Majalah Sinpo Wekelijksche - Editie Edisi Tahun ke 15 No. 770 Sabtu 1 Januari 1938

y

Bekerdja dan kafaedahannja Bedak Ajoe
oenioek koelii moeka, ada tjoekoep menga­
goemken, iernjaia brapa iingkai lebih linggi
kwaliieiinja dari laen-laen bedak jang
kabanjakan.

Boeai memboekiiken, adalah saja sendiri
senantiasa pagi-sore iida katinggalan dengen
Bedak Ajoe dan ada djadi iemen jang paling
setia dan djoedjoer.

Saja berseroeh: Soedara kaoem gadis
aiawa boekan, pakelah selamanja Bedak
Ajoe, lantas membri faedah jang extra lebih
berarii dan memoewasken.

LAUW GWEC NIO,

SERANG.

翻灘腿腿腿翻腿腿棚翻腿翻翻醐翻腦

報STNBS.叙

TERSEDAK DARI KA­ 鎩醐
KLIROEAN!
MODE ATELIER „TIONG HOA” jang terkenal oenioek mem­
Oleh: bikin Njonja-njonja dan No­
na-nona poenja Japonnen,
Han Guan Kui. Shanghaidresses dan ke-

bajas.

27) MODE ATELIER „TIONG HOA” mempoenjai kasampoema-

an, karadjinan dan karapi-

”Bila sadja akoe bisa dapetken han jang sanget menga-
djalan goena ini..........’’
goemken boeai mengerdja-
Kiok Lan mengawasin itoe dje- ken pakean kemanien.

djaka boeat sakoetika lamanja, MODE ATELIER „TIONG HOA” roenja poiongan sanget
kamoedian ia bangoen dan deketin boleh diperljaja, hingga
Tek Lie. selamanja membri kapoea-
san pada sesoeaioe peme-
，，’Ngko Tek Lie, kaoe ini kali sen.
haroes biarken akoe ambil djalan

aPa sadja menoeroet soeka’koe

sendiri. Akoe soeda boekan anak- MODE ATELIER „TIONG HOA” selamanja menjediaken
anak lagi, sebagimana tempo akoe
ijoekoep renda-renda siroki
masi berada di Batoe Toelis. Akoe guipure, voile dan kantstof,
berasa...... oh, banjak taon lebih soeira - soeira Shanghai,
toea. Kaoe tida mengarti sebagima- kembang terpilih baroe dan
kwaliteit haloes harga sa­
na adanja diri’koe! Kaoe tida taoe nget panies.
aPa artinja boeat ambil perhatian
begitoe besar sama saorang 一 be~

gitoe besar jang membikin itoe PASSAR BAROE 108. TELF. 4640 WL.

orang sampe tida perdoeliken se-

MM Jgala apa !bila marika tida ambil 褻
藻醐醐

Perhatian pada'koe. Kaoe tida

taoe apa artinja itoe boeat tida Nona dan Njonja bisa dapet beli Bedak Ajoe Souvenir

bisa tidoer seantero malem dan pada: Mode Atelier „TIONG HOA" P.-Baroe 108 Bal.-C.

£>eksa diri'moe sendiri dengen

Pikiran-pikiran roewet dan kaloet.’1 boekan apa jang akoe inginken!” ras dan boeat ibawa Kiok Lan ka­

Ia menoenggoe boeat sesa'at la- „Kaloe begitoe, laen djalan tida loear dari itoe' roemah, tapi iapoe­

tapi Tek Lie teroes boeng- ada, melaenken boeat djadi sotoat- nja katetapan hati telah linjap se­

eni> dan ia moelain lagi: „'Ngko 'koe dan boeat toeloeng diri’koe bagi asep katioep angin. Boeat kor­

ek Lie, bila kaoe teroes mende- dengen djalan jang kaliatan paling banken Kiok Lan poenja persotoa-

^ek, kita sekarang aken berdjaba- baek.” tan ada satoe soeal jang ia tida

an tangan dan kaoe tida perloe )rAkoe soeka boeat korbanken bisa lakoeiken, boeat kaloear dari

atemoein akoe poela sasoedanja djiwa'koe goena kaoe.” itoe roemah dan tida aken bisa ka­

Raoe tinggalken ini roemah.” Tek Lie dateng ka itoe roemah temoe lagi sama itoe prampoean,

"Kaoe1 toch sampe taoe jang itoe dengen maksoed boeat belakoe ke- itoelah amat moestail boeat ia.

„Wel, ’ngko Tek Lie, bagimana
poetoesan’moe?’，

Sasoeatoe orang dewasa, baek lelaki atawa pram- „Akoe aken lakoeken apa sadja
P°ean，perloe mendapet taoe tentang oeroesan kawin jang kaoe inginken — segala apa，’，

kata Tek Lie sembari toendoekin

Jang berhoeboeng dengen wet-wet di ini Indonesia. kapalanja.
Kiok Lan bersenjlosm.

WET PERKAWINAN BANGSA TIONGHOA „Akoe tida aken minta kaoe la­
koeken apa-apa j an巨 menakoetken,

Ini boekoe dalem bahasa Melajoe, bisa mengasi ka- begitoepoen aikoe tida aken lakoe­
ra^?an tjoekoep boeat oeroesan perkawinan terseboet. ken apa-apa jang meliwatin wates,
’ngko Tek Lie.”

.. laPa belon, sekarang bisa dapet beli pada Druk- „Akoe taoe, tapi...,...... ’，

ASemta> BataVia- Harga ' 3.— laen Tek Lie gigit bibirnja boeat me­
njega perkatahan jang ia ingin ka­

尜农农 诛 尜农 诛农尜 尜农涂涂 淥 淥 汝 淥汝 loearken. Ia melaenken maoe kata

bahoea ia ada tjinta pada itoe

2 報SïMEia叙 „Baek, bila kaoe tida aken me­
rasa kaget.’’
Obat baiok moestadjab
„Apatah jang kaoe maksoed-
Banjak pembeli soeda boektiken ken?”
ientang ini obai poenja kabaekan. Itoe
adalah boekli saioe-satoenja jang ber­ „Tante’koe kira kaoe tentoe aken
harga. merasa kaget bila dapet liat orang-
orang mat.jem apa jang berada
Penjakit batok iida boleh ditinggal di dalem itoe kamar djoedi.”
diam. Sedikit sadja kena penjakit baiok,
perloe moesti diobaiin. Tida demikian, „Begitoe?” Tek Lie angkat poen­
lama kalamahan bisa djadi kapan- daknja. „Akoe tida gampang boeat
djangan. djadi kaget," ia meneroesken sem­
bari bersenjoem. ”Dan biar bagi-
Kaloe penjakit batok soeda djadi mana poen, akoe aken temenin
kapandjangan, soenggoe ada berba­ kaoe.”
haja, jang achirnja bisa meroesak orang
poenja peparoe. Achirnja poen bisa Kamoedian marika berdoea ber­
djadi dapei sakit tering atawa lok-soen. tindak masoek ka itoe kamar djoe­
di jang soeda penoe sama tetamoe-
„Obat balok moestadjab" ada per­ tetamoe lelaki dan prampoean
loe sekali dengen penjakit baiok. Siapa toekang djoedi.
jang begitoe dapet penjakit batok, perloe
lekas beli ini obai. XI.

Harga f 1.50 per flesch, laen onkosi kirim Eoen lian rasaken pengidoepan
tida begitoe menjenangken sebagi­
Bisa dapei beli pada: mana biasa sedari iapoenja perte-
Drukkerij SIN PO, Asemka, Batavia. moean paling blakang sama istri­
nja. Ia selaloe merasa oering-oe­
ringan zonder ada ssbabnja. Satoe
tempo ia soeka merasa bahoea ia
soeda salah doega tentang iapoe -
nja istri, dan bila ia sedeng merasa
begitoe, hatinja djadi tersoeroeng
boeat minta ma’af. Dan satoe
tempo ia soeka salahken dirinja
sendiri boeat iapoenja kaboetahan

prampoean — bahoea semoea apa Soember Pcn^arHan
jang ia perhatiken adalah itoe
prampoean poenja kaberoentoe­ Boekoe recepi dari roepa-roepa pengoen-
ngan, —tapi ia tida -brani meng- djoek boeai bikin obai patent, lotion, odeur,
cetaraken itoe. Kiok Lan ada istri­ siroop dan sebaginja.
nja Eioen Lian, dan ia ada tjinta
pada soeaminja, dan Tek Lie ha- Sasoeatoe recepi diloekisken dengen
rces merasa poeas dengen itoe saderhana； iapi leges dan ierang.
prampoean poenja persobatan dan
tida lebih. Antara laen-laen ada diterangken nama
obai-obat dari bahasa Laiyn dengen se­
,,'Ng'ko Tek Lie, akoe sekarang boetan nama oemoem. Kaierangan jang
haroes berlaloe.” perloe ijaranja membikin obat patent, ientang
beratnja limbangan, enz” enz.
„Idzinkenlah akoe masoek ber­
sama-sama kaoe!” Harga saioe boekoe f 3.—, laen onkosi
kirim. Kirim oewang lebih doeloe f 3.30.
Kiok Lan djadi bertindak moen­ Rembours f 3.55.
doer kerna kaget.
Drukkerij SIN PO, Batavia.
„Apa! Sasoedanja semoea apa
j ang kaoe telah kata kaoe maoe 、芍为亡今令今令今今今勿，今壑今今今令令壑今令令
ikoet masoek?”
狐
„Bila itoe ada tjoekoep baek
boeat kaoe, itoe poen ada tjoekoep
baek boeat akoe," kata Tek Lie
dengen sabar.

Kiok Lan bersangsi, tapi kamoe­
dian ia mengalah.

報sïwea貉

nja djadi berbentrokan sama Loan

„PEROESA'AN zonder RECLAME Eng poenja mata.
seperti
Itoe gadis poen ketawa sembari
tarik napas pandjang.

SPOOR zonder LOCOMOTIEF•” „Brapa lama kaoe soeda berada

di sini?” ia tanja.

boewat membikin gambar-gambar „Akoe dateng pada sasoedanja

goena reclame njang menarik dan makan malem, — djam sembilan,
modern, inilah Toean-toean poenja akoe kira. ’Ntjim Eng Hong kasi
taoe pada’koe bahoea kaoe sedeng

adres njang betoel. kaloear roemah, dan tida aken
” STUDIO” poelang laat, maka akoe soeda
Malang. menoenggoe di sini dan kapoele -
san tidoer.” Ia lantas liat iapoe­

nja horloge, dan berseroe: „Ach,

ampir djam satoe! Kamanatah

dan pertjaja bahoea iapoenja istri öan bibir jang anget di batok ka­ kaoe baroesan pergi?’’
kUh klaboein padanja. palanja.
Loan Eng egosin matanja.
Mendenger bahoea Kiok Lan Ia bangoen doedoek, dengen ”Berdjoedi.”
berada di Batavia, membikin ke­ memegang itoe tangan jang me- „Eerdjoedi! Akoe tida taoe jang'
adahan djadi lebih djelek. Boen rangkoel padanja, kamoedian ia kaog soeka berdjoedi!”

Lian tida njana bahoea istrinja ketawa. „Akoe sabetoelnja tida soeka,

aken ambil tindakan begitoe tje- „Akoe menjesel; akoe tadi se­ sedikitnja tjoema satoe waktoe
Pet. ia soeda toelis pada waktoe deng mengimpi.” Itoelah soeda sadja,” Loan Eng menjaoet sem­
sedeng marah, dengen tida dinjana berada ‘di oedjoengnja iapoenja bari mengawasin itoe lelaki poe­
sama sekali bahoea itoe pram - bibir boeat tambahin: „Akoe ki­ la. ”’Ngko Boen Lian, siapatah

Potan aken ambil itoe djalan jang ra kaoe ada Kiok Lan,” tapi ia ta­ kaoe kira akoe baroesan katemoe
diangsoerken padanja dengen han itoe perkatahan, dan mata­ di itoe roemah djoedi?”

so-nggoe-soenggoe.

Lian sanget terganggoe

okh iapoenja pikiran sendiri. Ia

Pikihn tentang soeal jang boskan- Boeat pengirim-pengirim
bcekan; ia bikin dirinja sendiri

terseksa oleh itoe perasahan tjoe- gambar.
riga dan tjemboeroean, sampe pa-

da satoe malem, dengen perasahan Biarpoen doeloe kita soeda sering moeat pembrian taoe pada
toean-toean pengirim gambar, roepanja perloe kita oelangken lagi
Poetoes harepan dan perasahan
keras boeat dapetken sympathie beberapa atoeran jang kita minta sekalian toean-toean pengirim
gambar soeka perhatiken betoel:
^ari saorang pada siapa ia bisa

jeritaken iapoenja kasedihan, 1. Gambar-gambar jang dikirim pada kita, tida bisa di­
kirim kombali, kaloe bersama-sama itoe gambar-gambar
faka ia pergi koendjoengin Loan tida ada dikirim berbareng envelop dengen adres
pengirim dan postzegel boeat retour.
ng- Tapi itoe gadis modern se-
enS kaloear roemah. Njonja Ehg 2. Gambar-gambar jang dikirim pada kita zonder kita minta
°ng tida taoe ka mana ia soeda biasanja tida dapet honorarium.

tapi pertjaja jang ia tida 3. Kaloe orang ingin honorarium dibiakang saban gambar
Ken Poelang laat. moesti diterangken dengen tegas berapa honorarium
g ’’Akoe aken menoenggoe,” kata di’inginken ; kaloe diblakang gambar tida diseboet hono­
rarium jang diminta, biarpoen dimoeat itoe gambar
Lian dengen pendek. tida dikasi bajaran.
a lantas rebahken diri di atas

tlge°e divan. ia rasaken dirinja sa- 4. Gambar-gambar jang kita trima dari koeliling ploksok
berat ^ape, 'dan kapalanja sanget ada begitoe poenja banjak, hingga kita tida bisa bales
saban soerat berisi gambar jang kita trima.
v jtce tadahan jang soenji dari

邮mb^ar.dai1 divan jang emP°ek 5. Apa jang diloekisken di gambar jang dikirim, baek
Kln merasa enak. Tempo terangken di blakangnja itoe gambar dan kaloe ingin
pengirimnja diseboet di waktoe dimoeat, di blakang s a-
loear dar^+ H°ng bertindak ka~
han . 1 ltQe kamar dengen pela- ban gambar moesti diseboet nama pengirimnja.

nja^. klaki soeda tidoer nje- 國

lasak ' an se-dar it'empo ia

en ba°e jan;; sanget wangi

4 報sïwea旃

„Kaoe ada kenal sama begitoe Boeat bikin koewat badan dan
tambah dara, perloe dengen
banjak orang.”
ANGGOER WEISING
„Tebaklah, Jngko Boen Lian!”
Orang prampoean dan lelaki boleh
„Akoe tida bisa. Bilanglah!” minoem ini anggoer. Djoega boeat
„Istri’moe.”， orang ióewa dan moeda, ini ang­
goer ada berfaedah.
„Istri’koe!”
Sehaiken orang berbadan lemah.
Boeat sesa'at lamanja Boen. Lian Bikin segar bagi orang jang ber­
paras poetjet, koeroes, kapala be­
mengawasin itoe gadis dengen ta­ rasa poesing, pinggang sakit aiawa
pegal, dan sebaginja.
djem dengen perasahan tida. per­
Orang prampoean jang daieng
tjaja, kamoedian paras moekanja boelan iida beioel, perloe minoem
ini anggoer, aken djaga djangan
berobah merah. sampe dapei kapoeiian.
Kaloe malem soeka bongsiat aiawa
„Apatah kaoe bitjara dengen banjak kentjing, bisa disemboeken
oleh ini anggoer.
sabetoelnja? Dan apatah ia poen
Harga flesch besar f 5.—,
berdjoedi?” laen onkost kirim.

Itoe pertanjaken dioetj apken Bisa dapei beli pada:
Drukkerij SIN PO, Asemka, Batavia.
begitoe roepa kerna Kiok Lan be­

lon perna pegang kartoe saoemoer

idoepnja.

Loan Eng manggoetin kapala­

nja.

„Betoel, dan ia menang — doea

poeloe lima roepia, ’ngko Boen

Lian.” ,

„Tida 'bisa djadi!”

Boen Lian tida bermaksoed boeat

berlakoe kasar, tapi itoe kabar

membikin ia marah, kerna ia

ada diharep boeat pertjaja sema­

tjem tjerita: Kiok Lan berdjoedi

dan menang!

Loan Eng doedoek di krosi jang

Boen Lian tinggalken.

„Itoelah betoel,” ia kata dengen

soeara aloes. „Akoe sendiri poen

tadinja tida pertjaja pada mata-

’koe sendiri, kerna akoe taoe Kiok

Lan ada prampoean jang 'begitoe

alim dan saderhana.n Ia ketawa

sembari angkat poendaknja. „Wel,

ia ini malem soeda tida alim ata­

wa poen pemaloean lagi. Ia ada „Njonja Liang Han haroes men- nja, dan bertindak deketin Loan
djaga ia Iebih baek,” kata Boen Eng.
menarik perhatiannja semoea te- Lian. „Ia tida saharoesnja idzinken
satoe prampoean moeda seperti „Kasilah taoe pada’koe dengen
tamoe, dan satoe lelaki, sedikitnja Kiok Lan boeat pergi kaloear sen­ sigra roemah matjem apa adanja
dirian goena berdjoedi sama lela­ itoe. Siapa poenja rcemah itoe?”
ada sanget ketarik pada*!’’ ki-lelaki jang masi asing padanja.”
(Aken disamboeng).
„Akoe kira kaoe tentoe soeda sa­ ”’Ngko Boen Lian, akoe tida bi­
lang ia bersendirian. Boeat bilang
lah liat. Tida bisa djadi jang itoe teroes terang, njonja Liang Han
ada bersama-sama ia. Dan tentang
ada Kiok Lan! Ia toch ada tinggal itoe orang asing, ia ada kenal baek
pada satoe antara marika.”
sama tantenja, — satoe prampoean
Djantoengnja Boen Lian memoe-
jang koekoe...... Kenapa kaoe ke- kcel lebih keras lagi.

tawa?” „Siapatah adanja ia?” ia tanja
dengen tadjem.
„Tida kenapa-napa. Teroesken-
„Akoe pertjaja ia ada Oeij Tek
iah omongan’moe. Djadi kaoe soe­ Lie.” ADA toekang kajoe mendjoeal
balok. Beli kampak, seroet dan
da taoe jang Kiok Lan berada di ”Tek Lie!” golok. Pake Bedak Ajoe membikin
Boen Lian kepel-kepel tangan­ eilok. Katjantikan tida terlaloe
ini kota?” menjolok.

