เล่มที่ 1 รูปร่าง รูปทรง สู่การสร้างสรรค์

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์นี้ ได้จัดทาข้ึนเพ่ือใช้ในการจัดการเรียนรู้ และฝึกทักษะ
กลุ่มสาระการเรียนร้ศู ิลปะ สาระทัศนศิลป์ ทเ่ี น้นผูเ้ รยี นเป็นสาคัญ โดยจัดทาให้สอดคล้อง
กับหลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขน้ั พ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เล่มที่ 1 เรื่อง รูปร่าง รูปทรง สู่การสร้างสรรค์นี้ นักเรียน
สามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเอง กิจกรรมแต่ละเล่ม จะกาหนดสาระการเรียนรู้ มาตรฐาน
การเรียนรู้ ตัวช้ีวัด และสาระสาคัญแต่ละเน้ือหาไว้ มีแนวทางการฝึกแสดงให้ผู้เรียนได้
ศึกษาก่อน เม่ือเข้าใจดีแล้ว จึงลงมือทากิจกรรมแต่ละส่วนที่กาหนดไว้ หนังสือ
อิเลก็ ทรอนกิ ส์ มี 4 เล่ม ประกอบดว้ ย

เลม่ ท่ี 1 เร่อื ง รูปรา่ ง รูปทรง สู่การสรา้ งสรรค์
เลม่ ท่ี 2 เร่ือง เสน้ สี มีจนิ ตนาการ
เล่มท่ี 3 เรอ่ื ง ภาพศิลป์ จนิ ตนาการ
เลม่ ที่ 4 เรื่อง สนกุ กบั ภาพพิมพ์
ผจู้ ดั ทาหวังเป็นอยา่ งยิง่ ว่าหนงั สืออิเล็กทรอนิกส์นี้ จะอานวยประโยชน์ต่อครู และ
นักเรยี นตลอดจนถงึ ผ้สู นใจทวั่ ไป ท่ไี ดน้ าไปประกอบการจัดการเรียนรู้ และฝึกฝนเพ่ิมเติม
อันจะเปน็ ผลโดยตรงตอ่ การพัฒนาการจดั การเรียนรู้ สาระทัศนศลิ ป์ให้มีประสิทธิภาพและ
บรรลุผลสาเร็จมากย่ิงขึ้น ขอขอบพระคุณผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่าน ที่ทาให้หนังสือ
อเิ ลก็ ทรอนิกส์นีส้ าเร็จด้วยดี

กาญจนา บัวเบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู ารสรา้ งสรรค์ | ก

สำรบญั หน้า

เร่อื ง 1
2
คาแนะนาในการใชส้ าหรบั ครู 3
คาช้แี จงสาหรบั นักเรียน 5
สาระสาคญั มาตรฐานการเรยี นรู้ ตัวชว้ี ดั 9
แบบทดสอบก่อนเรียน 16
ใบความรู้ เลม่ ที่ 1 เร่อื ง รูปร่าง 20
กิจกรรมที่ 1 : วาดภาพด้วยมือทั้งสองขา้ ง 25
กจิ กรรมท่ี 2 : ตดั กระดาษวาดรปู รา่ ง 31
ใบความรู้ เลม่ ท่ี 1 เรื่อง รูปทรง 35
กิจกรรมที่ 3 : รูปทรงผสมภาพ 40
กจิ กรรมที่ 4 : จัดวางสร้างรูปทรง 44
กิจกรรมท่ี 5 : บา้ นสุขใจ 48
กจิ กรรมท่ี 6 : สตั ว์เล้ยี งแสนรัก 52
แบบทดสอบหลังเรียน 55
ภาคผนวก 58
แบบประเมนิ การฝกึ ทกั ษะ เล่มที่ 1 เรอ่ื ง รปู ร่าง รูปทรง สกู่ ารสร้างสรรค์
บรรณานุกรม

