การฉีดยาเข้าชั้นใต้ผิวหนัง (Administering subcutaneous injection)และการฉีดเข้าชั้นผิวหนัง (intradermal, ID)

การฉีดี ยาเข้้าชั้้�นใต้้ผิิวหนััง (Administering subcutaneous injection)
และการฉีดี เข้้าชั้�น้ ผิวิ หนััง (intradermal, ID)

จัดั ทำ�ำ โดย

นางสาวนภาพร พานิชิ ย์์ เลขที่่� 20 ห้อ้ ง A รหััส 63118301044
นางสาวประภาพร พระนมทิิง เลขที่่� 30 ห้อ้ ง A รหััส 63118301057
นางสาวรััตน์ต์ ิิกาล จันั ทร์น์ ุภุ ัักดีี เลขที่่� 42 ห้อ้ ง A รหััส 63118301087
นางสาววรรณวรี ี อุุปชิติ เลขที่่� 47 ห้อ้ ง A รหััส 63118301096
นางสาวสุดุ ารััตน์์ แก้้วสาธร เลขที่่� 58 ห้อ้ ง A รหััส 63118301120
นางสาวอารีียา บุญุ แสง เลขที่่� 74 ห้อ้ ง A รหััส 63118301145
นางสาวณััฐสุุดา ศรีสี ร้้อย เลขที่่� 21 ห้อ้ ง B รหััส 63118301037
นางสาวดวงฤทััย กุุลเกีียว เลขที่่� 22 ห้อ้ ง B รหััส 63118301038

นัักศึึกษาพยาบาลศาสตร์์ ชั้้น� ปีที ี่่� 2

เสนอ

อาจารย์์ ปานเพชร สกุุลคูู
หนัังสือื เล่่มนี้้�เป็น็ ส่ว่ นหนึ่่ง� ของรายวิิชาหลัักการและเทคนิคิ การพยาบาล พย.1202

ภาคเรียี นที่่� 1 ปีีการศึกึ ษา 2564
วิทิ ยาลััยพยาบาลบรมราชชนนีี อุุดรธานีี

คำำ�นำำ�

ในปััจจุบุ ัันระบบสารสนเทศมีบี ทบาทสำำ�คััญต่อ่ มนุุษย์ม์ ากขึ้้น� ทุุกวััน นัักเรียี นนัักศึึกษาต้้องใช้้
สารสนเทศเพื่่อ� ศึกึ ษาค้น้ คว้า้ เพื่่�อพััฒนาความรู้�และนวััตกรรมที่่ม� ีีประโยชน์์ในอนาคต และไม่ว่ ่่าจะ
เป็น็ บุคุ ลากรหรืือบุคุ คลทั่่ว� ไปก็็ต้้องใช้้เทคโนโลยีีสารสนเทศกัันไม่ม่ ากก็น็ ้้อย ซึ่ง่� ในปััจจุุบััน
สารสนเทศมีคี วามซัับซ้้อนและหลายรูปู แบบเป็็นผลมาจากการพััฒนาของเทคโนโลยีสี ารสนเทศที่่�
พััฒนาขึ้้�นอย่า่ งต่อ่ เนื่่�อง การเข้า้ ถึงึ สารสนเทศจึงึ ต้อ้ งมีคี วามรู้�และทัักษะเฉพาะด้า้ นมากยิ่่ง� ขึ้้น�
เทคโนโลยีสี ารสนเทศในหนัังสือื ออนไลน์์(e-book)ผู้้�จัดั ทำำ� จััดทำำ�ขึ้้�นเพื่่�อเป็น็ ส่่วนหนึ่่ง� ของการ
ศึึกษาเรื่่อ� งการฉีีดยาเข้้าชั้น�้ ใต้้ผิิวหนััง (Administering subcutaneous injection) และการฉีีด
เข้า้ ชั้น�้ ผิิวหนััง (intradermal, ID) เช่่น วิิธีีการฉีีด อุุปกรณ์์ เป็็นต้น้ เพื่่อ� ให้้นัักศึกึ ษาและผู้้�ที่่�สนใจ
ศึึกษาค้น้ คว้้ามีีความรู้�และความเข้า้ ใจเกี่่�ยวกัับเรื่่อ� งนี้้ม� ากยิ่่�งขึ้้�น หวัังว่่าเทคโนโลยีีสารสนเทศใน
หนัังสือื ออนไลน์์ (e-book) จะเป็น็ แหล่่งความรู้้�สำ�ำ หรัับที่่�ผู้้�สนใจไม่่มากก็น็ ้อ้ ย