„Soeda tentoe." Patoknja tnera si boeroeng gla- •
tik. Ajam lelantjoer si ajam pitik.
Boen Lian bangoen berdiri. Ia­ Kabaja renda dengen sarong ba­
tik. Pake Bedak Ajoe bertambah
poenja djantoeng memoekoel de­ tjantik.

ngen keras, dan maski ia merasa

pasti kendati betoel Loan Eng bi­

tjara dengen sabenernja, itoe ten-

fcoe banjak dilebih-lebihin.

Tahon ka XV Saptoe 1 Januari 1938 No. 770

_______ 週報新

Wekelijksche - Editie

★

Harga abonnement f 3. per kwartaal — Boeat abonne dagblad Sin Po f 1,50

Paperangan oedara di Tiongkok.

J^ALEM Asia John H. Jouett, sa- terpisa djaoe lagi. Boeat mempo«- akoe poenja condities pada pame­
rentah centraal dan trima djawa-
I (toe officier Amerikaanscli jiang njai armada jang sampoerna, ban 'bahoea itoe ditrima baek. Akoe
telah 'bantoe Tiongikclk •diriken pa­ moesti dipake tempo sakean taon poenja pakerdjahan pertama
adalah preksa kira-kira 200 orang,
soekan oedara dan didik djoeroe- lamanja, sedeng pembikinan kapal- j ang telah b eladjar ttimat di Unit­
djoerce terbang Tionghoa, kasi kapal perang a'ken telen ongkos ed States Army Air Corps Schools,
antara siapa 10 dipilih boeat dja­
Penoetoeran menarik tentang pa­ ratoesan millioen dollar, sedeng di goeroe panerbangan. Lebih djaoe
kita poenja rombongan terdiri
perangan oedara sekarang di bagimana giat poen orang kerdja dari sala-satoe thabib paling ter­
Tiongkok. toch Japan poenja djoemblah ka­ kenal dari pasoekan oedara Ame­
pal-kapal aken ada djaoe lebih ba­ rikaansch, lima mecaniciens pande
Kita koetib seperti torikoet: dan akoe poenja secretaris. Oeroe­
.A!koe telah ibekerdj a sebagi ad- njak. san paspoort sigra dibikin beres
viseur boeat oeröesan panerba- Berhoeboeng dengen ini pame­ dan dengen akoe poeng'a istri dan
anak lelaki kita berlajar ka Tiong­
ngan militair ,pada pamerentah rentah mengarti bahoea satoe pa­
centraal ，di Tiongkok dari taon soekan terdiri dari bombers dan kok.
1932 .samPe 1935; akoe telah tilik pesawat-pesawat terbang pem- Kita lantas moelai kasi peladja­
boeroe aken bikin bisa dilakoeken
Penidiidikan 350 djoeroe terbang, pembela’an sampoerna dengen ran panerbangan dan sasoedanja
iang sekarang iawan ibombers dan onkost tida terlaloe besar.
Pesawat-pesawat terbang pemtooe-
roe Japan. Dalem tempo belon 48 djam
akoe terbang dari New Orleans ka
Akoe torenti bekerdja padia pa-

Annerikaan'sch sasoedanja Washington, dengen kawat kirim
'kerdja 20 'fcaon lamanja dan a-koe

agi. bekerdja pada satoe kongsi

muij’政 tanah, koeltika dateng itoe

Penawaran dari pamerentah
bongkok.

Tiongikok ingin mempoenjai pa-

yekan oedara jang modern dan
⑴oega ingiin 獨fkü-wakiü djempo、

Uari sala-satoe negri. Barat Senapan machine dari tentara Tionghoa boeat tembak pesawat
• Ceat bantoe ia ÏMkin sampoerna? terbang.
^Poenja pasoekan oedara. Atasl

°edjxan dari attaché perdagangan

jnerikaansch di Shanghai, be-
k ap：a befeas orang militair Ameri-

ansch dipake oleh Tiongkok
ft ini .pakerdjahan.

w , ^adailan di Tiongkoik pada itoe
j 1 oe， a-'dialah: serangan laskar
lÜan Pada Manchurye dalem taon

idan pada Shanghai ./dalem
Ti°n 1932 telah toikin paimerentah

,n&kok mengarti, toahoea t&mpo

皿汪郎 Tiongkok moesti iber-
ë elet 加ati-matian soeda tida

6 叙新w四34

mengarti betoel kadjempolannja Lima hangar besar dan satoe fa­ ces. Tapi kita poenja kapentingan
pesawat-pesawat terbang commer­ briek modern boeat bikin pesawat persoonlijk adalah kasi peladjaran
cieel dan militair Amerikaansch, terbang didiriken oleh firma’s terbang pada pamoeda-pamoeda
dalem tempo doea taon pertama Amerikaansch di Tiongkok, hingga Tionghoa.
dari pemandangan perdagangan
Tiongkok telah beli lebih dari 200 kita poenja missie ada satoe sue- Kita dapet kanjatahan bahoea
pesawat dari roepa-roepa type. pamerentah centraal ada mem­
poenjai kira-kira 50 pesawat ter­
•M'- bang 一 bikinan Inggris, Duitsch
dan Amerikaansch 一 dan kira-
Satoe pesawat terbang Japan ditembak djato di Nanking. kira 200 djoeroe terbang. Bebrapa
antara iaorang ini telah beladjar
Hoe-Lie Comité di Gebang djoeal koewe boeat Tiongkok. terbang di Amerika Sariket; ba­
njak antara iaorang telah terbang
Hoe-Lie Comité di Gebang, jang berdiri dari kiri ka kanan; Nona lima taon lamanja.
Tjia Giok Lian, nona Lim Gwat Kwi, njonja Oey Jang Siok, njo­
nja Tan Soe Liang, njonja Lie Sin Nio, nona Oey Enni, nona Tan Ek Iaorang telah toeroet lakoeken
Sioe, jang doedoek dari kiri ka kanan: njonja Lie Tjeng Gi, njonja pembela'an terhadep serangan Ja­
Oey Soen Eng, njonja Tan Mie An, dan jang doedoek di bawah pan dan djoega telah bantoe se­
anak-anak moerid T.H.H.H. Gebang, telah bergiafc mendjoeal koewe rang bandiet-bandiet Tionghcia
bikinannja sendiri, pendapetannja ƒ 254,15 telah distort pada „Sin dan pembrontak. Iaorang taoe
tjara bagimana moesti terbang.
Po” goena Fonds Amal Tiongkok. Cari papreksahan lebih djaoe ter­
Foto: Tan Tiang Hoo, Gebang. dapet kanjatahan bahoea 150 an­
tara iaorang belon pande betoel;
iaorang belon sampe di oekoeran
jang ditetapken oleh Central Avia­
tion School. Iaorang perloe moesti
disingkirken. Karoean sadja ia-
orang berdaja sabisanja aken ba­
lik kombali ka iaorang poenja pa­
kerdjahan, tapi kerna kita soeda
bikin permoefakatan dengen ge­
neralissimus Chiang Kai Shek,
bahoea student atawa djoeroe ter­
bang jang telah diafgekeurd tida
boleh ditrima lagi, iaorang poenja
daja-oepaja tida berhasil. Gene­
ralissimus Chiang Kai Shek pej-
gang’ iapoenja perdjandjian se­
bagimana poen ia telah lakoeken
dalem segala hal jang mengsna-
ken kita poenja sekolahan.

Ada tida soesa aken dapetken
djoemblahnja candidaat-candidaat
jang di’ingin. Tadinja kita maoe
moelai dengen 100 moerid, tapi
djoemblahnja orang-orang jang
soeka beladjar terbang ada begitoe
besar, dan dimana-mana dioewar-
ken) 'bahoea panerbangan aken
toeloeng Tiongkok. Sebagian pi­
ling besar dari candidaat-candi­
daat masi anak-anak, antara oe­
moer 18 dan 22 taon. Iaorang ting­
galken roemah, sobat-sobat dan
orang toea dan dateng dari se­
moea provincie di Tiongkok, kerna
iaorang taoe, bahoea satoe kali
soeda masoek dalem pasoekan
oedara, iaorang moesti idoep me­
loeloe boeat pamerentah. Boeat
menikah terlebih doeloe iaorang'

報swEa報 7

moesti dapet permisie dari pame­ provincie dikasiken pada pameren­ neraal C. J. Chow diangkat djadi
rentah! tah centraal. kapala dari pasoekan oedara dan
generaal P. T. Mow djadi com­
Ini sekolahan-sekclahan bikin Sebagi adviseur boeat oeroesan mandant dari pasoekan di lapa­
pamoeda - pamoeda mengarti, bo- panerbangan dari pamerentah, ngan.
leh ü'jadi boeat pertama kali, bagi- adalah akoe poenja kawadjiban
aken karang schema’s tentang Candidaat-candidaat boeat se­
mana besar ada harganja team- tempat-tempat strategisch boeat kola panerbangan dipilih dengen
lapangan-lapangan terbang, goe- terliti. Boeat adjar satoe moerid,
Work- Iaorang poen dapet ka­ dang barang dan sebaginja dan pamerentah centraal moesti ka­
njatahan, bahoea systeem perang boeat poedjiken tempat-tempat loearken onkost 15.000 dollar.
dari Barat gampang diadjar. Ia- dimana pesawat-pesawat terbang
moesti ditaro. Dalem taon 1932 Boleh djadi banjak antara akoe
oranS ada rombongan pertama oemoemnja orang, pertjaja bahoea poenja moerid-moerid binasa se­
dari pamoeda-pamoeda, jang, dalem tempo kira-kira lagi lima dari paperangan dlmoelai dalem
taon Japan kombali aken tjoba boelan Augustus. Tapi akoe tjoema
poempa aken bersetia boekan saaja taloekin Tiongkok, dengen laen trima kabar tentang binasanja
Pada Chiang Kai Shek, tapi djoe- perkatahan dalem moesim panas doea bekas akoe poenja moerid,
taon 1937. Hoofdkwartier boeat jalah Liang Hong Yuan dan Cheng
ga Pada pamerentah centraal. Ia- pasoekan oedara didiriken dengen Shang Kam.
semoea pesawat terbang di bawah
oranS poenja toeladan bikin ba- pimpinannja satoe orang, jalah Banjak djoeroe terbang Tiong­
ngceri rahajat poenja soemanget generalissimus Chiang Kai Shek. hoa telah oendjoek kagagahan
di saloeroe Tiongkok, berhoeboeng Madame Chiang Kai Shek djadi loear biasa di oedara. Jang paling
dengen Japan poenja antjeman di secretaress-generaal dari com­ djempolan ada Chow Ting Fong,
missie oeroesan panerbangan, Ge­ oemoer 25 taon.
Getara. ini sekolahan djadinja ber-
dj.asa besar boeat persatoean di Dalem iboelan Augustus, koetika
jongkok. Koetika paperangan banjak bonïbers Japan melajang

erkobar dalem boelan Aug. j.l.，
Japan dan laen-laen doenia djadi

}eran meliat (bantoean moreel dan
inancieel, jang oleh berbagi-bagi

Preanger Bont Weverij.

1. Pemandangan dalem fabriek tenoen P, B. W. di Garoet,

8

atas <kota dimana ia dipaikerdja- boeat beli munitie! strategie bodo djika ini dilakoeken,
ken, Chow toenggoe tempo 'baek, kerna moesnanja satoe pesawat
melajang tinggi atas itoe bombers Dalem tempo doea 'boelan per­ terbang Tionghoa berarti djaoe le­
soepaja tida terliat oleh moesoe tama dari paperangan, lebih dari bih banjak bagi Tiongkok dari pa­
poenja pesawat-pesawat terbang 100 pesawat tertoang Japan telah
ipemboeroe, kamoedian lakoeken ditembak djato, sedeng doea kapal da moesnanja satoe pesawat ter­
serangan, dan temtoak djiato anem destroyer dian satoe kapal meriam bang Japan bagi Japan. Tiongkok
pesawat terbang moesoe. Itoe ada moesoe dibombardeer dari oedara
bombers besar :masing-masing de­ dan dibikin kaleboe. moesti simpen tenaga.
ngen doea motor d'an masing-ma­ Serangan-serangan dari pasoe­
sing bawa anem orang; harganja Djoeroe-djoeros terbang Tiong­
sasoeatoe bomber itoe ada 150.000 hoa osmoemnja telah oendjoek kan oedara Japan mempoenjai
pakerdjahan baek.
dollar. doea maksoed. Satoe maksoed ada­
Lebih djaoe menoeroet katera­ Japan mempoenjai kira-kira lah bikin rahajat Tionghoa djadi
2.000 pesawat terbang, sedeng me- keder, dan laen maksoed bikin ka-
ngan officieel dari fihak Tionghoa, nceroet akoe poenja taksiran Icet pengangkoetan alat perang
di sala-satoe pesawat terbang itoe djoemblahnja Tiongkok poenja dan makanan ka medan perang.
iterdapet satoe generaal Japan, pesawat-pesawat terbang ada 'kira- Jang terseboet blakangan ada stra­
jang mampoes dengen jang laen- kira 750. tegie pinter, kerna terganggoenja
laen. garisan perhoeboengan boeat sa­
Kita brangkat dalem taon 1935, bentaran bisa membawa bahaja
Sebagimana pembatja taoe, pa­ sasoedanja kita poenja contract besar. Tiongkok mengarti ini maka
merentah Tiongkck djandjiken abis temponja. djoega simpen tenaganj a iapoenja
oepalian 20.000 dOll'ar pada siapa p.asoekan oedara boeat serang Ja­
jang bikin binasa atawa tawan sa­ Sedari itoe tempc pembesar- pan poenja garisan-garisan per­
toe generaal Japan. Chow berhak pernbesar Tionghca kerdja keras hoeboengan.
trima itoe djoemblah, ta.pi ia tida aken perkoeatken pasoekan oe­
rmaoe goenaken itoe hak dan ba­ dara. Lantaran kalah djoemblah, Akoe merasa bangga akoe telah
jar poelang itoe djoemblah pada djoeroe-djoeroe terbang Tionghoa bantce didik djoeroe-djoeroe ter­
pamerentah soepaja bisa diipake tida bisa lawan serangan oedara bang Tionghoa jang sekarang de­
Japan dengen sama banjaknja ngen begitoe gaga lagi belaken ia­
pesawat terbang. Memang ada orang poenja negri!

2. Masin boeat stel benang dari itoe fabriek.
Photo’s: Djiauw Soe Koei, Garoet.

報sïwse•詻

Kakoeatiran satoe-satoenja dari Japan poenja

pemimpin-pemimpin.

g CEKAN apa jang Geneve pikir h.an-perselisihian .dengen Tiongkok. perkosa itoe verdrag sembilan ne­
Boeat ini sikep ada terdapet tjoe­ gri. Tapi ini boekan ada setbab jang
tentang marika poenja politiek koep alesan. Orang-orang jang te­
atawa apa jang dibilang dalem lah terbitken itoe paperangan de­ teroetama bagi Japan. Ada terda­
ngen Tiongkok sampe insjaf, ba­ pet kaberatan jang lebih heibat
conferentie di Brussel :ada me- hoea djikaloe oeroesan itoe dise­ lagi, jaitoe，bahoea djikaloe Japan
rahken pada pertimbangan dari toeroet ambil bagian pada itoe
ngoeatirken kaoem militairist di sadjoemblah bangsa-bangsa, pasti conferentie, publieke opinie di
Tokio tapi publieke opinie di da- hasilnja aken mempersalahken Tiongkok dan Japan aken men-
Japan. Lantaran itoe Japan •djadi bangoen. Sebab publiek di
leQm negri, itoe ada jang paling berkeras, bahoea itoe keadahan Japan telah tida dikasi taoe doe­
speciaal di Azië Timoer tida bisa doeknja perkara jang sabenernja
perloe bagi marika. Ini publieke dimengarti oleh orang koelit poetti. dan sasoeatoe pembitjarahan de­
ngen terboeka dari itoe oeroesan
opin:e 'telah dipersatoeken dan Dalem djawaban dari Japan pa­ aken berarti, bahoea publiek di
da oendangan jang kadoea dari
moesti tetap bersatoe. Sedari per- pamerentah België boeat toeroet Japan dengen sigra aken insjaf,
ambil bagian pada conferentie di bahoea dirinja telah ditipoe. Ra­
moelahan terbitnja permoesoehan Brussel, jang dipanggil berkoem­ hajat Japan telah dikasi taoe, ba­
anfcara Tiongkok dan Japan, sa- poel oleh negri-negri jang toeroet hoea rahajat Tionghoa ambil sikep
teeken itoe verdrag sembilan ne­ bermoesoe, tapi pada marika tida
soeatoe pertjobahan aken kasiken gri, Japan goenaken sebagi alesan, di'kasi taoe, kenapa djadi adia itoe
bahoea ia tida bisa toeroet dalem
Perantarahan telah ditolak oleh pembitj arahan-pembitj arahan di perasahan bermoesoe. Marika telah
Japan. Voorstel-voorstel dari Ge­ sitoe, kerna ia telah ditoedoe telah dikasi taoe oleh Prins Konoye, ba­
hoea Tiongkok ada djadi pekakas
n-eve dan Brussel boeat adaken lagi dari Comintern, hal apa tida be-

Perdamian, dan dari berbagi-bagi

ministeries loear negri dari negri-

negri bersobat, telah ditolak

semoeanja dan Japan tetap berke­

ns tjoema bersedia boeat lakoeken

^adja . Pembitjarahan-pembitjara-

,an .direct sebagi djalan satoe-sa-
OlSnj,a aken bikin beres perselisi-

Boeat fonds amal Tiongkok.

乂;，'Ü

.................—•-..-.V». ；■； .::二…W

talo padaTPdrdtP' ni«>Olel1 *和*J'⑽,**奴dtt Po Keng uHuo v(uoceudjujoceiingg Kkiinr；i) adaann lortooekaeoannj容oJooernPeanenggfoTTnjdjiiasangga(mX(Xa)l) ddi iGGoorroonn-
°* Z Dec. diadaken pendjoealan ijsblok dan Tiongkok,
telah

pendapetannja ƒ 791,25 soeda diserahken pada bestuur fonds amal Tiongkok.