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู ารสรา้ งสรรค์ | ข

คาแนะนาในการใช้สาหรบั ครู

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ เล่มท่ี 1 เรื่อง รูปร่าง รูปทรง สู่การสร้างสรรค์ เล่มน้ี เป็น
หนงั สือใช้ประกอบการเรยี นการสอน สาระทัศนศิลป์ ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 3 ท่ีเน้นผู้เรียน
เป็นสําคัญ เนน้ การปฏิบตั ิจรงิ และการเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยมีครูผู้สอนให้คําแนะนําก่อน
ทํากิจกรรม ครูผู้สอนชี้แจงจุดประสงค์และอธิบายรูปแบบการเรียนให้นักเรียนฟัง เม่ือ
นักเรียนเขา้ ใจการใช้หนงั สือประกอบการเรียนรู้ แลว้ ปฏิบตั ติ ามขัน้ ตอนต่อไปนี้

หนงั สอื อเิ ล็กทรอนิกส์นี้ ให้นักเรยี นฝึกทกั ษะทางทัศนศิลป์
นกั เรียนทําแบบทดสอบกอ่ นเรียน และหลังเรยี น
นกั เรยี นศกึ ษาใบความรูโ้ ดยมีครอู ธบิ ายและแสดงตัวอยา่ งประกอบ
การอธบิ าย
นกั เรียนฝึกทักษะจนครบทกุ กิจกรรม
นักเรยี นประเมินผลงานของตนเองทกุ กจิ กรรม
นกั เรยี นประเมนิ ผลงานของเพ่อื น
ครปู ระเมินผลงานและการฝกึ ทักษะของนักเรยี น
จัดแสดงผลงานกิจกรรมฝึกทกั ษะของนกั เรยี น เพอ่ื แลกเปลยี่ นเรียนรู้

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 1

คาช้ีแจงสาหรับนกั เรยี น

นักเรยี นทาํ แบบทดสอบก่อนเรยี น
นักเรียนศึกษาความรู้จากใบความรู้
นักเรยี นทํากจิ กรรมดงั ต่อไปน้ี
 กจิ กรรมที่ 1 : วาดภาพด้วยมอื ทั้งสองขา้ ง
 กิจกรรมที่ 2 : ตัดกระดาษวาดรปู ร่าง
 กิจกรรมท่ี 3 : รูปทรงผสมภาพ
 กิจกรรมที่ 4 : จัดวางสรา้ งรปู ทรง
 กจิ กรรมที่ 5 : บา้ นสขุ ใจ
 กจิ กรรมท่ี 6 : สตั วเ์ ลย้ี งแสนรัก
นักเรียนประเมนิ ผลงานของตนเอง
นักเรยี นประเมนิ ผลงานของเพอ่ื น
นักเรยี นให้ครูประเมินผลงานของตนเอง
นักเรียนนาํ เสนอผลงานหน้าชั้นเรยี น
นกั เรียนทาํ แบบทดสอบหลงั เรียน

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 2

สาระสาคัญ

ในส่ิงแวดล้อมและงานทัศนศิลป์ มีเส้น สี รูปร่าง รูปทรง และพ้ืนผิวต่างกัน
การสังเกต การคดิ สรา้ งสรรค์ และการฝึกฝนทักษะพื้นฐานในการทํางานทัศนศิลป์ จะช่วย
ใหเ้ ราสรา้ งผลงาน ทศั นศลิ ปไ์ ดเ้ ป็นอยา่ งดี

มาตรฐานการเรียนรู้

มาตรฐาน ศ 1.1
สร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ตามจินตนาการ และความคิดสร้างสรรค์ วิเคราะห์

วิพากย์ วจิ ารณ์คุณคา่ งานทศั นศิลป์ ถ่ายทอดความรู้สึก ความคิดต่องานศิลปะอย่างอิสระ
ชน่ื ชมและประยกุ ต์ใชใ้ นชวี ติ ประจาํ วนั

