เอกสารขอรบั การสนบั สนนุ และผ่านการพจิ ารณาของ
คณะอนกุ รรมการสนบั สนนุ ฯระดับจังหวัดแลว้ จ้านวน ๓๘๙ กองทนุ
** กองทุนหมบู่ า้ นที่ได้รับการจดั สรรโอนเงินเพมิ่ ทุนฯ ระยะที่ 3 แล้ว จ้านวน ๒๘๘ กองทุน
** คงเหลอื กองทุนหมู่บา้ นท่ียงั ไม่ไดร้ ับการอนมุ ตั ิโอนเงนิ ๑๐๑ กองทนุ
คงเหลอื กองทนุ ทย่ี ังไมย่ ื่นเอกสารขอรับการสนบั สนนุ เพ่ิมทุนฯ ระยะท่ี 3 จา้ นวน ๖๒๔ กองทุน
โครงการจัดตงั้ สถาบนั การเรียนรู้กองทุนหม่บู า้ นและชุมชนเมือง
สทบ. ก้าหนดการด้าเนินงานโครงการสถาบันการเรียนรู้กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง เพ่ือเป็น
ศูนย์กลางของการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้กับสมาชิกและกองทุนท่ีอยู่รอบข้างในภูมิภาคต่างๆ ด้วย
กระบวนการบริหารจัดการโดยหมู่บ้านและชุมชนเอง เพ่ือให้เกิดความยั่งยืน โดยมีเป้าหมายจัดตั้งท่ัวประเทศ
จ้านวน ๑๐๐ แห่ง โดยอย่างน้อยจะมีจังหวัดละ ๑ แห่ง ซึ่งทางฝ่ายเลขานุการได้ให้ทุกอ้าเภอเสนอ
รายชื่อกองทุนหมู่บ้านท่ีเป็นศูนย์เรียนรู้ และได้ด้าเนินการคัดเลือกกองทุนหมู่บ้าน ซึ่งได้ผ่านความ
เห็นชอบจากคณะอนกุ รรมการสนับสนุนฯ ระดบั จงั หวดั จา้ นวน ๓ แห่ง ดงั น้ี
๑) กองทุนหมู่บา้ นขนาดใหญ่ คอื บ้านปา่ ยาง ตา้ บลบ้านล้า อ้าเภอวิหารแดง
๒) กองทนุ หมบู่ า้ นขนาดกลาง คอื บ้านศรปี ทมุ ต้าบลหนองโรง อ้าเภอหนองแค
๓) กองทุนหมบู่ ้านขนาดเล็ก คือ บา้ นพะเยาว์ ตา้ บลศาลารไี ทย อ้าเภอเสาไห้
และคณะท้างานขับเคลื่อนสถาบันการเรียนกองทุนฯ ของส้านักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง
แห่งชาติ สาขา ๑๓ ได้ด้าเนินการพิจารณาคัดเลือกกองทุนหมู่บ้านเพื่อจัดตั้งสถาบันการเรียนรู้กองทุน
หมู่บ้านและชุมชนเมืองของจังหวัดสระบุรี คือ บ้านพะเยาว์ หมู่ท่ี ๒ ต้าบลศาลารีไทย อ้าเภอเสาไห้
จงั หวัดสระบรุ ี
2.2 กองทุนพฒั นาบทบาทสตรีจงั หวัดสระบุรี ประกอบดว้ ย (ข้อมูลปี 2559)
2.2.1. คณะอนุกรรมการบรหิ ารกองทุนพฒั นาบทบาทสตรีระดบั จังหวดั สระบรุ ี ๑ คณะ
โดยมผี ู้วา่ ราชการจังหวดั สระบรุ ี เป็นประธาน พฒั นาการจงั หวัดสหระบรุ ีเป็นอนกุ รรมการและเลขานุการ
๒.2.2 คณะอนกุ รรมการกล่ันกรองและตดิ ตามการด้าเนนิ งานกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี
อา้ เภอ 13 คณะ โดยมนี ายอ้าเภอเปน็ ประธาน พฒั นาการอา้ เภอเปน็ เลขานุการ
2.2.๓. คณะท้างานขับเคลื่อนกองทุนพฒั นาบทบาทสตรีระดับอ้าเภอ/เทศบาล จา้ นวน
108 คน
2.2.4. อาสาสมคั รผู้ประสานงานกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรีหมู่บ้านละ 1 คน และชมุ ชนละ
1 คน จา้ นวนอาสาสมัครตดิ ตามเขตการปกครองขององค์การปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
สมาชกิ กองทนุ พฒั นาบทบาทสตรี มจี านวน 2 ประเภท ดงั นี้
1. สมาชิกประเทภบุคคลธรรมดา จา้ นวน 171,770 คน
- ผ่านการตรวจสอบ จ้านวน 107,304 คน
- ไมผ่ า่ นการตรวจสอบ จ้านวน 767 คน
- รอผลการตรวจสอบ จ้านวน 199 คน
2. สมาชกิ ประเภทองค์กร จา้ นวน 1 องค์กร
26
๒.๓ การด้าเนนิ งานพฒั นาผลิตภณั ฑ์ OTOP
สา้ นกั งานพัฒนาชมุ ชนจงั หวดั สระบุรี ด้าเนินการขับเคล่ือนการด้าเนินงาน OTOP ในปี
2559 เพื่อให้บรรลเุ ป้าหมายตามนโยบายของรฐั บาล ดังน้ี
๒.๓.๑ ผลการลงทะเบยี นผ้ผู ลิต ผปู้ ระกอบการ OTOP ปี 2558 จา้ นวน 5 ประเภท
702 ผลิตภัณฑ์
1) ประเภทอาหาร 264 ผลิตภณั ฑ์
2) ประเภทเครอื่ งด่ืม 38 ผลติ ภณั ฑ์
3) ประเภทผ้าและเคร่ืองแต่งกาย 88 ผลติ ภัณฑ์
4) ประเภทของใช้และเครอ่ื งตกแตง่ 214 ผลิตภัณฑ์
5) ประเภทสมุนไพร 98 ผลติ ภัณฑ์
๒.๓.๒ การด้าเนินงานเครอื ข่าย OTOP
- เครือข่าย OTOP ระดับอ้าเภอ จา้ นวน 13 เครือขา่ ย สมาชิก135คน
- เครือข่าย OTOP ระดับจังหวัด จา้ นวน 1 เครือขา่ ย สมาชกิ 26คน
- เครอื ข่าย OTOP ประเภทผลติ ภัณฑ์ จา้ นวน 1 เครอื ขา่ ย สมาชิก 25 คน
2.3.3 ยอดรายได้จากการจ้าหน่ายผลิตภัณฑ์ OTOP จังหวัดสระบุรี จาก 13 อ้าเภอ
(ตลุ าคม 2558 –กนั ยายน 2559) จ้านวน 965,836,377.- บาท
2.3.4 รา้ นคา้ ประชารฐั สขุ ใจ SHOP ในป้ัมน้ามัน ปตท. 2 สาขา ได้แก่
- สาขา ปตท.ตลิง่ ช่นั
- สาขา ปตท. (หจก.หมนื่ ไมล์)
2.3.5 บริษทั สระบุรโี อทอปอินเตอร์เทรดด้ิง จา้ กัด ตงั้ อยู่ ณ ศูนย์โอทอปคอมเพลก็
พแุ ค จงั หวัดสระบรุ ี
2.3.6 โรงเรยี น OTOP พแุ คสระบุรี ต้ังอยู่ ณ ศูนย์โอทอปคอมเพล็กพุแค จังหวัดสระบุรี
2.4 การด้าเนนิ งานกลมุ่ ออมทรัพย์เพือ่ การผลติ
1) กลุ่มออมทรัพยเ์ พอ่ื การผลิต จา้ นวน 325 กลุ่ม
2) สมาชิกปัจจุบัน 27,781 คน
๓) เงินสัจจะสะสม 164,300,919 บาท
4) กลมุ่ ออมทรพั ย์เพื่อการผลติ ทีม่ กี ารจดั สวัสดิการ 325 กลมุ่
5) กลุ่มออมทรพั ย์เพื่อการผลติ ท่ีไดร้ ับการตรวจสุขภาพ 70 กลมุ่
4) กลุ่มออมทรัพย์เพอื่ การผลติ ระดับดี (3) 17 กลมุ่
5) กลุม่ ออมทรพั ยเ์ พื่อการผลติ ระดบั ปานกลาง (2) 126 กลมุ่
6) กลมุ่ ออมทรพั ย์เพ่อื การผลติ ระดบั ปรับปรุง (1) 148 กลมุ่
2.5 การดา้ เนนิ งานกองทนุ แก้ไขปัญหาความยากจน (กข.คจ.)
ปี พ.ศ.2536 รัฐบาลได้มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยโดยกรมการพัฒนาขุมขนเป็น
หน่วยงานขับเคล่ือนด้าเนินโครงการแก้ไขปัญหาความยากจน(กข.คจ) จ้านวนเงินสนับสนุนกองทุนหมู่บ้านละ
280,000 บาท ด้าเนินการใน 11,608 หมู่บ้าน แบ่งเป็น ระยะท่ี 1 ระหว่างปี 2536 – 2540 และ
ระยะท่ี 2 ระหว่างปี พ.ศ.2540 - 2544 ด้าเนินการอีก 17.626 หมู่บ้าน รวม 29,234 หมู่บ้านโดย
รัฐบาลสนับสนุนเงินทุนในระดับหมู่บ้านส้าหรับครัวเรือนเป้าหมายยืมไปประกอบอาชีพ โดยไม่มีดอกเบ้ีย
เพ่ือแก้ไขปัญหาความยากจนของครัวเรือนยากจนในชนบททั่วประเทศและยกระดับคุณภาพชีวิตของ
ประชาชนในหมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาในปี พ.ศ.๒๕๕9 ส้านักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสระบุรี ได้ด้าเนินงาน
โครงการแก้ไขปญั หาความยากจน (กข.คจ.) ดงั นี้
27
1) หมบู่ า้ นเป้าหมายโครงการ กข.คจ. 235 หมูบ่ ้าน
๒) ครัวเรือนหมูบ่ ้าน กข.คจ. 21,631 ครวั เรอื น
๓) ครวั เรือนเปา้ หมาย ๙,๑๖๙ ครวั เรือน
3) ครวั เรอื นทีย่ ืมเงนิ กข.คจ. 6,473 ครวั เรอื น
๔) จา้ นวนเงนิ ยืม ตามโครงการ กข.คจ. 65,800,000 บาท
3. การพฒั นาหมบู่ ้านเศรษฐกิจพอเพยี ง
จังหวัดสระบุรี ได้ด้าเนินงานขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ตั้งแต่ปี พ.ศ.2550 ใน 13
อ้าเภอ 973 หมู่บ้าน และได้ด้าเนินการหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงตั้งแต่ ปี 2552 จนถึงปัจจุบัน ในปี
พ.ศ.2559 จังหวัดสระบุรีได้ด้าเนินโครงการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวคิดเศรษฐกิจ
พอเพียงต้นแบบ จ้านวน 124 หมู่บ้านโดยก้าหนดให้มีการผ่านเกณฑ์ประเมินและรับรองหมู่บ้านพัฒนา
ตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อประกาศเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบจังหวัดสระบุรีขึ้น ซ่ึงจะ
ท้าให้การพัฒนาหมู่บ้านโดยใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สามารถน้าไปปฏิบัติได้จนเป็นวิถีชีวิตขยาย
ผลในหมบู่ ้าน/ชุมชนอื่นตอ่ ไป อันจะก่อใหเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสดุ ต่อหมบู่ ้าน/ชมุ ชน
ระดับการพฒั นาของหมู่บา้ น
ระดบั พออยู่ พอกิน จา้ นวน 84 หมบู่ า้ น/ระดับอยู่ดี กนิ ดี จา้ นวน 33 หมบู่ า้ น
/ระดบั ม่ังมี ศรีสุข จา้ นวน 2 หมูบ่ ้าน
4. การดาเนินงานศนู ยเ์ รยี นรชู้ ุมชน
ส้านักงานพัฒนาชุมชนจังหวัดสระบุรี สนับสนุนการด้าเนินงานศูนย์เรียนรู้ชุมชน ต้ังแต่ ปี พ.ศ.