10 報SW 私

ner, tapi pada marika tida dikasi dengen bengis. Sekarang rahajat boe,at stabiliseer keadahan-keada-
taoe tentang perboeatan-perboea- Japan dikasi taoe, bahoea marika han di Azië Timoer dengen soeroe
tan dari marika poenja sesama poenja soldadoe dan mariniers Tiongkok berkoewi.
bangsa di Tiongkok dan tjara ba­ jang lakoeken dienst actief di
gimana marika telah bekerdja Tiongkok, lagi tj^ega ,bahaja me­ Japan selaloe nj ataken, bahoea
teroes-teroesan a'ken bikin lemah rah hinggapin antero Azie. Djika­ iapoenja actie terhadep pada
kakoeasahan dari pamerentah na­ loe Japan toeroeit ambil bagian pa­ Tiongkok ada beralesan dari pe­
da itce conferentie di Brussel, ia­ mandangan psmbela’an diri dan
tionaal. poenja rahajat tida bisa dibodoken keaidilian, tapi idjikaloe 'bener ke­
Di Japan sebagimana di laen- teroes-teroesan, hingga opinie ma­ adilan ada di fihaknja, tentoe ia
tida aken berkoeatir oeroesan itoe
laen negri, .politiek dari paimeren- rika aken bisa berobah. dibitjaraken di tempat teröoeka.
tah moesti :dapet to-sndjangan Djikaloe satoe kali ini hal-hal Mana ada persakitan jang takoet
jang teg.ce dari rah.a.j.at dan kaoem mengadep di hadepan pengadilan,
militarist Japan telah dapetken jang sabenernja dikatahoei di Ja­
itoe tC'Sndj，angan -dalem marika pan; idi itoe 'sa'at orang insjaf, ba­ djikaloe btner ia tida bersalah. Dji­
hoea apa jang dinamaken perang kaloe ia tida bersalah dan tolak
poenja tj ara sendiri. Koetika boeat toela：ken djri, sa'benernja boeat mengadep di hadspan pe­
Rij'ksdag dalem boelan Juli bitja­ ada paperangan boeat menj erang ngadilan, ia aken tida mempoenjai
raken a,pa ladanj a itoe „Incident terhadep pada satoe bangsa, jang kans sama sekali boeat terangken
di Tiongkok Oetiara", soerat-soerat tjoema mempoenjain sadja ka- iapoenja poeti bersi itoe.
kabar Japan mengeloe, bahoea inginan boeat berkoeasa di negri
perhatian dari Madjelis perwaki­ sendiri, itoe antero poera-poera, Dan lebih tjerd:k lagi adalah
bahoea lagi dilakoeken paperangan perboeatan kaoem militairist Ja­
lan itce iboeat oeroesan jang begi­ soetji, bisa djadi loentoer dan pe­ pan boeat oempetken diri di bla­
toe penting ada sedikit sekali. Pa- mimpin -pemimpin Japan aken kang Ke；izer Japan. Segala pren -
merentah -diandj oerken oleh soe- ilang kapertjajahan publiek. Sabe­ tah-prentah dikaloearken atas na­
rat-soemt katoar aken la:ko'&ken gitoe lekas Japan toeroet ambil ba­ ma Keizsr dan dengen begitos
apa-apa boe：at perbaeken itoe si­ gian pada conferentie di Geneve sceal itoe tida bisa dibitjaraken
kep tida amibil perdoeli dari ang­ atawa Brussel, publieike opinie di lagi oleh publiek, kerna Keizer di­
gota-anggota dari Rijksdag. Ini Japan aken insjaf, bahosa ti'd,a be­ pandang soetji, hingga itoe kaoem
ner Japan berada dalem bahaja militairist djadi bisa tjoetji ta­
hal .dilakosken d-engen tjepet se- besar, katjoeali djikaloe ia berhasil ngan. (China Liberty Bulletin).
bagimana saso-eatcs orang taoe,
dan itoe ,persatcean dengsn sigra Hotel Tionghoa modern di Makassar.
djoega terdapet 'dalem kalangan
politiek Jia!pan. Satoe rombongan Empress Hotel ada satoe-satoenja hotel modern kapoenjahan orang
dari 40 anggota jang berpengaroe Tionghoa dan dioeroes oleh orang Tionghoa sendiri di Makassar,
dari Rijksdag kaloearken pernja­
tahan, bahoea Japan moesti ma­ Ini hotel ada kapoenjahan majoor Tionghoa di sana.

tij 0« teroes dengen hati jang tetap Photo: The Chung Shen, Soerabaja.
aken ,bikin moesna ito<2 pengaroe
.politiek idl Tiongfcok jiang mengan-
djoerken sikejp anti-Japan. Marika
ka：si slamet idateng pada itoe 'ka-
semfpetan jang ibagoes sekali bagi
Japan boeat beresken soeal Tiong­
kok selama-lamanj.a. „Djikaloe

kitia kailangan ini kans, kita me­
rasa pasti 'bahcsa osroesan itoe
a:ken tida bisa diberssken dalem

tfimipo 100 taon lagi.”
Dan sigra djoega semoea partij-

partij pol'-tisk bsrdiri berdjedjer di
blakang pers jang chauvinistisch
boeat toendjang Japan poenja „pa -
perangan soetji”. Publiek didjedje-

lin propaganda jang teratoer lebih
doeloe dan marika dibikin pertja­
ja, bahoea perboeatan-perboeatan

jang msnangitang dari djendraal-
djendraal Tionghoa ada mendjadi

lantaran dari itoe crisis dalem per­
hoeboengan antara Tiongkok dan
J,a,pa‘n dan lantaran ini .pameren­

tah nationaal moesti dihoekoem

Anaknja satoe Njai.

Satoe tjerita pendek.

haroes berlakoe tjerdik, sekarang tida kakoerangan kerna batoe jang tertoetoep genteng dan
dari soeaminja almarhoem ia telah dilajanin oleh koki dan djongos. Ia
Aisah,” kadengeran satoe dapst warisan satoe waroeng desa kapingin berpakean bagoes dengen
jang bisa kasi ia penghasilan sa- le：her dihiasin kaloeng mas serta
Prampoean berkata. „Kaloe kaoe harinja koerang lebih satoe roepia djari-^djarinja disaroengini tjintjin
satengah, tapi ia, 'se,bagimana jang mejigkredep. Kaloe sateroes­
oeroet pada toean Rozenberg, kaos djoega laen-laen prampoean, ka - nja ia toengkoelin waroengnja jang
c’-'e’h troesa banting-toelang dian pingin idoep ktaih besar. Ia kapi­ ketjil, sampe kapantah ia bisa poe­
djaga waroeng dari pagi sampe ngin tinggal dalem satoe roemah
njaken ini semoea? Ia sering de-
so,re, sedeng pendapetannja tida
叱bra,p,a.”

”Sebagi gantinja ini waroeng,” Mesigit di Garoet.

kombali mengoelangin itoe pram-
fo’s’an，”kaoe nanti dapetken sa-

02 roemail tinggal j ang baek ser-
daPetken perlajanan dari koki

ha^ djongos. Tjoba kaoe pikir biar
，e, oe1,孔购tah akce poenja perka-
tah：an tida. :bener.”

>.Dipandang dari djoeroesan ka-
nangan memang tida salah，” ka_

engei’an satoe prampoean moeda

”Tapi djika dipandang Ini mesigit terdiri di aloon-aloon Garoet.
ri 'djoeroesan igama a.kce kapak- Photo: ”Sangkoeriang■”，Garoet.
t jnc’ssti:bantah kaoe .poenja per-
.'a，Tiöafcah p,ra;mipoean dari Djembatan soengei Chientang.

angsa kita djika ikoet laen bang'­ Ini djembatan besar di atas soengei Chientang jang baroe dibikin
dan soeda ampir rampoeng, telah dibikin antjoer dengen dynamiet
ll dianggep melanggar kasoe- oleh tentara kita di waktoe iaorang moendoer dari Hangchow, boeat

tQlannja igama Islam. Ini kaoe rintangken madjoenja laskar Japan.
Photo: Tan Bian San, Batavia,-
taoe sampe bae'k, ’mbok Siti?”
-.igama?" bales menanja itoe

1 ampoean jang dipanggil 'mbck

t。L ”P'e'rs,etan sama igama. Igama
°C tida bis汪 kasi kaoe pengidoe-

b ' Kaloe ka-os tida ada oewang'
d at menangsel peroet jang se-
kn j lapar- apatah igama bisa
kasiken kaoe ini?”

nDalem oeroesan pengiidoepanj/'

geSer'°elangin，mbok siti sembari

jan Poelang-pergi soesosrnja

tidn e oewang sen, „kaoe
jp.„ 0曲 tsrlaloe 'koekoe dengen

dan h ?ekai’ang kaoe masi moeda

kaoe r1 °man tj antik, mengapata.h

iano. lda maoe goenaken koetika

loe , C1 anS briken pada’moe. Ka-

bagi °? soeda toea 'dan pejot se-

nienona °e,. baroe kaoe menjesel
pcerdqPa tida lantas toeroet akoe

AisJa 供ïkataih.aii.”

Pala'Sa p kaliatan toendoekin ka-

«perk'nt- ,°epanja ia sedeng pikirken
toea annj'a i'toe ,prampoean
depan，ang ssdeng doedoek di ha-

masi Memanê' sekarang ia

poen r dan Parasnja maski-
sarnpe \a terlaloe 'tjantik, tapi

perhat- JOekoeP boeat menarik
toel bnann3a sasoeat°e lelaki. Be-

eat idoeP setjara ketjil ia

報12

nger temen-temennj a dipiara oleh djang boeat melajanin dan oeroes nj,ak tanah. ,dan tida oesa timba

Blanda dan waktoe poelang di kam­ iapoenja kaperloean, sedeng ia aer idari soeimoer kaloe maoe man­

poeng sendiri, bisa toeli kerbo dan poen tida oesia memaike lampos mi- di; sehagi gantinja ini, roemalinja

sawah serta kasi pengidoepan baek

pada orang-toea sendiri, tapi ia se­ Nona-nona di Djambi djoega bergerak
ring djengekin ini tindakan jang madjoe.
langgar kasoetjiannja igama sen­

diri.

Memang sebagi satoe bangsa Is­

lam ia haroes djoendjoeng tinggi

kasoetjiannja iapoenja igama, tapi

^patah sasoeniggoenja ada me­

langgar ikasoetjian djika djadi

njainja satoe toean? Sedari ketjil

ia tinggal setia pada igama sendi­

ri, tapi sabegitoe 'djaoe ternjata ini

igama tida bisa menoeloeng apa-

apa jang berarti dalem iapoenja

pengidoepan. la kapingin im-

piannja jang beroepa idoep senang

djadi berwoedjoet, dan sekarang

ada koetika baek sekali boeat bi­

kin impian terseboet terdjadi de­

ngen sasoenggoenja. Kaloe ia soe­

da toea dan pejot, sebagimana ’m-

bok Siti tadi ada bilang, masatah

ada lagi itoe koetika sebagi seka­ Waktoe blakangan ini kaoem prampoean Tionghoa di Djambi djoe-
rang. Ia djadi bergidig kaloe ba- ga. tida maoe katinggalan oleh soedara-soedaranja di laen tempat
j angin bagimana ia moesti gen- boeat bergerak madjoe. Dalem kalangan sport iaorang soeda ada
dong boengkoesan jang berat serta
liwatin kampoeng-kampoeng goe- poenja perkoempoelan maen tennis seperti bisa diliat di atas.

na tawarken barang-barang jang Modevakschool Prinsenlaan.
ia ibawa, jang harga 'dan kao^h,-

toengannja tida sebrapa, pada

pembeli. Tida, ia tida ingin ini hal
terdjiaidi ,paid)a dirinja. Ia haroes

tjega ini sebrapa bisa. Dengen

adanja. ini semoea ingetan djoega

ia soeda trima baek boedjoekannja

’mbok Siti, tapi agar djangan bi­

kin harga dirinja terlaioe merosot,

ia soeda minta tempo sampe laen

minggoe pada ’mbok terseboet.

„Kaoe berlakoe tjerdik djika

kaoe trima permintahannja itoe

toean, sebab koetika jang begini

bagoes tida nanti dateng boeat

kadoea kalinja paida kaoe,” kata

’mbok Siti sabelonnja berlaloe da­

ri roemahnja Aisah.

A

Doea minggoe telah berlaloe se-

diari apa jang difcoetoerken .di atas.

Sekarang Aisah boekan lagi

tinggal di iapoenja roemah atep

dan djadi pendjaga waroeng desa,

hanja tinggal dalem saboewah

roemah, jang maskipoen boekan­

nja gedong, tapi ada djaoe lebih Moerid-moerid jang soeda loeloes dari modevakschool Prinsenlaan en

baek dan ibersi dari doeloean. Ia Mevr. Lim, Batavia, pada baroe ini bersama marika poenja goeroe

sekarang ada mempoenjai boe- dan examen commissie.

報swea貉 13

ada 'diteraiigin oleh lam,poe listriek diannja semoea ada dalem ta­ Aisah, tapi kerna itoe niatan dari
ngannja Allah. Tida ada soeatoe sang toean soeda tida bisa dirobah
sedeng aer waterleiding ada sedia apa jang moestail kaloe itoe ada lagi dan djoega ketarik oleh djan-
boeat iapoenja kaperloean. dikahendakin oleh Jang Maha djian baek, maka Aisah poen tida
Koeasa. bisa bikin perlawanan apa-apa.
S-etoagi saorang idesa, ia rasaken Tapi satoe-satoenja jang ia harep
Baroe sadja anaknja Aisah. jang adalah sabegitoe lekas kasebatan-
senang sekali dengen iapoenja ke­ dibri nama Piet Rozenberg ber­ nja sang toean soeda djadi bagi­
adahan sekarang, hingga diam- oemoer ampat taon, atawa men­ mana biasa lagi, djanganlah ini
fiam ia bersoekoer pada Allah dadak toeannja Aisah dapet sakit toean sia-siaken padanja, apa
jang soeda oendjoeken padanja keras dan menoeroet nasehatnja lagi sekarang ia soeda beroleh
thabib, ini toean perloe sekali poetra.
satoe djalan bisa bertemoe dan mengaso di tempat dingin paling
toeroet bitjaranja 'mbok Siti. sedikitnja anem boelan boeat ia­ Begitoelah pada tempo jang di­
poenja kasehatan. Kerna toean­ tetapken toean Rozenberg Sr. te­
Iapoenja toean poen ternjata nja Aisah ada bangsa totok dan lah poelang ka Europa dengen
ada saorang jang baek sekali dan bekerdja ipada negri, maka menoe­ tinggalin pada Aisah, selaennja
roet atoeran — kerna ia soeda be­ barang-barang perhiasan jang
niaskipoen ini toean tida toeng- kerdja Iebih dari sapoeloe taon 一 berharga bebrapa riboe roepia,
koelin ia saban hari, tapi ia da- ia ada hak boeat dapet verlof ka­ sakean banjaknja oewang contant
loear negri. Kaloe sabegitoe lama berserta satoe roemah tinggal.
ka)poeasan idialem oeroesan fi­ ia belon goenaken ini koetika ada­
nanciën. lah kerna kerdjahannja ada ter­ ©adjek ditinggal pergi oleh
laloe repot, tapi berhoeboeng de­ toeannja, Aisah jang memang
Pendek ia tida merasa menjesel ngen iapoenja penjakit jang me­ berasal saorang desa dengen koe­
^oeda ambn poetoesan boeat dja- minta ini, maka maskipoen sanget rang pendidikan dan pergaoelan,
terpaksa, toean Rozenberg soeda boekannja goeniaJcen itoe oewang
1 .njainja toean Rozenberg, apa- ambil djoega iapoenja verlof boeat
fgi satelah satoe taon satengah poelang ka negri laloehoernja. peninggalan boeat beroesaha goe­
berselang sadjek djadi njai, Allah na pengidoepannja di hari nanti,
Pada Aisah ia toetoerken iapoe­ hanja toentoet pengidoepan de­
soeda koerniaken padanja satoe nja niatan boeat poelang ka Eu­ ngen royaal, sedeng anaknja jang
poetra. ropa dan djandjiken djoega pada soeda waiktoenja boeat dikasi
ini njai soeatoe pengidoepan jang doedoek dalem, ibangkoe sekola,
Dengen tertjiptamja ini anak, ia- baek selama ia berada di loear sama sekali soeda diloepa olehnja.
negri. Ini hal jang mendadak ten­
poen djadi terlebih disajang oleh toe sadja bikin masgoel pada Sebagimana soeda djadi ka-
®ang toean dan ini bisa diboekti- biasahannja orang-orang pram­
poean jang menjajang anak de-
en dengen dibelikennja bebra-
barang perhiasan oleh toean-

nja.

Tapi sebagimana memang bla-

. segala aPa dalem doenia
a bisa kekal, begitoe poen de-

M»-Qen Pengidoepannja manoesia.
noesia boleh bergoelet, berdaja
setaoe apa lagi, tapi kadja-

Record baroe dari katjepetan di darat.

氏beelciodrenkatjePetan di darat jang lama 3014736 mijl satoe djam ada dipegang oleh Sir Malcolm Camp-

G. e. TSln lapoen^a aut<> ”Blue Bird” jang terkenal. Tapi ini record soeda dipetjahken oleh Capt.

Salt piat Eyston den^en iapoenja auto ”Thunderbolt” pada tanggal 19 boelan jang laloe di Bonneville
Di atas s> ^tah» Amerika Sariket. Capt. Eyston poenja record baroe adalah 312.20 mijl satoe djam.

^hundebai aut° ”Thunderbolt” waktoe didorong oleh auto biasa boeat start waktoe ditjoba.
ada beda dari „Blue Bird” samentara jang diseboet blakangan pake satoe Napier

ti Rolls-Royce aero motor, jang diseboet dceloean ada pake Rolls-Royce motor.