ผู้้�จัดั ทำำ�
7 สิิงหาคม 2564

สารบััญ

การฉีีดยาเข้า้ ชั้�้นใต้้ผิิวหนััง 1

(Administering subcutaneous injection)

วััตถุุประสงค์(์ Objective) 1

อุปุ กรณ์์(Equipment) 2

การเตรีียมผู้้�ป่่วยและญาติกิ ่อ่ นการทำ�ำ หััตถการ 7

วิิธีที ำ�ำ 8

การประเมิิน (Assessment) 12

สารบััญ

การบัันทึกึ (Documentation) 14

ภาวะแทรกซ้้อน 15

ข้อ้ ควรระวััง(Specialconsideration) 15

การฉีดี เข้า้ ชั้�น้ ผิวิ หนััง (intradermal, ID) 17

วััตถุปุ ระสงค์์ 17

ตำำ�แหน่่งฉีดี ยา 17

สารบััญ

อุุปกรณ์ ์ 18

วิธิ ีกี ารฉีีดยาเข้้าชั้�น้ ผิิวหนััง 26

ตััวอย่่างชนิิดยาฉีดี เข้า้ ชั้�น้ ผิวิ หนััง 32

อ้้างอิิง 34



การฉดี ยาเขา้ ชั้นใต้ผวิ หนงั
(Administering subcutaneous injection)

วัตถปุ ระสงค์(Objective)
1. ผู้ป่วยได้รับการฉีดยาตามแผนการรักษาอย่างถูกต้อง
2. ยาปริมาณนอ้ ยออกฤทธ์ติ ามแผนการรักษา

01

อุปกรณ์ (Equipment)

1. แบบฟอร์ม์ บัันทึึกการให้้ยา 2. ยาที่่จ� ะให้้ตามแผนการรัักษา
ผู้้�ป่ว่ ยและคำ�ำ สั่่ง� การรัักษา

ที่่�มารูปู ภาพ https://www.youant.net/hosxp-tip/ ที่่�มารููปภาพ : https://th.pngtree.com/
freepng/hand-painted-medical-theme-in-
02
jection-medicine_3836228.html

อปุ กรณ์ (Equipment)

3. เข็็มปลอดเชื้้�อขนาดเบอร์์24-26 ความยาว 4. กระบอกฉีีดยาปลอดเชื้้อ� ขนาด 1 มล.
3/8-5/8 นิ้้ว� สำำ�หรัับฉีีดยาและขนาดเบอร์์ หรืือกระบอกฉีีดยาสำ�ำ หรัับฉีีด Insulin
18-20 สำำ�หรัับผสมและ/หรืือดูดู ยา

ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://www.bcosmo.com/shop/ ที่่�มารููปภาพ : https://www.ruangwit-
medical.com/product/26021-23195/

nipro-insulin-syringe-1-ml/

03

อุปกรณ์ (Equipment)

5. น้ำำ�� ยาฆ่่าเชื้้อ� เช่น่ แอลกอฮอล์์70% 6. สำำ�ลีปี ลอดเชื้้อ� บรรจุุใน
ภาชนะปลอดเชื้้�อ

ที่่�มารููปภาพ : https://www.lyreco.com/web- ที่่�มารููปภาพ : http://www.siammedicalcare.
shop/THTH/detail-prod- com/product/-cotton-container

uct-000000000002609699.html

04

7.พลาสเตอร์์ อุปกรณ์ (Equipment)

8. ชามรูปู ไต 1 ใบ สำำ�หรัับใส่ข่ องที่่�
ใช้แ้ ล้้ว

ที่่�มารูปู ภาพ : https://www.goodchoiz.com ที่่�มารููปภาพ : http://www.healthcareinter-
trade.com/product/