ตัวชว้ี ดั

ศ 1.1 ป.3/1 บรรยายรูปร่าง รูปทรงในธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อม และงานทศั นศลิ ป์
ศ 1.1 ป.3/3 จาํ แนกทัศนธาตุของสิ่งต่าง ๆ ในธรรมชาติ สง่ิ แวดล้อม และงานทศั นศิลป์

โดยเนน้ เร่อื ง เสน้ สี รูปร่าง รูปทรง และพน้ื ผวิ
ศ 1.1 ป.3/10 บรรยายลกั ษณะรปู ร่าง รปู ทรง ในงานการออกแบบสงิ่ ตา่ ง ๆ ท่ีมีในบ้าน

และโรงเรยี น

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 3

หนังสืออิเลก็ ทรอนกิ ส์

กลมุ่ สาระการเรียนร้ศู ิลปะ
สาระทัศนศิลป์
เลม่ ท่ี 1

เรื่อง รูปร่าง รปู ทรง สู่การสรา้ งสรรค์

ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 3

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 4

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

เล่มที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สู่การสร้างสรรค์

คาช้แี จง ใหน้ ักเรยี นทําเครื่องหมาย  โดยเลือกคําตอบทถ่ี กู ตอ้ งท่สี ุด
ลงในกระดาษคําตอบ

1. ขอ้ ใดเป็นรูปรา่ ง ข.
ก.

ค. ง.

2. ลอ้ รถยนต์มรี ูปรา่ งเหมอื นขอ้ ใด ข.
ก.

ค. ง.

3. รปู ร่างต่างจากรูปทรงในขอ้ ใด ข. ความยาว
ก. สสี ัน ง. ความกว้าง
ค. ความหนา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 5

4. ขอ้ ใดมีรปู รา่ งเรขาคณิต ข. รถยนต์
ก. ถงุ เท้า ง. กระดานดาํ
ค. กางเกง
ข.
5. ภาพใดเปน็ รูปทรงสามเหลย่ี ม
ง.
ก.
ข. รองเทา้
ค. ง. ถ่านไฟฉาย

6. ขอ้ ใดมีรูปทรงเป็นทรงกระบอก ข.
ก. ยางลบ ง.
ค. ไมบ้ รรทดั
ข.
7. ขอ้ ใดมีรปู ทรงอิสระ ง.
ก.

ค.

8. ดวงจันทร์มีรปู ร่างอย่างไร
ก.

ค.

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 6

9. ภาพใดเป็นรูปทรงธรรมชาติ ข.
ก. ง.

ค.

10. ขอ้ ใดมรี ูปทรงอสิ ระ
ก. จกั รยาน
ข. ลกู ปิงปอง
ค. กล่องชอลก์
ง. ถา่ นไฟฉาย

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 7

กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น

เล่มที่ 1 เร่อื ง รูปร่าง รูปทรง ส่กู ารสรา้ งสรรค์

คาชแ้ี จง ให้นกั เรียนทาํ เครื่องหมาย  โดยเลอื กคาํ ตอบที่ถกู ตอ้ งทีส่ ดุ
ลงในกระดาษคําตอบ

ชอ่ื ................................................................... ช้ัน ป.3/....... เลขท่ี.........

ขอ้ ก ข ค ง คะแนน

1 _________

2 10

3 เกณฑก์ ารให้คะแนน

4 9 – 10 ดีมาก

5 6 – 8 ดี

6 3 – 5 พอใช้

7 0 – 2 ปรบั ปรุง

8 ลงชอื่ ___________
9 ครูผู้ประเมนิ
10

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 8

ใบความรู้ รปู ร่าง

รูปรา่ งในธรรมชาติและสิง่ แวดล้อมท่ีอยู่รอบตัวเราน้ันมีอยู่มากมาย หลายรูปแบบ
และมลี กั ษณะเฉพาะแตกตา่ งกนั ออกไป การสังเกตและจดจําลักษณะรูปร่างของสิ่งต่าง ๆ
เป็นส่ิงสําคัญ เพราเป็นพื้นฐานเบ้ืองต้นของการทํางานศิลปะประเภทต่าง ๆ โดยเฉพาะ
ในเรื่องของการวาดภาพ