14

ngen djalan kliroe, begitoelah soe­ poen barang perhiasan atawa poen dalem iapoenja pzngidoepan. Ma­
da terdjadi dengen Aisah jang se­ rocimah, soeda 'djadi lc.edss sama lah sekarang iapcenja keadahan
baliknja dari kirim anaknja ka sekali. ada iebih soesa dari pada 'doe'loe
rcsmah sekcla ib(o：ea;t dibri pela- sabelonnja ia toeroet pada sang
djaran goena ini ana'k poenja pe­ Sasoeda bsgini baroelah Aisah toean.
ngidoepan di hari nanti, soeda insjaf jang manoesia koedoe men­
toeroetin sadja kamaoeannja ini tjari sebaliknja dari pada doedoek Kaloe doeloe ia ada mempoenjai
anak jang olehnja sanget disajang. diam sadja, sebab oewang tida bisa waroeng desa jang pendapetannja
dateng send'ri. loemajan boeat ongkos psngidoe-
Sang waktoe telah berdjalan ipan, adaLah sekarang ia moesti
dengen tjepet sekali, hingga de­ Dari satoe roemah besar kapak­ banting-toelang loear biasa keras-
ngen tida terasa soeda berselang sa ia moesti pinda dalem roemah nj.a goena ia dan anaknja peenj a
anem boelan lamanja sedari Aisah gcebock dan lelakon lampoe mi­ pengldcepan, kerna Piet Rczen-
ditinggal oleh iapoenja toean. njak tanah kombali membawa rol berg itoe waktos poen baroe sadja
bcroemcer sapoeloe taon dan belon
Dengen hati berdebar dan pe- Capt. G. E. T. Eyston.
nos ,pengii；are；pan, ini njai soeda bisa mentjari pengidoepan sendiri.
toenggoe baliknja sang toean, tapi Jang pe.^ang record baroe dari ka­ Apalagi ini anak tida dapet p?la-
jang ditoenggoe ternjata tida ka­ tjepetan di darat, djaran sama sskali sslaennja soe­
liatan mata idoengnja, maoe poen rat Melajoe, hingga soesa sekali
iapoenja soerat. Maski begini masi boeat bisa mzntjari pengidoepan
sadja ini njai taro harepan bahoea dengen baek.
sang toean tentoe bakal baljk
kombali padanja. Kaloe sabegitoe Kerna saban hari Aisah moesti
lama sang toean belon p&ma me­ pergi mentjari pengidoepan dan
ngirim soerat boleh djadi lantaran baroe poelang' ' kaloe hari soeda
terlaloe repot dengen oeroesan mendjadi malem, maka ia sama
familie, berpikir Aisah, dan ,boleh sekali tida ada m'mpoenjain koe -
djadi djoega tsrr.iponja verlof soeda tika boeat tilik keadahannja .™an^
dipandjangken berhoeboeng 'de,- anak. Dengen adanja ini hal, Piet
ngsn kasehatannja jang masi sa­ Rozenberg poenja pergaoelan pofn
dja belon baek betoel. moelain tida karoean. Ia moelain
bertjampceran dsngen anak-anak
Begitoelah kombali berselang orang kampceng dan pelahan-pe-
lagi saboelan, tapi sang toean jang lahan kalakoeannja djadi roesak.
ditoenggoe masi sadja belon Eetcel satslah bsroemoer ampat-
moentjoel, sampe achirnja satoe
taon setela liwat. belas taon ia b:sa dapet pentja-

Satelah berselang lebih dari Java-kampioen.
satoe taon masi sadja iapoenja
toean belon oendjoek roeipanja, Kurt von Boll Sz 431C99 kapoenjahannja toean Souw Tjin Kie di
baroelah Aisah merasa koeatir dan Bandoeng ini taon kombali dapet lagi titel Java-kampioen dalam
moelai berpikir bahoea sang toean tentoonstelling jang diadaken oleh V. D. H. India di lapangan-
boleh djadi tida nanti bakal balik
kombali padanja, althans kaloe Jaarbeurs ddo. 26 December 1937.
orang jang diharep soeda berada Photo: Pembatja „Sin Fo” No. 1493.
lagi di tanah Djawa.

Tapi maski soeda merasa pasti
jang sang toean tida bakal balik
lagi padanja, toch Aisah sebalik­
nja dari pada tjoba tdsntoet pe­
ngidoepan dengen himat, ia soeda
tida bisa robah lagi pengidoepan
sebagimana 'doeloe semasa toean-
nja iir.nsi (berada- idi sini.

Goenoeng maskipoen bagimana
t'nggi djoega kaloe senantiasa di-
gap.i sadja dengen zonder idiC'ero&k,
tentoe lama-lama berobah djadi
tanah datar, apa lagi bagi Aisah
jang ditinggalin tida sebrapa oleh
iapoenja toean.

Begitoelah satelah 'anem taon

berselang segala peninggalan dari
iapoenja toean, baek oewang maoe

rian sebagi oppas toko, tapi ini djahan smokkel dan malah lebih peroentoengannja pada sang om­
boekan berarti satoe kabaekan besar dari doeloean. bak jang bawa itoe praoe ka mana
baginja. ia sceka. Fengidoepan manoesia
Nasibnja manoesia ada dalem penoe dengen doeri dan bagi siapa
Kerna bisa mentj art sendiri, ini tangannja Allah, tapi sebagi ma- j.ang koerang ati-ati, ada (banjak
anak pikir ia ipoen boieh tr&esa n:«sia, kita koedoe berdaja, sebalb
iboekin larangannja sang iboe. sekali koetika boeat djadi terpleset
Bsgi.toelah dengen pelahan tapi manoesia jang soengkan berdaja dan djato di atas itoe doeri-doeri
tentce, ini ，an，ak djadi terdjebl'os ada sebagi djoega praoe zonder jang tadjem.
semingkin dalem. Adoe aj.am, ber- djoeroemoedi jang serahken sadja
djoedi dan laen-laen permaenan
berbahaja djadi iapoenja kasoeka- Djoeal ijs boeat Tiongkok.
han, sedeng bebrapa kali boeat
ini ia soeda dihadepken depan Dengen dipimpin oleh voorzitter Comité P. K. K. T. di Palopo rom­
landgerecht, tapi dilepas lagi lan- bongan di atas telah djoeal ijs-cream, pendapetannja ƒ 45.60.
tai’an raasi belon idewasa. Inilah
The Bright Star Band.
ada permoelahan tida baek dalem
iapoenja hikajai pengidoepan. Ini perkoempoelan muziek saban boelan ada kasi denger lagoe-la-
goe Tionghoa modern. Ini Band ada terpimpin oleh toean Tan Soen
Pakerdjahan sebagi oppas roe-
Panja tida begitoe menjenangken Han (berdiri dengen pegang harmonica).
Padanja, kerna boekan sadja Photo: Poei Ping Kwie Soerabaja.
Pendapetannja tida sebrapa tapi
ia sama-sekali tida merdika boeat
bergerak dengen laloeasa. Begi­
toelah ia soeda minta brenti ker-
d5a dan kombali sekarang ia me-
nganggoer.

Menganggoer memang ada satoe
kasenangan 'bagi orang-orang jang
males， tapi oewang tida dateng
mendiri kaloe tida ditjari, sedeng
Peroet moesti ditangsel dan kaper-
loean id,oep moesti dibeli de-

ngen oewang.

Kerna terlaloe menganggoer
如aka berbagi-ibagi pikiran Idjahat
Moelai oendjoek roepanja dalem

anak poenja otak. Begitoelah
la moelai tjeboerken dirinja dalem
doenia smokkel.

Sfnokkel memang ada satoe pa-
，erdjahan enak, sebab kaloe ber-

toeng, dalem sedikit sa’at sa-
orang bisa beroleh hasil jang
Jaoe lebih besar dari pada gadji

°ea-tiga boelan, tapi ini paker-
Jahan berbahaja tida selamanja
eroleh succes.
begitoelah satoe-doea kali ia bi-
f Öapet hasil jang loemajan, tapi
,°eat katiga kalinja hamba wet
taPet endoesan dan sebagi resul-

ia moesti mengaidep dep.an
ed^a idjo jang persen padanja
^ni-bioeian ,pendjia(ra.

.了'3soedanja mend'&kem dalem ho-
gouvernement boeat sakean la-

d a boekannja ia mendjadi kapok
j ai1 berdaja boeat tjari penghasi-

öengen djalan halal, hanja
lOïHbali ia landjoetken itoe ker-

16 報sïtsea备

PINTER. djaoe, sedeng toean roemah poenja loe begini satoe schandaal tentoe
keadahan poen tida terlaloe me­ tida bisa ditjega lagi. Sebagi sa­
Toenda pakerdjahan boeat maen njenangken kerna bebrapa batjo- orang jang beroleh kadoedoekan
kan golok dari Doelgani. baek dalem kalangan ideparfcement
perlip-perlipan. • dari panuerentah, ini hal boekan­
Toean roemali idan Doelgani ma­ nja ada satoe kadjadian enak ba­
Begitoelah Piet Rozenberg — sing-masing dikirim toa roemah gi iapoenja diri.
jang sekarang -soeda robah nama­ sakit oleh politie boeat menoeiig-
nja djadi Doelgani 一 kombali di- goe papreksahan. Dalem, voor­ Ia seselken iapoenja perboeatan
liadejpin dej)an medja idjo iboeat onderzoek dan penjelidikan terle­ jang begitoe terkoetoek jang tjoe­
bih idjaoe, achirnja politie daipet ma lantaran toeroetin napsoe sa­
perkana smokkel idj oega dan ini taoe bahoea roeiirnah jang disatro- dja soeda djadi sebab dari ini se-
kadi pengadilan soeroe ia men/de- nin adalah, roemalmja toean Ro­ moiea ka.djiadian.Ia bisa moengkir
zenberg Sr. bahoea Doelgani boekan ada ia­
kem satoe taon lamanja dalem poenja anak, tapi publiek toch ti­
Ini ajah jang bertjilaka achir­ da bodo, kerna roepanja jang mi-
doos item. nja dapet taoe bahoea itoe pen- rip nanti koeatken semoea boekti-
Sakaloearnja dari pendj ara tjoeri saibenernja ada iapoenja tooekti.
anak sendiri jang didapet dari
Doelgani dj汲di semingkin brani, Aisah jang olehnja soeda ditelan- Dalem papreksahan pengadilan
tarken pengidoepannja. Dengen dimana Doelgani dihoekoem doea
sebab ia pikir dalem pendj ara toch hati berdebar ia menoenggoe ka­ taon pendjara lantaran mentjoeri
ia dapet makan perdio serta dapet soedahannja poetoesan dari pe­ dan menj erang, ada. membawa
rawatan baek, tapi lelakon smok­ ngadilan. idan mengh'areip sadja kasoedahan baek feagi toean Ro-
kelaar sekarang ia ganti dengen publiek tida nanti dapet baoein zenjberg Sr., sebab sama-sekali ti­
kaloe itoe pentjoeri sabenernja ada da dibikin pertanjahan tentang
mentjoeri. iapoenja anak sendiri, sebab ka- iapoenja perboeatan doeloe-doe-
Sebagi djoega dengen smokkel, loe. Tapi kaloe sadja Rozenberg
Betoel-betoel bergoelet Sr. maoe perhatiken sedikit tjara­
dalem mentjoeri poen Doelgani ti­ boeat djiwanja. nja pengadilan poenja pertanja­
da terlaloe beroentoeng. Bebrapa han dan bisikannja publiek di
kali ia soeda masoek kaloear dari James Sullivan oemoer 17 kaliatan dalem itoe roewangan, sedikitnja
pendjara dan ini olehnja diang­ sanget katakoetan di pengadilan ia nanti merasa bahoea perboea.-
gep ada loemrah sadja sebagi Kings County, New York City, tannja di waktoe doeloe soeda
djoega orang dagang kaloe tida waktoe perkaranja dipreksa lagi, boekannja resia lagi bagi orang
oentoeng tentoe roegi. boeat itoe perkara merampok dan banjak.
memboenoe doeloean ia soeda di-
Paling blakang Doelgani telah Siapatah jang bersalah paling
mentjoeri dalem roemahnja sa­ djatoken hoekoeman mati. besar dalem ini hal?
orang koelit /p-oeti idi Menteng, ta­
pi soenggoe sial baginja, sebab sa­ , Gotje.
belonnja beroleh apa-apa jang di-
katven^akin, ia telah dapet di- DI VENETIE.
pergoikin. oleh jang ipoenja roe­
„Brapa kali akoe soeda bilang,
mah. akoe tida soeka liat kaoe maen di
djalanan besar. Lekas poelang!”
Pergoeletan laloe terdjadi. Doel­
gani boeat iapoenja kamerdikahan,
sedeng toean roemah boeat si
pentjoeri poenja brutaliteit. Achir-
achirnja Doelgani moesti menjerah
djoega, sebab satoe tembakan me­

ngenaken iapoenja kaki jang mem­
bikin ia tida bisa kaboer terlebih

叙swBa斜

Orang Japan bawa ideenja sendiri.

gARANGKALI masi banjak pem- sendiri. Toean Lawrence Isaacs djadi dapet kans bagoes boeat sak­
lebih djaoe ada kasi boekti-boekti siken banjak hal jang tida dika­
batja jang belon taoe bahoea tentang itoe hal dalem iapoenja tahoei oleh publiek.
Japan soeda tida maoe hadlir da- penoetoeran seperti brikoet:
lem internationale conferentie di Di taon 1910 Mitsui Bussan Kai­
Brussel maski idioemdiang berkaili- Di bawah ini ada penjaksian- sha di Tokyo kirim ka tjabangnja
kali lantaran, sepandjang pame­ psnjaksian jang berdasar atas ka- di Hamburg, Duitschland, bebrapa
djadian-kadjadian jang bener jang toekang beli boeat bikin contract
rentah Tokyo poenja katerangan, akoe telah menjaksiken pada soepaja itoe organisatie mendjadi
Japan tida merasa perloe hadlir waktoe akoe bekerdja sama Mitsui vertegenwoordige di Timoer Djaoe.
sebab iapoenja perboeatan terha- Bussan Kaisha poenja kantoor di Marika soeda iket kongsi-kongsi
deP Tiongkok sekarang katanja ti- Hamburg. Akoe soeda bekerdja Duitsch begitoe roepa hingga tida
da berlawanan sama Tractaat sama itoe organisatie dengen per- ada lobang boeat bilang salah me­
Sembilan Negri, kerna Japan tjoe- ngarti dan oendjoek terang orang-
antarahannja Persarifcetan Klerk- orang Japan poenja litjin.
ma bela diri sadja. Begitoelah klerk Duitsch, pada per&ariketan
fang Japan ada poenja idee sen- mana itoe organisatie Japan telah Nama Mitsui Bussan Kaisha
minta satoe penggawe orang Ing­ moesti ditjitak di omslag dari ca­
jang sama sekali toerlaenaji gris atawa laen bangsa jang pa- talogues dan tida boleh ada nama
dari laen-laen orang poenja pen- laen kongsi dalem bagian jang
dapetan hingga tida bisa dime- ham betoel bahasa Inggris, dan mana poen dari itoe catalogues.
kabetoelan akoe ada djadi anggota Semoea catalogues, tida perdoeli
JJgarti atawa tida bisa diartiken tóiari itoe persariketan, akoe laloe dikaloearken oleh kongsi jang ma-
dengen manoesia poenja tjingli. dikasiken itoe idjahatan, dan akoe

Tapi boekan dalem ini hal sadja

orang Japan maoe bawa ideenja

Tindakan keras di Palestina.

ada dialek de*!gen tida brentinja pembrontakan dari orang Arab di Palestina, pamerentah Inggris
^^-soldad611 tind.akan keras boeat §^dah orang-orang Arab jang ditjoerigain. Di atas ada solda-

oe Inggris dari Black Watch Regiment lagi lakoeken penggledahan di tempat terboeka.

18

na dan tida perdoeli peroesahan- mengarti bagimana dibikinnja, tj c-eriga bahoea ada apa-apa j ang
nja apa, asal jang diwakilin oleh atawa mengarti bagimana tiroe tida bener dalem ini oeroesan dan
Mitsui, semoea voormaatnja moes - itoe, pesenanpesenan iaken brenti laloe kirim marika poenja staf
ti sama, jalah kira-kira 12 kali 8 sendirinja kaipan peninoe.an soeda bioeait tjari taoe. Ini penjelidikan
inch, dan semoea omslagnja moes­ achirnja bisa boektiken bahoea di
ti sama warnanja, jaitoe, warna berhasil. sala-satoe tempat dalem perd.iala-
idjo dengen letter besar M. K. B. Katjerdikan dalem antero ini nan di at-as kapal itoe kertas-ker­
dari mas dan bebrapa regel dari
nama -nama barang dalem itoe transactie ada dioendjoek dalem tas rol dipotong dengen piso ka­
catalogues. orang Japan poenja desek fabri- dang-kadang sampe bebrapa inch
kant-fabrikant Duitsch boeat ka­ dalemnja. Kamoedian claim di-
Itoe catalogues soe.da meminta loearken catalogues dengen gratis, madjoeken boeat itoe kertas j ang­
ongkos jang besar pada fabrikant- hingga orang Japan tida kaloea­ katanj a ilang, karoegian diganti
fabrikant Duitsch, boeat mana ti­ rin ongkos satoe apa. Ini catalo­ dan itoe kertas jang ilang poen
da 'ada oepa laen idari perdaga­ gues ada moeat semoea katerangan
ngan jang d'atoer seperti brikoet. dipake.
Sasoeatoe firtma telah di-iket de­ jang pembeli perloe dapet taoe
ngen contract tooeat sakean taon dan tjoema tinggal M. K. B. taro Di laen kali shipment sepatoe-
jang aken dateng tida boleh ber­ harga-harganja sadja. sepatoe dikirim ka Japan dan akoe
dagang sendiri di Japan, Tiongkok persoonlijk saksiken ditoetoepnja
atawa Formosa. Crang-orang Ja­ Orang-orang Japan soeda beli itoe peti-peti. Sesampenja di Ja­
pan laloe bekerdja dan beli dari segala barang dari itoe fabriek- pan ternjata tida ada ,barang satce
sasoeatoe firma segala machine fabriek Duitsch tapi tida dibikin sepatoe dalem itoe peti, dan staf
atawa laen barang jang diseboet perdj andjian moesti beli brapa ba­ jang kamoedian dapet pengadoean
atawa jang diloekisken dsngen njak, berbareng dengen itoe fa- tida bisa mengarti tjara bagimana
gambar -gambar dalem catalogues briek-fabrie；k di-ike<t dengen con­ itoe barang bisa linjap sedeng pe-
Wan kirim itce barang-barang ka tinja, wakbos sampe, keadahannja
Japan. tract tida boleh mendjoeal ba-
rangnja di Mitsui poenja pasar- t'nggal baek.
Sesampenja di Japan itoe ma- pasar boeat banjak taon.
chines-machinee laloe dibongkar Itoe claim laloe diganti dengen
dan idiibikin berarakan ak，en ka­ Ada lagi satoe kadjadian. KiU kiriman baroe, dan psndjagahan
moedian dipasang lagi, tapi soeda kirim bilang poeloe riboe ton ker­
tentoe sasoedanja orang Japan tas rcl dengen perdj andjian diwa- jang terliti laloe dilakoeken pada
tesin 2 percent boeat karoeSakan anak-anak kapal dalem perdjala­
dalem perdjalanan ka Japan, tapi nan. Dalem perdjalanan itoe

kita selaloe dapet claim boeat ka­ anak -anak kapal dapet dikatahoei
roesakan sampe sapGeloe percent. soeöa goenaken banjak temipo
Koxigsi-kongsi assurantie moelai

Amerika poenja kapal besar jang lagi dibikin.