๒๕๕๑ จนถึงปัจจุบันในพ้ืนที่ ๑๓ อ้าเภอ ศูนย์เรียนรู้ชุมชนเป็นศูนย์กลางรวบรวมข้อมูลข่าวสารความรู้
ของชุมชน เป็นแหล่งเสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ ถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนประสบการณ์สืบทอดภูมิ
ปัญญา วัฒนธรรมค่านิยมและเอกลักษณ์ของชุมชน อันจะเป็นแหล่งในการจัดการเรียนรู้ของคนในชุมชน
โดยมีคณะกรรมการบริหารศูนย์เรียนรู้ชุมชน ผู้น้าชุมชน องค์กรประชาชน และปราชญ์ชาวบ้านร่วมกัน
จดั การความรู้
โดยสนบั สนุนใหม้ กี ารจัดตัง้ ศนู ย์เรียนรู้ชุมชนน้าร่องในพ้ืนท่ี ๑๓ อ้าเภอตั้งแต่ปี ๒๕๕๑ – ๒๕๕๔
จ้านวน 40 แห่ง ได้รับงบประมาณสนับสนุนในการขับเคล่ือนกิจกรรม จ้านวน ๑๓ แห่ง ในปี ๒๕๕๕
สนับสนุนให้มีการยกระดับศูนย์เรียนรู้ชุมชนเป็นศูนย์เรียนรู้ชุมชนสมบูรณ์แบบและรักษาสถานภาพศูนย์
เรียนรู้ชมุ ชนสมบูรณแ์ บบในปี ๒๕๕9
การสาธารณสขุ
บคุ ลากรสาธารณสุข
ในปีงบประมาณ 2557 บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขของจังหวัดสระบุรี พบว่า
อัตราส่วนแพทย์ ทันตแพทย์ เภสัชกร และพยาบาลต่อประชากร เท่ากับ 1:3,046 , 1:11,466 ,
1:7,598และ 1:469ตามลา้ ดบั ซง่ึ เม่อื เปรยี บเทียบกับอัตราส่วนบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข
ในปีงบประมาณ 2557 พบว่า จังหวัดสระบุรีมีอัตราส่วนแพทย์และเภสัชกรต่อประชากรสูงข้ึน ส่วน
อัตราสว่ นทนั ตแพทย์ และพยาบาลวิชาชพี อัตราส่วนลดลง
สถานบรกิ ารสาธารณสุข
สถานบริการสาธารณสุขภาครัฐ ในปีงบประมาณ 2557 ของจังหวัดสระบุรี ประกอบด้วย
โรงพยาบาลศูนย์ 1 แห่ง โรงพยาบาลทว่ั ไป 1 แห่ง และโรงพยาบาลชุมชนขนาด 90 เตียง 1 แห่ง ขนาด 60
เตยี ง 1 แหง่ ขนาด 30 เตยี ง 6 แหง่ และ ขนาด 10 เตียง 2 แหง่ และสถานีอนามัย 126 แห่ง
28
สถิติชพี
อัตราเกิดมีชีพและอัตราตาย เป็นองค์ประกอบหนึ่งท่ีก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงประชากร ซ่ึง
อัตราเกิดมชี ีพและอตั ราตายของจงั หวัดสระบุรี ในปี 2557 อัตราเกิดมีชีพเท่ากับ 12.2 ต่อพันประชากร
เทา่ กบั ปี 2556 อตั ราตายเทา่ กับ 5.9 ตอ่ พันประชากร
สาเหตกุ ารตายทีส่ าคญั
สาเหตกุ ารตาย
จากการรวบรวมข้อมลู สาเหตกุ ารตายของประชาชนในจงั หวดั สระบุรี 5 อันดับแรก จากใบมรณะ
บตั ร พบวา่ โรคมะเรง็ รวมเน้ืองอกรา้ ยทุกชนดิ เป็นสาเหตกุ ารตายอันดับหนึ่งของจังหวัดสระบุรีมาตลอด 5
ปีและมแี นวโน้มเพิม่ ขึ้นและเริ่มลดลงในปี 2557
สาเหตกุ ารป่วย
จากการรวบรวมสาเหตุการปว่ ยของผปู้ ว่ ยนอก 5 อันดับแรก ปี 2557 พบว่า อัตราป่วยด้วยโรค
ระบบไหลเวียนเลือดมีอัตราป่วยสูงสดุ เป็นอันดบั หนงึ่ อัตราป่วยเท่ากับ 450.7 ต่อพันประชากร รองลงมา
ได้แก่ โรคกล้ามเน้ือรวมโครงร่างและเนื้อยึดเสริม โรคระบบทางเดินหายใจ โรคเกย่ี วกบั ต่อมไร้ท่อ และอาการ
แสดงและส่ิงผิดปกติทต่ี รวจพบทางคลนิ กิ อัตราปว่ ยเท่ากับ 402.8 , 394.9 , 343.8 และ 301.5 ต่อ
พันประชากร (ตามล้าดับ) ส้าหรับสาเหตุการปว่ ยของผู้ป่วยใน 5 อันดับแรกพบว่า โรคความดันโลหิตสงู มี
อตั ราปว่ ยสูงสุด เท่ากับ 2,171,7 ตอ่ แสนประชากร รองลงมาได้แก่ อาการแสดงและส่ิงผดิ ปกตทิ ี่ตรวจพบ
ทางคลนิ ิก,ความผิดปกติเก่ียวกบั ต่อมไร้ท่อ,เหตกุ ารณ์ภายนอกอ่ืนๆ ของการบาดเจ็บโดยอุบัตเิ หตุและผล
ตามมายกเวน้ การเป็นพิษ และโรคเบาหวานอตั ราปว่ ยเท่ากับ 2,049.0 , 2,018.2 , 1,882.0 , 1,328.9
และ ต่อแสนประชากร ตามล้าดบั (ข้อมูล พ.ศ. 2557)
ท่มี า : ส้านักงานสาธารณสขุ จังหวดั
๑.๖ สภาพทางสังคม
1) ด้านคุณภาพชวี ติ
1.1) ด้านความจ้าเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) ผลการจัดเก็บข้อมูลความจ้าเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) ปี
2558 ซ่ึงจัดเก็บทุกครัวเรือนในเขตพ้ืนท่ีชนบทในจังหวัดสระบุรี จ้านวน 101,565 ครัวเรือน 111
ต้าบล 887 หมู่บ้าน 273 ชุมชน 13 อ้าเภอ มีจ้านวนประชากรรวม 445,038 คน แยกเป็นชาย 216,097
คน หญิง 228,941 คน ในภาพรวมทั้งจังหวัดสระบุรี ผลการจัดเก็บข้อมูลความจ้าเป็นพ้ืนฐาน (จปฐ.)
รายตัวชี้วดั จา้ นวน 5 หมวด 30 ตัวชีว้ ัด ตัวชี้วดั ที่บรรลุเป้าหมายความจ้าเปน็ พ้นื ฐาน จ้านวน 25ตัวช้ีวัด
และตัวช้ีวัดท่ียังไม่บรรลุเป้าหมาย ตามเกณฑ์ จปฐ. ที่ควรให้ความส้าคัญในการแก้ไขปัญหาเป็นล้าดับต้น
ของจงั หวัดสระบุรี จ้านวน 5 ตวั ชี้วดั ดังนี้
ตารางท่ี 29 รอ้ ยละของตวั ชี้วัดทตี่ กเกณฑ์ 5 ลา้ ดบั แรก เรียงล้าดบั จากมากไปหานอ้ ย
ลาดบั ที่ ตวั ช้ีวดั ข้อมูลความจาเป็นพน้ื ฐาน (จปฐ.) จานวน จานวนที่ คิดเป็น
ท่สี ารวจทง้ั หมด ไม่ผ่านเกณฑ์ ร้อยละ
1 ตวั ช้ีวดั ที่ 19 เดก็ จบการศึกษาบงั คับ 9 ปี ท่ไี ม่ไดเ้ รียนต่อและ
ยังไมม่ ีงานทา้ ไดร้ บั การฝกึ อบรมอาชพี 84คน 15 คน 17.86
2 ตวั ชี้วัดที่ 3 เดก็ แรกเกดิ ไดก้ นิ นมแม่อยา่ งเดยี ว 2,048 คน 195 คน 9.52
อย่างนอ้ ย 6 เดือนแรกตดิ ต่อกนั
54,423 คน 4,103 คน 7.54
3 ตวั ชวี้ ดั ที่ 22 คนอายุมากกวา่ 60 ปีเตม็ ข้ึนไป มีอาชีพและมี
รายได้ 445,038 คน. 21ม559 คน. 4.84
4 ตัวช้วี ดั ที่ 25คนในครวั เรอื นไมด่ ื่มสรุ า(ยกเวน้ การดมื่ เปน็ ครั้ง 445,038 คน 20,173 คน 4.53
คราว)
5 ตัวชว้ี ดั ท่ี 26คนในครัวเรือนไม่สบู บหุ ร่ี
29
ผลการจัดเกบ็ ข้อมูลความจ้าเปน็ พื้นฐาน(จปฐ.)ปี 2558 เก่ยี วกับรายได้ประชาชน จังหวัดสระบุรี
มีรายได้เฉลยี่ 98,545 บาทต่อคนต่อปีสูงกวา่ รายได้เฉล่ียในปี 2557 (ป2ี 557 ประชาชนในจงั หวัด
สระบรุ ี มีรายได้เฉลีย่ 95,870 บาทตอ่ คนต่อปี)
ตารางท่ี 30 ครัวเรอื นทม่ี รี ายไดต้ ่้ากว่า 30,000 บาทตอ่ ปี/คน จา้ นวนทัง้ สิ้น 323 ครัวเรือน
อาเภอ เขตชนบท(คร./ตาบล/หมู่บา้ น) เขตเมอื ง(คร./เทศบาล/ชุมชน) รวม
เมืองสระบุรี 0/0/0 24/1/1 24
แก่งคอย 24/5/13 0/0/0 24
หนองแซง 6/4/5 0/0/0 6
บ้านหมอ 0/0/0 37/1/8 37
ดอนพดุ 0/0/0 8/1/7 8
พระพทุ ธบาท 3/3/3 215/1/29 218
เสาไห้ 1/1/1 0/0/0 1
เฉลิมพระเกียรตฯิ 0/0/0 5/1/3 5
รวม 34/14/22 289/5/48 323