ความหมาย

รูปร่าง (Shape) คือ เส้นรอบนอกของวัตถุ เช่น คน สัตว์ สิ่งของมีลักษณะเป็น
2 มิติ คอื มคี วามกวา้ งและความยาวเทา่ นน้ั

รปู รา่ ง มี 3 ลกั ษณะ คือ
1. รูปร่างเรขาคณติ
2. รปู รา่ งธรรมชาติ
3. รปู รา่ งอิสระ หรอื รปู ร่างของสิ่งทมี่ นุษย์สรา้ งข้ึน

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 9

ตวั อยา่ งรปู รา่ งเรขาคณิต

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 10

ตวั อยา่ งรูปรา่ งในธรรมชาติ

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 11

ตวั อยา่ งรูปรา่ งอิสระ

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 12

รูปรา่ งเรขาคณิต

รูปร่างในธรรมชาติ

ผู้สร้างสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 13

รปู ร่างทม่ี นษุ ย์สร้างข้ึน

ผู้สร้างสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 14

รปู รา่ งอสิ ระ

ผ้สู รา้ งสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บัวเบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 15

กจิ กรรมท่ี 1
วาดภาพด้วยมือทั้งสองขา้ ง

เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รูปร่าง รปู ทรง สู่การสร้างสรรค์

แนวคดิ

การสรา้ งงานทัศนศิลปต์ อ้ งอาศยั การทํางานทปี่ ระสานกัน ระหวา่ งตากับกลา้ มเนอื้ นิ้วมือ

จดุ ประสงค์

 สามารถวาดรูปร่างดว้ ยมอื ท้ังสองขา้ งได้
 มีความม่ันใจในการเคลอ่ื นไหวกล้ามเน้ือมอื จากการวาดภาพ

อุปกรณ์

 กระดาษวาดเขยี น

 สีชอลค์ นาํ้ มนั

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 16

ขั้นตอนการทากิจกรรม

 1. จบั สชี อล์กนํา้ มนั ด้วยมอื ทงั้ สองขา้ ง
 2. วาดภาพลงบนกระดาษ โดยเคลอื่ นไหวมือใหส้ มั พนั ธ์กัน

ตัวอย่างผลงาน

ผสู้ ร้างสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บัวเบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 17

กิจกรรมที่ 1
วาดภาพด้วยมือทั้งสองขา้ ง

เลม่ ท่ี 1 เร่อื ง รปู รา่ ง รูปทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์

คาชแ้ี จง ให้นักเรยี นลากเสน้ ดว้ ยมอื ท้งั สองข้างเปน็ รปู รา่ งธรรมชาติ หรือ
รปู ร่างทม่ี นษุ ย์สรา้ งขึน้ ตามความคดิ และจินตนาการ อยา่ งนอ้ ย
5 ชนิด (โดยทาํ กิจกรรมในกระดาษวาดเขยี นทคี่ รแู จกให)้

ชื่อ................................................................... ช้ัน ป.3/....... เลขที่.........

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 18

แบบประเมนิ กจิ กรรมท่ี 1
วาดภาพดว้ ยมอื ทั้งสองขา้ ง

เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รูปทรง ส่กู ารสรา้ งสรรค์

คาช้ีแจง ผปู้ ระเมินทําเครือ่ งหมาย  ลงในชอ่ งระดบั ความพึงพอใจ
ทีม่ ีตอ่ กจิ กรรม

เจ้าของผลงาน ช่อื .......................................................... ชัน้ ป.3/..... เลขที.่ .....