Ini ada loekisan artist dari Amerika Sariket poenja kapal jang lagi dibikin, soedaranja kapal-kapal
”Manhattan” dan ”Washington”，besarnja 34,000 ton dan ongkos bikinnja ? 15,750,000. Ini kapal pan-

djangnja ada 723 kaki.

bc’e.at tjaboetin sasoeatoe pakoe sangsiken lagi bahoea orang Ja­ dateng lagi. Parlement Japan
öari itoe ipeti-peti, idan kaloearin pan menjelomotin, dan tida ber­ soeda perkenanken ongkos boeat
sepiatoe - sepatoenj a. Kamoedian lakoe sebagimana marika soeda lakoeken penjelidikan tiga taon
itoe’ pakoe-pakce digoenaken lagi kasi kapastian pada kita orang.” tentang penangkepan ikan di
di temp'at-tempatnj.a jang betoel, laoet-laoet jang dalem. Sepan-
dan plaat besinja poen dipasang Moentjoelnja pasoekan kapal- ■dj ang katerangan dari Tokyo, ope­
lagi ldi itoe peti-peti. Tatkala itoe kapal ikan Japan boekan hal jang
kapal sampe di Japan, itoe sepa- mengagetin lagi. raties dalem ini melaenken saW.
tos’-seipat^e laloe di.djatoken dari bagian dari itoe programma pe­
lobang-lobang djendela kapal ka Di taon jang laloe, „Ha'kuyo Ma- njelidikan tiga taon. Tapi orang-
ru”, pameremtah Japan poenja ka­ orang Alaska menanja: „Apatah
sampan-sampan jang soeda sedia pal bersama sadjcerrublah scientist, bceat .bikin penjelidikan sampe
menoenggoe. telah liwatken bebrapa tempo di perloe bawa 101 kapal?”
Bristol Bay. Itoe kapal soeda p.ik
Sepandjang katerangannja Mr. 6CO psti salem, katanja boeat pe­ Kamoedian moentjoel toean Ta-
Marc A. Rose diaJem Riders Digest, njelidikan. Ini taon itoe kapal kasaki, manager dari fabriek ba­
di moesim jpianas ini taon, satoe pa­ rang blik jang besar di Japan. Mr.
Masi ada ramboet pandjang. Takasaki madjoeken satoe voorstel
soekan dari 101 kapal Japan me- boeat Amerika bersero sadja sama
nangkep itoa+n di sepamdjang Bristol Japan oesahaken penangkepan
Bay di Alaska kira-kira 200 m'ijl ikan di sepandjang pinggir laoet
di Alaska, tegesnja doea fihak sa­
Pandjangnja. Itoe tempat ada ma-sama kaloearken kapitaal, ta­
tempat jang paling baek di doenia pi kasiken Japan jang kaloear ka-
boeat menangkep ikan salem. Tapi pal-.fcaipal dan tenaga, boeroe.
Roe O1'ang-orang Japan bilang ma- Toean Takasaki tida bilang ia ada
wakilin pamerentah Japan, tapi
J'lka tjoema menangksp kapiting, orang sampe itaoe bagimana ada
perhesboengannja antara peroe­
toekang-toekang tangkep sahan besar dan pamerentah di
比,an di Alaska sanget tjoeriga. Japan. Kombali orang Japan poe­
nja maos bawa tjaranja sendiri,
Tapi maski dari Tokyo beroe-
S.
ang-oelang disangkal dengen of-
icieel, toch itioe sangkahan dari
01 ang Alaska ada bener. Satoe ka-
Pal kapala atawa moederschip Ja-
gan，Taiyo Maru, telah kaliatan

ari oedara soeda menangkep ki-
J,a~ ira 20，GOO ikan salem jang

Jgeiar di atas decknja. Di laen
a 1 itoe kapal kaliatan soeda se-
,aro moeatan ifoan salem,
e^gen. meliat dalemnj a itoe ka-

. poenja wates aer dan pet.i-
d 11 lkan ®al©m jang masi di atas

"• Bebrapa pesawat jang di-
mpangin orang-orang dari Bu-
=penangkepan ikan dan State
dabTm，ent, soeda meLaiang ren-
itQ ^lra"kira !00 kaki di atasnja
bi』apa1, hin§ê'a boekan sadja

tangken'^11 djaia'djala Peranti
/ lkan salem tapi djoega

Spn ari itoe peti-pefci. Boeat ini
an lebih djaoe ada penjaksi-

Photos.

lei^oagl kaPal Peranti pak ikan ka-

gitoe ”soeda Pentang djalanja ,be-

nia …?and^ang jang orang poe- Prampoean Barat djarang jang
dja mata lbisa ikoetin，” ka.ta pen- mempoenjai ramboet pandjang
maski poen tida bobbed, dan di
ran,t/ia ^epi laoet- Djala-djala pe- ini djeman bobbed Mrs. Anna Kel- „Akoe ingin beladjar boksen!
ter dari Warsaw, Polen, pasti dja­ Cerat mana kaoe rasa aken be­
boe] angk：eip kepiting tida tim- kerdja paling banjak?”
mi^SerrdaFriïk W. Bel1’ Co皿_ di sanget loear biasa.
„Cerat ketawa, professor!n
Pan ikn1 Bureau penangke-

aUj bilang ”tida bisa di-

20 報Ba旃

Strategie jang baroe dari nationalisten India.

Oleh:
S. Satyamurti.
(Terkoetib dari „Asia,f Nov. 1937).

(Penoetoep).

Biarpoen ini(perwatesan-perwa- lem satoe Assembly provincie, di- terhoeboeng sa«ma ini adalah
tesan disingkirken, Minister-minis­ mana orang-orang Congress telah itoe ikahormatan baroe jang di­
ter Congress aken tida ada membe- trima baek djabatan, psmilihan- oendjoek pada. bendera Natio­
nerken diri sendiri, katjoeali, dan nja Speaker dari Madjelis Perwa­ naal dari India — tiga warna,
saratpe, marika ibisa, memperbaeken kilan Rahajat, jang tentoe sadja saffraan, poeti dan idjo — dan
kadj.ajahan materieel dan moreel ada djadi satoe anggota Congress moentjoelnja anggota - anggota
dari anak negri jang d:.pertjajaken —dan di dalsm bebrapa hal pe- Congress, orang lelaki dan orang
pada marika poenja psngoeroesan. mil'hannja President Council ata­ prampoean, dengen pake kaen
Peribaekan idari kadjajahan moreel wa Upper Chamber — ada di'ikoet-
dari anak negri ada bergantoeng ken oleh treakan-treakan nj aring khaddar poeti jang tida bernoda,
pada daja-achir dari menidaipatin- samentara orang lelaki dengen
di dalem legislature dari „Mahat­ pake petji Gandhi, di dalem se­
poela self-respect anak negri oleh ma Gandhi-Ki-Jai”, dan dinja- moea legislature. Artinja ini tjoe­
anak negri sendiri. Di dalem ini njikennja „Vande Mataram", nja­ ma aken bisa di’insjaf kaloe orang
hal Congress aken menoeloeug njian nationaal dari India, oleh
marika teroes sebagimana jang satoe. lid legislature di atas psr» inget, bahoea pada kira-kira 5
Congress soeda moslain lakosken mintahannja Speaker atawa Pre­ taon berselang dipakenja satoe
:petji Gandhi di straat oemoem，ada
•sekarang. sident jang telah dipilih dari Con­
gress, dengen semoea anggota dari djadi satoe oendangan bagi orang
Soeatoe hal-hal, jang bisa kalia­ 'legislature, torikoe(t djoega orang- politie aken singkirken itoe petji
tan ada djadi bal-hal ketjil bagi orang koelit poeti dan boekan dari kapala orang atawa hinaken
jang laen-laen, ada teramat pen­ orang Congress, berdiri. Dengen orang dan poekoel orang djoega.
ting bagi kita. Ospamanja, di da­
Saja sendiri di dalem taon 1932

Djago-djago biljart.

Dari kiri ka kanan adalah Andrew Ponzi, Benny Allen, Joseph Diehl dan Ralph Greenleaf jang- se­
karang pegang kampioenschap boeat doenia. Gambar di atas diambil di New York wakto-e diboeka

ronde pertama boeat kampioenschap ini taon.

報Ea祐 21

TOLOL. negri. Pamerentahan-pamerenta- ada bajar begitoe banjak seperti
han jang doeloean di ini negri jang marika haroes atawa jang
e atl didjatoken hoekoeman pen- ada goenaken marika poenja ka­ marika ada bajar di dalem negri-
]ara 18 boelan kerna tjoba kerek koeasahan akien memadjoeken negri laen. Di dalem ini hal Ma­
naek bendera nationaal. Mengen- marika poenja kapentingan sen­ hatma Gandhi dan Sir Otto Nie-
^ahken bendera nationaal ada dja- diri atawa kapentingan partij meyer, satoe expert financieel
1 satoe perlanggaran di matanja atawa communal. Minister-minis­ Inggris, ada dapetken katjotjokan
Üierentah di itoe waktoe. Dinja- ter Congress soeda ambil tinda­ satoe sama laen. Di Madras, Minis­
Jitkennja „Vande Mataram>, ka- kan-tindakan •aken membikin ter-minister Congress soeda bi­
a^g-kadang diperkenanken; tapi jang pemilihan oentoek badan-ba­ kin berachir ini perobahan, dan di
aniba-hamba negri ada takoet dan local self-government dida- .ealc,m United Provinces, perkara
^endenger itoe dan sering tinggal- sarken di atas oemoer dewasa ata • r ken oesir orang dan laen-laen
en Vergadering, dimana itoe nja- wa sedikitnja <ii .atas kam'ampoe- sebaginja kerna tida bajar padjek
nJ an ada dinjanjiken. Sekarang an membatja dan menoelis, dan tanah ditoenda sampe seantero hal
^soeatoe orang ada dapetken di soepaja orang-orang lelaki dan padjek tanah soeda dipreksa poela.
a ern legislatures dan di dalem prampoean jang tjinta-negri di-
t egri> dimana ada Congress Minis- perkenanken pangkoe djabatan, Onderwijs rendah doeloean ada
er： 'bendera nationaal aida diper- dan soepaja corruptie disingkirken disiasiaken. Plan onderwijs moes­
enanken dikibarken, di semoea sa-ma sekali dari pemilihan oen­ ti dan aken dirobah dengen tan-
toek ini badan-badan. des. Malahan djoemblah ketjil
ong jang ada dj.adi 'kapoenja- jang disediaken boeat onderwijs
badan-badan idan g-emeen- Berhoeboeng dengen soeal-soeal tida ada digoenaken setjara tj sr-
jang terlebih besar, onderwijs ren­ dik. Ada terlaloe banjak badan,
'^’eirneenite looaal. dah jang diwadjibken, perhoeboe­ jang dipertj aj aken ini pakerdja­
Tapi Minister-minister Con- ngan doesoen-doesoen, pertoelos- han, jang telah tida bekerdja, ha­
ia.eSS rnoes^i lakoeken apa-apa ngan thabib, pengadahan aer mi­ nja tjoema menoeloeng diri sen­
乜 ng terlebih penting. Marika soe- noem dan aer irrigatie pada doe- diri. Di Maidras Ministerie Con­
Moelain ib&kerdja. Di dalem ini scen-doescen idengen tjoekoeip dan gress soeda 'ambil positoesan aken
jae?ri, sebagimana di negri-negri di dalem segala waktoe, psr~ meiribikin ibahasa Hindu, lingua
,dj local self-government ada baekan pertanian, pendirian in- franca jang :aken dateng dari In­
<Ur. Satoe bagian jang penting dustrie十ndustrie* doesoen, dill - dia, djadi satoe vak jang diwadjib-
njapkennja atawa sedikitnja di- ken di dalem tiga kias jang per­
1 Pesawat administratief. Ker- koerangkennja oetang pertanian tama dari satoe sekola tinggi.
eov Öerbagi'bagi sebab local self-
tiatT1?nient ada Poen]a tjatjat- dengen tida ada lobang boeat ps- Di w：aktc>e ini lantikel dimoeat,
gre at- Minister-minister Cön- ngadahan itoe poela, perobahan hal-hal tentoe sadja soeda dapet­
sin a<^a berkawadjiban aken padjek tanah dan semoea padjek ken kamadjoean terlebih djaoe.
provincie, Minister-minister Con -
rken itoe kadjelekan-kadj e- gress，’ ada berhadeipan demgen POWAN.
n dari local self-government soeal-soeal jang soeker. Mahatma
dlak bikin ini djadi berdiri dje- Gandhi soeda. 'briken pada Minis­
ter-minister Congress iapoenja pi­
，d-enê'en berfaedah tegi anak kiran terutang ini soeal-soeal. Se­
karang Minister-minister Congress
sedeng berdami aken atoer satoe
programma lima taon atawa sa­
poeloe taon.

Tapi Minister-minister Congress
soeda moelai lakoeken apa-apa ka
dalem ini dj oeroesan. Tiap-tiap 30
taon, padjek tanah di dalem apa
jang dinamaken „bilangan-bila­
ngan ryotwan>, di dalem provin-

cie-provincie ditetapken dari ba­
roe dengen hasilnja jalah per­

tambahan padjek tanah. Ada tida
beroentoeng jang seantero psr-
atoeran padjek di ,dalem ini negri

ada diatoer begitoe roepa, hingga „Itoe dia jang kemaren tangkep
orang-orang miskin ada bajar le­ kaoe poenja bapa, anak-anak.
bih banjak dari pada jang marika Hajo serang!”
bisa bajar dan jang hartawan tida

22

Kembang Djepoen lajoe.

Oleh:
Oei Liong Thay, Semarang.

^ALEIM iapoenja boekoe-propa­ lem mana terdapet soerat-soerat sanak-familie. Marika meroepaken
ganda „Japan zooals het is” memberatken, berhoeboeng de­ sagoendoekan „api” jang di sates
ngen mana minister oeroesan
(„Japan jang sabenernja’’)Koma- dalem nsgri, admiraal S u e t s u- temp) baika.l bisa bakar gsdongnja
kichi Nohara maoe bikin pemba- g u, öapat hak aken kos,braken ■firma Kate & Co” jang terbikin
tjanja pertjaja, bahoea negri Nip­ semosa partij, gerakan dan
pon ada aman dan rahajatnja se­ laen-laen rombongan perkoem- dari kajoe.
laloe r a g e m. 'Poelan jang toendj ang actie
membahajaken negri poenja ka- Edgar Lajtha sangsi j ang sanc­
Seperti laen-laen propagandist pentingan. ties bakal bisa bikin Japan tjilaka.
Djepang, djoega Nohara telah Kalos orang tjoema djalanken
boeka „moeroet terraroe rebar se­ Itoe poetoesan officieel dioe- sancties sadja terhadep Japan，se­
kari0. mo^mken boenjinja ini hari.
Organisaties dan partij jang di- perti sadja orang ingin stop na-
Nihonjin poenja kaoem tangsi koebraken ada Proletarische pasnja Nihonjin dengen tjoema
masi belon klaar bikin Tiongkok Fartij, partij kaoem boeroe, scempel lobang-idoengnj a dengen
„tekoek loetoet”，atawa pada tang­ partij tani dan raad pakerdja­ sedikit lap kotor, hingga ia masi
gal 22 Decemiber j?l.. Reuter kawat- han Japan oemoem’’. bisa dengen lega tarik napas dari
ken: iapoenja moeloet.
Itoe sedikit ”rempa-rempa” da­
9 lem negrinja Mikado telah terbit Nihonjin baroe bisa kabakaran
pada tanggal 15 December j.l., dan djengget, kaloe ia dikoenthauw
„...... Minister oeroesan dalem baroe bisa botjor satoe minggoe
negri telah kasi titah pada pe­ kamoedian. betoel-betoel.
mimpin-pemimpin politiek boeat Apa di Japan bakal bisa terbit
koebraken Proletarische Partij, Jang soeda ditangkep ada 370
partij kaoem boeroe, dan se­ orang.......... jang belon katang- revolutie? Bisakah rahajat Japan
moea va；k-vereeni.gmgen kaoem k&p paling sedikit ada, 10CO x 370 b r o n t a k?
tani Japan, sasoedanja dilakoe­ -370.000.
ken penggrebekan politiek de­ Boeat djawab itoe pertanjahan
ngen .bertoaremg di saloeroe Ja­ Itoe sagoendoekan orang-orang- orang koedoe menoleh ka.............
pan pada tanggal 15 December Japan jang lagi diringkoes mem­ Duitschland.
j.l. Fada itoe waktoe di Tokio poenjai banjak penganoet dan
telah ditangkep 108 kaoem ra­ Seperti Matsui dari 1937, djoega
dicaal kiri, dan di 17 kota laen­ NONSENS. Von Kluck dari 1914 kira bakal
nja ditangkep 262 orang. bisa bikin „tamat" paperangan
Frof.: „Kaoe poenja moeka ini pada harian Kerstmis. Atawa
Antara orang-orang jang di­ boeat „oeroes" hikajat Tiongkok
tangkep ada 2 wakil dari Partij hari kaliatannja banjak lebih se- dan Frankrijk orang hanja perloe
Socialist, bebrapa goeroe tinggi, tempo y2 taon.
publicisten dan pacifisten: Hi- ger”. ,
toshi Yamakawa, Itsuro Sakisa- Seperti oemoemnja rahajat Dje­
ka jang terkenal di Japan”. pang' sekarang berdiri di blakang­
nja keizer Hirohito, sabegitoe djoe­
Itoe kadjadian ada sebagi ala­ ga doeloe rahajat Duitsch berdiri
mat djelek bagi Dai Nippon, jang tegoe di blakangnja keizer Wil­
lagi ngimpi maoe „taloekin doe- helm.
nia”.
Keizerrijk Japan mentereng, tapi
Kabaran terseboet soeda dite­ keizerrijk Duitsch doeloe lebih
tapken oleh persbureau Djepang mentereng lagi.
merk Domei:
Di (bawah pimpinannja keizer
. ...... Pada tanggal 15 Decem­ Wilhelm dan .banjak achli militair
ber j.l. telah ditangkep oleh po­ klas „it ho", rahajait Duitsch ber­
litie 370 orang radicaal kiri, satoe hati, gaga, galaik dan..........
antara siaip-a voorzitter 'dari idoep senang dalem negrinja jang
hoofdbestuur Proletarische Par­ machmoer dan koeat.
tij Ka t o, doea anggota Lager­
huis: Kuroda dan Suzuki. Kamoedian d!i taon 1914 Duitsch­
Begitoe poen semoea orang ter­ land dengen dipimpin oleh kaoem
nama laennja dari itoe partij. iangsi djalanken marika poenja
„plan” boeat paksa Europa „tekoek
Kamoedian di saloeroe Jaipan loetoeV’. Marika maoe djalanken
dilakoeken penggledahan, da- rol sebagl Napoleon, jang telah
djato tengkoeroep sampe kaga bisa
bangoen ikomtoali.

