วิจัยในชั้นเรียน อนุพงศ์

44 การสร้างแบบจำลองควรให้นักเรียนสามารถเลือกและออกแบบการทำกิจกรรมด้วยตนเอง และในกิจกรรมที่ให้ นักเรียนได้ลงมือสร้างแบบจำลองนั้น ควรให้สร้างออกมาในรูปแบบ 3 มิติ หรือปั่นดินน้ำมัน มากกว่าการวาด ภาพละบายสี และตอบคำถามเพียงอย่างเดียว เพราะจะใช้สร้างความสนใจของนักเรียนให้อยู่กับการปั่นดิน น้ำมัน 3) ขั้นการอธิบายและลงข้อสรุป ควรเป็นกิจกรรมที่ให้นักเรียนได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยน กันระหว่างเพื่อนในชั้นเรียน แบ่งหน้าที่กันภายในกลุ่ม ให้ทุกคนภายในกลุ่มช่วยกระตุ้นกันในการทำกิจกรรม กลุ่ม ควรมีตั้งกติกาในการส่งผลงาน และสุ่มการนำเสนอ เพื่อลดปัญหาในการไม่สนใจระหว่างเพื่อนำเสนอ 4) ขั้นการขยายความรู้ ควรจัดหาสื่อการเรียนรู้และเทคนิคที่หลากหลาย จะให้นักเรียนได้นำความรูมา ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน 5) ขั้นการประเมินผล ผู้วิจัยไม่พบแนวทางในการจัดกิจกรรม ข้อวิจารณ์ จากผลการวิจัยเกี่ยวกับการพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ของนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้อย่างไร โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน สามารถวิจารณ์ผลการวิจัยได้ดังต่อไปนี้ 1. การพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยการ จัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน โดยนักเรียนมีแนวคิดเรื่อง เซลล์จัดอยู่ในกลุ่มมีแนวคิดวิทยาศาสตร์มากที่สุด ซึ่งอาจเป็นเพราะการ จัดกิจกรรมการเรียนรู้มีการกระตุ้นด้วยคำถาม จนเกิดข้อสงสัย เกิดความคิด นักเรียนมีการตรวจสอบความรู้ ด้วยตนเอง เป็นการลงมือปฏิบัติ มีการตรวจสอบความรู้เดิม โดยการสร้างแบบจำลองเดิมและปรับปรุง แบบจำลองให้ถูกต้อง มีการวาดภาพ การสร้างแบบจำลองจากดินน้ำ และทำการตรวจสอบความถูกต้องของ แบบจำลองนั้นอย่างเห็นได้ชัดเป็นผลให้นักเรียนได้พบความรู้ด้วยตัวเองทำให้นักเรียนสามารถอธิบายได้ และมี ความเข้าใจในแนวคิดเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดีซึ่งสอดคล้องกับงานวิจัยของ สราวุธ แท่นจินดารัตน์. (2559) ที่ พบว่า การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะความรู้ที่ใช้แบบจำลองเป็นฐานช่วยพัฒนาแบบจำลองทาง ความคิของนักเรียนให้สอดคล้องกับแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์มากขึ้นโดยนักเรียนส่วนใหญ่มีแบบจำลองทาง ความคิดที่ถูกต้อง และการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ที่ใช้แบบจำลองเป็นฐานช่วยให้ นักเรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของแบบจำลองเพิ่มมากขึ้น โดยนักเรียนส่วนใหญ่มีความเข้าใจเกี่ยวกับ ธรรมชาติของแบบจำลองสอดคล้องกับธรรมชาติของแบบจำลองที่นักวิทยาศาสตร์ยอมรับ และยังสอดคล้อง กับงานวิจัยของ ขวัญฤทัย เที่ยงจันทราทิพย์. (2553) ที่พบว่าการจัดการเรียนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้

45 เสาะหาความรู้ทำให้ นักเรียนเกิดการพัฒนาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์มากขึ้น โดยจำนวนนักเรียนที่มีแนวคิด ทางวิทยาศาสตร์และแนวคิดทางวิทยาศาสตร์บางส่วนเพิ่มขึ้น จำนวนนักเรียนที่มีแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ บางส่วนและแนวคิดคลาดเคลื่อนบางส่วน และแนวคิดคลาดเคลื่อนลดลง ส่วนในแนวคิดเรื่อง โครงสร้าง พื้นฐานของเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ จัดอยู่ในกลุ่มที่ไม่มีแนวคิดสูงกว่ากลุ่มที่มีแนวคิดไม่สมบูรณ์ถึงแม้ว่า กิจกรรมการเรียนรู้จะให้นักเรียนได้สร้างแบบจำลองโดยการปั้นดินน้ำมัน ที่น่าจะทำให้นักเรียนมีความเข้าใจ มากขึ้น แต่นักเรียนกลับไม่มีแนวคิด ซึ่งอาจเป็นเพราะเป็นเนื้อหาที่มีจำนวนมากทำให้นักเรียนไม่สามารถ เข้าใจได้ทั้งหมด และการจะเข้าใจแนวเดนี้จำเป็นจะต้องมีความเข้าใจพื้นฐานในเรื่องสิ่งมีชีวิต และเรื่องพืช ที่เป็นเนื้อหาที่เรียนในชั้นประถมศึกษา ซึ่งข้อมูลจากงานวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นว่า แนวคิดเป็นสิ่งที่สำคัญมากใน การเรียนรู้ ถ้านักเรียไม่มีแนวคิดพื้นฐานก็จะส่งผลทำให้เข้าใจแนวคิดอื่น ๆ และแนวคิดที่เชื่อมโยงกันก็จะ คลาดเคลื่อนไปด้วย 2. แนวทางการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐานที่ช่วยให้นักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีแนวคิดวิทยาศาสตร์ เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ในด้านกระบวนการจัดการเรียนรู้ ตามขั้นตอนการจัดกระบวนการเรียนรู้ประกอบด้วยขั้นตอน ได้แก่ 1. ขั้นการสร้างความสนใจ 2. ขั้นการสำรวจและค้นหา 3. ขั้นการอธิบายและลงข้อสรุปอ4. ขั้นการขยาย ความรู้5. ขั้นการประเมินผล ซึ่งกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ควรมีการปรับปรุงเพื่อค้นหาแนวทางที่เหมาะสม ในการสอนมากที่สุดคือ ขั้นการสำรวจและค้นหาและขั้นการอภิปรายและลงข้อสรุป เนื่องจากเป็นขั้นตอนที่ให้ นักเรียนร่วมกันคิดและดึงภาพหรือสิ่งที่เกิดขึ้นในสมองออกมาแสดงให้เห็นเป็นรูปธรรม มีการลงมือปฏิบัติเพื่อ สร้างแบบจำลอง ด้วยตนเอง ส่วนใหญ่เป็นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นภายในกลุ่ม โดยมีลักษณะและขั้นตอน การทำกิจกรรม สื่อประกอบแตกต่างกันไปดังนั้นครูต้องให้ความใส่ใจและให้ความสำคัญค่อนข้างมาก ซึ่ง กระบวนการขั้นสร้างแบบจำลองทางความคิด ควรมีลักษณะเป็นขั้นที่นักเรียนนำข้อมูลที่ได้จากการคิดเป็นการ ทำงานของสมองมาแปลผล อภิปรายร่วมกัน เพื่อสรุป และสร้างแบบจำลองของกลุ่มออกมาโดยวิธีการสร้าง แบบจำลองทางความคิดอาจทำได้หลายวิธี เช่นการสร้างแบบจำลองโดยการวาดภาพ การสร้างแบบจำลองโดย การปั้นดินน้ำมัน การสร้างแบบจำลองที่เป็นคำอธิบาย หรือแม้แต่การสร้างแบบจำลองโดยการตัดสินใจเลือก ภาพที่คิดว่าถูกต้องตามสถาณการณ์นั้น ๆ เป็นต้น และนักเรียนจะชอบและให้ความสนใจกับกิจกรรมที่มีการ เคลื่อนไหวต่าง ๆ มากกว่า เช่น การปั้นดินน้ำมัน เป็นต้น