ระดบั ความพงึ พอใจ

ผู้ประเมนิ ลงชอ่ื
ผปู้ ระเมนิ

พอใจมาก พอใจ ไมพ่ อใจ
ตนเอง

เพอื่ น
ครู

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 19

กิจกรรมที่ 2
ตดั กระดาษวาดรูปร่าง

เลม่ ที่ 1 เรื่อง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์

แนวคดิ

ทุกคนสามารถสรา้ งจนิ ตนาการได้

จุดประสงค์

 สามารถวาดรูปรา่ งเรขาคณติ ได้
 สามารถถ่ายทอดจินตนาการเป็นภาพได้

อปุ กรณ์

 กระดาษวาดเขยี น

 กระดาษนติ ยสาร

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 20

อุปกรณ์

 กรรไกร

 กาว

 ดนิ สอ

ขั้นตอนการทากิจกรรม

 1. ออกแบบดว้ ยดินสอ โดยวาดรปู ร่างเรขาคณิตลงบนกระดาษนติ ยสาร
 2. ตดั กระดาษนติ ยสารตามแบบทว่ี าด
 3. ทากาวแลว้ ติดลงบนกระดาษวาดเขียน
 4. ตกแตง่ ภาพเพิม่ เตมิ ดว้ ยสีใหส้ วยงาม

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 21

ตัวอยา่ งผลงาน

ผ้สู รา้ งสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 22

กจิ กรรมท่ี 2
ตัดกระดาษวาดรูปรา่ ง

เลม่ ท่ี 1 เรื่อง รูปรา่ ง รูปทรง สูก่ ารสร้างสรรค์

คาชแี้ จง ให้นักเรยี นตดั กระดาษรูปรา่ งเรขาคณิตและตอ่ เตมิ เป็นภาพตา่ ง ๆ
เช่น บา้ น ปลา คน สัตว์ หรอื อ่ืน ๆ ตามจนิ ตนาการ
(โดยทาํ กิจกรรมในกระดาษวาดเขยี นทค่ี รูแจกให)้

ชื่อ................................................................... ช้นั ป.3/....... เลขท่ี.........

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 23

แบบประเมินกิจกรรมที่ 2
ตัดกระดาษวาดรปู รา่ ง

เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รูปทรง สกู่ ารสร้างสรรค์

คาช้ีแจง ผปู้ ระเมินทาํ เครื่องหมาย  ลงในช่องระดับความพึงพอใจ
ทม่ี ตี อ่ กิจกรรม

เจ้าของผลงาน ชื่อ.......................................................... ชั้น ป.3/..... เลขท.่ี .....

ระดับความพงึ พอใจ

ผู้ประเมนิ ลงชอื่
ผู้ประเมนิ

พอใจมาก พอใจ ไมพ่ อใจ
ตนเอง

เพอื่ น
ครู

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 24

ใบความรู้ รปู ทรง

รูปทรงสงิ่ ตา่ ง ๆ ทีอ่ ยูใ่ นธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม อาจมีรูปทรงที่แตกต่างกันตาม
ลักษณะและประเภทของส่งิ นน้ั รูปทรงมีลักษณะเปน็ 3 มติ ิ นกั เรยี นสามารถสังเกตได้จาก
ความกว้าง ความยาว และความลึกหรือความหนาของส่ิงน้ัน นักเรียนควรฝึกสังเกตและ
จดจํารูปทรงของสง่ิ ตา่ ง ๆ ในธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ้ มไว้ เพราะจะช่วยให้เรียนศิลปะหรือ
ใชก้ ับงานอย่างอ่นื ได้ดียงิ่ ขนึ้

ความหมาย

รปู ทรง (Form) คอื โครงสรา้ งของรปู วตั ถุ เชน่ คน สัตว์ สิ่งของ มลี ักษณะเปน็
3 มติ ิ คือ มีความกว้าง ความยาว และความหนา