Soldadoe Duitsch „toeroen ta-
ngan”，rahajat Duitsch bersoerak:

報 STTsee•詻 23

’,—Lieb Vaterlaiid, magst ruhig jang lapar moelain „naek dara", djadi „panas”， sedeng soldadoe
sein! ” sebab teroes-meneroes disoeroe Fransch - Inggris - Amerikaansch
idoep sengsara selama ada pape­ madjoe teroes boeat kasi poekoe-
Bedrijf pertama abis, tapi. lelakon rangan. lan knock-out..........
”perang” masi lama tamatnja......
öan segala itoengun dari kaoem Negri machmoer rahajat Duitsch Apa akal?!
militair Duitsch telah meleset, se- tjinta negri dan keizer, negri paja 9 November! Ketel nationaal
'bab Engeland jang tadinja dikirain rahajat Duitsch maoe bik'n apa?! Duitsch petja! Di Kiel ma-
fcakal berdiri di loear garisan, taoe- trc3s-matroos Duitsch adaken
tace masoek lapangan dan toerost Minggce pertama dari Novem­ pembrontakan, sedeng rahajat
„ambil bagian”. ber 1818 riboean soldadoe Ameri­ Duitsch di Berlijn bikin api...A.....
kaan samps di Maas, dan tanggal r e v io 1 u t i e !
Barisan Duitsch ssmingkin ga~ 7 marika soeda masoek di S?dan.
lak，di darat, tapi imarins Duitsch Di itoe hari djoega keizer Wil­
di ac^irnja ta3n 1916 djadi „mata Eang'ja Duitsch jang tadinja sa­ helm j.ang sanget tertjinta, /terpak­
nget galak, jang tadinja kira bisa
dan maen hantem kalang- lekas kantongin kamenangan, la­ sa moesti ”tjao” alias boeroe-boe-
kaboet segala apa jang melintang ma-lama djadi lemas dan poetoes rce ang^kat kaki ka Nederland. Dan
dl tengah djalan. harepan, kerna keadahannja sa­ keizerrijk Duitsch jang begitoe te-
nget soeker dan peroetnja k o- goe soeda moesti dikosboer boeat
.Taon 1917 telah mosntjocl, dan s c n g. selama-lamanja...!...
^o.ch Duitschland ibelon djoega bisa
ikin selese paperangan, setoalik- 9 November! Barisan Duitsch Siapa kira?!
nja tenaganja djadi koerangan. djadi katjau bstoel-ibstoel. Rahajat Duitschland soeda bisa diboksen

Rahiaja:t djelaita moelai tjape Djato dalem rimboe.
Menjanj i „Es bra>ust ein Ruf wie
Donnerhail...... ”

Soldados dan matrcos Duitsch
tantang antero doenia, dan
^alem boelan April 1917 Amerika
1riket soeda tri,ma itoe tanta-
ngan dengen segala senang hati

h■•:....... samentara psndoedoek
koX Berlijn P⑽tnja djadi

farisan Duitsch lama-lama da-

Pet Poekoelan tambah heibat, tapi

ganka masi bisa berlaga „galak”.

1 sana sini marika didesek oleh
j^oesoenja, samentara rahajat dje-

ata dari Duitschland soeda lapar
二z°nder sang keizer bisa toe -

Rahajat Duitsch dengen peroet-

jang kosong harepken m a-
a n a n, marika harepken pape-
napngan l2kas brenti.......... tapi pa-

* langan masi berdjalan teroes.
lai Gntara Duitsch napasnja mos -

hpendek di taon 1918. Keada-
Pain]a Duitschland semingkin
tarn' dan rahajat moelain tida

kapertjajahan pada pemim-

tahj?a, dan marika poenja katjin -
toef11 Pada keizer moelain loen-

^aart 1918! barisan Duitsch Ini foto, jan§ dibikin dari satoe pesawat terbang Royal Air For­
soiri^ oenS bisa desek moendoer ce, kasi liat Brig. Gen. Lewin, oemoer 64 taon, jang dengen istrinja
djato dalem rimboe di Engelsch-Egyptisch Sudan dengen iaorang poe­
actoe Inggris dari Somme sam- nja pesawat terbang dalem panerbangan dari Khartoum. Iaorang
iJe Ancre! terliat bebrapa hari sasoedanja berdiam di rawah penoe dengen nja-
moek. Achir-achirnja iaorang katoeloengan.
d,ienclral Foch boekan anak
lag7n 1 d°eloe.......... satoe „zet" Lewin kaliatan doedoek atas raroentceknja iapoenja pesawat
terbang.
abri’k 1 barisan Duitsch diosbrak-
• Samentara rahajat Duitsch

24 報Spsea叙

sampe knock-out. Begitoepoen Dje­ dan soldadoe, maski koersnja soe­ loe tida sekarang, pasti nanti'
da dibikin toeroen 69%. Di djeman doeloe keizer Japan
pang bisa „sief* alias k 1 e n g e r
Menoeroet katerangannja Z. E. poenja kabiasahan boeat saban-
kaloe dikoenthauw betoel-betoel. Minister Chen Kung Po, pikoelan saban pinda tempat. Sabentar re­
oetang tiap-tiap orang Japan ada sidentie Japan berada, di Nara, sa­
Djika sabelonnja taon 1918 250 yen. bentar pinda ka Yamashiro, dan
paling, blakang Mikado bertempat
Duitschland bisa adaken perda­ Kaloe Djepang teroes perangin ■di Tokio.
Tiongkok dan teroes dilawan, Ni-
mian, barangkali ia tida oesa nga­ honjin poenja pindjeman pasti se­ Djika nanti keizer Hirohito sam­
pe pinda ka laen, tempat, bangsa
lamken nasib demikian. mingkin naek djoemblahnja. Sa- Nihonjin pasti dapet，:zonnesteek”,
belonnja dinjataken failliet, Ni­ dan itoe tandanja „matahari ma-
Apabila Djepoen tida lekas maoe honjin (barangkali bikin ”amok”, grib”.
dan toakar segala apa jang bisa
stop ini permaenan api, ada kans diba&ar. Apa kontjonja Dr. Kagawa bisa
brontak?!
iapoenja djenggot sendiri kabakar. 14 Juli 1789 kaoemnja Sieyès,
Lafayette dan Mirabeau soeda Willem van Cranje jang tjinta
Moestail?! Segala apa bisa ter­ biakar Parijs poenja Bastille.
dan setia pada radja Philips dari
djadi, meneer! Di satoe waktoe kaoemnja Kato, Spanj e bisa brontak, apalagi se­
Kuroda dan Suzuki djoega aken
Doeloe revolutie di Rusland 'bakar Nippon poenja Tokio. Ka­ gala Nihonjin jang peroetnja me­
mang soeda kosong!
djoega dianggep „kaga bisa”. Ra­

hajat Rus doeloe di bawah pame-

rentahan tsa-ar, djoega gampang

diangon seperti rahajat Japan

sekarang gampang ditoentoen oleh

segala pemimpin tangsi.

Tapi blakangan lantaran peroet

kosong dan hati tida p 9 e a s

sampe marika adaken pemtoronta-

kan. Voortrekkers Sh. T. H. Bandoeng.

Sekalipoen itoe pembronfcakan

ditindes dengen bengis, tapi achir­

nja rahajat Rus ipada tanggal 15

Maart 1917 bisa seret toeroen tsaar

dari feorsinja! -

Itoe telah terdjadi dalem tempo

tjoema'bebrapa hari sadja, hingga

tjoema „de stoutste en edelmoedig­

ste denkers” sadja jang brani im-

piken itoe kadjadian, kata dr. J.

Romein.

Satoe negri boleh dioepamaken

dengen satoe kongsi. Selama kong­

si Rogosaku & Co. dapat jogo”

kaoentoengan bagoes, iapoenja di­

recteur dengen sekalian aandeel­

houders (rahajat) boleh ketawa

kakak-kikik. Tapi begitoe kongsi

itoe dapet roegi besaaar, dan seka­

ri ragi roegi fbesaar, boleh dipasti-

tiken: sang drektor di-deruit, dan

djalannja oeroesan djadi katjau.

Toean Kort jang dapet boedel

500.000 roepia, sasoeda kala maen

top f 400,000, masi mempoenjain

100.000 guldens restant — mcisi bi­

sa djoeal laga tengik sembari naek

auto Fiat „wonder wagen”.

Kaloe itoe restant doeit 1 ton

soeda ioedes 99.999, baroe orang bi­

sa liat meneer Kort dj alan kaki

dengen kapala ditoendoekin.

Begitoe djoega Dai Nippon. Dji-

ka ia ini tida dikoenthauw a la

”Siao Liem Sie,\ laganja masi pa-

ke laga melaekat.

Kaloe Djepang tjoema dipera- Voortrekkers Shiong Tih Hui Bandoeng waktoe mengaso sasoedanja
hiking.
ngin kapalang-tanggoeng, ia masi
Photo: Blue Hikers, Bandoeng.
bisa sombong'ken. iapoenja armada

丁

Theehuïzen en Conferenties.
0R. Lm Yu Tang heeft zoo juist
een nieuw boek geschreven, den in het iboek. Nations; at iboth places, we are

Z.^ Im⑽赚e of Living, waarin Aangaande den tegenwoordigen consistently and characteristically
gang der zaken in de wereld, po­ human.”
m。OP 加 Ilem 200 eigen geestige
me^ het leven van de Chinee- neert de schrijver de theorie, dat De wereld heeft twee van zulke
het bijleggen van geschillen door theehuis-scenes bijgewoond, zegt
zen schetst.
middel van internationale confe­ Lin Yu Tang dan verder: de eerste
doDpVChrijVer StGlt 00k een ”Pseu" renties veel lijkt cp het beslechten keer is het in 1931-1932, toen de
van twistpunten tusschen psrsonsn Volkenbond Japan’s invasie in
Ch；C?rem!Cal voor het in een..........Chineesch theehuis! Manchurije trachtte te stoppen, en

vast ?e nationale karakter

fcrmnip- CZe ”pseud0-scheikUndige -Wij gaan praten tot een zeker daama in 1936 gedurende de
kent a g1Sl，aRin4sD1RHe3aSli3sm. De,it1 betee- punt, totdat een der betrokkenen,
Dro^4 grain ciie een sterkeren arm heeft, zoo in Ethiopische avonturen van Mus­
verlegenheid komt te geraken en solini.
X°^en (of Realisme), 3 grains kwaad wordt, dat hij op de tafel
slaat, zijn tegenstander,bij den nek De schrijver doet daarbij geen
dp , r,en 3 êTains sensitiviteit (in grijpt, dezen een aframmeling geeft, ïTiicidsl aan de hand om den vre­
wooMeteekeniS Van het Fransche de te bewaren of den oorlog te
voorkomen, maar wel geeft hij den
sen^ilité). Uit deze grond-

worden het Chineesche be­ en dan in het rond kijkt en de aan- raad, een stuk of zes van des we-
en hitU !de tragedie van het leven wezigen, die de jury zijn, vraagt: relds beste humoristen naar de

ffevormriV UChtige karakter er van „Heb ik gelijk of niet?”” internationale conferenties te
vine- d，Gn verder ook de bewe- Dr. Lin schrijft dan verder: zenden met de ”plenipotentiary
aapL^11 de Chineezen, dat hst powers” van autocraten, „and the
Chinep^b lGVen Schoon is- en de ”Cnly humans ever settle a thing world will be saved”.
like that. Angels settle arguments
tense liÜ’ 池 gevolg hi5rvan- in- alJ. by chatter; brutes settle argu- Ds Volkenbond heeft derhalve in
V ® llefde voor het leven.
ments all .by muscle and claws; hu­ de oogen van den snaakschen Lin
Lin Yi?S t126 meening is de duor man beings alone settle them by Yu Tang dezelfde waarde als Chi­

niet , ng avonden formule a strange confusion of muscle and neesche theehuizen! Waarom hij
aan Wif he⑽ <-s thans chatter. Angels believe sheerly in dan ook gaarne zou willen zien,

rakter van d?T Waarin het ka" right; brutes believe sheerly in dat een stuk of zes van de
uitger}rnk). d ïndo-Chmeezen hier might; and. human beings alone be- beste humoristen mede aan-

öe 刪t?..耻⑽ beslis^ lieve that might is right. Of the zitten bij de beraadslagingen,
die for⑺ ^aard zijn, want indien two, the chattering instinct, or the zeker met het doel de at­
k«nnen , ■ Peeds jonden is， effort to find out who is right, is mosfeer in de vergaderzalen nog

Chinee2en V16"1, waaraan het de cf course the nobler instinct. Some een tikje geanimeerder te maken
tuurliik tni- ller hapert, met na- day we must all just chatter. That met hun de aanwezigen in lach­
aanwij2i ? sevo】g: een duidelijke
^^enSt，7elke richti叩翻比 wiP. be the salvation of mankind. At salvo’s doen uitbarstende kwink­
neezen Van ? gen om de Indo-Chi- present we must be content with slagen !
the tea-house method and tea­
In theehuizen immers heeft
zen. Un ”ziekte” te gene- house psychology. It doesn’t matter men humoristen noodig: anders

zijn nc& vele aardighe- whether we settle an argument in gaat het daar tè deftig!
a tea-house or at the League of

Ch?11Othing is more synr new National Center.

3nclusion of qUnLfi3ati°n than many, is so rich, populous and hi- with an output unsurpassed in
As oh ƒ Szechwan in her : therto geographically inaccessible quality but inferior in quantity
io the outsiders that it proves to be only to that found in Manchuria
,?2echWan Uese saVing truly a happy, hunting ground for the “nd Shansi, produce enough to ba
militarily ambitieus adventurers of exported to other provinces besides
Stan trouhi1S- amcn§ the firs all times. Only sheer necessities, its own home consumption. Its two
eftentimes the compelling persua- steel plants will supply the nation
Cal upheav^ U1 any general PO ■sicn of force and this time the over­ with a certain portion of the
the u iln Chi助 and rem； whelming patriotic pressure in the much-needed war stuff, while the
form of public opinion, make its de copper mines at Penghsien and
nation. e wound up in pa( facto rulers throw in their lot with Yuyang, though not very consi-
the Central Government. dprnbie in potential intensive pro­
UOt alIow the cita；
above-menJ.ns to substantiate Szechwan has many things to duction, if well developed, may yet
offer to the nation in time of peace
°ned descriPtion.' as in time of war. Its coal .mines, l^xouaee sufficient to support a
Phe如meHasons 如 sue】 few wars of the present magnitude.

l° seek 〜- however, are not
'Szechwan as big as G

26 報swBa貉

As a result of ths present Ja­ good use of bheir aptitudes shown makes its position still more
panese blockade, the hitherto de­ to advantage in so many ways in untenable from the modern point
pressed industries of salt and sugar the manufacture of munitions. of view. However, in co-operation
will experience an unprecedented with the rest of China, and under
wartime boom in meeting the re­ In the second place, a war is a better government, it can contri­
quirements of the country in war, no matter whether it is civil bute much to the national cause.
markets formerly unavailable to or international. So long accus­
them either through the operation tomed to the conduct of war, it is Industrially only initial successes
of a certain quota system or natural that the Szechwan people have been achieved. A long way
through kesn competition. The have developed a kind of war- remains to be travelled. Industrial
reportedly rich deposits of mineral consciousness. They are almost organizers, manufacturers, and
oils over an area of more than forty experts in making war- technical men who have nothing
districts are being developed by readjustments. For example, the to do here in Shanghai as a result
the National Resources Commis­ Financial Commission in the Prov­ of the war, will find their services
sion, while sulphur of the best incial Government probably knows most urgently required there.
quality, asbestos, and cotton are better how to finance a war than Szechwan is a virgin field for their
also plentiful. its many counterparts in other profitable exploitation. As regards
provinces. communication, much progress has
Szechwan is admittedly noto­ been made, particularly during the
rious for the: civil wars that used to Of course, there is a decided ad­ past few years.
recur frequently ever since the vantage in the present war of
inauguration of the Republic: Pa­ resistance over all previous sangui­ In conclusion a word of warning
radoxically enough, these unfor­ nary fighting in the fact that there may not be out of place. The Sze­
tunate happenings are not lacking is a wholeheartedness on the part of chwan people are 'essentially a
in redeeming features. the populace in its support the loss mas&uline，sensitive and political-
of which, they know, will mean the minded people. Docility is not their
In the first placs, a number of end of the independence of China. characteristic. Resenting nothing
native munition, plants have been Wisely used, their experiences may more than oppression and high­
stimulated into existence. Those be turned to good account. handedness, they can be pugna­
who have the privilege of attending cious sometimes. Their patriotic
ths annual Spring Fair held In History has a lesson to teach. enthusiasm is second to none in
Chengtu, will agree that the natives Rich and well-nigh selfsufficient China. But they must be ap­
as it is, Szechwan, standing alone, proached in a tactful manner.
of the province are very skilful has never been able for long to (China Press, 1 Dec. 1937).
in arts and crafts. They have made resist successfully any attacks
from outside. The lack of seaports

Film en Maatschappij.