46 ข้อจำกัดในการวิจัยครั้งนี้ 1. ข้อจำกัดด้านเวลาที่ใช้ในการวิจัยน้อยกว่าที่วางแผนไว้เนื่องจากโรงเรียนมีกิจกรรมเยอะจึงมีการ ลดเวลาในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ลงเพื่อให้ทันการการเรียนรู้ในเนื้อหาอื่นตามหลักสูตรของโรงเรียน 2. ข้อจำกัดด้านกิจกรรม คือกิจกรรมที่วางแผนไว้บางกิจกรรมต้องใช้เวลานานในการทำกิจกรรม จึง เป็นผลให้ต้องมีการตัดบางกิจกรรมให้สั้นลงเพื่อให้ทันกับเวลาที่มีอยู่อย่างจำกัด 3. ข้อจำกัดด้านผู้ร่วมวิจัย เนื่องจากผู้วิจัยต้องสอนและเก็บรวบรวมข้อมูลเพียงคนเดียว จึงทำให้ไม่ สามารถสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนได้ครบทุกคนในเวลาเดียวกัน ซึ่งผู้วิจัยไม่มีผู้ร่วมวิจัยมาช่วยในการสังเกต หรือจดบันทึกเพื่อสะท้อนการจัดการเรียนรู้ของผู้เรียน 4. ข้อจำกัดด้านการทดลองใช้แผนการจัดการเรียนรู้ก่อนการนำไปใช้ริง เนื่องจากนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 มีครูที่รับผิดสอบสอนวิทยาศาสตร์ 2 คน และแต่ละห้องเรียนเนื้อหาเรียงไม่เหมือนกัน จึงทำ ให้ไม่สามารถทคลองใช้แผนการจัดการเรียนรู้ที่สร้างขึ้นได้ ถ้ามีการทดลองใช้แผนการจัดการเรียนรู้ก่อนการ นำไปใช้จริงจะช่วยให้สามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้เหมาะสมกับผู้เรียนมากขึ้น

47 บทที่ 5 สรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะ การวิจัยในครั้งนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ของ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน และแนวทางการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐานที่ช่วยให้นักเรียนชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 มีแนวคิดวิทยาศาสตร์ เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต กลุ่มที่ศึกษา เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 ในโรงเรียน มัธยมศึกษาแห่งหนึ่งสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุโขทัย จำนวน 35 คน เป็นนักเรียนชาย 23 คน และนักเรียนหญิง 12 คน ซึ่งเป็นกลุ่มศึกษาที่ผู้วิจัยเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เหตุผลที่เลือกกลุ่มดังกล่าว 1) เป็นกลุ่มที่ผู้วิจัยเคยจัดการเรียนการสอนเรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ด้วยวิธีการสอนบรรยายมาก่อนแล้ว 2) โรงเรียนของกลุ่มที่ศึกษาเป็นโรงเรียนขนาดใหญ่ มีนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในปีการศึกษา 2565 จำนวนทั้งสิ้น 211 คน 3) โรงเรียนของกลุ่มที่ศึกษาเป็นโรงเรียนที่สนับสนุนและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์เป็นอย่างดี เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการพัฒนาแนวคิดของ ผู้เรียน ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน เรื่องหน่วยของ สิ่งมีชีวิต ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบวัดแนวคิด เรื่องหน่วยของ สิ่งมีชีวิต ทึกหลังสอนของครู บันทึกการเรียนรู้ของนักเรียน ผู้วิจัยดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลโดยแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ดังนี้ 1. การพัฒนาแนวคิดเรื่อง หน่วยของสิ่งมีชีวิตของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่องเซลล์ 2. การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนแบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้ แบบจำลองเป็นฐาน เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลโดยจัดการจัดการเรียนรู้ตามแผนการจัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน โดยผู้วิจัยสังเกตเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นขณะทำการเรียน การสอนลงในแบบบันทึกหลังการสอนของครู และหลังจากสิ้นสุดการสอนในแต่ละแผนให้นักเรียนเขียนแบบ บันทึกการเรียนรู้เกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนการสอน

48 วิเคราะห์ข้อมูลโดยนำข้อมูลที่ได้จากการสังเกตพฤติกรรมการเรียนการสอนและการเขียนบันทึกการ เรียนรู้เกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนการสอนมาทำการตรวจสอบข้อมูลโดยการวิเคราะห์เพื่อประเมินความ เหมาะสมของการจัดการเรียนรู้ที่จัดขึ้นในแต่ละแผน แล้วนำประเด็นปัญหาหรือข้อเสนอแนะต่าง ๆ มาเป็น แนวทางในการแก้ไขปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ในแผนต่อๆ ไปให้มีความเหมาะสมมากยิ่งขึ้น จากนั้นนำข้อมูล ที่ได้จากการวิเคราะห์ข้อมูลในแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้มาจัดกลุ่ม เพื่อนำเสนอประเด็นต่างๆ ของการ จัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน สรุปผลการวิจัย จากผลการวิจัยและข้อวิจารณ์ผลการวิจัยเกี่ยวกับการพัฒนาแนวคิด เรื่อง หน่วยของสิ่งมีชีวิต ของ นักเรียน และศึกษาแนวทางการจัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้ แบบจำลองเป็นฐาน สามารถสรุปผลการวิจัยได้ดังนี้ 1. การพัฒนาแนวคิด เรื่อง หน่วยของสิ่งมีชีวิต ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ด้วยกิจกรรม การเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน จากการที่ได้วิเคราะห์ ข้อมูลจากแบบวัด แนวคิดวิทยาศาสตร์เรื่อง หน่วยของสิ่งมีชีวิต ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จำนวน 35 คน หลังจากการ จัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน พบว่านักเรียน ส่วนใหญ่จัดอยู่ในกลุ่มที่มีแนวคิดวิทยาศาสตร์ (SU) ร้อยละ 50.5 รองลงมา จัดอยู่ในกลุ่มที่มีแนวคิด วิทยาศาสตร์บางส่วน (PC) ร้อยละ 24.8 มีแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ไม่สมบูรณ์(PU) ร้อยละ 13.3 และสุดท้าย จัดอยู่ในกลุ่มที่ไม่มีแนวคิด (NU) ร้อยละ 11.4 2. แนวทางการจัดการเรีขนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน 2.1 การจัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน มีการปรับปรุงและพัฒนาในส่วนของกระบวนการจัดการเรียนรู้ ซึ่งประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ซึ่งขั้นตอนที่มีการ ปรับปรุงเพื่อกันหาแนวทางที่เหมาะสมในการสอนมากที่สุดคือ ขั้นการสำรวจและค้นหาและขั้นการอธิบายและ ลงข้อสรุป โดยการจัดการเรียนรู้ที่มีความเหมาะสมในแต่ละขั้นตอนควรมีลักษณะดังนี้ 1) ขั้นการสร้างความสนใจ ควรเป็นกิจกรรมที่สามารถให้นักเรียนได้ใช้ความรู้เดิมของตนเอง โดย ผ่านการถาม - ตอบ กับครูหรือเพื่อนในห้อง คำถามที่ใช้ครูควรตั้งประเด็นคำถามให้ใกล้ตัวนักเรียน เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน หากคำถามนั้นต้องการเปรียบเทียบหรือจำแนกสิ่งต่าง ควรมีภาพหรือ VDO ที่นักเรียนเคยพบเจอ มา ให้กับนักเรียนได้ดูพร้อมกับการตั้งคำถาม และให้การตอบคำถามควรให้นักเรียนได้ร่วมกันปรึกษากัน ภายในกลุ่มและช่วยกันตอบคำถาม จะทำให้นักเรียนสนใจมากกว่าที่ครูตั้งคำถาม แล้วให้นักเรียนตอบเป็น รายบุคคล

49 2) ขั้นการสำรวจและค้นหา ควรเป็นกิจกรรมที่ให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง แบ่งหน้าที่กัน ภายในกลุ่มให้ชัดเจน ครูต้องสร้างกติกาในการทำกิจกรรมแต่ละครั้ง และกำหนดกรอบเวลาให้ชัดเจน สำหรับ การสร้างแบบจำลองควรให้นักเรียนสามารถเลือกและออกแบบการทำกิจกรรมด้วยตนเอง และในกิจกรรมที่ให้ นักเรียนได้ลงมือสร้างแบบจำลองนั้น ควรให้สร้างออกมาในรูปแบบ 3 มิติ หรือปั่นดินน้ำมัน มากกว่าการวาด ภาพละบายสี และตอบคำถามเพียงอย่างเดียว เพราะจะใช้สร้างความสนใจของนักเรียนให้อยู่กับการปั่นดิน น้ำมัน 3) ขั้นการอธิบายและลงข้อสรุป ควรเป็นกิจกรรมที่ให้นักเรียนได้ร่วมกันแสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนกันระหว่างเพื่อนในชั้นเรียน แบ่งหน้าที่กันภายในกลุ่ม ให้ทุกคนภายในกลุ่มช่วยกระตุ้นกันในการ ทำกิจกรรมกลุ่ม ควรมีตั้งกติกาในการส่งผลงาน และสุ่มการนำเสนอ เพื่อลดปัญหาในการไม่สนใจระหว่างเพื่อ นำเสนอ 4) ขั้นการขยายความรู้ ควรจัดหาสื่อการเรียนรู้และเทคนิคที่หลากหลาย จะให้นักเรียนได้นำความรู มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน 5) ขั้นการประเมินผล ผู้วิจะไม่พบแนวทางในการจัดกิจกรรมข้อมูลดังกล่าวนำมาใช้ปรับปรุงแผนการ จัดการเรียนรู้ที่ 4 โดยให้นักเรียนสร้างแบบจำลองเซลล์พืช

50 ข้อเสนอแนะ ข้อเสนอแนะที่ได้จากการวิจัย 1. การจัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน ที่มีความเหมาะสมช่วยพัฒนาแนวคิดของนักเรียนได้สาเหตุหนึ่งเป็นเพราะนักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เพราะฉะนั้นครูควรออกแบบการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง และเปิดโอกาส ให้นักเรียนได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกันให้มากที่สุด 2. ควรจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น เกม การสร้างแบบจำลองจากวัสดุต่าง ๆ การแสดง บทบาทสมมติ และเลือกใช้สื่อการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น ภาพ ภาพเคลื่อนไหว เป็นต้นเพราะกิจกรรมและ สื่อเหล่านี้จะช่วยกระตุ้นให้นักเรียนสนใจในบทเรียนและมีความเข้าใจบทเรียนมากยิ่งขึ้น 3. การจัดการเรียนรู้ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน ครูจะต้องตรวจสอบความรู้เดิมของนักเรียนก่อนเพื่อนำข้อมูลมาใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอนให้มีความ เหมาะสมกับนักเรียนมากที่สุด 4. ก่อนการจัดกิจกรรมกลุ่มควรให้นักเรียนแบ่งหน้าที่กันให้ชัดเจน และกำหนดกติและกรอบเวลาการ ทำงานให้ชัดเจน เพื่อให้สามารถควบคุมชั้นเรียนได้ง่ายไม่วุ่นวาย 5. ครูควรส่งเสริมให้นักเรียนได้นำเสนอแบบจำลองที่สร้างขึ้นมีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่าง กันเพราะจะช่วยให้นักเรียนมีการพัฒนาแนวคิดให้มีความถูกต้องสมบูรณ์ยิ่งขึ้นได้ ข้อเสนอแนะสำหรับการวิจัยครั้งต่อไป 1. ผลการวิจัยพบว่าการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลอง เป็นฐาน สามารถพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิตของนักเรียนได้ ดังนั้นควรมีการศึกษาผล ของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน ในเนื้อหาอื่น ๆ ที่มี ลักษณะเป็นนามธรรมยากต่อการเข้าใจเพื่อพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์ของนักเรียน 2. ผลการวิจัยพบว่าการใช้กิจกรรมที่นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริง เช่น การวาดภาพ การปั้นดินน้ำมัน และพบว่าการใช้สื่อเช่น รูปภาพ ของจริง และVDO สามารถกระตุ้นให้นักเรียนแสดงออกแบบจำลองทาง ความคิดได้ดี ดังนั้นควรมีการศึกษาผลของการใช้สื่อและกิจกรรมเหล่านี้หรือกิจกรรมที่คล้ายกันในการจัดการ เรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐานต่อไป