รปู ทรงมี 3 ลกั ษณะ คอื
1. รปู ทรงเรขาคณติ
2. รูปทรงธรรมชาติ
3. รปู ทรงอสิ ระ หรือ รูปทรงของสิ่งท่มี นษุ ย์สร้างขึน้

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 25

ตวั อยา่ งรปู ทรงเรขาคณิต

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 26

ตวั อยา่ งรปู ทรงธรรมชาติ

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 27

ตวั อย่างรปู ทรงอิสระ

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 28

รปู ทรงในธรรมชาติ

ผ้สู รา้ งสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 29

รปู ทรงทมี่ นษุ ย์สร้างข้นึ

ผู้สร้างสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 30

กจิ กรรมท่ี 3
รปู ทรงผสมภาพ

เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู ร่าง รปู ทรง สู่การสร้างสรรค์

แนวคดิ

รปู ทรงท่แี ตกต่างกัน ทําให้สร้างสรรค์ผลงานได้หลากหลาย

จุดประสงค์

 สามารถวาดรูปทรงต่าง ๆ ได้
 สามารถระบายสรี ปู ทรงต่าง ๆ ได้

อุปกรณ์

 กระดาษวาดเขยี น

 ดนิ สอสี

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 31

ขนั้ ตอนการทากจิ กรรม

 1. วาดรูปทรงเรขาคณิตตา่ ง ๆ ลงบนกระดาษ
 2. ระบายสีรปู ทรงเรขาคณิตโดยการเนน้ นํ้าหนัก
 3. ตกแต่งภาพรปู ทรงเรขาคณติ ให้สวยงาม

ตัวอย่างผลงาน

ผู้สรา้ งสรรคผ์ ลงาน : นางสาวกาญจนา บัวเบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 32

กจิ กรรมที่ 3
รูปทรงผสมภาพ

เล่มที่ 1 เรอื่ ง รูปร่าง รูปทรง ส่กู ารสรา้ งสรรค์

คาชี้แจง ให้นักเรียนวาดภาพรูปทรงเรขาคณติ ต่าง ๆ ตามความคดิ
และจินตนาการ พรอ้ มทั้งระบายสใี ห้สวยงาม
(โดยทาํ กจิ กรรมในกระดาษวาดเขยี นท่ีครูแจกให)้

ชือ่ ................................................................... ชนั้ ป.3/....... เลขท่.ี ........

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 33

แบบประเมนิ กิจกรรมที่ 3
รปู ทรงผสมภาพ

เล่มท่ี 1 เรอ่ื ง รูปร่าง รูปทรง ส่กู ารสรา้ งสรรค์

คาช้ีแจง ผปู้ ระเมินทาํ เครอ่ื งหมาย  ลงในช่องระดบั ความพึงพอใจ
ทม่ี ตี อ่ กิจกรรม

เจ้าของผลงาน ชื่อ.......................................................... ชั้น ป.3/..... เลขท.ี่ .....

ระดับความพงึ พอใจ

ผู้ประเมนิ ลงชอื่
ผู้ประเมนิ

พอใจมาก พอใจ ไมพ่ อใจ
ตนเอง

เพอื่ น
ครู

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 34

กจิ กรรมท่ี 4
จดั วางสรา้ งรปู ทรง

เล่มที่ 1 เรื่อง รปู ร่าง รูปทรง สู่การสรา้ งสรรค์

แนวคิด

การป้นั นาํ มารวมกนั สร้างสรรค์งานศิลปะทส่ี วยงาม

จดุ ประสงค์

 สามารถป้ันดินนาํ้ มนั เปน็ รปู ทรงตา่ ง ๆ ได้
 สามารถนาํ รปู ทรงท่ีไดจ้ ากการป้นั ประกอบเป็นภาพได้