Hollywood-personage, Ja­ lam, eveneens niet film-fahig ge­ het algemeen het buitenlandsche
acht moeten worden. publiek zal er vast aan gelooven, dat
mes Cagney, heeft eens gezegd: er ten Westen van Borneo nog zoo’n
,,Producers maken mij onpasselijk. Wij zijn volstrekt niet zoo anti- eiland te vinden is, met Zuidzee-
Zij hebben van films niet meer Saeroen dan men uit onze critie- allures, in mensch en maatschap­
begrip dan een pas geboren kind.” ken cp zijn „Terang Boelan” zou
meenen te mogen verwachten. Hst pij-
Erg vleiend is het niet voor，de kan best zijn, dat hij van zijn Wat de heeren Saeroen c.s. op
producers, die anders vrij ge­ standpunt uit gelijk heeft. De we­
wiekst zijn in het uitdenken van hun geweten hebben, is n.b.m. nog'
films, die trekken moeten. Hoe reld moet bedrogen worden, anders niet zoo erg als degeen, die het
fantastischer, hoe beter, en als het rolt het geld — het voornaamste — volgende heeft geproduceerd (vide
moet, historisch en waar. niet uit ds zakken. Ind. Crt. ddo. 18-i2-’37 6° blad):

„Er most actie in sen film zijn," Dat de Engelschen, Amerikanen, Spoorwegdrama in Syrië.
lichtte de heer Saercen zijne col­ eto. na het zi；n van de film „Te­
lega's in, toen zij hem vroegen, rang Boelan”，zullen gaan denken, Bij idien. aariLeg van iden groo­
waarom hij zoc’n fantastisch ver­
haal koos, in plaats van een, waar­ dat zij nu werkelijk iets uit het „In­ ten spoorweg in Syrië vonden
in de toeschouwer het ware Indo­ donesische volksbven" voorgezet
nesië voorgezet krijgt. Indchesi- hebben gekregen, doet, na het fi­ vijftig ingenieurs en 20.000 koe­
sche huwelijksgebruiken, Indo­
nesische dansen, Indonesische nancieel succes, niets ter zake. lies 'd'£n dood, zij bezweken door
Wij weten, dat er geen „Sawo-
liefcle-drama’s leveren naar zijn ziekte, zij werden uit hirndefr-
meening slechts actie—looze scènes ba’’-eiland bestaat, wel dat de
op, terwijl Indonesische kleèdij, la-gen nsergeschciVen door Chi-
zeden en gewoonten, en bidden vol­ heeren Sa(eroen) Wo(ng ) Ba (link)
gens het ritueel van den Is­ de film „Terang Boelan", geprodu­ neesclie benden., zij werden be-
ö'olven bij aardverschuivingen，
ceerd hebben en hunne namen
zij sneuvelden treffen
daarin hebben vastgelegd. Het
Amerikaansche, Engelsche en in tusschen een in opstand geko­

men gedeelte van het personeel

ten >d；e trouw gebléven elementen

缸srisea私 27

Maar 伽 spoorweg kwam gereed, Chineezen. De film heet ,>Les dorstigen luitenant.
en de Fransche bladen wisten te
vertellen dat hij „vingt-cinq ca- Pirates du rail' en wordt een Wiet waar? Waarom zou er geen
^avras par kilomètee” had ge- Sawoba, ten noorden van Batavia
üer duurste ooit in Frankrijk mogen liggen, met een animistische
0023 gruwelijke episode- uit id(e gemaakt. bevolking, verwant aan de bevol­
ransche 'koloniale geschiedenis king der Zuidzee- èn aan die der
^orÖ!t lthans verfilmd onder re- De rollen van ingenieur Henry Maleische eilanden hier, met een
蜘 van Christian Jaque; de op- soort gado-gado van zeden en ge­
n.am€n vinden niet plaats in Sy- Pierson en zijn vrouw worden woonten, van naamgeving en rites,
二 e，maar aan de Rivièra en in gedeeld -d：aor Charles Vanel en als die Westersche producers zoo
maar botweg chineezen in Syrië
Maritieme Alpen, en wel op Suzy Prim, Lucas Gridoux speelt óoen verschijnen, en, kon het voor
如zelfde terreinen wa：a!r Qra- hen wel anders, als ”bandieten”...
■den edelen Chine^schen gene-
eenmaal „Le Rei Pau- raal Tsai, Eric von Stroheim, is Eén ding verwachten wij toch
如亡 id,raaide. wel van de Oostersche producers,
de tHjösaardige en geraffineerde €n dat is, dat zij anders zulllen zijn
Het station van het dorpje Fa- dan hunne Westersche collega^
yenoe is veranderd in een Chi- aanvoerder van de Chineesche daar.

station, en in het ge- benden Tciiou-Kliig, enImkyi- K. N.
vinüen- * gevechten
waats tusschen Franschen en noff，vanwien men lan­

gen tijd niets heeft ge­
hoord, en die zijn roem
na „Storm over Azië” scheen te

hefciben ,overleefd, keert in deze

film naar het witte tiioek ifcerug in

de rol van Tchou-King’s bloed-

rwuRE_p .. Als JaPan China zou Veroveren.

het , vctKvereeniging, in SS三三SS behulp van Japansche militaire
troepen, die niet schioomden ook
zeeliPHn ndei' Van de C，dheineeshceheer ste jaren in geslaagd, tal van ver­
eeliedenorganisaties, beteringen te bereiken voor de ar­ op Chineesch grondgebied tegen
beiders in de verschillende Chinee- stakers op te treden.
land° 7XTa s Tchou，in ons sche industrieën, welke verbete-
toX Nederland- -Red.) ver­ ringen waren neergelegd in de se- De concurrentie der met derge-
dert eenige jaren in China gel- 川ke arbeidsvoorwaarden werken-
heeft * Waar 坤 besprekingen oóe'ennddee aarrbbeeiiddsswweettggeevviinngg.. Met veel： de Japansche fabrieken maakte
恥tionalgeeVOeMt met de inter het vaak onmogelijk voor de an-
öere ondernemingen, de bestaande
f-ederatie, terwitilransppoorrttaarrbbeeiidde®rrs^ arbeidswetten na te leven en vorm-
de ondanks den goeden wil der
lenöe andere Eumnl vefschll_ moeite had men ook de Britsche Chineesche regeering een belem-
mering voor de ontwikkeling der
steden heeft ope®sche hoofd" Amerikaansche en andere buiten arbeidswetgeving en voor de ver-
vertep-An ft geconfereerd met •land,s.che ondernemingen, al of hooging van het levenspeil der ar­
T ï,genwoordigers der bij de I. niet gevestigd in de verschillende beiders in China..
仙心"St OrganiSaWeS en
internationale concessies, bereid

malen eXXVh； gevonden ^fdabebrzrieieekkeeannrb,；ewideslwkeetgooe；pvVie；nxxg!-'
o°°okk iinn ddee

:.a. als arbeidersvert^c-pnw Cerrifcoriaal 紗ied gelegen zijn, toe

5 van China op de intern^ te passen- Alleen Japanners De Japansche Verove­
ringsoorlog.
is bei^sconferenties te Genèv^^ij hebbe^ dit voortdurend geweigerd,
De heer Tchou sprak als zijn
Eur $Chgtsetkr⑽eeks uit Nankine- nnnr in 1 alleen voor de ondernemingen nieening- uit, dat 'de huidige ver­
St de concessi^ en op exterrito-
•jk EEnngIdiSic_hmh, n ƒ- ƒ in oonnbbeerriisSppee-- riaal terrein, doch ook voor de Ja­ overingsoorlog, die Japan in Chi-
bi2onderhedenheef\hy °ns eenige na voert, &een andeir doel heeffc
pansche ondernemingen op Chi- d)a，n het op deze wijze oniderwerpen
den striiri medegedeeld over r>—eesch gebied, staande onder de
1⑽tegenja- der groote Chineeschie1 arbeiders­
p机 souvereiniteit der Chineesche re­ massa, om deze in dieiisib fce stellen
s naar 離⑽- geering. In de laatste jaren waren
ning een van !de Jap'anschie: 'expansiezuclit,
tionab zo<>wel om de na- dit in China de eenige onderne- d'ie niet zal stilliouiden bij on-
mingen，waar nog de twaalf-urige
Vl，ljhei(i vnn °ït.de economische derwerpüig van China, doch wan­
Chineesche VölkChma en van het arbeidsdag gold, waar onbeperkt neer zij niet gestuit wordt, zich

ee:以:L,TneeSChe 她 onder gebruik werd gemaakt van vrou­ zelfs tot Europa zal uitstrekken,
Wwaatt sslleecchhttss mmooggeeliljikjk Iiss wwaannnneeeerr
Wachten apansche bezetting wen- en kinderarbeid, zonder be­ Japan 麵 kunnenfceschitoken over
ln de afgeloond S^an, heeffc men de Chi騰她e hulpb鵬職 en ⑽
epnergkeienng ennakcThltea^rvbeerizdekwereirnd^ verricht
坩eeningg P®11 Jaren naar myn tegen ongevallen on
?

Ch^aXe^en zien in alle in ^rKwXn d! ph? be^epsziek_

«emingen Japansche onder- ders van dergelilke ⑽…^'^dsvermiogen van het Chinee-

• °ndan^ öe beperk!- SChe volk- ^rners voor kolonisatie-

niemïngen in ver^fc, dan werd dreinden wrdt deze oorlog niet

28

gewerd. Na 32 jaar idè vrije hand ners rusten, volgt een tegenaanval niet, dat het gewelddadigen steun d
te hebben gehad in Mantsjoerije en der Chineezen, totdat de Japansche van deze mogendheden zal krijgen, o
dit gebied eenig& jaren geleden troepen opnieuw aanvallen. Zoc ko­ vooral niet na de teleurstelling die P
zelfs van China te hebben afge­ men de Japanners voortdurend de Erusselsch& conferentie heeft n
scheurd, ib&droe'g in 1936 't totaal gebracht. Het had de verwachting, o
aantal in Mantsjoerije gevestigde verder het binnenland in. Steeds dat deze mogendheden zuiver in e
Jiapanners, het gr.c；cite aantal amto- moeilijker wordt het voor hen het hun eigen belang paal en perk aan fi
tenaren en militairen meegere­ bezette gebied met een hun vijan­ dg Japansche veroveringszucht
dige bevolking in bedwang te hou­ t]
kend, slechts 127.COC, terwijl de den. Hulpbronnen levert dit gebied zeuden stellen. Door gedurende
Japansche bevolking jaarlijks met drie maanden geen Japansche pro­ a:
engeveer een miHio&n. toi&neeimft. hun niet op, want de landbouw is w
In de veel -dichter bevolkts dselen er stopgezet, fabrieken en mijnen ducten te koopen en vooral geen ir
van. China, waarop Japan ithans zijn er vernield, en de Japansche petroleum aan Japan te leveren, «I
legerleiding zal zoowel eigen troe­ zou men de toch al zoo zwakke eco­ "1
het oog heeft gericht, is van Ja­ nomische positie van Japan zooda­ ti
pansche 'kolonisatie dan ook geen pen als de bevolking van het be­ nig bedreigen, dat Japan wel re­ cj
zette gebied van levensmiddelen kening met de wenschen der be­ fc
sprake. moeten voorzien. Wanneer de Chi - trekken mogendheden zou moeten
neezen voortdurend tegenstand m
w.
Geen Reden tot Pessb zullen kunnen blijven bieden, houden. De Japansche begrooting'
kunnen de Japanners op den duur 1937 bedraagt 14.000 millioen yen, te
misme. noch voor, noch achteruit. De Chi­ of meer dan het totale nationale
neezen zullen hun verzet echter inkomen in 1936. In Mandsjoskwo SL
Ondanks het feit, dat de heer slechts kunnen volhouden, wanneer is gebleken, dat de toegezegde
Tchou het militaire overwicht van zij den steun krijgen van de vre­ opendeurpolitiek door de Japan­ sq
Japan erkende, toonde hij zich desgezinde democratische mogend­ ners niet gehandhaafd is, en de
geenszins pessimistisch. Telkens heden, die door afzijdigheid Japan heer Tchou verwachtte dan ook m
opnieuw moeten de Chineesche slechts aanmoedigen voort te gaan, zoowel voor Europa als voor Ame­ It
treepen voor de Japansche aanval­ niet alleen in China, maar ook rika groote economische nadselen fii
len terugwüken. Zij doen dat daarbuiten. van een definitieve onderwerping a
zoodanig, dat hun organisatie en
zelfs alle mechanismen in het ver­ Economische Maatregelen. van China door Japan, aldus lezen ce
overde gebied intact blijven. wij in Het Vaderland.
Het Chineesche volk verwacht
Het Chineesche volk strijdt met
ontembaren moed. Ais de Japan­

Chinese Family System aids Refugees. ju
th

I ÏUBERT Freyn schreef over de The sins of the inherited insti­ first of all the relatives? And ra
tution were many: it was accused where have the evacuated refugees
zegeningen van het Chinee­ of stifling, incentive, fostering gone but to their native villages, wl
laziness, breeding nepotism, sup­ to some member of the family? zo：
sche aloude familie-systeem ten pressing individuality. It was felt po
opzichte van de oorlogsslachtoffers to be despotic. Last but not least, In this small Shanghai area
it was considered a bar to pro­ alone, the maligned family system
in China als volgt in de China is responsible for maintaining- the
Weekly Review van 4 Dec. 1937:

In the struggle for modernization, gress, an enemy of patriotism. No lives of perhaps three quarters of

one of the chief targets of the Chi­ doubt, since no human institution a million people who would other­
nese critics has been the traditio­ is perfect, the criticism was part­
nal large-family organization. Re­ ly deserved. But only partly. For wise be starving. And wherever de
turned students, having tasted something was overlooked: before people have fled from the horrors ge!
Western liberty of the individual there can be progress, reform, ad­ of war, they have turned to their ee]
and come to like the easy way of vancement, modernization, man relatives for shelter.
„do as you please” without re­ must eat. >,C
gard to innumerable relatives,
found the home atmosphere op­ War has come. Chapei—Kiang- In thinly populated countries, To
pressive—from grandfather down wan—Nantao—Pootung are heaps
the scale to the latest baby-cousin. of ruins. A million people without when times are good and every­ De
Perhaps involuntarily, Western, home, field, shop, job — without
especially American educational body has a job, individual- ]
institutions did their part in livelihood1. (What has become of ism 一 though hard on the Pl'E
spreading a different view about them? Some 200,000 were evacuat-
the time-honored obligations of ed to their native district in the old people •— works well. But tijc
the rising generation. Individual­ country. Another 125,000, said Dr.
ism became the catch-word, as the Baker recently, are in camps, when the depression hit the United ua
75,000 still on the streets; 500,000,
old family structure seemed in­ States and the best man could wa
compatible with modernity. he stated, are living with friends. not get a job, because there were ziji
Who are those ”friends” if not no jobs to toe had, it seemed dif­ hc(
ferent. What saved the situation geg
was a bountiful Federal Govern­ ecb

ment upon which depended, by

1934, 19,000,000 people, or 15 per­

cent of the population.

29

yet the majority of the families wealthy. It has meant giving up peared in the office with tired eyes
did not go without the necessities what little comfort and conve­ tut a happy smile. With curfew and
0 life. But—a couple having a nience they enjoyed. It has meant all that his appearance remained
picul of rice, and another having distributing one’s .none too ample a mystery until his colleagues dis­
none is not the same as a family food among double or triple the covered the cause: night after
of four having- one. The first will number of mouths. It has meant night he had been sitting up with
sharing one’s income, hardly his family until 3 a.m” sewing
th€ second will starve; in the adequate in peace-times, with soldier jackets. And like him,
amily of four, all members many jobless ones. It has meant many thousand families must have

thingat leSS bUt a11 WU1 eat some-

And what is true of rice, is true sharing one’s clothes and beds, worked to make those several
mats and household utensils. And hundred thousand pieces.
Of °ther things. In America, while I have heard many com­
plaints about how hard the times Who has given the cloth to make
=,sma11 families and personal are，I have not heard a single one these jackets, donated comforts,
^Tdence the W-note, the directed against the immediate knitted gloves and sweaters, but
these same hardpressed fami­
chlld who always fights for cause of a family's hardships, the lies which, one might have sup­
二 toys inevitably develops into involuntary guests themselves. For posed, would have their hands full
to take care of one’s relatives in just keeping- themselves alive?
young son or daughter who time of stress is still a matter of
possible iive with the old course. Just the other day, a young
Chinese employee walked up to my
loiks because there is only one car ilt is true that Dr. Sun Yat-sen desk and, putting a dollar bill on
reproached his countrymen for it, asked: "Can I too have one of
one radio, which others being- too narrow in the conception those Red Cross calendars?,r
°?e t0 USe- And if nation- of their duties; they would give
dem \ 1S,tress forces these indepen- all for their family but not, as in He earns nineteen, dollars a
ter dJVlduals t0 seek the shel- month, has a wife and two children
snl， relatlves- the immediate re- the West, for their country. Fami-
SCJUah，,are hayed nerves, endless ly and clan consciousness, he
SQ^bbles> general discord. preached, must be enlarged to
embrace the nation.
matieai1^1'86 family teaches auto- and used to live in Nantao with
What a pity he is not among us his parents.
It a willingness to share.
finite fPtrStilS Garly in life a Without in any way shirking
a readinTln^ °f consideration and their family responsibilities, crush­
ing as they are at present, the Chi­
readm ss for sacrifice.

ceive into mea，ns something to re­ today! For his exhortation has nese people down to the hum­
born abundant fruit. The last three blest, are showing in addition the
just in ob°ne s crowded quarters— months offer literally numberless most unselfish love for their
the pOpuantghai，S Central District examples to prove beyond doubt country. Has anywhere under the
ranged fP^latlon density already t^iat without in any way neglect­ sun a people expressed a more
^oXnv 400 t0 550，麵 per
ing the family, the Chinese spint
Who loJ num，ber of relations of sacrifice has embraced the heroic spirit?
nation.
zones For everythinS in the war All that is needed now is that
There is the story of a Chinese some of those at the top come up
Population neerxcent °f sub-editor who for days on end ap­ to it. Then China will be invincible.

except the quite

AAN ee?XChineeSChe Vrouw van Gisteren en Heden.

van Biore»_pn flessante stud12 Maar 咖it was een scheiding toe- Maar wanneer dan ook haar ho-
de Ayscou§'h, over rizont 'begrensd was, werd zij noch
'卿re加m wouw „achter haar gestaan, enkel op het feit van veracht, noch was zij zonder macht.
huiselijke disharmonie. Noch
&en iboek Ulen，，! neergelegd in omvceor。ghet gtaoatn,ewenélksechge'iedl…dini…gge ArwCeWdoCe1r1ndCee1nnI In het Kock der Riten wordt de
I^Chinese Wom den titel draagt: daartoe cok zouden bestaan, als de gemalin van den Zoon des Hemels
€uders van de vrouw niet in staat reeds genoemd „zij-die-zijns-gelij；ke
50day” ontleentnderday and is”. En zoo werd 2000 jaren geleden
’37) het volP-Znrip^WS'(dd' 24 Wxh willens waren, hun dochter reeds de tegenstellende en aanvul-
weer onderdak te verleenen in de lende rollen van man en vrouw uit­
P:ti以二e had de man ouderlijke woning-. gelegd.