ตารางท่ี 31 ครัวเรอื นทม่ี ีรายไดต้ า่้ กวา่ 35,000 บาทตอ่ ปี/คน จา้ นวนทง้ั ส้ิน 8,090 ครวั เรือน
อาเภอ เขตชนบท(คร./ตาบล/หมบู่ า้ น) เขตเมือง(คร./เทศบาล/ชมุ ชน) รวม
เมืองสระบรุ ี 416/10/67 169/2/25 585
แก่งคอย 676/12/87 548/2/39 1,224
หนองแค 689/17/133 179/2/30 868
วหิ ารแดง 377/7/49 96/2/12 473
หนองแซง 240/8/43 21/1/7 261
บา้ นหมอ 300/7/35 131/2/18 431
ดอนพดุ 26/1/9 146/1/18 172
หนองโดน 155/4/23 0/0/0 155
พระพทุ ธบาท 533/7/60 389/1/30 922
เสาไห้ 319/10/61 166/3/20 485
มวกเหลก็ 1,236/6/77 98/1/6 1,334
30
อาเภอ เขตชนบท(คร./ตาบล/หมบู่ า้ น) เขตเมอื ง(คร./เทศบาล/ชมุ ชน) รวม
วงั ม่วง
เฉลิมพระเกียรตฯิ 461/3/28 76/1/7 537
รวม
501/6/46 142/1/10 643
5,929/98/718 2,161/19/222 8,090
1.2 การพัฒนาคุณภาพชีวิต (กชช.2ค. ) จากผลการส้ารวจข้อมูล กชช.2 ค. ปี 2558 ของ
จงั หวัดสระบรุ ี จา้ นวน 13 อ้าเภอ 98 ต้าบล 887 หมบู่ ้าน (เฉพาะเขตชนบท) จ้านวน ราษฎร 338,013
คน จ้านวนครัวเรือน 101,565 ครัวเรือน จ้านวน 33 ตัวชี้วัด ซ่ึงเป็นตัวชี้วัดท่ีจะท้าให้ทราบถึงสภาพ
ท่วั ไปซงึ่ เกีย่ วข้องต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในพ้ืนที่จังหวัดสระบุรี มีการจัดระดับความรุนแรงของ
ปัญหา และระดับการพัฒนาของหมู่บ้านท้าให้ทราบล้าดับความส้าคัญของปัญหาและพื้นท่ีเป้าหมายที่ควร
ไดร้ บั การพฒั นาใหม้ ากเป็นพเิ ศษ จังหวดั สระบรุ ีสรุปผลการจัดเก็บข้อมูลพ้ืนฐานระดับหมู่บ้าน (กชช.2ค) ปี
2558ในแตล่ ะระดบั การพฒั นาดังนี้
1) หมู่บ้านเร่งรัดพฒั นาอนั ดับ 1 (ลา้ หลัง) จ้านวน 0 หมบู่ า้ น
( มีตวั ช้วี ัดระดบั 1 จา้ นวน 11-31 ตัว )
2) หมบู่ ้านเรง่ รัดพฒั นาอนั ดับ 2(ปานกลาง) จ้านวน 162 หมู่บา้ น
(มตี ัวชว้ี ัดระดบั 1 จา้ นวน 6-10 ตวั )
3) หม่บู ้านเรง่ รดั พัฒนาอันดับ 3 (กา้ วหน้า) จา้ นวน 725 หมบู่ ้าน
(มีตัวชว้ี ัดระดับ 1 จ้านวน 0-5 ตวั )
๑.๗ ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม
ยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดฯ (พ.ศ. 2561-2564) มีการก้าหนดประเด็นยุทธศาสตร์ด้าน
ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เก่ียวกับด้านเศรษฐกิจด้วย ในประเด็นยุทธศาสตร์ท่ี 1 ส่งเสริม
การคา้ การลงทนุ และการท่องเทย่ี วในอตุ สาหกรรมทเ่ี ป็นมิตรกับสิ่งแวดลอ้ ม โดยจากขอ้ มูลสถิติตัวช้ีวัดด้าน
ทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดลอ้ มท่สี ้าคัญ แสดงผลการติดตามการพฒั นาจังหวัด ได้ดงั น้ี
ป่าไม้ จังหวดั สระบรุ ีมีเนื้อท่ที ้ังส้ิน 2,235,303.75 ไร่มีการใช้ประโยชน์ในพ้ืนท่ี แบ่งเป็น
o พืน้ ท่ีเพื่อการเกษตร 1,261,870 ไร่ (56.55%)
o พ้ืนท่ีปา่ ไม้ 572,988 ไร่ (25.63%)
(สภาพป่าจากการส้ารวจภาพถ่ายดาวเทียมพ้ืนท่ีมีต้นไม้ปกคลุม ยกเว้นสวนเกษตร สวนยางพารา
สภาพป่าโดยทั่วไปเป็นป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณไม้ที่ส้าคัญได้แก่ไม้ยางไม้ตะเคียนไม้เต็ง ไม้มะค่าและไม้
ประดเู่ ป็นตน้ )
พืน้ ที่สาธารณะ 89,349 ไร่ (4.00%)
พื้นท่ียังไม่จา้ แนก (นิคมสร้างตนเอง) 311,097 ไร่ (13.9%)
สรุป 1. พ้ืนที่ดินป่าไม้ในเขตอุทยานแห่งชาติ และป่าสงวนแห่งชาติมีเนื้อที่ประมาณ
459,749.25 ไร่
31
2. พื้นที่ท่ีมีสภาพป่ามีลักษณะเป็นภูเขาอยู่ในเขตนิคมสร้างตนเองพระพุทธบาทจังหวัด
สระบุรี และทสี่ าธารณะมีเน้ือท่ีรวมกันได้ประมาณ 113,240 ไร่ดังนั้น รวมเนื้อที่ท่ีมีสภาพป่าไม้ทั้งหมด
ในพ้ืนทจี่ ังหวดั สระบุรี ทป่ี ระมาณ 572,989 ไร่ คดิ เป็น 25.63% ของพืน้ ท่ีจงั หวัด
สตั ว์ปา่ จากการศกึ ษาเอกสารทางด้านทรัพยากรสัตว์ปา่ ของส้านักวิชาการส่วนวิจัยสัตว์ป่า กรมป่า
ไม้และจากการส้ารวจเพ่ิมเติมในปัจจุบันพบว่า เนื่องจากพ้ืนท่ีป่าในอดีตถูกบุกรุกท้าลายเพื่อใช้เป็นพื้นที่
เกษตรกรรมและอื่น ๆ มีผลกระทบต่อพื้นท่ีอยู่อาศัย แหล่งน้า และแหล่งอาหารของสัตว์ป่า สัตว์ป่าส่วน
ใหญ่จึงอาศัยอยู่ในพื้นท่ีอนุรักษ์ คือ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่อุทยานแห่งชาติน้าตกเจ็ดสาวน้อย (พ้ืนท่ี
เตรยี มประกาศเปน็ อทุ ยานแหง่ ชาต)ิ และเขตหา้ มลา่ สัตว์ป่าเขาคอก-เขาหินดาด ส่วนในพื้นที่นอกพื้นที่ป่า
อนุรักษ์จะพบเห็นสัตว์ป่าท่ีมีประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมง่าย เช่น นกเอ้ียงสาลิกา นกเอ้ียงหงอน นกเอี้ยงโครง
นกเขาใหญ่ นกเขาชวา นกกาแวน นกตะขาบทุง่ นกกระปูด นกค่มุ นกกวัก และนกยางชนิดต่าง ๆ งู พังพอน
และสัตว์ป่าจ้าพวกกระรอกชนิดต่าง ๆ ท่ีสามารถพบเห็นได้โดยท่ัวไป และเนื่องจากจังหวัดสระบุรี พ้ืนท่ี
บางส่วนเป็นพื้นท่ีท่ีมีระบบนิเวศน์เขาหินปูน และถ้า จึงมีสัตว์ป่าจ้าพวกที่อาศัยอยู่เฉพาะถิ่นในระบบ
นิเวศน์เขาหินปูน เท่าน้ันคอื นกจ๋เู ตน้ เขาหินปนู ชนิดพนั ธุ์สระบุรี
ทรัพยากรน้า ทรัพยากรน้าผิวดินของ จ.สระบุรี มีแหล่งน้า ได้แก่ แม่น้า (ป่าสัก) คลอง ล้าห้วย
และหนอง บึง ท่ีมีน้าตลอดปีกระจายอยู่ในพ้ืนท่ีต่าง ๆ ใน 13 อ้าเภอ ประมาณ 81 แห่ง และมีคลอง
รวมทง้ั ล้าหว้ ยหนอง บงึ ท่มี นี า้ เฉพาะฤดูฝนประมาณ 128 แหง่ แหลง่ น้าสา้ คญั ได้แก่
(1) แม่น้าป่าสัก ซ่ึงมีต้นน้าจากจังหวัดเลย ไหลผ่าน เพชรบูรณ์. ลพบุรี. สระบุรี แล้วไหลรวม
กับแม่น้าเจ้าพระยาท่ี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา (รวมความยาว 513 กม.) มีเข่ือนป่าสักชลสิทธิ์เป็น
แหล่งกักเก็บน้า บริเวณรอยต่อจังหวัดลพบุรีกับจังหวัดสระบุรี ปริมาณกักเก็บสูงสุด 960 ล้าน ลบ.ม.
ช่วงท่ีไหลผ่าน จังหวัดสระบุรี (จากท้ายเขื่อนป่าสักชลสิทธ์ิ) ไหลผ่าน อ.วังม่วง (3 ต้าบล) อ.มวกเหล็ก
(2 ต้าบล) อ.แก่งคอย (8 ต้าบล) อ.เมืองสระบุรี (4 ต้าบล) และ อ.เสาไห้ (8 ต้าบล) ความยาวประมาณ
102 กม. เปน็ แหลง่ นา้ ผวิ ดินเพ่ือการเกษตรกรรม และอุปโภค บรโิ ภค ทส่ี า้ คัญท่สี ุดของจังหวดั
(2) คลองและล้าหว้ ยทสี่ ้าคัญ
(2.1) ล้าห้วยมวกเหล็ก มีต้นน้าบริเวณเขาอินทนีในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ไหลผ่าน อ.