51 บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์(ฉบับ ปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. กฤษณา โภคพันธ์. (2554). การพัฒนาแนวคิดเรื่องดาราศาสตร์และอวกาศ และเจคติทางวิทยาศาสตร์ของ นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้แบบจำลองเป็นฐาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) ขวัญฤทัย เที่ยงจันทราทิพย์. (2553). การพัฒนาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับระบบต่อมไรท่อและความ เข้าใจธรรมชาติของวิทยาศาสตร์ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยการจัดการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหาความรู้. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) จีระวรรณ เกษสิงห์. (2562). การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์: วิถีปฏิบัติสู่การพัฒนาตนเอง = Science classroom action research: S learning pathway for improving you. กรุงเทพฯ : จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์. ฉันทนาพร แสงสุทธิเศรษฐ์. (2562). การพัฒนาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง พันธะไอออนิก ของนักเรียน ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับแผนผังแนวคิด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์). ชาตรี ฝ่ายคำตา และคณะ. (2559). การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียนวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ : สถาบันพัฒนา คุณภาพวิชาการ (พว.) นารา เขียวละลิ้ม. (2556). การพัฒนาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง สารประกอบไฮโดรคาร์บอนของ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับแผนผัง แนวคิด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์). ปพิชญา พิบูลวิทิตธำรง. (2559). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์เรื่องสารชีวะโมเลกุล ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับแผนผัง แนวคิด. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) ประภาศรี เอี่ยมสม. (2558). การพัฒนาแนวคิดวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องระบบ ต่อมไร้ท่อโดยวิธีสอนแบบกรณีศึกษาร่วมกับเทคนิคการใช้แผนผังแนวคิด. (วิทยานิพนธ์ปริญญา ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) พิมพ์ผกา วิเศษสา. (2564). การพัฒนาความสามารถในการสร้างมโนทัศน์ทางวิทยาศาสตร์โดยใช้การ เรียนรู้แบบสืบเสาะร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์).

52 บรรณานุกรม (ต่อ) โพธิศักดิ์ โพธิเสน. (2558). การพัฒนาแบบจำลองทางความคิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ในเรื่อง อัตราการเกิดปฏิกิริยาเคมี โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ที่ใช้แบบจำลองเป็น ฐาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์). ภพ เลาหไพบูลย์. (2540). แนวการสอนวิทยาศาสตร์. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช. ศรวณีย์ ลาเต (2553). การพัฒนาแนวคิดทางวิทยาศาสตร์เรื่องความหลากหลายทางชีวภาพของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยการจัดการเรียนรู้ตามแนวทฤษฎีสรรคนิยมและการใช้แหล่งการเรียนรู้ ในท้องถิ่น. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (ธันวาคม 2563). ความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนที่พบได้ใน บ่อยในทฤษฎี “การสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเอง (Constructivist)”. สสวท, 49(227), 51-53 สราวุธ แทนจินดารัตน์. (2559). การพัฒนาแบบจำลองทางความคิดเรื่องพันธะโคเวเลนต์และความเข้าใจ เกี่ยวกับธรรมชาติของบบจำลองของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบ สืบเสาะหาความรู้ที่ใช้แบบจำลองเป็นฐาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์) Abdi, A. (2014). The effect of inquiry-based learning method on students' academic achievement in science course. Universal Journal of Educational Research, 2(1), 37- 41. Cepni, Sahin, & Ipek. (2010). Teaching floating and sinking concepts with different methods and techniques based on the 5E instructional model. Asia-Pacific Forum on Science Learning and Teaching. 11(2): 1-39. Pinar, S., & Filiz, K. (2010). The effects of inquiry-based learning on elementary students ‘conceptual understanding of matter, scientific process skills and science attitudes. Procedia Social and Behavioral Sciences. 2: 1190–1194.

54 ภาคผนวก ก รายนามผู้เชี่ยวชาญ

55 รายนามผู้เชี่ยวชาญ 1. นายสุติ คงเผือน ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ คศ.3 ชำนาญการพิเศษ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดกาณเรียนรู้วิทยาศาสตร์ 2. นางสาวสายทิพย์ อ๊อดพันธ์ ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ คศ.3 ชำนาญการพิเศษก ลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดกาณเรียนรู้วิทยาศาสตร์ 3. นางสาวอภิวรรณ แก้วภูสี ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ คศ.3 ชำนาญการพิเศษ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผู้เชี่ยวชาญด้านการวัดและประเมินและด้านจัดการเรียนรู้ชีววิทยา

