สมุดความรู้ เรื่อง อักษรย่อ

สมดุ ความรู้

เรอ่ื ง อกั ษรย่อ

ระดบั ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๖

โดย
นางสาวนรสิ รา อดุ หลี

รหสั ๖๑E๑๐๑๐๐๒
สาขาวชิ าภาษาไทย

อกั ษรยอ่ และคำย่อ

ความหมาย

อักษรย่อและคำย่อ หมายถึง คำที่ใช้แทนคำเต็ม โดยมีเครื่องหมายมหัพภาค (.) ประกอบ เพื่อทำให้
การเขยี นสอ่ื สารรวดเร็วขนึ้ ซง่ึ หลักการอา่ นอักษรยอ่ และคำยอ่ คือ ตอ้ งอ่านคำเตม็ ของคำนนั้ ๆ

ลกั ษณะ

การเขียนอกั ษรย่อและคำย่อ แบง่ ไดเ้ ป็น ๘ ลักษณะ ดงั น้ี

๑. ใชอ้ กั ษรยอ่ จากพยัญชนะตน้ ของพยางค์ เชน่
ซอย ใช้อักษรยอ่ ซ.
ถนน ใช้อกั ษรย่อ ถ.
ตำบล ใช้อกั ษรยอ่ ต.
อำเภอ ใชอ้ ักษรยอ่ อ.
จังหวัด ใชอ้ กั ษรย่อ จ.
นาฬกิ า ใช้อักษรยอ่ น.
ธนาคาร ใช้อักษรยอ่ ธ.

๒. ใชอ้ ักษรย่อจากพยญั ชนะตน้ ของพยางคห์ น้า และพยญั ชนะตน้ ของพยางค์หรอื คำทอ่ี ยทู่ ้าย เชน่
กมุ ภาพนั ธ์ ใชอ้ ักษรยอ่ ก.พ.
พทุ ธศกั ราช ใช้อักษรย่อ พ.ศ.
คริสต์ศกั ราช ใช้อักษรย่อ ค.ศ.
หม่อมเจ้า ใชอ้ ักษรยอ่ ม.จ.
บรรณาธิการ ใชอ้ กั ษรยอ่ บ.ก.
ปัจฉมิ ลิขิต ใชอ้ กั ษรยอ่ ป.ล.
เซนตเิ มตร ใช้อักษรย่อ ซม.
ตลุ าคม ใช้อักษรยอ่ ต.ค.

๓. ใช้อักษรยอ่ จากพยญั ชนะต้นของพยางคห์ นา้ และพยญั ชนะตน้ ของพยางคห์ รอื คำที่ต่อจากพยางค์หน้า เช่น

ไปรษณีย์ ใชอ้ ักษรย่อ ปณ.

ชว่ั โมง ใช้อักษรยอ่ ชม.

ผู้อำนวยการ ใชอ้ กั ษรยอ่ ผอ.

โรงพยาบาล ใชอ้ ักษรยอ่ รพ.

คณะรฐั มนตรี ใช้อกั ษรย่อ ครม.

สง่ ความสุขปีใหม่ ใชอ้ ักษรยอ่ ส.ค.ส.

โรงพยาบาล ใช้อกั ษรย่อ รพ.

นักศกึ ษา ใชอ้ ักษรย่อ น.ศ.

๔. ใชอ้ ักษรย่อจากพยัญชนะตน้ ของทุกพยางค์ในคำ เชน่

รถไฟไทย ใช้อักษรยอ่ ร.ฟ.ท.

พระราชบัญญัติ ใช้อกั ษรยอ่ พ.ร.บ

หมอ่ มราชวงศ์ ใชอ้ กั ษรยอ่ ม.ร.ว.

จดหมาย ใชอ้ ักษรยอ่ จ.ม.

จกั รยานยนต์ ใชอ้ กั ษรยอ่ จยย.

เจ้าหนา้ ท่ี ใชอ้ ักษรยอ่ จนท.

ชัว่ โมง ใชอ้ ักษรยอ่ ชม.

เดก็ ชาย ใชอ้ กั ษรยอ่ ด.ช.

เดก็ หญงิ ใช้อกั ษรย่อ ด.ญ.

นักเรียน ใช้อักษรย่อ นร.

น้ำหนัก ใชอ้ ักษรย่อ น.น.

นางสาว ใช้อกั ษรย่อ น.ส.