มวกเหล็ก (ต.มิตรภาพ. ต.มวกเหล็ก) และ อ.วังม่วง (ต.ค้าพราน. ต.แสลงพัน) แล้วไหลรวมกับแม่น้าป่า
สักรวมความยาวประมาณ 84 กม. เป็นล้าห้วยท่ีไหลผ่านบริเวณภูเขาจึงมีแก่งน้าและน้าตกมากมายเป็น
แหล่งท่องเที่ยวท่ีมีชื่อเสียง ได้แก่ น้าตกมวกเหล็ก (สวนรุกขชาติ) น้าตกดงพญาเย็น และน้าตกเจ็ดสาว
น้อย (อุทยานแห่งชาติ)
(2.2) คลองปากเพรยี ว รับน้าจากคลองทุ่งสาลิกา. คลองพวง. คลองเขาไม้โค่นรวมกับน้าฝน
ที่ตกเขต ต.ต้าบลกุดนกเป้า และ ต.หนองปลาไหล มีอ่างเก็บน้าชลประทานคลองเพรียวบริเวณ
ต.ปากเพรียว (ก่อนไหลรวมกับแมน่ ้าปา่ สกั ) เป็นแหลง่ กกั เก็บน้าในปรมิ าณกักเก็บ 375,000 ลบ.ม เป็น
แหล่งน้าเพื่อการเกษตรและการอุปโภค – บริโภค (สว่ นนอ้ ย)
(2.3) ล้าห้วยธารทองแดง มีต้นน้าจากจังหวัดลพบุรีไหลผ่าน ต.พุค้าจาน และ ต.ธารเกษม
อ.พระพุทธบาท โดยมีคลองธารเกษม ซ่ึงมีต้นน้าบริเวณเขาโพลง – เขาวง ( ต.พุกร่าง. ต.เขาวง) ไหลมา
รวมกอ่ นไหลออกทุ่งหนองโดน ล้าห้วยสายนี้ในอดีตมีช่ือเสียงคู่มากับรอยพระพุทธบาท โดยเป็นบริเวณ
เสด็จประพาสของพระมหากษัตริย์สมัยกรุงศรีอยุธยามีบนั ทึกเปน็ หลักฐานตามนริ าศธารทองแดงของเจา้ ฟ้ากุ้ง
(2.4) คลองปากบาง รับน้าจากคลองห้วยแร่ ห้วยผึ้ง รวมกับน้าฝนท่ีตกในบางส่วนของพ้ืนท่ี
ต.ห้วยบง. ต.เขาดินพัฒนา. ต.ผ้ึงรวง อ.เฉลิมพระเกียรติ และ ต.ง้ิวงาม. ต.บ้านยาง อ.เสาไห้ แล้วไหลรวมกับ
แมน่ ้าป่าสกั
32
(2.5) คลองเรงิ ราง เปน็ คลองทตี่ ่อเชอื่ มกับแม่น้าป่าสักในบริเวณเกือบสุดเขตที่แม่น้าป่าสักไหล
ผ่านจังหวัดสระบุรี (ต.เริงราง อ.เสาไห้ ) ซ่ึงเป็นท่ีราบรับน้าจากห้วยป่าหวาย. ห้วยศาลเจ้า. หนองหลวง.
หนองบ้านครัว ไหลลงแม่น้าป่าสัก ในฤดูน้าหลากน้าจากแม่น้าป่าสักจะไหลย้อนผ่านคลองเริงราง
เข้าทุ่งราบ ต.บ้านครัว อ.บ้านหมอ แล้วลดระดบั ลงในฤดแู ลว้ ระดับน้าในคลองเริงรางจะเท่ากับระดับน้าใน
แมน่ า้ ป่าสกั
(3) หนองบงึ ท่ีสา้ คัญ มหี นองบึงที่มนี ้าตลอดปใี นอ้าเภอต่าง ๆ ได้แก่
1) อา้ เภอวงั มว่ ง หนองมณีโชติ ( ต.แสลงพัน ) ความจนุ ้า 120 ลบ.ม
บงึ ปกึ สะเหวยี่ ง ( ต.แสลงพัน ) ความจนุ ้า 970 ลบ.ม.
2) อ้าเภอหนองโดน หนองแร่ ( ต.ดอนทอง) ความจนุ ้า 8,000 ลบ.ม.
หนองน้าบุง ( ต.บา้ นกลับ ) ความจนุ า้ 75,000 ลบ.ม.
3) อา้ เภอวิหารแดง หนองปลาไหล (ต.วหิ ารแดง) ความจุ 600 ลบ.ม.
หนองโพธ์ิ (ต.หนองสรวง) ความจนุ ้า 10,000 ลบ.ม.
หนองฟ้าเลอื่ น (ต.หนองสรวง) ความจนุ ้า 4,800 ลบ.ม.
4) อา้ เภอแกง่ คอย บึงตลาดไชย (ต.สองคอน) ความจนุ า้ 24,000 ลบ.ม.
5) อ้าเภอบ้านหมอ หนองหลวง (ต.บ้านครวั ) ความจุ 150,000 ลบ.ม.
6) อา้ เภอเสาไห้ บึงโง้ง (ต.เมืองเก่า) ความจุน้า 125,000 ลบ.ม.
บึงวัดเพชร(ต.บา้ นยาง) ความจนุ ้า 52,500 ลบ.ม.
จากข้อมูลแหล่งน้าผวิ ดนิ ซงึ่ กระจายอยู่ใน 13 อ้าเภอของจังหวัดสระบุรี สามารถประมาณการ
ปริมาณน้าส้ารองจากแหล่งน้าธรรมชาติในฤดูแล้งโดยค้านวณจาก(1)ปริมาณน้าในแม่น้าป่าสัก และ
(2)ความจุน้าในหนองบึงต่างๆ ที่มีน้าตลอดปี จะมีตัวเลขปริมาณน้าส้ารองจากแหล่งธรรมชาติเท่ากับ
12,930,990 ลบ.ม.แยกเปน็ น้าในแม่น้าปา่ สกั 12,480,000 ลบ.ม. และในหนองบึงต่างๆ 450,990
ลบ.ม. โดยเมื่อรวมปรมิ าณนา้ สา้ รองในเขือ่ นปา่ สกั ชลสิทธ์ิท่ีระบายน้าลงสู่แม่น้าป่าสักเฉล่ีย 3,500,000
ลบ.ม. /วัน และน้าในอ่างเก็บน้าชลประทานต่างๆ แล้ว จังหวัดสระบุรีนับเป็นจังหวัดที่มีทรัพยากรน้าผิว
ดนิ อดุ มสมบรู ณ์
แหลง่ นา้ ในพื้นทลี่ ุม่ นา้ ป่าสักจังหวัดสระบรุ ี
การศึกษาเกี่ยวกับสภาพพ้ืนฐานของทรัพยากรน้าภายในลุ่มน้าป่าสักท่ีเป็นพ้ืนที่บางส่วนของ
จังหวัดสระบุรีประกอบด้วย 11 อ้าเภอ คือ อ้าเภอเมือง อ้าเภอแก่งคอย อ้าเภอบ้านหมอ อ้าเภอพระ
พุทธบาท อ้าเภอมวกเหล็ก อ้าเภอวิหารแดง (นอกลุ่มน้า) อ้าเภอหนองโดน อ้าเภอเสาไห้ อ้าเภอหนอง
แซง อา้ เภอวังมว่ งและ อา้ เภอเฉลิมพระเกยี รติ
1. ข้อมูลแหล่งน้าธรรมชาติ
(1) แม่น้า ห้วยคลองที่ส้าคัญได้แก่แม่น้าป่าสักคลองใหญ่คลองตาสาวคลองห้วยแร่ห้วยค้าใหญ่
ค ล อ ง ต ะ เ คี ย น ห้ ว ย แ ห้ ง ค ล อ ง ซั บ บ อ น ค ล อ ง ห้ ว ย ศ า ล เ จ้ า ห้ ว ย น้ า ซั บ ค ล อ ง ม่ ว ง
คลองมวกเหล็กห้วยเขารวกคลองเจริญธรรมมีพ้ืนที่แม่น้าห้วยคลองทั้งหมดคิดเป็นพ้ืนที่ของล้าน้า
แต่ละสายร้อยละ 2.34 ของพื้นท่ีจังหวัดท้ังหมดและบางส่วนยังไม่ได้รับการขุดลอกสภาพปัจจุบันแหล่ง
นา้ ส่วนใหญส่ ามารถใชง้ านได้ดีมีการใชน้ า้ จากแม่น้าห้วยคลองเพ่อื การเพาะปลูกฤดูฝนฤดูแล้งและเพื่อการ
อุปโภคบรโิ ภค
(2) หนองบึงในพ้ืนท่ีมีหนองบึงท่ีส้าคัญในพ้ืนท่ีได้แก่บึงตะโกบึงตะกุดหนองตามนต์บึงหนองโน
หนองตานอ้ ยหนองคลองสมเด็จหนองชะโดมีพ้ืนท่ีหนองบึงท้ังหมดคิดเป็นพ้ืนท่ีร้อยละ0.02 ของพื้นที่ท้ัง
จังหวัดพนื้ ท่บี างสว่ นยังไม่ได้รบั การขุดลอกน้าในฤดูฝนจะมีลักษณะขุ่นและรสจืดในฤดูแล้งมีลักษณะใสจืด
33
และบางแห่งไม่มีน้าและไม่สามารถใช้งานได้ราษฎรใช้น้าเพ่ือการเกษตรในฤดูฝนฤดูแล้งพ้ืนที่ประมาณ
1,732 ไร่และมคี รัวเรือนใช้น้าเพือ่ การอปุ โภคบรโิ ภคประมาณ 1,244 ครวั เรอื น
2. แหลง่ น้าทส่ี รา้ งข้ึน
(1) อ่างเก็บน้าอ่างเก็บน้าท้ังหมดท่ีมีอยู่ในพ้ืนท่ีของจังหวัดสระบุรีเฉพาะบริเวณท่ีอยู่ภายในลุ่มน้าป่า
สักส่วนใหญ่เป็นอ่างเก็บน้าขนาดกลางและขนาดเล็กเช่นอ่างเก็บน้าบ้านสองคอนบ้านเขาสูงบ้านเขาแก้วบ้าน
โคกแย้บ้านซับอิจิซ่ึงสร้างขึ้นโดยกรมชลประทานและเป็นโครงการขนาดกลางส่วนใหญ่ก่อสร้างในช่วงปี
พ.ศ.2519-2533 โดยทั่วไปอ่างฯมีความจุน้าตั้งแต่ 155,000 ถึง 303,480 ลบ.ม. ปัจจุบันส่วนใหญ่อยู่
ภายใต้การบ้ารุงดูแลรักษาขององค์การบริหารส่วนต้าบล (อบต.) และกรมชลประทานอ่างเก็บน้าส่วนใหญ่มี
สภาพทีส่ ามารถใชง้ านไดอ้ ยู่ในระดับดีเพอื่ การอุปโภคบริโภคและการเกษตรทงั้ ในฤดูฝนและในฤดูแลง้ อยา่ งไรก็ดี
อ่างเก็บน้าบางแห่งจ้าเป็นต้องได้รับการบูรณะซ่อมแซมและขุดลอกให้มีความลึกเพิ่มขึ้นป้องกันการร่ัวซึม
และการพังทลายของดินขอบอา่ งฯ
(2) ฝายก้ันล้าน้าขนาดเล็กในพื้นท่ีของจังหวัดสระบุรีเฉพาะบริเวณที่อยู่ในพื้นที่ภายในลุ่มน้าป่า
สักเป็นฝายก้ันล้าน้าขนาดเล็กที่สร้างขึ้นโดยหน่วยงานของรัฐเช่นการสร้างงานในชนบทเร่งรัดพัฒนา
ชนบทพัฒนาชุมชน สปก. เป็นต้นยกเว้นฝายก้ันล้าน้าล้าพญากลางห้วยซับขอนดอนหินปูนห้วยแห้ง
ห้วยนาดีบ้านล้าบ้านบึงไม้บ้านคลองไทรบ้านวังยางบ้านซับขามบ้านเขานมนาง บ้านส้มป่อยห้วยศาลเจ้า