56

57

58

59 ภาคผนวก ข ผลตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือวิจัย

60 ตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ตาราง แสดงผลการตรวจสอบคุณภาพของแผนการจัดการเรียนรู้โดยการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน โดยผู้เชี่ยวชาญ ด้านที่ทำการ ประเมิน รายการที่ทำการประเมิน ความคิดเห็น ผู้เชี่ยวชาญคนที่ IOC แปลผล 1 2 3 องค์ประกอบของ แผนการจัดการ เรียนรู้ องค์ประกอบของแผนการจัดการเรียนรู้มีความสอดคล้องกัน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ จุดประสงค์การเรียนรู้สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ สาระการเรียนรู้และสาระสำคัญมีความชัดเจน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ กรอบแนวคิดมีความสอดคล้องกับการจัดการเรียนรู้แบบ สืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลองเป็นฐาน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เป็นกิจกรรมที่เน้นผู้เรียน เป็นสำคัญ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ วัสดุอุปกรณ์มีความสอดคล้องกับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ สื่อและแหล่งเรียนรู้เหมาะสมกับกิจกรรมการเรียนรู้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ การวัดและประเมินผลสอดคล้องกับจุดประสงค์การเรียนรู้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ กิจกรรมการเรียนรู้ แบบสืบเสาะหา ความรู้ร่วมกับการ ใช้แบบจำลองเป็น ฐาน มีความชัดเจน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ เหมาะสมแก่การนำไปใช้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ มีความสะดวกต่อการนำไปใช้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ แต่ละขั้นของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้มีความสอดคล้องกัน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ สามารถส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ตาม แนวสมรรถนะ PISA +1 +1 +1 1 ใช้ได้ สื่อ/อุปกรณ์ แหล่ง เรียนรู้ มีความเหมาะสมกับกิจกรรมในแต่ละขั้นตอน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ มีความหลากหลาย น่าสนใจ ทันสมัย จัดเตรียมง่าย +1 +1 +1 1 ใช้ได้ มีความเหมาะสมกับความสามารถและวัยของผู้เรียน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ การวัดผลและ ประเมินผล การวัดและประเมินผลเน้นการประเมินตามสภาพจริง +1 +1 +1 1 ใช้ได้ กำหนดวิธีการวัดและประเมินผลได้เหมาะสมกับพฤติกรรมที่ ต้องการวัด +1 +1 +1 1 ใช้ได้ บันทึกหลังการสอน ประเด็นการบันทึกสอดคล้องกับจุดประสงค์การวิจัย +1 +1 +1 1 ใช้ได้ ประเด็นการบันทึกสามารถสรุปภาพรวบของการจัดกิจกรรม การเรียนรู้ได้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ อนุทินบันทึกการ เรียนรู้ของนักเรียน ประเด็นคำถามมีความเหมาะสมในการบันทึกช่วยให้ทราบ ถึงข้อบกพร่องของการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ +1 +1 +1 1 ใช้ได้ ประเด็นคำถามสามารถช่วยให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นได้ ตรงตามจุดประสงค์การวิจัย +1 +1 +1 1 ใช้ได้

61 ตาราง แสดงผลการตรวจสอบคุณภาพของของแบบวัดแนวคิดวิทยาศาสตร์ เรื่องหน่วยของสิ่งมีชีวิต ข้อที่ รายการแนวคิด วิทยาศาสตร์ คำตอบตามกรอบแนวคิดวิทยาศาสตร์ ความคิดเห็น ผู้เชี่ยวชาญคนที่ IOC แปลผล 1 2 3 1 เซลล์ เซลล์ คือ (1) หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ซึ่ง เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดที่ (2) สามารถแสดง คุณสมบัติและ ความเป็นสิ่งมีชีวิตอย่างสมบูรณ์ (3) เซลล์แต่ละชนิดก็จะมีหน้าที่ที่แตกต่างกันไป +1 +1 +1 1 ใช้ได้ 2.1 สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว คือ (1) สิ่งมีชีวิตที่มีเซลล์ เพียงเซลล์เดียว โดย (2) สามารถดำรงชีวิตได้ อย่างอิสระเพียงเซลล์เดียวและ (3) สามารถ การทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตำรง ชีวิตจะเกิดขึ้นได้เพียงเซลล์เดียว เช่น กิน อาหาร ขับถ่าย สืบพันพันธุ์ เช่น พารามีเซียม อะมีบา เป็นต้น +1 +1 +1 1 ใช้ได้ 2.2 สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ คือ (1) สิ่งมีชีวิตที่ประกอบ ไปด้วยเซลล์มากกว่า 1 เซลล์ (2) เซลล์จะ รวมกันทำให้สิ่งมีชีวิตนั้น ๆ สามารถดำรงชีวิต อยู่ได้และ (3) มีการจัดระบบร่างกาย เช่น พืช สัตว์ มนุษย์ เป็นต้น +1 +1 +1 1 ใช้ได้ 3.1 ลักษณะของเซลล์พืช (1) เซลล์พืชมีรูปร่างเป็นเหลี่ยมไม่มีรูร่าง (2) มี ผนังเซลล์อยู่ด้านนอก (3) มีคลอโรพลาสต์ ภายใน เซลล์ไม่มีเซนทริโอลแวคคิวโอ มีขนาด ใหญ่ มองเห็นได้ชัดเจน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ 3.2 ลักษณะของเซลล์สัตว์ (1) เซลล์สัตว์มีรูปร่างกลม หรือ (2) ไม่มีผนัง เซลล์แต่มีสารเคลือบเซลล์อยู่ด้านนอก (3) ไม่มี คลอโรพลาสต์มีเซนทริโอลใช้ในการแบ่งเซลล์ แวคคิวโอลมีขนาดเล็ก มองเห็นได้ไม่ชัดเจน +1 +1 +1 1 ใช้ได้ 3.3 โครงสร้างของเซลล์พืช และเซลล์สัตว์ (1) โครงสร้างพื้นฐานที่พบทั้งในเซลล์พืชและ เซลล์สัตว์ สามารถสังเกตได้ด้วยกล้อง จุลทรรศน์ใช้แสง ได้แก่ เยื้อหุ้มเซลล์ ไซโทรพ ลาซึม และนิวเคลีย (2) โครงสร้างที่พบในเซลล์ พืชแต่ไม่พบในเซลล์สัตว์ได้แก่ ผนังเซลล์และ คลอโรพลาสต์ ซึ่ง (3) โครงสร้างต่าง ๆ ของ เซลล์มีหน้าแตกต่างกัน +1 +1 +1 1 ใช้ได้

62 ภาคผนวก ค ตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้ และแบบวัดแนวคิดวิทยาศาสตร์