อปุ กรณ์

 ดินนาํ้ มนั

 กระดานรองปน้ั

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 35

ขนั้ ตอนการทากจิ กรรม

 1. แบ่งกล่มุ กลุ่มละ 4 คน ปั้นดนิ น้ํามนั เปน็ รูปทรงเรขาคณติ แบบตา่ ง ๆ
 2. จดั วางรปู ทรงต่าง ๆ บนกระดานรองปนั้ ใหไ้ ดแ้ บบตามตอ้ งการ
 3. ปั้นดนิ น้าํ มันต่อเติมตามความคิดสร้างสรรค์

ตัวอย่างผลงาน

ผูส้ รา้ งสรรคผ์ ลงาน : นางสาวกาญจนา บัวเบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 36

กจิ กรรมท่ี 4
จดั วางสรา้ งรปู ทรง

เลม่ ท่ี 1 เรื่อง รูปร่าง รปู ทรง สกู่ ารสร้างสรรค์

คาชแ้ี จง ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มวางแผนการปนั้ ดนิ น้ํามนั เปน็ รูปเรขาคณติ แลว้
นํามาจดั วางประกอบกนั เปน็ ภาพ ตามความคิดและจินตนาการ
ช่อื กลุ่ม...................................................................

สมาชิก
ชื่อ...................................................................... ชัน้ ป.3/....... เลขที่.........
ชื่อ...................................................................... ชัน้ ป.3/....... เลขที.่ ........
ช่ือ...................................................................... ชัน้ ป.3/....... เลขที.่ ........
ชอ่ื ...................................................................... ชั้น ป.3/....... เลขที่.........

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 37

กจิ กรรมท่ี 4
จัดวางสรา้ งรปู ทรง

เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สู่การสร้างสรรค์

ช่อื ภาพ...................................................................

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 38

แบบประเมินกจิ กรรมที่ 4
จัดวางสรา้ งรปู ทรง

เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รูปร่าง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์

คาช้ีแจง ผปู้ ระเมินทําเคร่อื งหมาย  ลงในช่องระดับความพงึ พอใจ
ทม่ี ตี อ่ กิจกรรม

เจ้าของผลงาน ชื่อ.......................................................... ช้ัน ป.3/..... เลขที่......

ระดับความพงึ พอใจ

ผู้ประเมนิ ลงชอ่ื
ผปู้ ระเมนิ

พอใจมาก พอใจ ไมพ่ อใจ
ตนเอง

เพอื่ น
ครู

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 39

กิจกรรมท่ี 5
บ้านสขุ ใจ

เล่มท่ี 1 เรือ่ ง รปู ร่าง รูปทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์

แนวคิด

ศิลปะมีอยูท่ ่วั ไป ทุกคนสามารถเรียนรูไ้ ดอ้ ย่างสนุกสนาน

จดุ ประสงค์

 สามารถสังเกตและเลอื กรปู ต่าง ๆ วาดออกมาเปน็ ภาพได้
 สามารถระบายสภี าพที่วาดได้

อุปกรณ์

 กระดาษวาดเขียน

 ดนิ สอสี

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 40

ข้ันตอนการทากิจกรรม

 1. สงั เกตและเลอื กรปู รา่ งและรปู ทรงสิ่งของตา่ ง ๆ ทีน่ า่ จะอยู่ภายในบา้ น
 2. วาดรูปร่างและรูปทรงตา่ ง ๆ ลงในภาพบา้ นสขุ ใจ
 3. ระบายสีตกแต่งบา้ นสุขใจของตนเองใหส้ วยงาม

ตัวอยา่ งผลงาน

ผู้สรา้ งสรรคผ์ ลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 41

กจิ กรรมที่ 5
บ้านสุขใจ

เล่มที่ 1 เร่อื ง รูปรา่ ง รูปทรง สู่การสร้างสรรค์

คาช้ีแจง ให้นักเรียนวาดรูปรา่ งและรปู ทรงธรรมชาติ หรอื สง่ิ ท่ีมนุษยส์ ร้างขนึ้
ลงในภาพ “บ้านสขุ ใจ” ให้ได้จาํ นวนมากที่สุด แล้วระบายสี
ให้สวยงามตามความคิดสรา้ งสรรค์

ชอ่ื ................................................................... ชน้ั ป.3/....... เลขท.่ี ........