บ้านคลองม่วงใต้บ้านโคกคอมบ้านหนองสองห้องบ้านท่าพลูบ้านวังยางบ้านทับกวางบ้านเขาแย้บ้านล้าสมพุง
ซ่ึงสร้างขึ้นโดยกรมชลประทานฝายก้ันล้าน้าส่วนใหญ่ได้ก่อสร้างในช่วงปีพ.ศ.2520-2541 ฝายก้ันล้าน้า
ส่วนใหญ่อยู่ในสภาพท่ีมีอายุการใช้งานประมาณ6ถึง 8 ปีโดยที่ตัวฝายส่วนใหญ่ไม่มีระบบการส่งน้าและ
ในฤดูแลง้ ไม่มนี า้ กกั เก็บในบางฝายฝายกน้ั ล้าน้าในพน้ื ทีข่ องจงั หวัดสระบุรีบางแห่งจ้าเป็นต้องขุดลอกพื้นท่ี
หน้าฝายให้มีความลึกเพ่ือให้กักเกบ็ น้าไดม้ ากขน้ึ
(3) โครงการสูบน้าด้วยไฟฟ้าในพื้นท่ีของจังหวัดสระบุรีมีโครงการสูบน้าด้วยไฟฟ้าท่ีอยู่ภายใน
พื้ นที่ จะมี หน่ วย งา นของรั ฐส ร้ าง แล ะดู แ ลรั กษ าได้ แก่ โค รงก าร สู บ น้ า ด้ ว ย ไฟฟ้ า บ้ า น ล า น หิ น ด า ด
กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นผู้สร้างและดูแลบ้ารุงรักษาเป็นต้นและมีโครงการสูบน้าด้วย
เคร่ืองยนต์ที่กรมชลประทานสร้างและดูแลรักษาในบางพื้นที่เช่นโครงการสูบน้าด้วยไฟฟ้าหมู่ที่ 5 บ้าน
สาระพีในสภาพปัจจุบันของโครงการฯส่วนใหญ่ได้สูบน้าจากแหล่งน้าธรรมชาติโดยท่ีมีระบบส่งและ
กระจายน้าเป็นแบบท่อหรือคลองส่งน้าส่วนใหญ่ใช้งานได้ในระดับดีเพราะโครงการสูบน้าด้วยไฟฟ้า
ส่วนใหญ่มีอายุการใช้งานมาไม่นานและมีหน่วยงานท่ีดูแลรักษาสภาพเครื่องสูบน้าโดยตลอดจึงไม่มี
ผลกระทบตอ่ การใชม้ กี ารใชป้ ระโยชน์จากน้าเพอ่ื การเกษตรในฤดูฝนฤดูแล้งและเพื่อการอปุ โภคบรโิ ภค
(4) ฝายทดน้าท่ีมปี ระตูระบายน้าในพืน้ ที่ของจงั หวัดสระบรุ ีเฉพาะบริเวณท่ีอยู่ภายในลุ่มน้าป่าสัก
มีฝายทดน้าและประตูก้ันน้าส่วนใหญ่พบว่ากรมชลประทานเป็นผู้สร้างและดูแลรักษาช่วงระยะเวลาการ
สรา้ งขึ้นในปี พ.ศ.2522 เป็นต้นมามีการใชป้ ระโยชน์จากน้าเพ่ือการเกษตรในฤดูฝนฤดูแล้งและเพื่อการ
อุปโภคบริโภคฝายทดน้าที่มีประตูน้าภายในพื้นท่ีลุ่มน้าป่าสักมีสภาพการใช้งานได้อยู่ในเกณฑ์ดี มี
ความส้าคญั และเปน็ ประโยชนข์ องราษฎรในพื้นที่ดังนั้นควรมีการบูรณะซ่อมแซมเขื่อนและประตูก้ันน้าให้
มคี วามสมบรู ณอ์ ย่ตู ลอดเวลาและต้องมีการขุดลอกคลองส่งน้าเพือ่ ให้การระบายน้าไปสู่พ้ืนท่ีเกษตรเป็นไป
อย่างสะดวก
(5) สระเกบ็ น้าและสระเก็บนา้ ในไรน่ าในพ้นื ทขี่ องจังหวัดสระบุรีเฉพาะบริเวณท่ีอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้า
ป่าสักส่วนใหญ่จะเป็นสระเก็บน้าในไร่นาเป็นสมบัติส่วนตัวของเจ้าของและดูแลรักษาเองส่วนสระเก็บน้า
สาธารณะจะเป็นของหนว่ ยงานของรัฐกอ่ สรา้ งและดูแลรกั ษาเชน่ กรมเร่งรดั พัฒนาชนบทพัฒนาชุมชนกรม
ประมง สปก. เปน็ ตน้ โดยส่วนใหญ่มีขนาดความจุอยู่ระหว่าง 1,500 ถึง 25,000 ลบ.ม. อายุการใช้งาน
มา 10 ปขี น้ึ ไปมีการใชป้ ระโยชน์จากน้าในสระเก็บน้าเพื่อการเกษตรในฤดูฝนฤดูแล้งและเพื่อการอุปโภค
34
บรโิ ภคสระเก็บน้าในพน้ื ทขี่ องจงั หวัดสระบุรีอยใู่ นสภาพดีมีการขุดลอกเพราะอยู่ภายใต้การดูแลรักษาของ
ราษฎรเจ้าของสระเองแต่ยังมีสระเก็บน้าบางส่วนที่ยังขาดการดูแลรักษาหรือขาดงบประมาณในการ
ซอ่ มแซมจึงจา้ เปน็ อยา่ งยงิ่ ท่ีต้องการพฒั นาอย่างเร่งดว่ นเพื่อใชป้ ระโยชน์ของราษฎรในพน้ื ที่ดังกลา่ ว
(6) บ่อบาดาลบ่อบาดาลที่มีอยู่ในพื้นท่ีของจังหวัดสระบุรีเฉพาะบริเวณที่อยู่ภายในลุ่มน้าป่าสัก
ส่วนใหญ่เป็นบ่อบาดาลท่ีมีหน่วยงานของรัฐเช่นเร่งรัดพัฒนาชนบทกรมโยธาธิการกรมทรัพยากรธรณีกรม
อนามยั เป็นต้นได้จดั สรา้ งข้นึ บอ่ บาดาลส่วนใหญ่ก่อสร้างในช่วงประมาณปี พ.ศ.2525-2542 บ่อมีความ
ลึกโดยเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 18 ถึง 35 เมตร (ขึ้นอยู่กับลักษณะของพื้นท่ีอายุการใช้งานมาแล้วเฉล่ีย 2 ถึง
18 ปีมีการใช้ประโยชน์จากบ่อน้าบาดาลส่วนใหญ่เพื่อการอุปโภคบริโภคคุณภาพน้าของบ่อบาดาลส่วน
ใหญ่ค่อนข้างเหมาะสมกบั กจิ กรรมการใช้น้าความสามารถในการใช้น้าส่วนใหญ่อยู่ในระดับใช้ได้ไม่ดีเพราะ
บ่อส่วนใหญ่มีอายุการใช้งานมานานอุปกรณ์ช้ารุดเสียหา ยและท่อสูบอุดตันจากการที่ในพ้ืนท่ีจังหวัด
สระบุรีมีแหล่งน้าอุปโภคบริโภคท่ีสร้างข้ึนจ้านวนไม่เพียงพอต่อการอุปโภคบริโภคของราษฎรดังน้ันบ่อ
บาดาลควรจะไดร้ ับการซอ่ มแซมเพือ่ ใหเ้ กิดประโยชนต์ ่อการใชน้ ้าของราษฎรมากท่สี ุด
(7) บ่อน้าตื้นน้าต้ืนที่มีอยู่ในพ้ืนท่ีของจังหวัดสระบุรีเฉพาะท่ีมีอยู่ในบริเวณลุ่มน้าป่าสักส่วน
ใหญ่จะเป็นบอ่ น้าตืน้ ทรี่ าษฎรสรา้ งขนึ้ เพือ่ ใช้เองยกเวน้ บางบ่อนา้ ตืน้ ที่มหี น่วยงานของรัฐมาจัดสร้างให้เช่น
เร่งรัดพัฒนาชนบทพัฒนาชุมชนหรือองค์การบริหารส่วนต้าบลซึ่งจะมีจ้านวนน้อยการบ้ารุงรักษาและดูแล
รักษาบ่อน้าตื้นในปัจจุบันโดยราษฎรท่ีเป็นเจ้าของและองค์การบริหารส่วนต้าบลก่อสร้างข้ึนเพื่อใช้
ประโยชนส์ ว่ นตวั มากกว่าจะเป็นสาธารณะประโยชน์ความลึกโดยเฉล่ียของบ่อมีประมาณ 4 ถึง 10 เมตร
มีอายุการใช้งานมาแล้วเฉลี่ย 10 ปีมีการใช้ประโยชน์จากบ่อน้าตื้นเพื่อการเกษตรในฤดูฝนฤดูแล้งและ
เพื่อการอุปโภคบริโภคในฤดูฝนคุณภาพน้าในบ่อส่วนใหญ่จะมีลักษณะขุ่นกับจืดส่วนใหญ่ในฤดูแล้งน้ามี
ลักษณะใสกับจืดและมีน้าน้อย (ของบางพ้ืนที่) ความสามารถในการใช้น้าส่วนใหญ่อยู่ในระดับใช้ได้ดีแต่ใช้
ไม่ได้เลยในบางพ้ืนที่เพราะบ่อน้าตื้นมีอายุการใช้มานานขาดการบ้ารุงรักษาแ ละราษฎรเปลี่ยนไปใช้
น้าประปาเป็นจ้านวนมากลักษณะการใช้น้าของราษฎรในพื้นท่ีใช้เป็นแหล่งน้าส้ารองส้าหรับการอุปโภค
บริโภคเม่ือเกิดกรณีท่รี ะบบประปาขัดขอ้ งและในเขตพ้นื ทร่ี ะบบประปาไม่ครอบคลมุ
(8) ประปาชนบทประปาท่ีมีในพ้ืนท่ีของจังหวัดสระบุรีเฉพาะบริเวณที่มีอยู่ภายในลุ่มน้าป่า
สักส่วนใหญ่จะเป็นลักษณะโครงการประปาหมู่บ้านที่สร้างขึ้นโดยหน่วยงานของรัฐได้แก่ราษฎรในท้องท่ี
ซึ่งได้แก่กรมอนามัยกรมโยธาธิการกรมทรัพยากรธรณีหรือองค์การบริหารส่วนต้าบลยกเว้นการประปา
บางพ้ืนท่ีท่ีเอกชนจัดสร้างซ่ึงมีจ้านวนน้อย(เปรียบเทียบกับจ้านวนประปาท่ีหน่วยงานรัฐสร้างข้ึน)
โครงการประปาชนบทในพื้นที่ต้าบลต่างๆ ของจังหวัดสระบุรีจะมีกรรมการหมู่บ้านหรือองค์การบริหาร
ส่วนต้าบลเป็นผู้ดูแลรักษาในปัจจุบันส่วนใหญ่เป็นโครงการประปาขนาดเล็กที่มีศักยภาพในการผลิตน้า
อยู่ระหว่าง 25 ถึง 75 ลบ.ม./วันมีอายุการใช้งานมาแล้ว 2 ถึง10 ปีคุณภาพน้าประปาค่อนข้างสะอาด
แต่มีการบริการยังไม่ครอบคลุมตามความต้องการใช้ทั้งหมดในพื้นที่ความสามารถในการใช้งานส่วนใหญ่
อยู่ในระดับใช้ได้ดีเพราะระบบประปาชนบทเปิดด้าเนินการใช้น้าในระยะเวลาได้ไม่นานสิ่งที่ต้องการ