05

อปุ กรณ์ (Equipment)

9.ถาดใส่่เครื่่อ� งใช้้หรืือรถเข็็น

ที่่�มารููปภาพ : https://www.bcosmo.com/shop/

06

การเตรีียมผู้้�ป่่วยและญาติกิ ่่อน
การทำำ�หััตถการ

1. อธิิบายความจำำ�เป็น็ และวิิธีีทำ�ำ แก่ผ่ ู้้�ป่่วยและญาติสิ ำำ�หรัับเด็็กใช้ภ้ าษา
ที่่เ� ข้้าใจง่า่ ย โดยคำำ�นึึงถึึงการพััฒนาทางภาษาของเด็ก็
(ยกเว้้นผู้้�ป่ว่ ยเด็็กทารก หรือื เด็็กที่่ย� ัังไม่ส่ ามารถใช้ภ้ าษาสื่่อ� สาร)

2. เตรียี มอุปุ กรณ์์ทุกุ อย่า่ งให้พ้ ร้อ้ มก่อ่ นที่่จ� ะเข้้าปฏิบิ ััติิต่่อเด็ก็

3. อนุุญาตให้้ญาติทิ ี่่ไ� ด้้รัับการเตรีียม อยู่่�กัับผู้้�ป่่วยขณะ
ที่่�ทำ�ำ หััตถการ

07

วิธิ ีที ำำ�

1. ล้า้ งมืือให้้สะอาด เช็ด็ ให้แ้ ห้้ง

2. การปฏิบิ ััติทิ ุุกขั้้�นตอนให้้คำ�ำ นึงึ ถึงึ วิิธีี
ปราศจากเชื้้อ�

3. เตรียี มยาที่่จ� ะฉีดี โดยดูดู ยาเข้้ากระบอกฉีีดยา
ไล่่ฟองอากาศออกจนหมดเปลี่่ย� นเข็ม็ ฉีดี ยา

08

วิิธีีทำ�ำ

4. เลืือกบริเิ วณที่่จ� ะฉีดี ยา ได้้แก่่ ต้้นแขน
ด้้านนอก ต้น้ ขาด้า้ นหน้้า หน้้าท้อ้ ง เลือื ก
บริิเวณที่่�ไม่่มีีผื่่�น แผล อัักเสบ และบริิเวณ
ส่่วนนูนู ของกระดููก

5. ในกรณีที ี่่�เป็น็ เด็็กเล็ก็ ให้ผ้ ู้้�ช่่วยจัับหรืือ
ทำำ�การห่อ่ ตััวเด็ก็ ให้้อยู่่�นิ่่�ง

รูปู แสดงตำำ�แหน่่งฉีีดยาชั้น้� ใต้ผ้ ิวิ หนััง

ที่่ม� ารููปภาพ : https://meded.psu.ac.th/binlaApp/
class05/388_551/Basic_pediatric_procedure/index6.

html?fbclid=IwAR2uKF6ImHTVoCxAWRT558yLufx-
kkStyxeoUhYCpDDLd--2OOF9OCUhLcv8

09

รูปู แสดงการฉีดี ยารููปแบบต่่างๆ วิิธีีทำำ�
ที่่�มารููปภาพ : https://ns.mahidol.ac.th/english/th/depart-
ments/FN/th/km_Hypodermic.html?fbclid=IwAR3boD9lX- 6. ทำำ�ความสะอาดผิิวหนัังด้้วย
SqHcVXc78uJunjVgCKbX4LXzht_SSRbSQF1EHyhb9OCT- ยาฆ่่าเชื้้�อ รอให้้แห้ง้

4vcgHI 7. แทงเข็ม็ ให้้เร็็ว ทำำ�มุมุ 45 องศา
ขึ้้�นกัับความหนาของไขมัันใต้้ชั้้�น
ผิวิ หนััง อาจยกผิิวหนัังและชั้�้นใต้้
ผิิวหนัังขึ้้�นเพื่่อ� หลีกี เลี่่ย� งการฉีีดลึกึ
เข้า้ ไปในชั้น�้ กล้า้ มเนื้้อ� ดููดตรวจสอบ
ว่า่ ได้เ้ ลือื ดหรืือไม่่ ถ้้าได้้เลือื ดให้ด้ ึงึ
เข็ม็ ออก แล้ว้ เริ่่�มต้้นใหม่่