แผนการจัดการเรียนรู้ที่1 รายวิชา........................วิทยาศาสตร์.......................รหัสวิชา……………ว 21101…………..……ชั้น......ม.1/.............. กลุ่มสาระการเรียนรู้......…วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี………ภาคเรียนที่….…1…....ปีการศึกษา.........2565........... หน่วยการเรียนรู้ที่.........2.........ชื่อหน่วยการเรียนรู้…………หน่วยของสิ่งมีชีวิต.…………………………………………….. แผนการสอนเรื่อง………..……………….เซลล์ของสิ่งมีชีวิต.............……………..….. เวลา………..….……3…………….ชม. ผู้สอน........นายอนุพงศ์ พิมแสน............วันที่สอน: วัน.....................ที่.............เดือน.....................พ.ศ.................. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 1. มาตรฐานการเรียนรู้ ว 1.2 เข้าใจสมบัติของสิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ ความสัมพันธ์ของโครงสร้างและหน้าที่ของระบบต่าง ๆ ของสัตว์และมนุษย์ที่ทำงานสัมพันธ์กัน ความสัมพันธ์ของ โครงสร้างและหน้าที่ของอวัยวะต่าง ๆ ของพืชที่ทำงานสัมพันธ์กัน รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ 2. ตัวชี้วัด ม.1/1 เปรียบเทียบรูปร่างและโครงสร้างของเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ รวมทั้งบรรยายหน้าที่ของผนังเซลล์ เยื่อหุ้มเซลล์ ไซโทพลาซึม นิวเคลียส แวคิวโอล ไมโทคอนเดรีย และคลอโรพลาสต์ ม.1/2 ใช้กล้องจุลทรรศน์ใช้แสงศึกษาเซลล์และโครงสร้างต่าง ๆ ภายในเซลล์ 3. สาระสำคัญ เซลล์ของสิ่งมีชีวิต คือ หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นหน่วยที่เล็กที่สุดที่สามารถแสดงคุณสมบัติและ ความเป็นสิ่งมีชีวิตอย่างสมบูรณ์ เซลล์แต่ละชนิดก็จะมีหน้าที่ที่แตกต่างกันไป 4. จุดประสงค์รายวิชา ด้านเนื้อหา (K) นักเรียนสามารถ: อธิบายความหมายของเซลล์ได้ ด้านทักษะ/กระบวนการ (P) นักเรียนสามารถ: สร้างแบบจำลองเพื่ออธิบายเซลล์ของสิ่งมีชีวิตได้ ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A) เพื่อให้นักเรียนเป็นผู้ที่ : เป็นผู้ที่รู้จักให้ความร่วมมือในการทำงาน

5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน 1. สมรรถนะตามหลักสูตรแกนกลาง 1. ด้านการคิด 2. ด้านการสื่อสาร 3. ด้านเทคโนโลยี 4. ด้านทักษะชีวิต 5. ด้านทักษะการแก้ปัญหา 2. สมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ตามแนว PISA 2.1 การอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์ A1 นำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาใช้สร้างคำอธิบายที่สมเหตุสมผล A2 ระบุ ใช้ และสร้างตัวแบบ และนำเสนอข้อมูล เพื่อใช้ในการอธิบาย 2.2 การประเมินและออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ B3 เสนอวิธีการสำรวจตรวจสอบปัญหาทางวิทยาศาสตร์ที่กำหนดให้ 2.3 การแปลความหมายและการใช้ประจักษ์พยานในเชิงวิทยาศาสตร์ C1 แปลงข้อมูลที่นำเสนอในรูปแบบหนึ่งไปสู่รูปแบบอื่น C2 วิเคราะห์และแปลความหมายข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ และลงข้อสรุป 6. คุณลักษณะที่พึ่งประสงค์ 1. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการทำงาน 7. สาระการเรียนรู้ - เซลล์ของสิ่งมีชีวิต

ตารางการวิเคราะห์ตัวชี้วัด ความรู้ทางวิทยาศ ตัวชี้วัด ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เนื้อหา กระบวนการ ว 2.1 ม.1/1 เปรียบเทียบรูปร่างและ โครงสร้างของเซลล์พืช และเซลล์สัตว์ รวมทั้ง บรรยายหน้าที่ของผนัง เซลล์ เยื่อหุ้มเซลล์ ไซโทพลาซึม นิวเคลียส แวคิวโอ ไมโทคอนเดรีย และคลอโรพลาสต์ ว 2.1 ม.1/2 ใช้กล้องจุลทรรศน์ใช้ แสงศึกษาเซลล์และ โครงสร้างต่าง ๆ ภายใน เซลล์ - เซลล์ของสิ่งมีชีวิต - การใช้กล้องจุลทรรศน์ * อธิบาย * สืบค้นข้อมูล * สร้างแบบจำลอง * นำเสนอข้อมูล * การตรวจสอบ

าสตร์ และสมรรถนะของผู้เรียนตามแนว PISA สมรรถนะ การได้มาของความรู้ * การวิเคราะห์ อภิปราย และ ลงข้อสรุปข้อมูล * สร้างแบบจำลอง * การแปลความหมายข้อมูล * การแปลงข้อมูล * การตรวจสอบข้อมูล การอธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์ A1 นำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ มาใช้สร้างคำอธิบายที่สมเหตุสมผล A2 ระบุ ใช้ และสร้างตัวแบบ และนำเสนอข้อมูล เพื่อใช้ในการ อธิบาย การประเมินและออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ B3 เสนอวิธีการสำรวจตรวจสอบปัญหาทางวิทยาศาสตร์ที่กำหนดให้ การแปลความหมายและการใช้ประจักษ์พยานในเชิงวิทยาศาสตร์ C1 แปลงข้อมูลที่นำเสนอในรูปแบบหนึ่งไปสู่รูปแบบอื่น C2 วิเคราะห์และแปลความหมายข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ และลง ข้อสรุป C3 ระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน และเหตุผลในเรื่องที่เกี่ยวข้อง กับวิทยาศาสตร์

8. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการใช้แบบจำลอง ขั้นที่ 1 การสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ในคาบนี้ให้นักเรียนทราบ 2. ครูกระตุ้นความสนใจของนักเรียนโดยใช้คำถาม “สิ่งที่เล็กที่สุดในร่างกายของเราคืออะไร” 3. นักเรียนระดมความคิดในการตอบคำถาม (แนวคำตอบ เซลล์ เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดในร่างกายของ สิ่งมีชีวิตทุกชนิด) (A1,C2) ขั้นที่ 2 การสํารวจและค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนแบ่งกลุ่มละเท่า ๆ กัน (เก่ง:กลาง:อ่อน 1:2:1) รับใบกิจกรรมที่ 1 เซลล์ของสิ่งมีชีวิต 2. ครูแจกบัตรภาพสิ่งมีชีวิตในกับนักเรียนในแต่ละกลุ่ม พร้อมตั้งคำถาม “หากนักเรียนมองสิ่งมีชีวิตใน ลึกลงไปจนถึงระดับที่เล็กที่สุด จะมีลักษณะเป็นอย่างไร” 3. นักเรียนวาดภาพแบบจำลองในสิ่งที่นักเรียนคิดลงในใบกิจกรรมที่ 1 เพื่อใช้อธิบายคำตอบ (A2) ขั้นที่ 3 การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอแบบจำลองของตนเอง (A1,A2,C1,C2) 2. นักเรียนร่วมกันวิจารณ์และอภิปรายแบบจำลองของกลุ่มอื่น ๆ (A1,A2,C3) 3. นักเรียนตรวจสอบความถูกต้องของแบบจำลองโดยส่องกล้องจุลทรรศน์(B3) 4. นักเรียนปรับแก้แบบจำลองของกลุ่มตนเอง (A2) 5. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปรายแบบจำลองของแต่ละกลุ่ม เพื่อให้ได้ข้อสรุปที่ถูกต้อง (A1,C2) ขั้นที่ 4 การขยายความรู้ (Elaboration) 1. ครูเปิด VDO เกี่ยวกับเซลล์ให้กับนักเรียนได้ดู 2. นักเรียนร่วมกันยกตัวอย่างสิ่งมีชีวิตที่รู้จักมาอย่างน้อย 2 ชนิด (A1,C2) 3. ครูตั้งคำถามเพื่อขยายความรู้ “นักเรียนคิดว่าสิ่งมีชีวิตที่นักเรียนยกตัวอย่างจะมีเซลล์เหมือนภาพที่ นักเรียนวาดหรือไม่ เพราะอะไร” 4. นักเรียนร่วมกันตอบคำถามแสดงความคิดเห็น (A2,C1,C2) ขั้นที่ 5 การประเมินผล (Evaluation) 1. นักเรียนบันทึกอนุทินการเรียนรู้ของนักเรียน 9. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. ใบกิจกรรม 2. สื่อการสอน PowerPoint 3. หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์