ปรบั ปรุงคอื ต้องการพัฒนาในด้านคุณภาพนา้ ให้สะอาดและการไหลของนา้ เป็นไปอยา่ งสม่า้ เสมอเพิ่มข้ึน
คณุ ภาพนา้
ส้านักงานส่ิงแวดล้อมภาคท่ี 7 ได้ท้าการติดตามตรวจสอบคุณภาพน้าแม่น้าป่าสัก จังหวัด
สระบุรี ประจ้าปีงบประมาณ 2558 จ้านวน 2 สถานี ได้แก่ สะพานท้ายเมือง อ.เมือง จ.สระบุรี
(PS04) และสะพานอดิเรกสาร อ.แกง่ คอย จ.สระบุรี (PS05) โดยท้าการเก็บตัวอย่างน้าจ้านวน 4 ครั้ง
ได้แก่ ครั้งท่ี 1 เดือนธันวาคม 2557 คร้ังท่ี 2 เดือนมีนาคม 2558 คร้ังที่ 3 เดือนพฤษภาคม
2558 และครัง้ ท่ี 4 เดือนสงิ หาคม 2558 ผลการประเมินคุณภาพน้าโดยรวมของแม่น้าป่าสัก จังหวัด
สระบรุ ี โดยใชเ้ กณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้าแหล่งน้าผิวดิน พบว่า คุณภาพน้าส่วนใหญ่จัดอยู่ในเกณฑ์เส่ือม
35
โทรม (ประเภทท่ี 4) ซึ่งต่้ากว่ามาตรฐานแหล่งน้าผิวดินตามประกาศกรมควบคุมมลพิษ เรื่อง ก้าหนด
ประเภทของแหล่งน้าในแม่น้าป่าสัก ลงวันที่ 27 มีนาคม 2551 ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอน
พิเศษ 71 วันที่ 27 มีนาคม 2551 ก้าหนดให้แม่น้าป่าสักต้ังแต่จุดบรรจบระหว่างแม่น้าป่าสักกับ
แม่น้าเจ้าพระยา บริเวณเทศบาลต้าบลหอรัตนชัย หมู่ท่ี2 ต้าบลหอรัตนชัย อ้าเภอพระนครศรีอยุธยา
กิโลเมตรท่ี 0 จนถึงแม่น้าป่าสัก บริเวณเทศบาลต้าบลหล่มสัก ต้าบลหล่มสัก อ้าเภอหล่มสัก จังหวัด
เพชรบรู ณ์ กิโลเมตรท่ี 568 เปน็ แหล่งน้าประเภทท่ี 3 โดยมีค่าต้่าสุด-สูงสุด และค่าเฉล่ียของคุณภาพน้า
ทส่ี า้ คัญ ดังแสดงตามตามตาราง
ตารางท่ี 32 ตารางแสดงค่าเฉลย่ี คณุ ภาพน้าทส่ี ้าคัญ และบรเิ วณทม่ี ปี ญั หาคณุ ภาพนา้ ของแมน่ ้าปา่ สกั
พารามิเตอร์ ค่าตา่ สุด คา่ สูงสดุ ค่าเฉล่ยี มาตรฐานแหลง่ นา้ บริเวณทม่ี ปี ญั หาคุณภาพน้า
DO ประเภทท่ี 3
BOD
4.5 มก./ล 7.4 มก./ล 6.3 มก./ล. ≥ 4.00 มก./ล. -
TCB
1.1 มก./ล 6.5 มก./ล 2.7 มก./ล. ≤ 2.00 มก./ล. สะพานท้ายเมือง อ.เมือง สะพาน
FCB
ท้ายเมือง อ.เมือง
NH3
หมายเหตุ 130 9,200 2,726 ≤ 20.000 สะพานอดิเรกสาร อ .แก่งคอย
MPN/100มล. MPN/100มล. MPN/100มล. MPN/100มล. สะพานอดิเรกสารอ.แก่งคอย
20 5,400 1,130 ≤ 4.000 สะพานทา้ ยเมอื ง อ.เมอื ง
MPN/100มล. MPN/100มล. MPN/100มล. MPN/100มล. สะพานอดิเรกสาร อ.แก่งคอย
0.06 มก./ล 1.00 มก./ล 0.37 มก./ล. ≤ 0.50 มก./ล. -
*มาตรฐานคณุ ภาพน้าในแหล่งน้าผิวดนิ ตามประกาศคณะกรรมารสงิ่ แวดลอ้ มแห่งชาติ ฉบบั ท่ี ๘ พ.ศ. ๒๕๓๗
1บริเวณทีค่ า่ BOD สงู สุด 2บริเวณท่ีคา่ TCB สงู สดุ 3บรเิ วณทค่ี า่ FCB สูงสดุ
จากตารางคุณภาพน้าท่ีเป็นปัญหาส้าคัญได้แก่ ค่า BOD TCB และ FCB ซึ่งมีสาเหตุหลักมา
จากนา้ ทิ้งจากภาคครัวเรือน และเกษตรกรรม ดังนั้นควรมีการรณรงค์ให้ประชาชนลดการใช้น้าเพ่ือลด
น้าเสีย และมีการจัดการน้าเสียท่ีต้นทางโดยการบ้าบัดน้าเสียที่บ้านเรือน น้าน้าท่ีบ้าบัดแล้วกลับมาใช้
ประโยชน์ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินมีการจัดสร้างระบบบ้าบัดน้าเสียรวมชุมชน และด้าเนินงานระบบ
บ้าบัดน้าเสียรวมท่ีมีอยู่ให้มีประสิทธิภาพ หรือส่งเสริมให้มีการบ้าบัดน้าเสียในบ้านเรือนเบื้องต้นโดยใช้
ถงั บา้ บัดสา้ เรจ็ รูป
ด้านเกษตรกรรม ลดการใช้ปุ๋ยเคมี ส่งเสริมการน้าเของเสียมาท้าปุ๋ยอินทรีย์ หรือก๊าซชีวภาพ
และใชป้ ยุ๋ ในปรมิ าณทีเ่ หมาะสม ไม่มากจนตกคา้ งสะสมบนหนา้ ดนิ เปน็ การลดคา่ ใช้จ่าย ทั้งน้ีการน้าน้า
ที่บ้าบัดแล้วจากระบบบ้าบัดรวมมาใช้ในการเกษตรก็เป็นการลดปริมาณน้าทิ้งที่จะระบายลงสู่แหล่งน้า
สาธารณะ
ท่มี า : สา้ นกั งานสิ่งแวดล้อมภาคท่ี 7
น้าเสียจากโรงงานอุตสาหกรรม
เนื่องจากจังหวัดสระบุรี เป็นจังหวัดท่ีมีโครงสร้างพื้นฐานเหมาะสมแก่การลงทุนด้าน
อุตสาหกรรมต่างๆ พร้อมท้ังได้ถูกก้าหนดให้เป็นศูนย์พัฒนาอุตสาหกรรมตอนบนการประกอบการ
อุตสาหกรรม ซึ่งเป็นกิจกรรมท่ีมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วจากการท่ีโรงงานอุตสาหกรรมมีมากมาย
อยู่หลายประเภท ก็จะมีลักษณะของน้าเสียแต่ต่างกันออกไป แม้กระท่ังในโรงงานประเภทเดียวกัน
ลักษณะน้าเสียท่เี กดิ ขน้ึ นั้นยงั แตกตา่ งกนั และชว่ งเวลากแ็ ตกตา่ งกัน
36
คุณภาพอากาศ
ส้านักงานส่ิงแวดล้อมภาคที่ 7 ได้ด้าเนินการติดตามตรวจสอบเฝ้าระวังคุณภาพอากาศในเขต
พ้ืนที่ควบคุมมลพิษ ต้าบลหน้าพระลาน อ้าเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี ปีงบประมาณ 2558
ต้ังแตเ่ ดือนตุลาคม 2557 – กนั ยายน 2558 โดยการเก็บตัวอย่างอากาศเพื่อตรวจวัดปริมาณฝุ่นละออง
ในบรรยากาศขนาดไม่เกิน 10 ไมครอน(PM-10) “โ ครงกา รติดต ามตร ว จสอบ ฝุ่นละอองใน
บรรยากาศเขตควบคุมมลพิษฯ” จ้านวน 2 สถานี ได้แก่ โรงเรียนบ้านคุ้งเขาเขียว และสถานีวัดหน้า
พระลาน จ้านวน 4 ครั้ง/เดือน โดยใช้เครื่องเก็บตัวอย่างฝุ่นละอองแบบปริมาตรสูง(Gravimetric-High
Volume) พบว่า
1. ตัวอย่างอากาศของสถานีตรวจวัดบริเวณโรงเรียนบ้านคุ้งเขาเขียว จ้านวนทั้งสิ้น 38 ตัวอย่าง
พบตัวอย่างอากาศท่ีมีปริมาณฝุ่นละอองฯ (PM-10) สูงเกินมาตรฐาน 17 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ
44.7 ของตัวอย่างท้ังหมด โดยปริมาณฝุ่นละอองสูงสุดที่ตรวจวัดได้เท่ากับ 0.539 มิลลิกรัม/ลูกบาศก์
เมตร และปริมาณฝุ่นละอองต้่าสุดทต่ี รวจวัดไดเ้ ทา่ กับ 0.034 มิลลิกรัม/ลูกบาศกเ์ มตร
2. ตัวอย่างอากาศของสถานีตรวจวัดบริเวณวัดหน้าพระลาน จ้านวนทั้งส้ิน 38 ตัวอย่าง พบ
ตัวอย่างอากาศท่ีมีปริมาณฝุ่นละอองฯ(PM-10) สูงเกินมาตรฐาน 17 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 44.7
ของตัวอย่างท้ังหมด โดยปริมาณฝุ่นละอองสูงสุดท่ีตรวจวัดได้เท่ากับ 0.425 มิลลิกรัม/ลูกบาศก์เมตร
และปริมาณฝุ่นละอองตา่้ สดุ ท่ตี รวจวดั ไดเ้ ทา่ กบั 0.013 มิลลกิ รมั /ลกู บาศกเ์ มตร
ท้ังน้ี ได้ผนวกผลการตรวจวดั ปริมาณฝนุ่ ละอองในบรรยากาศ( PM-10) บรเิ วณสถานีตา้ รวจภูธร
ต้าบลหน้าพระลาน โดยสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศอัตโนมัติ ของกรมควบคุมมลพิษ จ้านวนทั้งสิ้น
321 ตัวอย่าง พบตัวอย่างอากาศท่ีมีปริมาณฝุ่นละอองฯ(PM-10)สูงเกินมาตรฐาน 126 ตัวอย่าง
คิดเป็นร้อยละ 39.2 ของตัวอย่างท้ังหมด โดยปริมาณฝุ่นละอองสูงสุดที่ตรวจวัดได้เท่ากับ 0.351
มิลลิกรัม/ลูกบาศก์เมตร และปริมาณฝุ่นละอองต่้าสุดท่ีตรวจวัดได้เท่ากับ 0.026 มิลลิกรัม/ลูกบาศก์
เมตร และพบว่าปริมาณฝุ่นละอองท่ีตรวจวัดได้มีค่าสูงสุด และเกินมาตรฐานอยู่ในช่วงฤดูหนาว
(พ.ย. – กลางเดือน ก.พ.)