รูปู แสดงแนวเข็็มการฉีีดยาเข้า้ ใต้ผ้ ิิวหนััง

ที่่�มารููปภาพ : https://www.anamaibantum.
com/2018/12/blog-post_59.html?m=1&fbclid=I-
10 wAR36ekvjRO0f1wb7iMG3DWZQVkca6_tlZsr3EW-
buD4uXB-vf7RJQa4WTM9g

วิิธีที ำ�ำ

รููปแสดงการยกผิวิ หนัังและชั้้�นใต้ผ้ ิวิ หนัังที่่�ถูกู ต้้อง 8. ถ้้าไม่่มีีเลืือด ให้้ฉีีดยาช้า้ ๆ ดึึงเข็็ม
ccทีlo่i่�มdm=า/รI2ููปw0ภA1าR8พ/31:62he/tkbtvlpjoRsgO:-/p0/owfs1wtw_wb5.7a9in.MhatGmm3al?DimbWa=Zn1t&QufVmbk.-- ออก
ca6_tlZsr3EWbuD4uXB-vf7RJQa4WTM9g
9. กดนวดเบาๆ บริเิ วณที่่�ฉีีด

10.ถ้้ามีเี ลือื ดให้ป้ ิดิ ด้ว้ ยสำำ�ลีีปลอดเชื้้�อ
หรือื พลาสเตอร์์ปิดิ

11. ล้า้ งมือื

11

การประเมินิ (Assessment)

1. สอบถามประวััติกิ ารแพ้้ 3. ประเมินิ บริเิ วณที่่จ� ะให้ย้ า มีี
ยาของผู้้�ป่่วย ลัักษณะบวม ช้้า แข็ง็ เป็็นไต อัักเสบ
หรืือมีีแผลเป็็นหรืือไม่่ เนื่่อ� งจาก
2. ตรวจสอบความถููกต้้อง ลัักษณะดัังกล่่าวมีผี ลต่อ่ การดูดู ซึึมของ
ของชื่่อ� -สกุลุ ชนิิดของยา ยาทำ�ำ ให้้ผู้้�ป่่วยไม่ส่ ุขุ สบายเกิิดภาวะ
ขนาดยา วิถิ ีีทางการให้ย้ า แทรกซ้อ้ นหรืืออาการไม่พ่ ึึงประสงค์์
เวลาที่่�ให้้ยา และวัันหมด จากการให้ย้ าได้้
อายุุของยาที่่จ� ะให้ผ้ ู้้�ป่ว่ ย

12

การประเมิิน (Assessment)

4. ประเมินิ ความรู้�เกี่่�ยวกัับการให้ย้ าของ
ผู้้�ป่ว่ ยเพื่่อ� วางแผนให้ส้ ุขุ ศึึกษาเกี่่ย� วกัับ
ยาแก่่ผู้้�ป่่วย

5. กรณีที ี่่ย� ามีผี ลต่อ่ สััญญาณชีพี
ประเมิินสััญญาณชีีพของผู้้�ป่ว่ ยก่่อนให้้ยา

6. กรณีที ี่่�ให้้ยาลดปวด ประเมินิ ความปวด
ของผู้้�ป่่วยก่อ่ นและหลัังการให้้ยา

13

การบัันทึึก
(Documentation)

1. บัันทึึกชนิิดของยา ขนาดของยา วิิถีที างที่่ใ� ห้้ยา วััน-เวลาที่่ใ� ห้้ยาในแบบ
บัันทึกึ การให้ย้ าของผู้้�ป่ว่ ยลงชื่่�อผู้้�ให้้ยาและผู้้�ตรวจสอบการให้้ยาหลัังให้ย้ า
ทัันทีี

2. บัันทึึกการเฝ้า้ ระวัังการสัังเกตอาการไม่่พึึงประสงค์์จากการให้้ยาในแบบ
บัันทึกึ ทางการพยาบาล (Nurse’s note)