Fyde van zün ht,，om ten allen Achter de gegrendelde deur van En somtijds, temidden van bergen
haar eigen woning, leefde de Chi­ regelen en plichten en ceremonies,
Wanneer zü Vrouw te scheiden, neesche vrouw een leven van af­ welke haar als het ware geheel in­
wanneer 7i +een ba'bbeWous was, zondering en onderwerping, als sloten, toleven de oogen van de
dochter, vrouw en moeder, volgens
of Wann °3nd'e J'aloersch te de wet en gewoonten van eeuwen Chineesche vrouw toch steeds zeer
her. hoog gericht.
te g.e-
êe^ven d00ra^ de voorschriften, In i905 voorzag de staat nog niet

echt&enoot. ouders van haar

報swea貉

ln onderwijs aan Chineesche meis­ neerend en opgewekt .beeld, als diept in de schoonheden der Chi-,
jes en co-educatie in de leidende neesc.he poëzie en filosofie, die ju­
universiteiten, welke teruggaat tot zoovele hedendaagsche scènes weeltjes van Chineesche litera­
1920, werd ingesteld „slechts der­ fascinserend, en opwekkend zijn, tuur heeft vertaald, die geschre­
tien jaar nadat het tot de regee­ dank zij hun veelkleurigheid en ven heeft over het Chineesche le­
ring was doorgedrongen dat ook beteekenisvolle siamenstelling. En ven en denken en die zich een home
meisjes naar school hoorden te daarnaast óók, heeft het zijn bi- maakte in China temidden van
gaan.’， zondere charme. het Chineesche volk, doch zonder
ooit het contact te verliezen met
Maar de grootste vrouwelijke ge­ „Chinese Women Yesterday and de bresdere- grens van ’s werelds
leerde in de geschiedenis van Chi­ Today’’ is, zoo ze；gt Katherine belangen in den huldigen tijd.
na, leefde in de eerste eeuw van Woods in een beschrijving, een
het Christelijke tijdperk. uniek bosk. Het is niet ,slechts een Om die reden kan zij zoo duide­
objectief overzicht, maar een werk lijk en met de meest hedendaag-
Zij drong er op aan, dat vrou­ van de meest persoonlijke studie. sche appreciatie schrijven over de
wen behoorlijk onderricht zouden Een zorgvuldige, sympathieke, gezusters Socng en het groote
krijgen. Zij schreef de „Voorschrif­ bresd opgezette en gedetailleerde werk dat ieder van haar heeft ge­
ten voor de Vrouw”，welke de basis studie van het verleden en het daan en neg doet voor het moder­
vormden van het onderwijs aan ne progressieve China, terwijl zij
meisjes tót aan den modernen tijd. heden. daarnaast ock kan vertalen in hun
Zij — een erkende geleerde — iWij ko-men in het boek de eene eigenaardige ernstige cadans, de
tenslotte werkte ais Iiistorie- voerschriften van Pan Chao, die
schrijfster aan het Hof. groots Chineesche vrouwelijke
figuur, na ds andere tegen, en 1800 j aren geleden leefde.
Madame Chiang Kai Shek is de elk dezer figuren zien wij voor on­ En zij kan met een vasten blik
onafscheidelijke metgezeï van ze oogen leven in de eeuw, het
haar echtgenoot en, zijn rechter­ door de eeuwen heen zien en ver­
hand in het huidige veelbewogen tijdperk, waarin zij zich bewogen. gelijkingen treffen tusschen dat
China, maar in de dertiende eeuw En de b'ladzij den ontrollen voor serene actieve leven van die eerste
was Vrouwe Kuan een even be­ Chineesche schrijfster en moralis-
kend schilderes, als haar man cnze oogen het leven en de ge­ te met haar „geestelijke afstam-
Chao Meng-fu schilder was. En zij woonten en feiten van eeuwen, fijn melinge” van deze eeuw, een
waren kameraden, niet alleen in en delicaat en onvergstelijk.
hun gemeenschappelijke kunst, vrouw met een carrière vol opof-
maar ook in hun huiselijk leven. Florence Ayscough is een Ams-
rikaansche. Zij is een geleerde die
Eén van de onsterfelijk populai­
re figuren der Chineesche tradi­ zich gedurende jaren heeft ver­
tie, is het soldaat-meisje Mulan,
die vermoedelijk in de vijfde eeuw, „Quo Vadis?”
gedurende twaalf jaren als ge­
woon soldaat vocht in de plaats Een Chineesche oude vrouw vroeg in wanhoop hulp aan een politie­
van haar zieken vader. agent m Shanghai.

Niet alleen toonde zij een bui­
tengewonen moed, maar — en dat
was nog veel belangrijker — een
algeheele devotie en vrouwelijke
kuischheid en gereserveerdheid.

En steeds is de wereld achter de
gegrendelde deur „geregeerd door
een matriarchaat langs strict ge-
houdenj lijnen”.

Zco ligt er dus achteraf niets
vreemds in de meening, welke ve­
len thans tot uitdrukking brengen,
nl. dat „de toekomst van China in
de handen der Chineesche vrou­
wen ligt”.

Noch is het slechts >donr hst feit
van ds plotselinge verandering en
het opzienbarende contrast en ‘de
nieuwe vrijheid., dat het toeeld van
de Chineesche vrouw van gisteren
en van heden, zoo bizonder inte­

ressant maakt. Het is een fasci­

報snsea私 31

tering, Ch'iu Chin, die in 1907 werd hebben afgelegd，welke 'bij de hu- KORT EN BONDIG.
geëxecuteerd wegens het aanzet- welij kspleehtigheid het symbool De Russische generaal Soewa-
了n tot opstand. De vrouw aan wie was van terughoudendheid en rof meldde keizerin Catharina in
alle moderne Chineesche meisjes kuischheid, kunnen het slechts op 17S4 de verovering van Praag in de
een accoordjs gocien met dsn mo­ volgende bewoordingen:
en vrouwen hun vrijheid te danken dernen vooruitgang, door in plaats ”Hoera! Praag! Saswarof!n
hebben. van den sluier een bril niet donke­ De keizerin antwoordde nog kor­
re g'lazen te dragen. ter, zij vatte voldoening en bevor­
Voor die eerste Chineesche dering samen: „Bravo, Maar­
'rouwelijke geleerde waren wegge- En bij de armen en vooral diep schalk! Catharina!”
egd, ZOÜ somt mrs. Ayscough in hefc ,binnenland, komt men nog
3 ~~’，:vrede，een leven van stu- steeds vrouwen tegen met inge­ CHINEESCHE BERICHTEN EN
bonden voeten. NEGERS OP JAVA IN VROE-
en intellectueele talenten, eer,
respect, appreciatie en een lang. Er worden heden ten dage aangs- GE(RE TIJDEN.
Woffen geestelijke martelingen,
leven”. persoonlijke problemen, welke Zeer merkwaardig is, dat uit de-
moeilijk zijn op te lossen, ana­ ze oorkonde (nl. die van het jaar
fschoon haar wensch, dat ook chronistische tragedies, alle onver­ 860, waarbij door koning Parakra-
rouwen onderwijs zouden ont- mijdelijk in dezen tijd van over- mottoenggadewa aan zijn leermees­
angen, niet werd vervuld, heeft gang. ter de landsheerlijke rechten gege­
ven werden over eenige door hem
f v°orbeeld toch als een lich- En wij mogen tot slot wel even gekochte gronden, in het dorp
^ïde straal geschenen, door alle blijven stilstaan ibij een opmerking Boengoer, waarop hij een Boed-
^ele eeuwen heen. welke mrs. Ayscough maakt: „Ik dhatempel wilde oprichten, Red.)
yoor de heldin van China in zijn blijkt, hoe in de negende eeuw al­
ontmoette een aantrekkelijke jongs lerlei overzeesche vreemdelingen
ppi lg^ngStijd waren echter weg- vrouw, gekleed, in een lang blauw als huisbedienden bij voorname lie­
tpleg ))strÜ'd, een leven van wor- tluweelen kleed.” den op Java leefden, een nieuw be­
wijs voor de levendigheid van het
wpikog °m gewoonten te breken, ”Ja，” zeide het Chineesche jonge handelsverkeer, dat toen met wes­
„ 111 haar oogen verkeerd wa- meisje, „ik wist veel af van de telijker landen bestond. Hierbij zijn
e-pwAi5l?°te teleurstelling en een T’ang poëzie. Mijn grootmoeder bewoners van Khmer en Tjampa —
leeftiid ^dlge dood op jongen bracht mij dat bü. Nu heb ik geen netzü het landschap in Achter-In-
tijd meer om te lezen. Ik doe on­
door de handen van man- derzoekingen naar de parasiet, die
het voorzien heeft op de ooren van
wPn^K?Ch，Wat die martela muizen.”

vulri r,6'iS reeds bijna geheel v
moed van Ch’iu Ct

了lGQCh伽邮’ kwalitei'

X?chtlet Van Pan Ohao 雷c
raar 7 \Verlichten het pad,(

M ers thans betreden. Prijsaanduiding in „Manchukuo，，.
de Pb- yscough，s beschrijving v
van^eeSChe vr贿，^teren

cinpPr(2S^1S op zich zelf als een f:
Steent rijk geborduurd tapijt

het oude SChrijfster c

wichtio- nieuwe> met fijn eve

beHenSChelijk be购师
ding en ang；rijke zaken als opv(

en verL-n GrWijSï 加細聊，研

Ci^ §ew0:0Xe faCtOren Van f

ze beelrio1 grootste deel toonen c
C contrasten.

regelen woX^6 overleve伽卿

Theorptk ons ook getoond.
deuren oripCh staan thans a:

vrouw Zii ïï1 V00r de Chineesc
e0如 pomennTdOOrdeeeUWe：

n^ar buiten f woning'
Waar ook m reden;胡 kunne
In，，Manchukuo” worden door de Japansche handelaren de prijzen
Maar dP J, p00rten binnengaa hunner waren aangeduid door vasthechting van bankpapier en mun-
land，die rtme叫es OP het plaitt ten aan de betrokken waren, omdat slechts weinige Chineezen Ja-
16 den r<>oden zijden slui
pansch kunnen lezeh.

32 報swea祐

dië, hetzij het oudere in Voor-Indië janggi of jenggi, Bataksch jonggi). Javaansche gezanten den keizer
—Klingaleezen en. Kanareezen, Zouden inderdaad voor ongeveer van China onder meer geschen­
lieden van de kusten van Koroman- duizend jaren negers op Java zijn ken vier „Sangsji-slaven” aan, een
del en Malabar, en waarschijnlijk ingevoerd? Het bericht wordt op woord dat ook hier in de beteekenis
ook Negrito’s of Papoe's (bondan, treffende wijze door een Chineesch van negers gebruikt wordt.
tegenwoordig Javaansch wandan) verhaal bevestigd. In het jaar 813,
en negers (djenggi, overgenomen zoo wordt in de geschiedenis der P. J. Veth, Java I, P-
uit het Perzisch, zanggi; Maleisch T'ang-dynastie verhaald, boden 43-44.

„Blinde Edison” overleden.

Uitvindingen in dienst der menschheid.

QP het podium van de stamp­ liet zich echter niet uit het veld van nieuwe' projecten noodig w.a(s-
slaan, begon zelf werktuigkunde te Enkele weken daarna, op 10 De­
volle concertgebouwzaal te studeeren, deed examen aan een cember, dus juist 25 jaar geleden,
Stockholm stond 10 Dec. 1937 een technische school en kwam ten wepdi hem voor zijn uitvindingen
stoel leeg. Daar, tusschen Selma slotte in Zürich aan het Polytech- op 'het gebied der toelichtingsitech-
Lagerlöf en Verner von Helden­ nicum terecht. Nu zei hij voorgoed niek 'de Nobelprijs voor natuur­
stam, placht Gustaf Dalén, Zwe- den landbouw vaarwel, hij legde kunde toegéfcend.
den's „blinde Edison”， elk jaar zich op de constructie van stoom­
plaats te nemen. Men zal de kaars­ turbines toe en werd, 30 jaar oud, Dit besluit Icik-te hier en daar
rechte gestalte met het vriende­ directeur van. een kleine fabriek stille prcitesten uit. Zeiker was Da­
lijke gelaat, waarvan de oogen van gasaccumulatoren. lén een groot uitvinder, maar men
achter dikke zwarte brilleglazen vroeg zich af of zijn uitvindingen
verborgen waren, erg missen. Hier kon hij eindelijk zijn talen­ wel op zelfstandig wetenschappe­
ten ten volle ontplooien en de gas­ lijk werk waren gebaseerd. Was
Gustaf Dalén was een geboren accumulator van heden bestaat het niet maer toegepaste natuur­
uitvinder. Zijn heele leven lang uit een heele reeks uitvindingen kunde, een soort horloge,miaSkerij?
heeft hij niet anders gedaan dan van Dalén, vanaf de poreuze mas­
uitvinden. Op 30 November 1869 sa welke het explosiegevaar weg­ Het was ide wetenschap zelf die
werd hij op de „Kleermakershoe- nam tot het geniale zonneventiel hierop antwoord g：af. Het volgend
ve”，ergens in het Westen van toe. Door de eene uitvinding na jaar werd hij tot lid aer Academie
Zweden, geboren. Zijn vader, de de andere wist hij het AGA-licht- van Wetenschappen toemoemd en
landbouwer Johansson, wilde na­ bakensysteem dermate te perfec- zes jaar Waiter tot e&redoctor van de
tuurlijk graag dat zijn zoons zijn tionneeren dat het over de heele Universiteit te Lumd.
voetstappen zouden drukken en la­ wereld waar schepen varen ge­
ter de boerderij overnemen. Maar bruikt wordt. Rustig ging Dalén op den 'inge­
daar kwam niets van. Alle vier de slagen weg door en heeft hij al die
zoons gingen studeeren, de een Voor het leven blind. jaren de groote AGA-fabriek, wel­
theologie, de ander rechten, terwijl Cp 27 September 1912 had het ke zich langzamerhand tot een
de oudste een beroemde oogen- groote ongeluk plaats, dat hem werelidbedrijf uitbreidde, met vas­
specialist is geworden. Gustaf voorgoed in duisternis zou dom­ te hanid geleid. Telkens verrast^
toonde al vroeg weinig belangstel­ pelen. Een van de gasbommen, hij de menschh,eiid' weer met een
ling voor den landbouw. Bekend is waar hij mee bezig was, explodeer­ nieuw© schepping van zijn produc­
hoe hij als jongen een toestel con­ de door een defect aan een meet­ tieve torein. Zoo verscheen enkel®
strueerde, dat hem ’s morgens instrument: wekenlang zweefde jaren geleden de ongeloofelijk
vroeg wekte en tegelijkertijd Dalén tusschen leven en dood en spaarzajme AGA-<oven, waarin hij
van warme koffie voorzag. toen hij eindelijk weer achter zijn het 'is'olatieiprobJeeim. op geniale
Toch doorliep hij een tuinbouw­ groote werktafel plaats nam, had wijze oploste.
school en begon de zuivelbereiding hij den zwarten bril op dien hij niet
te bestudeeren. Reeds hier werd meer zou afzetten. De blindheid Behalve de, warmtetechniek ging
zijn uitvindsrsgeest wakker en na had toch geen invloed op zijn on- zijn belangstelling den laatsten
lang geknutsel construeerde hij buigzamet energie en scheppenden tijd voioral ook naar 'de idraa'dlooze
een soort burometer dien hij in geest. telegrafie uit en bnacht hij nieuwe
triomf naar den bekenden dr. La­ Inftegemdeel. In een interview verbeteringen aan iop het gebied
val bracht. Helaas had deze al zeide hij eens, 'dat hij eerst nu de
korten tijd tevoren een vetmefcer juiste gediaditen-cancentratie ver­ der radiopeiling voor schepen en
uitgevonden en Gustaf keerde on- kreeg weUfl© voor uitwerking vliegtuigen. Vooral de omtwiktee1-
verrichterzake naar huis terug. Hij üng der luchtvaart heeft aan h€*t
Dalén-licht enorm veel te daniken.

Enkel voor abonnés van de Sin Po!

Van af heden zijn uitsluitend voor onze abonnés de vol­
gende werken te krijgen tegen sterk verminderden prijs :

Kwee Kek Beng, Chineesche spreekwoorden en
spreuken.

„Een interessante studie, nauwgezet uitgevoerd ' —
„De Indische Gids” Oct. 1937.
„Heel interessant” 一 „De lnd. Courant,’’31 Juli 1937

„Dit heeft zeker recht op een plaats in iedere goed
gesorteerde boekenkast—„Bat. Nbl.’’，7 Aug. 1937.

Gewone prijs f 1,50 Speciale prijs f 1 —

Kwee Kek Beng, Beknopt overzicht der Chin. Ge­
schiedenis (gunstig beordeeld door Dr. E. von Zach,

Prof. Ferguson, B. de Ligt, Noto Soeroto, S. Terwey,
Prof. H. Blink, enz.)

Gewone prijs f 3,75 Speciale prijs f 2,75

Kwee Kek Beng, Li Tai Po. Een studie over China's
grootsten dichter (gunstig beordeeld door Dr. Thung

Tjeng Hiang, Prof. Duyvendak, Henri Borel, B. v.
Eysselsteyn, H. Marsman, enz.)

Gewone prijs f 2,50 Speciale prijs f 1,25

Alle drie tezamen gekocht slechts f 4,25 !

Maak er gauw gebruik van want er is nog slechts
een beperkte voorraad aanwezig.

Drukkerij Sin Po, Batavia-stad.

Oey Liong Thay, Mlaten Trenggoeloen 11a, Semarang.

:茫. 举巫1V瓣典
' k Vi;
地
TiONGHO/VMElAJOE
1
.:■:-

Dengen maksoed soepaja

LEBIH BANJAK

Hoakiauw jang peladjarin hoeroef dan bahasa sendiri

KITAB LOGAT BAROE

TIONGHOA - MELAJOE

jang ijiiakannja bagoes dan lerdjilid indah didjoeal boeai
harga f 3.50 laen onkosi kirim: f 4.05 per postwissel atawa
f 4.30 rembours per posi.

Hoeroef iiielnja diioelis oleh WANG CHING WEI.

Soeda dapet poedjian dari orang-orang iernama.

Tida bisa dipersamaken dengen kiictb-kiiab logai jang soeda add

Drukkerij SIN PO

ASEMKA, BATAVIA.