อากาศและเสียง
- คุณภาพอากาศ
บริเวณต้าบลหน้าพระลาน อ้าเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดสระบุรี ตามแนวเขตการ
ปกครองทอ้ งถนิ่ ท้งั ตา้ บล ซึง่ อยใู่ นเขตเทศบาลต้าบลและองคก์ ารบริหารส่วนต้าบล ได้รับการประกาศเป็น
เขตควบคุมมลพิษตามความในมาตรา ๕๙ แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
แห่งชาติ พ.ศ.๒๕๓๕ โดยคณะกรรมการสงิ่ แวดลอ้ มแห่งชาติมีมติเห็นชอบ เมื่อวันท่ี ๑๙ เมษายน ๒๕๔๗
และประกาศลงในราชกิจจานุเบกษา เม่ือวันที่ ๑๓ สิงหาคม ๒๕๔๗ เน่ืองจากมีปัญหามลภาวะทางอากาศ
ด้านฝุ่นละอองอย่างรุนแรงและต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี ๒๕๓๙ – ๒๕๔๗ โดยมีปริมาณฝุ่นละอองขนาดเล็ก
(PM๑๐) เฉลย่ี สงู สดุ เกนิ มาตรฐาน (๑๒๐ µg/m๓) ในแต่ละเดือน โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาวและฤดูแล้งอันมี
สาเหตุมาจากมีการประกอบการเหมืองหิน และระเบิดย่อยหินเป็นจ้านวนมากในบริเวณดังกล่าว (โรงโม่บด
ย่อยหิน 26 แห่ง เหมืองหิน 8 แห่ง) รวมทั้งกิจกรรมต่อเนื่อง ได้แก่ การขนส่ง และอุตสาหกรรม
ปูนซีเมนต์ขาว และการแต่งแร่กรมควบคุมมลพิษได้ติดตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพอากาศในพ้ืนท่ีจังหวัด
สระบุรี ๒ บริเวณ คอื
(๑) บริเวณโรงเรียนหน้าพระลาน ต้าบลหน้าพระลาน อ้าเภอเฉลิมพระเกียรติ โดยเม่ือปี
๒๕๔๙ ได้ย้ายสถานตี รวจวดั ฯ ไปต้งั อยู่ท่สี ถานีต้ารวจภธู รหนา้ พระลาน
37
(๒) บรเิ วณสถานีดบั เพลงิ เขาน้อย ต้าบลปากเพรียว อา้ เภอเมอื งสระบรุ ี โดยบริเวณต้าบล
หน้าพระลานเป็นชุมชนที่มีการประกอบกิจการ เหมืองหิน, โรงโม่ บด ย่อยหิน และอุตสาหกรรมท่ี
เกีย่ วข้องเป็นจ้านวนมากซึ่งเปน็ แหล่งกา้ เนิดฝุ่นละออง สา้ หรบั สถานดี ับเพลิงเขาน้อยเป็นชุมชนเมืองท่ีไม่มี
การประกอบกจิ การเช่นเดียวกับบริเวณต้าบลหน้าพระลาน การติดตั้งสถานีตรวจวัดใน ๒ บริเวณดังกล่าว
เพอ่ื ใช้อา้ งอิงเปรยี บเทยี บขอ้ มลู โดยผลการตรวจวัดในสถานีต้ารวจภูธรหน้าพระลาน มีค่าฝุ่นละอองขนาด
เลก็ เกินมาตรฐานตดิ ตอ่ กันหลายวนั ในแตล่ ะเดอื นโดยเฉพาะในชว่ งฤดูหนาว และฤดแู ล้ง
ตารางท่ี 33 ข้อมูลคุณภาพอากาศ ปี ๒๕50 – ๒๕๕8
เดือน ปี ๒๕๕๐ ปี ๒๕๕๑ ปี ๒๕๕๒ ผลการตรวจวดั ฝ่นุ ละอองขนาดเล็ก (PM10) ปี ๒๕๕6 ปี 2557 ปี 2558
๒๔/๒๖ ๑๘/๓๑ ๑๔/๓๐ (จา้ นวนวันทเ่ี กินมาตรฐาน/ จ้านวนวันทีต่ รวจวัด) 25/31 24/31 20/31
มกราคม ๑๒/๒๘ ๑๓/๒๙ ๑๘/๒๘ 11/14 7/28 14/27
กุมภาพันธ์ ๖/๓๑ ๑๑/๓๑ ๕/๓๑ ปี ๒๕๕๓ ปี ๒๕๕4 ปี ๒๕๕5 5/31 5/28 3/30
มีนาคม ๗/๒๗ ๒/๓๐ ๕/๓๐ ๑๖/๓๑ 19/31 11/31 5/30 0/28 5/30
เมษายน ๑/๓๑ ๐/๓๑ ๕/๓๑ ๓/๒๘ 16/28 19/29 1/31 0/31 0/31
พฤษภาคม ๒/๓๐ ๒๐/๒๘ ๐/๓๐ ๑๐/๓๑ 12/23 15/31 0/30 0/30 0/24
มิถุนายน ๔/๓๑ ๐/๓๑ ๐/๓๑ ๐/๓๐ 8/30 3/26 0/29 0/31 0/31
กรกฎาคม ๐/๓๑ ๐/๓๑ ๔/๓๑ ๑/๓๑ 1/31 0/31 0/31 0/28 0/28
สงิ หาคม ๕/๓๐ ๐/๓๐ ๑/๓๐ ๐/๓๐ 0/30 0/30 2/30 5/30 5/29
กันยายน ๗/๓๑ ๑/๓๑ ๑๑/๓๑ ๐/๓๑ 0/29 0/31 16/31 19/31 20/31
ตลุ าคม ๑๔/๓๐ ๐/๓๐ ๑๑/๓๐ ๒/๓๑ 1/22 0/31 9/24 20/30 21/30
พฤศจิกายน ๒๐/๓๑ ๑๓/๓๑ ๒๑/๓๑ ๖/๒๙ 0/30 10/30 21/31 13/31 22/31
ธันวาคม ๑๐๒/๓๓๑ ๕๘/๓๖๔ ๙๕/๓๖๔ ๗/๓๑ 6/31 26/31 95/343 93/357 110/353
๑๓/๒๘ 11/30 25/30
รวม ๑๔/๓๐ 5/31 28/31
๗๒/๓๖๑ 79/346 137/362
แผนภมู ทิ ่ี 5 แสดงค่าเฉล่ยี รายเดอื นของปรมิ าณฝุ่นละอองขนาดเลก็ (PM๑๐) เฉลีย่ ๒๔ ชวั่ โมง
ปี 2550 - 2558 (บรเิ วณหน้าสถานีตารวจภธู รหนา้ พระลาน)
เดือน
คา่ เฉล่ยี ๒๔ ชม.(มคก./ ลบ.)
ม.)
38
กราฟแสดงค่าเฉลีย่ รายเดือนของปริมาณฝุน่ ละอองขนาดเล็ก (PM10) เฉลีย่ ๒๔ ช่ัวโมง
ปี ๒๕๔๙ - ๒๕58 (บริเวณสถานดี ับเพลิงเขานอ้ ย ต.ปากเพรยี ว อ.เมอื งสระบุร)ี
แผนภมู ทิ ี่ 6 แสดงค่าเฉลย่ี รายเดอื นของปรมิ าณฝนุ่ ละอองขนาดเลก็ บริเวณสถานดี ับเพลงิ เขาน้อย
ดอน
หมายเหตุ: เดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๕๒ – เดือนมกราคม ๒๕๕๓ ไมม่ ผี ลการตรวจวัด
คา่ ฝ่นุ ขนาดเล็ก (PM10) เฉลีย่ 24 ชั่วโมง (รายปี) ในพื้นที่ตาบลหนา้ พระลาน
อ.เฉลมิ พระเกียรติ จ.สระบรุ ี ปี 2539 - 2558
แผนภมู ิท่ี 7 แสดงค่าเฉลยี่ รายปี ของปรมิ าณฝุน่ ละอองขนาดเล็ก ในพนื้ ที่ตา้ บลหนา้ พระลาน (ความเข้มข้น (มคก./ ลบ.)ม.)