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 42

แบบประเมินกิจกรรมที่ 5
บา้ นสุขใจ

เล่มที่ 1 เร่อื ง รูปร่าง รปู ทรง ส่กู ารสรา้ งสรรค์

คาช้ีแจง ผปู้ ระเมินทาํ เครอ่ื งหมาย  ลงในช่องระดับความพงึ พอใจ
ทม่ี ตี อ่ กิจกรรม

เจ้าของผลงาน ชื่อ.......................................................... ชน้ั ป.3/..... เลขท่ี......

ระดับความพงึ พอใจ

ผู้ประเมนิ ลงชอ่ื
ผปู้ ระเมนิ

พอใจมาก พอใจ ไมพ่ อใจ
ตนเอง

เพอื่ น
ครู

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 43

กิจกรรมที่ 6
สัตว์เล้ียงแสนรัก

เล่มท่ี 1 เรือ่ ง รปู ร่าง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์

แนวคดิ

ศิลปะเปน็ ส่อื ในการถา่ ยทอดความคดิ และประสบการณ์ได้

จดุ ประสงค์

 สามารถวาดภาพสัตว์เลี้ยงได้
 มีความสนกุ สนานเพลิดเพลนิ ในการแสดงออกอย่างอิสระ

อปุ กรณ์

 กระดาษวาดเขยี น

 ดินสอสี

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 44

ขนั้ ตอนการทากจิ กรรม

 1. สงั เกตลักษณะของสัตว์เล้ยี งทีช่ อบ
 2. วาดภาพสัตว์เลย้ี งลงในกระดาษ
 3. ระบายสีตกแต่งภาพสัตวเ์ ลยี้ งของตนเองให้สวยงาม

ตวั อย่างผลงาน

ผสู้ ร้างสรรค์ผลงาน : นางสาวกาญจนา บวั เบา

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 45

กจิ กรรมท่ี 6
สตั วเ์ ลี้ยงแสนรกั

เล่มท่ี 1 เรื่อง รปู รา่ ง รูปทรง ส่กู ารสรา้ งสรรค์

คาชแ้ี จง ให้ใหน้ ักเรยี นลองนกึ ดวู า่ นกั เรยี นชอบสัตว์เลี้ยงอะไรบ้าง
นําลักษณะของสตั วเ์ ลย้ี งชนิดน้นั มาวาดเป็นภาพ และระบายสี
ให้สวยงาม (โดยทาํ กิจกรรมในกระดาษวาดเขยี นทคี่ รูแจกให้)

ชอ่ื ................................................................... ชน้ั ป.3/....... เลขที่.........

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ที่ 1 เรอื่ ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 46

แบบประเมินกิจกรรมท่ี 6
สัตวเ์ ลยี้ งแสนรกั

เลม่ ท่ี 1 เร่ือง รูปรา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสร้างสรรค์

คาช้ีแจง ผปู้ ระเมินทําเครอ่ื งหมาย  ลงในช่องระดบั ความพึงพอใจ
ทม่ี ตี อ่ กิจกรรม

เจ้าของผลงาน ชื่อ.......................................................... ช้นั ป.3/..... เลขที่......

ระดบั ความพงึ พอใจ

ผู้ประเมนิ ลงชอ่ื
ผู้ประเมนิ

พอใจมาก พอใจ ไมพ่ อใจ
ตนเอง

เพอื่ น
ครู

หนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เลม่ ท่ี 1 เรอ่ื ง รปู รา่ ง รปู ทรง สกู่ ารสรา้ งสรรค์ | 47