10. การวัดประเมินผล ประเด็น วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ประเมิน ด้าน K การตอบคำถามของนักเรียน ใบกิจกรรม มีคะแนนรวมอย่างน้อยร้อยละ 60 ขึ้นไป ด้าน P ทำกิจกรรม ใบกิจกรรม มีคะแนน Rubric ระดับ 2 ขึ้นไป ด้าน A การสังเกต แบบสังเกต มีคะแนน Rubric ในระดับ 2 ขึ้นไป 11. เกณฑ์การให้คะแนนเกณฑ์รูบริคส์ (Rubric Score) ประเด็น ระดับคุณภาพ 4 (ดีมาก) 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรุง) ด้าน K ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 ขึ้นไป ด้าน P สามารถสร้าง แบบจำลองเพื่อใช้ใน การอธิบายคำตอบได้ ตามที่ออกแบบไว้ และมีความถูกต้อง ตามหลักวิทยาศาสตร์ สามารถสร้าง แบบจำลองเพื่อใช้ใน การอธิบายคำตอบได้ ตามที่ออกแบบไว้ แต่ มีความคลาดเคลื่อน จากหลักวิทยาศาสตร์ สร้างแบบจำลองเพื่อ ใช้ในการอธิบาย คำตอบได้แต่ไม่เป็นไป ตามที่ออกแบบไว้ และมีความ คลาดเคลื่อนจากหลัก วิทยาศาสตร์ ไม่สามารถสร้าง แบบจำลองเพื่อใช้ใน การอธิบายคำตอบได้ และไม่เป็นไปตามที่ ออกแบบไว้ และมี ความคลาดเคลื่อน จากหลักวิทยาศาสตร์ ด้าน A สมาชิกทุกคนมีส่วน ร่วมในการทำงานกลุ่ม และทำงานเสร็จตรง เวลาที่มอบหมาย สมาชิกทุกคนมีส่วน ร่วมในการทำงานกลุ่ม แต่ทำงานเสร็จช้ากว่า เวลาที่มอบหมาย สมาชิกบางคนไม่มี ส่วนร่วมในการทำงาน กลุ่ม และทำงานเสร็จ ช้ากว่าเวลาที่ มอบหมาย สมาชิกไม่มีส่วนร่วมใน การทำงานกลุ่ม และ ทำงานที่มอบหมายไม่ เสร็จ

ใบกิจกรรมที่ 1 เซลล์ของสิ่งมีชีวิต จุดประสงค์ 1. เพื่ออธิบายความหมายของเซลล์ของสิ่งมีชีวิต 2. เพื่อสร้างแบบจำลองที่ใช้อธิบายเซลล์ของสิ่งมีชีวิต คำชี้แจง : ให้นักเรียนวาดภาพแบบจำลองตามความคิดของนักเรียน 1. หากนักเรียนมองสิ่งมีชีวิตในลึกลงไปจนถึงระดับที่เล็กที่สุด จะมีลักษณะเป็นอย่างไร ภาพวาดที่นักเรียนคิด ภาพวาดที่ปรับปรุง ภาพที่กลุ่มได้รับ ภาพที่กลุ่มได้รับ

คำถามท้ายกิจกรรม 1. เซลล์คืออะไร ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. 2. ร่างกายของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดจะมีโครงสร้าง และจำนวนเซลล์ในการดำรงชีวิตเหมือนกันหรือไม่ เพราะเหตุใด ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................... .......... 3. นักเรียนคิดว่าสิ่งมีชีวิตจะมีเซลล์เหมือนภาพที่นักเรียนวาดหรือไม่ เพราะเหตุใด ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. 4. สรุปความรู้จากกิจกรรม ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................................................ ...... ............................................................................................................................ ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................ .................. ................................................................................................................ ............................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................ .............................. ............................................................................................................................. ................................................ ............................................................................................................................................................................. รายชื่อสมาชิก 1. ................................................................................ 2. ...................................... ............................................. 3. ................................................................................ 4. ...................................... ............................................. 5. ................................................................................ 6. ...................................................................................

ภาพที่ใช้ในกิจกรรม

ภาพที่ใช้ในกิจกรรม

บันทึกหลังการสอน 1) ผลของการจัดการเรียนรู้เป็นอย่างไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2) สภาพทั่วไปของการจัดการเรียนรู้ .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ................................................................................................................................................. ............................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3) ปัญหาหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้น .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ........................................................................................................................................................................ ...... 4) แนวทางหรือวิธีการแก้ไขปัญหา .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ลงชื่อ (นายอนุพงศ์ พิมแสน) ผู้บันทึก

อนุทินบันทึกการเรียนรู้ของนักเรียน 1) กิจกรรมการเรียนรู้ในวันนี้ช่วยให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหามากขึ้นหรือไม่ ช่วย ไม่ช่วย เพราะเหตุ ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… 2) ข้อสงสัย/ประเด็นที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ หรือข้อคำถามที่เกิดจากกิจกรรมการเรียนรู้ในครั้งนี้ ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… 3) ความรู้สึกของนักเรียนที่มีต่อการเรียนในชั่วโมง ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… อนุทินบันทึกการเรียนรู้ของนักเรียน 1) กิจกรรมการเรียนรู้ในวันนี้ช่วยให้นักเรียนเข้าใจเนื้อหามากขึ้นหรือไม่ ช่วย ไม่ช่วย เพราะเหตุ ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… 2) ข้อสงสัย/ประเด็นที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ หรือข้อคำถามที่เกิดจากกิจกรรมการเรียนรู้ในครั้งนี้ ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… 3) ความรู้สึกของนักเรียนที่มีต่อการเรียนในชั่วโมง ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………..…………………………………………………………………………………………………………………………………