มาตรฐานเฉลยี่ 24 ชวั่ โมง เทา่ กบั 120 ไมโครกรัมตอ่ ลกู บาศก์เมตร
มาตรฐานเฉลยี่ 1 ปี เทา่ กบั 50 ไมโครกรัมต่อลกู บาศกเ์ มตร
คณุ ภาพอากาศในปี พ.ศ.2556
จากสถานีตรวจวดั สถานีตา้ ตรวจภูธรต้าบลหน้าพระลาน อ.เฉลิมพระเกยี รติ จ.สระบรุ ี
กา๊ ซซลั เฟอรไ์ ดออกไซด์ (SO2)ที่คา่ เฉล่ีย 1 ชั่วโมงสูงสุด 17 ppb ต่้าสุด 0 ppb ค่าเฉล่ียตลอดปี
อยูท่ ่ี 1 ppb ไมม่ คี ่าสูงเกนิ มาตรฐาน
ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซต์ (NO2)ท่ีค่าเฉลี่ย 1 ช่ัวโมงสูงสุด 100 ppb ต้่าสุด0 ppb ค่าเฉลี่ย
ตลอดปี อยทู่ ่ี 23 ppb ไมม่ คี า่ สูงเกนิ มาตรฐาน
39
ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) ที่ค่าเฉล่ีย 1 ช่ัวโมงสูงสุด 2.2 ppm ต่้าสุด 0 ppm ค่าเฉลี่ย
ตลอดปี อย่ทู ่ี 0.48ppm ไม่มคี ่าสูงเกินมาตรฐาน
ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) ค่าเฉล่ีย 8 ชั่วโมง สูงสุด 1.43ppm ต่้าสุด 0 ppm ค่าเฉลี่ย
ตลอดปี อย่ทู ่ี 0.48ppm ไมม่ คี า่ สูงเกินมาตรฐาน
ก๊าซโอโซน (O3) ที่ค่าเฉล่ีย 1 ช่ัวโมงสูงสุด 132ppb ต่้าสุด 0 ppb ค่าเฉล่ียตลอดปี อยู่ที่
15ppb มคี า่ สงู เกินมาตรฐาน 27 ครั้ง ในการตรวจวดั 8,090 ครงั้
ก๊าซโอโซน (O3) ท่ีค่าเฉล่ีย 8 ช่ัวโมงสูงสุด 90 ppb ต่้าสุด 0 ppb ค่าเฉล่ียตลอดปี อยู่ที่ 15
ppb มีค่าสูงเกินมาตรฐาน 72 คร้งั ในการตรวจวัด 8,409 ครง้ั
ฝนุ่ ละอองขนาดเล็กไมเ่ กิน 10 ไมครอน (PM๑๐) ที่ค่าเฉลี่ย 24 ช่ัวโมงสูงสุด 352 ไมโครกรัมต่อ
ลูกบาศก์เมตร ต้่าสดุ 17 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ค่าเฉล่ียตลอดปี อยู่ที่ 101 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์
เมตร มีคา่ สูงเกินมาตรฐาน 95 จากการตรวจวดั 343 ครง้ั
จากสถานีตรวจวัด สถานดี ับเพลิงเขานอ้ ย อ.เมอื งสระบุรี จ.สระบุรี
ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2)ทีค่ า่ เฉล่ีย 1 ช่ัวโมงสงู สุด 89 ppb ต่้าสุด 0 ppb คา่ เฉล่ียตลอดปี
อยู่ท่ี 3 ppb ไม่มีค่าสูงเกนิ มาตรฐาน
ก๊าซไนโตรเจนไดออกไซต์ (NO2)ที่ค่าเฉล่ีย 1 ช่ัวโมงสูงสุด 82 ppb ต้่าสุด32 ppb ค่าเฉล่ีย
ตลอดปี อยู่ที่ 16 ppb ไมม่ ีคา่ สงู เกินมาตรฐาน
ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) ที่ค่าเฉลี่ย 1 ช่ัวโมงสูงสุด 2.6 ppm ต่้าสุด 0 ppm ค่าเฉล่ีย
ตลอดปี อยู่ที่ 0.4 ppm ไมม่ ีคา่ สูงเกนิ มาตรฐาน
ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ (CO) ค่าเฉลี่ย 8 ชั่วโมง สูงสุด 1.5 ppm ต้่าสุด 0 ppm ค่าเฉล่ีย
ตลอดปี อยทู่ ี่ 0.5 ppm ไม่มคี ่าสูงเกินมาตรฐาน
ก๊าซโอโซน (O3) ท่ีค่าเฉล่ีย 1 ชั่วโมงสูงสุด 115 ppb ต้่าสุด 0 ppb ค่าเฉล่ียตลอดปี อยู่ท่ี 21
ppb มีค่าสงู เกินมาตรฐาน 10 ครง้ั ในการตรวจวัด 7,758 ครัง้
ก๊าซโอโซน (O3) ท่ีค่าเฉล่ีย 8 ชั่วโมงสูงสุด 93 ppb ต่้าสุด 0 ppb ค่าเฉลี่ยตลอดปี อยู่ที่ 21
ppb มีคา่ สูงเกนิ มาตรฐาน 44 ครง้ั ในการตรวจวดั 8,056 ครั้ง
ฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 10 ไมครอน (PM๑๐) ท่ีค่าเฉลี่ย 24 ช่ัวโมงสูงสุด 53 ไมโครกรัมต่อ
ลูกบาศก์เมตร ตา้่ สดุ 7 ไมโครกรัมตอ่ ลูกบาศกเ์ มตร ไมม่ คี ่าสูงเกนิ มาตรฐาน
ภาพท่ี 2 สถานตี รวจวดั คณุ ภาพอากาศณ สถานตี า้ รวจภธู ร ภาพที่ 3 สถานีตรวจวดั คณุ ภาพอากาศณ สถานี
หนา้ พระลาน ตา้ บลหนา้ พระลาน อา้ เภอเฉลมิ พระเกียรติ ดับเพลงิ เขาน้อย ตา้ บลปากเพรยี ว อ้าเภอเมืองสระบรุ ี
จงั หวดั สระบรุ ี จงั หวดั สระบรุ ี
40
- เสียง
ระดับเสียงพ้นื ท่ีริมถนน ในปี พ.ศ.2556
สถานีตรวจวัด ณ สถานีต้ารวจภูธรหน้าพระลาน อ้าเภอเฉลิมพระเกียรติ ระดับเสียงเฉล่ีย (Leq)
24 ชั่วโมง มีค่าอยู่ในช่วง 70.5 – ๗9.4 เดซิเบลเอ จากจ้านวนวันท่ีตรวจวัดท้ังหมด 282 วัน
มีจ้านวนวันที่ ระดับเสียงเฉล่ีย 24 ชั่วโมง เกินกว่าค่ามาตรฐานที่ 70 เดซิเบลเอ มีจ้านวน 282 วัน
คิดเป็นร้อยละ 100 ของการตรวจวัดท้ังหมด แต่มีค่าระดับเสียงสูงสุดไม่เกิน 85 เดซิเบลเอ ซึ่งเป็น
ค่าระดบั เสียงทอี่ นั ตราย
ระดับเสียงบริเวณพืน้ ที่ท่วั ไป ในปี พ.ศ.2556
สถานีตรวจวัด ณ องค์การบริหารส่วนตา้ บลหนา้ พระลานอ้าเภอเฉลิมพระเกียรติ ระดับเสียงเฉลี่ย
(Leq) 24 ช่ัวโมง มีค่าอยู่ในช่วง 48.1 – 72.7 เดซิเบลเอ จากจ้านวนวันท่ีตรวจวัดทั้งหมด 350 วัน
มีจา้ นวนวนั ท่ีระดับเสียงเฉลี่ย 24 ช่ัวโมง เกินว่าค่ามาตรฐานที่ 70 เดซิเบลเอ จ้านวน 1 วัน คิดเป็นร้อย
ละ 0.3 ของการตรวจวัดท้ังหมด แต่มีค่าระดับเสียงสูงสุดไม่เกิน 85 เดซิเบลเอ ซึ่งเป็นค่าระดับเสียงท่ี
อันตราย
สถานีตรวจวัด ณ วัดถ้าศรีวิไล อ้าเภอเฉลิมพระเกียรติ ระดับเสียงเฉลี่ย (Leq) 24 ช่ัวโมง
มีค่าอยู่ในช่วง 49.0 – 72.6 เดซิเบลเอ จากจ้านวนวันที่ตรวจวัดทั้งหมด 336 วัน มีจ้านวนวันท่ีระดับ
เสียงเฉล่ีย 24 ช่ัวโมง เกินว่าค่ามาตรฐานท่ี 70 เดซิเบลเอ จ้านวน 4 วัน คิดเป็นร้อยละ 1.2 ของการ
ตรวจวัดทงั้ หมด แต่มคี ่าระดับเสยี งสูงสดุ ไมเ่ กนิ 85 เดซิเบลเอ ซึ่งเปน็ ค่าระดับเสียงท่ีอนั ตราย
สถานีตรวจวัด ณ สถานีดับเพลิงเขาน้อย อ้าเภอเมืองสระบุรี ระดับเสียงเฉลี่ย (Leq) 24 ชั่วโมง
มีค่าอยู่ในช่วง 55.3 – 69.3 เดซิเบลเอ จากจ้านวนวันที่ตรวจวัดทั้งหมด 365 วัน ไม่มีวันท่ีระดับเสียง
เฉล่ีย 24 ช่วั โมง เกนิ ว่าค่ามาตรฐานท่ี 70 เดซเิ บลเอ
จากผลการตรวจวัดระดับเสียงบริเวณพ้ืนท่ีทั่วไป ในปี พ.ศ.2556 ของจังหวัดสระบุรีทั้ง
3 สถานตี รวจวัด ระดบั เสียงของจงั หวัดสระบุรสี ว่ นใหญ่อยูใ่ นเกณฑ์มาตรฐาน
ตารางที่ 34 ระดับเสียงรายปีในพืน้ ท่ีจังหวดั สระบรุ ี ปี 2556
ลักษณะพ้นื ที่ ระดับเสยี งเฉล่ยี (dBA)24 % >70 จา้ นวนวนั
ชว่ั โมง วนั ตรวจ วัน>70
พื้นทร่ี ิมถนน
สถานีต้ารวจภธู รหนา้ พระลาน ต่า้ สุด สูงสดุ 282 282
70.5 79.4 100
พนื้ ทท่ี ว่ั ไป 48.1 72.7 0.3 350 1
อบต.หน้าพระลานอ. เฉลมิ พระเกยี รติ
วัดถ้าศรีวไิ ล อ. เฉลมิ พระเกียรติ 49.0 72.6 1.2 336 4
สถานดี ับเพลงิ เขาน้อย อ.เมืองสระบุรี
53.3 69.3 0.0 365 0
ตารางที่ 35 ระดับเสียงรายเดือนปี 2556 ประเภทพื้นทร่ี ิมถนน ณ สถานีตา้ รวจภูธรหน้าพระลาน
อา้ เภอเฉลมิ พระเกยี รตจิ งั หวดั สระบรุ ี
เดอื น ระดบั เสียงเฉลย่ี (dBA)24 ช่ัวโมง % >70 จ้านวนวัน
ต่า้ สุด สูงสุด เฉล่ีย วนั ตรวจ วัน>70
มกราคม 70.5 79.4 72.1 100 31 31
กมุ ภาพันธ์ 71.8 72.6 72.1 100 28 28
มนี าคม 71.6 74.1 72.4 100 31 31
41
เดือน ระดบั เสียงเฉลย่ี (dBA)24 ชว่ั โมง % >70 จา้ นวนวัน
วนั ตรวจ วนั >70
เมษายน ต้า่ สุด สงู สดุ เฉลี่ย 100
พฤษภาคม 100 30 30
มถิ ุนายน 71.1 74.8 72.3 100 31 31
กรกฎาคม 100 30 30
สิงหาคม 71.3 74.3 72.0 100 31 31
กนั ยายน 100 31 31
ตลุ าคม 71.5 72.8 72.1 100 15 15
พฤศจกิ ายน 100 19 19
ธนั วาคม 71.1 72.6 72.1 55
สรปุ ทัง้ ปี - --
71.7 72.6 72.2 100 282 282
72.1 72.6 72.3
71.5 72.5 72.2
71.5 72.6 71.9
-- -
70.5 79.4 72.2
ตารางท่ี 36 ระดบั เสียงรายเดือนปี 2556 ประเภทพ้นื ท่ีท่วั ไป ณ สถานีดบั เพลงิ เขาน้อยอา้ เภอเมอื งสระบรุ ี
จงั หวดั สระบรุ ี
เดอื น ระดบั เสียงเฉล่ีย (dBA)24 ชว่ั โมง % >70 จา้ นวนวนั
มกราคม ต้่าสดุ สูงสุด เฉลย่ี วันตรวจ วัน>70
56.4 63.7 58.5 0 31 0
กุมภาพนั ธ์ 55.2 65.9 61.9 0 28 0
มนี าคม 59.8 67.1 62.0 0 31 0
เมษายน 59.2 69.3 62.9 0 30 0
พฤษภาคม 55.1 69.2 61.3 0 31 0
มิถุนายน 53.3 56.7 55.1 0 30 0
กรกฎาคม 53.6 59.9 55.6 0 31 0
สงิ หาคม 53.4 59.0 55.8 0 31 0
กนั ยายน 54.1 58.1 56.4 0 30 0
ตุลาคม 55.0 59.4 56.9 0 31 0
พฤศจิกายน 55.2 65.1 57.9 0 30 0
ธันวาคม 55.5 65.0 58.9 0 31 0
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
ข้อมูลจังหวัด
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search