๕. ใชพ้ ยางคแ์ รกของคำเป็นคำย่อ เชน่ ใชอ้ กั ษรย่อ โทร.
โทรศัพท์ ใช้อกั ษรยอ่ สัน. (ใช้ในพจนานุกรม)
สันธาน ใชอ้ ักษรยอ่ โปร.
โปรตเุ กส ใชอ้ กั ษรย่อ ทูลเกล้าฯ
ทลู เกล้าทูลกระหม่อม

๖. ถา้ คำทีจ่ ะนำพยัญชนะตน้ มาใชเ้ ปน็ อักษรยอ่ มี ห นำ ให้ใชพ้ ยญั ชนะทอ่ี ยูห่ ลงั ห เปน็ อักษรย่อ เชน่
หนังสอื พิมพ์ ใชอ้ กั ษรย่อ นสพ.
เดก็ หญงิ ใช้อกั ษรย่อ ด.ญ.
สารวตั รใหญ่ ใชอ้ กั ษรย่อ สวญ.
ทางหลวง ใช้อกั ษรยอ่ ทล.
เรือหลวง ใช้อกั ษรย่อ ร.ล.
หวั หน้า ใชอ้ ักษรยอ่ หน.
อาจารย์ใหญ่ ใช้อักษรย่อ อจญ.

๗. เมือ่ เขยี นอกั ษรย่อรวมกับประโยคหรือขอ้ ความอ่ืน ๆ ใหเ้ ขยี นเวน้ วรรคหน้าและหลงั อักษรยอ่ ทกุ ครั้ง เชน่
กทม. เปดิ ศนู ยอ์ พยพในพื้นทท่ี ี่ประสบอทุ กภยั
แมใ่ ห้ฉนั ไปซื้อน้ำตาลทราย ๒ ก.ก.
ชม. วิทยาศาสตร์วันนี้ ครจู ะใหน้ ักเรยี นเขา้ ห้องสมดุ
น้าชายปลูกบ้านสองชน้ั ในพนื้ ที่ ๗๘ ตร.ว.
เดือน ต.ค. นักเรยี นจะตอ้ งสอบปลายภาคเรียนที่ ๑

๘. อกั ษรยอ่ ทีใ่ ช้ในปัจจุบนั
ภาษาไทยมีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ เนื่องจากมีผู้ใช้ภาษาอยู่ตลอดเวลา โดยใช้กันเฉพาะกลุ่ม ไม่ว่า

จะเปน็ บนโลกออนไลน์ ผคู้ นมกั ใช้อกั ษรยอ่ เพอื่ ให้เกิดความรวดเร็วในการสอ่ื สาร แต่เมือ่ ใช้ตวั ยอ่ แลว้ บางครั้งผู้รับ
สารก็เกิดความเข้าใจไม่ตรงกันหรืออาจคลาดเคลื่อนได้ โดยอักษรย่อที่ใช้ในปัจจุบันสามารถแบ่งออกได้เป็น
๒ ลักษณะ ดงั นี้

๘.๑ อักษรย่อทีใ่ ช้เปน็ มาตรฐาน คอื อกั ษรย่อทใี่ ช้กันอย่างถูกต้องตามมาตรฐาน เช่น

โทร. มาจากคำเตม็ วา่ โทรศพั ท์

ม. มาจากคำเตม็ ว่า มัธยมศึกษา

ต. มาจากคำเต็มว่า ตำบล
อ. มาจากคำเตม็ ว่า อำเภอ
จ. มาจากคำเต็มวา่ จงั หวัด
น. มาจากคำเตม็ ว่า นาฬิกา

จนท. ย่อมากจากคำเต็มว่า เจ้าหน้าที่

ส.ส. ย่อมากจากคำเต็มวา่ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

เม.ย. ย่อมากจากคำเตม็ ว่า เมษายน
ก.พ. ยอ่ มากจากคำเตม็ ว่า คณะกรรมการข้าราชการพลเรือน

พ.ศ. ยอ่ มากจากคำเต็มวา่ พทุ ธศกั ราช
สทศ. ยอ่ มากจากคำเต็มว่า สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องคก์ ารมหาชน)

๘.๒ อกั ษรยอ่ ทีใ่ ชเ้ ฉพาะกลมุ่ คือ อกั ษรย่อท่ีคิดขึ้นเองเพ่อื ใชส้ ื่อสารกันเฉพาะกล่มุ เช่น

สตก. ยอ่ มากจากคำเตม็ วา่ สตกิ เกอร์
รงต. ยอ่ มากจากคำเต็มว่า รายงานตัว
ผกก. ย่อมากจากคำเต็มวา่ ผกู้ ำกบั (ละครโทรทัศน์)

ตม. ยอ่ มากจากคำเต็มว่า แตงโม (นิดา พชั รวรี ะพงษ์ อาชพี นกั แสดงช่ือดงั )
กลจ. ย่อมากจากคำเต็มว่า กำลังใจ

นตซ. ยอ่ มากจากคำเต็มว่า เนตเิ ซน (ชาวเนต็ )
พส. ยอ่ มากจากคำเต็มวา่ พ่สี าว

ปสก. ยอ่ มากจากคำเต็มว่า ประสบการณ์
ทวต. ยอ่ มากจากคำเต็มว่า ทวติ เตอร์