ชื่อ-สุกล..........................................................................................................ชั้น....................เลขที่..................... แบบวัดแนวคิด เรื่อง หน่วยของสิ่งมีชีวิต คำชี้แจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องลงในช่องว่าง พร้อมอธิบายเหตุผลประกอบคำตอบที่เลือก นักเรียน สามารถเลือกได้หลายคำตอบ 1. ข้อใดกล่าวถูกต้องเกี่ยวกับ “เซลล์ของสิ่งมีชีวิต” มากที่สุด เพราะเหตุใด ก. เซลล์เป็นอวัยวะอย่างหนึ่งของสิ่งมีชีวิต ข. เซลล์เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิตบางชนิด ค. เซลล์เป็นโครงสร้างและหน่วยทำงานของทุกชีวิตในสิ่งมีชีวิต ง. เซลล์เป็นหน่วยพื้นฐานที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด คำตอบ ........................ง. เซลล์เป็นหน่วยพื้นฐานที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิตทุกชนิด............................................... เหตุผลเพราะ ........................เซลล์ คือ หน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นหน่วยที่เล็กที่สุด ที่สามารถแสดง คุณสมบัติและ ความเป็นสิ่งมีชีวิตอย่างสมบูรณ์ เซลล์แต่ละชนิดก็จะมีหน้าที่ที่แตกต่างกัน................................ .............................................................................................................................................................................. 2. จากภาพ จงเลือกตอบในข้อที่ 2.1 และ 2.2 1. พารามิเซียม 2. ส่าหร่าย 3. เม็ดเลือด 4. อะมีบ่า 5. ยูกรีนา 6.กระพุ้งแก้ม 2.1 ภาพใดเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว คำตอบ ...............ภาพที่ 1 ,4 และ 5 ................................................................................................................. เป็นภาพของสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวเพราะ ......... สิ่งมีชีวิตที่มีเซลล์เพียงเซลล์เดียว สามารถดำรงชีวิตได้อย่างอิสระ เพียงเซลล์เดียวและ สามารถการทำกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการตำรงชีวิตจะเกิดขึ้นได้เพียงเซลล์เดียว เช่น กินอาหาร ขับถ่าย สืบพันพันธุ์ เช่น พารามีเซียม อะมีบา เป็นต้น.................................................................. .............................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. ............ 2.2 ภาพใดเป็นเซลล์ของสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ คำตอบ .............ภาพที่ 2 ,3 และ 6............................................................................................................... เป็นภาพเซลล์ของสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์เพราะ .......สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ คือ (1) สิ่งมีชีวิตที่ประกอบไปด้วยเซลล์ มากกว่า 1 เซลล์ (2) เซลล์จะรวมกันทำให้สิ่งมีชีวิตนั้น ๆ สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ และ (3) มีการจัดระบบ ร่างกาย เช่น พืช สัตว์ มนุษย์ เป็นต้น............................................................................................................ .................................................................................................................................................... ..........................

3. จากภาพเซลล์ของสิ่งมีชีวิต จงตอบคำถามข้อที่ 3.1 และ 3.2 ก. ข. ค. ง. 3.1 ภาพใดบ้างเป็นเซลล์พืช เพราะเหตุใด คำตอบ ................ภาพ ก. และ ง......................................................................................................................... เป็นภาพของเซลล์พืชเพราะ ...............................เซลล์พืชมีรูปร่างเป็นเหลี่ยมไม่มีรูร่าง มีผนังเซลล์อยู่ด้านนอก มีคลอโรพลาสต์ภายใน เซลล์ ไม่มีเซนทริโอล แวคคิวโอมีขนาดใหญ่ มองเห็นได้ชัดเจน...................................... .............................................................................................................................................................................. 3.2 ภาพใดบ้างเป็นเซลล์สัตว์ เพราะเหตุใด คำตอบ .........................ภาพ ข. และ ค. ............................................................................................................. เป็นภาพของเซลล์สัตว์เพราะ ...................... เซลล์สัตว์มีรูปร่างกลม หรือไม่มีผนังเซลล์ แต่มีสารเคลือบเซลล์อยู่ ด้านนอกไม่มีคลอโรพลาสต์ มีเซนทริโอลใช้ในการแบ่งเซลล์ แวคคิวโอลมีขนาดเล็ก มองเห็นได้ไม่ชัดเจน .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3.3 จากภาพโครงสร้างของเซลล์จงเลือกหมายเลข เพื่อตอบคำถาม “โครงสร้างใดที่พบในเซลล์พืช แต่ไม่พบ ในเซลล์สัตว์ เพราะเหตุใด” คำตอบ ......................................หมายเลข 4 และ 5 .......................................................................................... หมายเลขที่เลือกจะไม่พบในเซลล์สัตว์เพราะ ............... โครงสร้างพื้นฐานที่พบทั้งในเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ สามารถสังเกตได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์ใช้แสง ได้แก่ เยื้อหุ้มเซลล์ ไซโทรพลาซึม และนิวเคลียส โครงสร้างที่พบ ในเซลล์พืชแต่ไม่พบในเซลล์สัตว์ ได้แก่ ผนังเซลล์และ คลอโรพลาสต์ ซึ่งโครงสร้างต่าง ๆ ของเซลล์มีหน้า แตกต่างกัน.................................................................................................................................................... 1 2 3 4 5

74 ภาคผนวก ง ตัวอย่างผลงานนักเรียน

74 ตัวอย่างผลงานในใบกิจกรรมที่ 1

75 ตัวอย่างผลงานในใบกิจกรรมที่ 2

76 ตัวอย่างผลงานในใบกิจกรรมที่ 3

77 ตัวอย่างแบบทดสอบวัดแนวคิดของนักเรียน

78 ตัวอย่างแบบทดสอบวัดแนวคิดของนักเรียน

79 ตัวอย่างแบบทดสอบวัดแนวคิดของนักเรียน

80 ตัวอย่างแบบทดสอบวัดแนวคิดของนักเรียน

81 ตัวอย่างแบบทดสอบวัดแนวคิดของนักเรียน

82 ตัวอย่างแบบทดสอบวัดแนวคิดของนักเรียน

83 ตัวอย่างบันทึกอนุทินการเรียนรู้ของนักเรียน

84