14

ภาวะแทรกซ้้อน ข้้อควรระวััง
(Specialconsideration)
1. การติดิ เชื้้อ�
1. เป็็นการฉีดี ยาเข้้าในชั้้�น Subcutaneous
2. Lipodystrophy tissue ยาจะถูกู ดููดซึึมได้ช้ ้้ากว่า่ การฉีีดยาเข้้า
กล้า้ มในชั้น้� ใต้ผ้ ิิวหนััง
มีีPainreceptorอาจทำ�ำ ให้้ผู้้�ป่ว่ ยรู้้�สึึกเจ็บ็
ปวดมากกว่า่

2. ยาที่่�ใช้ฉ้ ีีดควรมีีลัักษณะใสละลายในน้ำ�ำ�มีี
ความเข้้มข้้นต่ำำ�� และมีคี วามเป็น็ กลาง

15

ข้้อควรระวััง
(Specialconsideration)

3. การฉีีด HeparinและInsulin คลึงึ บอกและอธิบิ ายให้ท้ ราบชื่่อ� ยา
บริิเวณที่่ฉ� ีดี ยาแล้้ว
ประโยชน์จ์ ากยา และผลข้้างเคียี งของยา

4. ข้้อควรปฏิิบััติใิ นการฉีีดยากลุ่่�ม Low สอนให้ผ้ ู้้�ป่ว่ ยรู้�จักั วิธิ ีีสัังเกตและ
molecularweight heparin : LMWH ประเมินิ รอยจ้ำ��ำ เลืือดหรืือก้้อนเลืือด
ใต้ผ้ ิิวหนััง ด้ว้ ยตนเองและให้้รีีบแจ้ง้

16

การฉีีดเข้า้ ชั้้�นผิวิ หนััง
(intradermal, ID)

วััตถุปุ ระสงค์์

ทดสอบภููมิแิ พ้้ ภูมู ิติ ้้านทานโรค
ให้ภ้ ูมู ิคิ ุ้้�มกัันโรค ให้้ยาชาเฉพาะที่่�

ตำ�ำ แหน่่งฉีีดยา

ท้้องแขนด้า้ นหน้้า หน้า้ อกส่่วนบน ส่ว่ นหลัังใต้ก้ ระดููก
สะบััก จำำ�นวนยาฉีีดไม่่เกิิน 0.5 cc. แต่ส่ ่่วนมากจะฉีีด ไม่่
เกิิน 0.1 cc.

17

อุปุ กรณ์์

1. กระบอกสูบู (syringe)

อุุปกรณ์ท์ ี่่�ใช้้ในการ ที่่ม� ารูปู ภาพ : http://www.huahinmed-
ฉีดี ยาจะคล้า้ ยคลึงึ กััน สิ่่�ง ic.com/article/12
ที่่แ� ตกต่่างกััน คืือ ขนาด
ของหััวเข็ม็ และขนาดของ
กระบอกฉีีดยาที่่แ� ตกต่า่ ง
กัันตามช่อ่ งทางที่่ฉ� ีีดยา
อายุผุ ู้้�ป่ว่ ย และปริิมาณ
ยา

18

อุุปกรณ์์

2. หััวเข็็ม (needle)

19

2. หััวเข็ม็ (needle) อุปุ กรณ์์

ที่่ม� ารูปู ภาพ : http://livestocklovely.blogspot.
com/2015/04/2.html

20

อุุปกรณ์์

3. ขวดบรรจุุยาตามคำ�ำ สั่่ง� การรัักษา
(ชนิดิ ขวดยาหรือื หลอดยา)

ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://www.samitive-
jhospitals.com/article-list

21

อุุปกรณ์์

4.น้ำ�ำ� กลั่่น� ปราศจากเชื้้อ� (sterile
water) หรืือตััวทำ�ำ าละลายตามที่่�
บริิษััทผู้้�ผลิติ แนะนำ�ำ

ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://image. ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://lh3.googleusercontent.com/
makewebeasy.net/makeweb/0/ proxy/OO10GTzPCqiUaJFO2Hf-V2PryDpdM-8hkn-
BoLvKHnI3B6td2DunjI8h2S95mw_sDE7CD1E-
rank6ZM3Y/IVset/sw55.jpg
o2LSLluxn3dMsshdlY-e-RkNzkBsPrd_Udu-
22 cj--oPPSGUdw0JQVst25sVwEvkpe8W1qQ

อุุปกรณ์์

5. สำำ�ลีแี อลกอฮอล์์ 70% 6. สำำ�ลีแี ห้้ง

ที่่�มารููปภาพ : https://www.medsupply.co/ ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://gb.lnw- ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://pfmedical.co.th/
wp-content/uploads/2019/01/%E0%B8%AA file.com/_/gb/_ wp-content/uploads/2018/09/cotton-
%E0%B8%B3%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0
%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B9 fit/300/300/ng/jx/ph.jpg ball-0.3-str-600x600.jpg
%81%E0%B8%AD%E0%B8%A5%E0%B8%81%
23
E0%B8%AE%E0%B8%AD%E0%B8%A5.png

อุุปกรณ์์ 8.บััตรให้ย้ า(ใบMAR)

5. สำำ�ลีแี อลกอฮอล์์ 70%

ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://cf.shopee. ที่่�มารููปภาพ : https://slideplayer.
co.th/file/ab8f3638577b767d- in.th/slide/2016558/

d516eb9251c388dc

24

อุปุ กรณ์์ 10.ถาดใส่เ่ ครื่่อ� งใช้้หรือื รถเข็น็

9.ชามรููปไต 1 ใบ

25

วิธิ ีกี ารฉีีดยาเข้้าชั้้�นผิิวหนััง

1. ตรวจสอบผู้้�ป่ว่ ยด้้วยการถามชื่่อ� และตรวจสอบรหััสผู้้�ป่ว่ ย
ตรวจสอบบัันทึกึ การให้้ยา หรืือการ์์ดยาของผู้้�ป่ว่ ย กัับคำ�ำ สั่่ง� การ
รัักษา หยิบิ ยาให้ต้ รงกัับัันทึึกการให้้ยา หรือื การ์์ดยา

2. ตรวจสอบวัันหมดอายุุของยา

3. บอกให้้ผู้้�ป่ว่ ยทราบ
4. ล้้างมืือให้้สะอาด

26

วิิธีกี ารฉีีดยาเข้้าชั้�น้ ผิิวหนััง

5. เตรีียมยาฉีดี ตามหลัักการปลอดเชื้้�อ

6. เลือื กตำำ�แหน่่งที่่ฉ� ีีดยา หลีีกเลี่่ย� งบริเิ วณที่่ม� ีรี อย
ถลอก อัักเสบ ช้ำ��ำ บวมหรืือรอยแผลเป็น็

7. เช็ด็ บริเิ วณที่่�จะฉีีดยาด้ว้ ยสำ�ำ ลีชี ุบุ แอลกอฮอล์์ ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://meded.psu.ac.th/
70 % เช็็ดเป็็นวงกลมจากตรงกลางออกมา binlaApp/class05/388_551/Basic_pedi-
ด้า้ นนอก
atric_procedure/index6.html

27

วิิธีกี ารฉีีดยาเข้้าชั้น�้ ผิวิ หนััง

8. ถอดปลอกเข็็มออก

9. ขณะที่่ร� อให้้แอลกอฮอล์์แห้้ง ไล่อ่ ากาศในกระบอก
ฉีดี ยาโดยจัับกระบอกฉีดี ยาให้ต้ ั้�้งตรง คอยๆ ดัันลููกสููบ
จนกระทั่่ง� เห็็นยา เข้า้ ไปอยู่�ในหััวเข็ม็ ตรวจสอบ
จำ�ำ นวนยาให้้ถููกต้อ้ ง

องศาการฉีดี ยา
ที่่�มารtูปูioภuาsพ12:3h4t/tpposs:/t/sw/2w2w5.f4a3c9e9b2o7ok8.8c6om70/I8n/fec-

28

วิธิ ีกี ารฉีีดยาเข้้าชั้้�นผิิวหนััง

10. ดึงึ ผิวิ หนัังเหนือื บริเิ วณที่่�จะฉีดี ยา
ให้้ตึงึ หงายปลายเข็็มขึ้้�นทำ�ำ มุุม 10-
15 องศา กัับผิวิ หนััง แทงเข็็มเข้า้ ไป
ใน ผิิวหนััง ถึึงชั้้น� หนัังแท้้โดยหงาย
ปลายตััดเข็ม็ ขึ้้�น และแทงเข้้าไปเพียี ง
ให้้ปลายตััดเข็็มเลยเข้้าไปในผิวิ หนััง
เล็ก็ น้อ้ ย

ตััวอย่่างรูปู ภาพการฉีีดยาให้ถ้ ูกู องศา 11. ดัันยาเข้า้ ไปในผิวิ หนัังผู้้�ป่่วย ถ้า้
ที่่�มารูปู ภาพ : https://www.anamaibantum. ยาซึมึ ออกมาแทงเข็็มลึกึ เข้้าไปอีีก
เล็็กน้อ้ ย เมื่่อ� ดัันยาเข้า้ ไปจะเห็น็ ตุ่่�ม
com/2018/12/blog-post_59.html นูนู ขึ้้�น ถอนเข็ม็ ออกเล็ก็ น้อ้ ย

29

วิธิ ีกี ารฉีีดยาเข้า้ ชั้น�้ ผิวิ หนััง ตััวอย่่างการฉีีด
ที่่�มารููปภาพ : https://www.anamaiban-
12. สัังเกตอาการของผู้้�ป่่วยที่่อ� าจมีปี ฏิกิ ิิริิยา tum.com/2018/12/blog-post_59.html
ต่อ่ ยา เช่่น ไอ หอบ เหนื่่�อย ชีพี จรเบาเร็็ว
หรือื หมดสติิ

13. ถอนเข็ม็ ฉีีดยาออก ห้า้ มกดหรืือนวด
บริเิ วณที่่�ฉีดี เพราะ จะทำ�ำ ให้ย้ ากระจาย
เข้า้ ไปในเนื้้�อเยื่่อ� เก็บ็ เครื่่อ� งใช้้และทำ�ำ ความ
สะอาดให้้ถููกวิธิ ีี

30

วิธิ ีกี ารฉีีดยาเข้้าชั้น�้ ผิิวหนััง ที่่ม� ารูปู ภาพ : https://covid-19.kapook.
com/view236787.html
14. ใช้้ปากกาลููกลื่่�นหมึึกสีนี ้ำ�ำ� เงินิ หรืือดำำ�
เขียี นรอบรอยนูนู ที่่เ� กิดิ จากการฉีดี ยา 31
และบอกผู้้�ป่่วยไม่่ให้้ลบรอยหมึึกที่่เ� ขีียน
ไว้้ จนกว่า่ จะอ่า่ นผลเรีียบร้อ้ ยแล้ว้

15. ลงบัันทึกึ ในแผ่น่ บัันทึึกการให้ย้ า
และประเมิินสภาพผู้้�ป่ว่ ยบริิเวณที่่ฉ� ีดี ยา
ภายใน 14 หรืือ 48 ชั่่�วโมงโดย บัันทึกึ
เส้น้ ผ่า่ ศูนู ย์์กลางเป็็นมิิลลิิเมตรบริิเวณที่่�
มีรี อยแดงและแข็ง็

ตััวอย่า่ งชนิิดยาฉีดี เข้า้ ชั้น�้ ผิวิ หนััง

1. การทดสอบภููมิแิ พ้้ของร่า่ งกายต่อ่ ยาเพนนิซิ ิลิ ลินิ (Penicillin test)
2.ยาต้้านพิษิ บาดทะยััก (Tetanus antitoxin test)
3. การทดสอบภูมู ิติ ้้านทานวััณโรค (Tuberculin test หรืือ Purified protein
derivative test = PPD)
4.ทดสอบโรคภููมิแิ พ้้ (Allergic disease) หรือื ให้ภ้ ูมู ิิคุ้้�มกัันโรค หรือื ฉีีดยาชา
เฉพาะที่่�

32

ตััวอย่า่ งชนิิดยาฉีดี เข้า้ ชั้�น้ ผิิวหนััง

ที่่�มารููปภาพ : https://www.anamaibantum. ข้อ้ ควรระวััง : การดึึงผิิวหนััง
com/2018/12/blog-post_59.html ในการฉีีดเข้้าชั้้�นผิวิ หนััง ให้ใ้ ช้้มือื
ข้า้ งที่่�ถนััดจัับเข็็ม ใช้้นิ้้�วหััวแม่ม่ ืือ
กดที่่ผ� ิิวหนัังบริเิ วณต่ำ�ำ� กว่่าและ
เยื้้อ� งไปด้้านข้า้ งของบริเิ วณที่่จ� ะ
แทงเข็็ม และดึงึ ผิวิ หนัังให้ต้ ึงึ ภาย
หลัังการฉีดี ยาชั้้น� ใต้ผ้ ิวิ หนััง ห้า้ ม
คลึงึ บริิเวณที่่�ฉีดี ยา

33

อ้้างอิิง

ธีรี วััฒน์์ สุวุ รรณีี. (2559,มิถิ ุนุ ายน 21). การทำำ�งานของผิวิ หนััง. [เว็บ็ บล็็อก].
สืบื ค้น้ จาก http://www.idoctorhouse.com/library/physiology-skin/?fb
clid=IwAR1pMyFCVCU8ll0B3VG5SBCQnlcxoVxmWeVX3x0ECKNQ5E2V1g_
RnXYlVBU
ประทััศนาพร กำ�ำ จรเกีียรติสิ กุลุ . [ม.ป.ป.]. การฉีีดยาเข้้าใต้้ผิิวหนััง(Subcutaneous Injection).
[เว็บ็ บล็็อก].
สืบื ค้้นจาก https://www.anamaibantum.com/2018/12/blog-post_59.htm
l?fbclid=IwAR1rgaAzUeCuhQVGit7yoCWF7IvI3hYCqf9LrHqy7A_
kZONgqxGbrZGX2v8

34

อ้า้ งอิงิ

มหาวิิทยาลััยขอนแก่่น คณะพยาบาลศาสตร์์. [ม.ป.ป.]. การฉีีดยาเข้า้ ชั้น�้ ใต้ผ้ ิวิ หนััง. [เว็บ็ บล็็อก].
สืืบค้้นจาก https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.nurse.
kku.ac.th%
มาลััย ว่อ่ งชาญชััยเลิิศ และ กนกพรรณ เรืืองนภา. [ม.ป.ป.]. Health and Diseases from
Conception to Adolescence I,II,III. [เว็็บบล็็อก].
สืบื ค้้นจาก https://meded.psu.ac.th/binlaApp/class05/388_551/Ba
sic_pediatric_procedure/

35

อ้้างอิงิ

วิิภาวีี หม้้ายพิิมาย และ พััสมณฑ์์ คุ้้�มทวีพี ร. (2556,กุมุ ภาพัันธ์์ 20). Hypodermic Injec-
tion. [เว็็บบล็็อก].
สืืบค้น้ จาก https://ns.mahidol.ac.th/english/th/departments/FN/th/
km_Hypodermic.html?fbclid=IwAR3xvDI2l_oELY2VetrIOgcZOux
h5evDaCYBMZDDefkj5yAUboLLfTjJeAs
MuanN. สืบื ค้้นเมื่่อ� 7 สิิงหาคม 2564.
จากวิิกิพิ ีเี ดีีย https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B2
%E0%B8%A3%E0%B8%89%E0%B8%B5%E0%B8%94%E0%B9%8


36

อ้้างอิงิ

Nurse soulciety. (2564,สิงิ หาคม 23). การฉีีดยาเข้า้ สู่่�ร่่างกาย ต้้องรู้�อะไรบ้า้ ง. [เว็บ็ บล็อ็ ก].
สืบื ค้้นจาก https://www.nursesoulciety.com/2021/04/23/injection-in
to-the-body/

37