SIFAT KIMIA BAGI ALKOHOL BY CIKGU TUTI

SIFAT KIMIA BAGI
ALKOHOL

DISEDIAKAN OLEH :
PN TUTI AZURAIDAH BINTI NASIR
SMK BANDAR RINCHING, SELANGOR

Nyatakan tiga sifat kimia bagi sebatian alkohol.
(SPM 2007, Kertas 2 (no.9)

TINDAK BALAS BAHAN HASIL

Pembakaran Oksigen Karbon dioksida
Wap air
Pengoksidaan Larutan kalium dikromat (VI), K2Cr207
Asid karbosilik
Larutan kalium potassium manganat Air
(VII) , KMn04

Pendehidratan Serpihan porselin Alkena yang sepadan
Alumina oksida Air
Asid sulfurik pekat pada 180 OC
Asid fosforik pekat pada 180 OC

TINDAK BALAS PEMBAKARAN
ALKOHOL

Aspek yang diuji Pemerhatian
Kebolehbakaran Cecair tidak berwarna senang dinyalakan oleh kayu uji menyala
Warna Nyalaan biru yang tidak berkilau
Kejelagaan Tidak berjelaga

Jawapan tepat : Nyalaan biru tanpa jelaga Kesimpulan nak kenalpasti siri homolog sebatian
alkohol :
Larut dalam air , terbakar dengan nyalaan biru
tak berjelaga

TINDAK BALAS PEMBAKARAN
ALKOHOL

Persamaan:

C2H5OH (ce) + 302 (g) 2CO2 (g) + 3H20 (g)

Pembakaran alkohol seperti etanol membebaskan banyak tenaga haba. Oleh itu
etanol merupakan bahan api yang baik

Contoh soalan:
Nyatakan dua kelebihan menggantikan petrol dengan etanol sebagai bahan api
untuk kereta?

Jawapan:
P1: Etanol mengurangkan pencemaran kerana pembakaran etanol tidak
menghasilan jelaga
P2: Etanol merupakan tenaga yang boleh diperbaharui tidak seperti petrol
P3: Pembakaran etanol mnghasilkan jumlah haba yang sangat besar

Contoh soalan SPM melibatkan Persamaan Kimia bagi Tindak
balas Pembakaran Alkohol

Satu mol sebatian ini mengalami pembakaran lengkap untuk
menghasilkan gas X dan air seperti yang ditunjukkan di bawah.

C2H5OH + mO2  nX + 3H20

i. Nyatakan nama gas X
ii. Apakah nilai bagi m dan n?
iii. Nyatakan pemerhatian daripada pembakaran sebatian ini.
iv. Mengapa sebatian ini dijadikan sebagai sumber bahan api ?

Antara etena dan etanol, yang manakah menghasilkan lebih banyak jelaga dalam tindak balas
pembakaran ? Jelaskan jawapan anda? (4m)

Jawapan :

 Etena (menghasilkan lebih banyak jelaga) : 1 m • Kejelagaan suatu sebatian karbon
 Tunjukkan hasil pengiraan jisim = (2m) dinilai berdasarkan peratus karbon.

o % karbon dalam etena, C2H 4 • Calon perlu cari peratus karbon
menggunakan formula :
2 X 12 X 100 %
jumlah jisim atom karbon X 100 %
(2X12) + (4 X 1)
JMR sebatian
= 85.7%

o % karbon dalam etanol, C2H5OH

2 X 12 X 100 %
(2X12) + (6X1) + (1x16)

= 52.2%

 Ini adalah kerana etena mempunyai peratus karbon yang lebih tinggi
(85.7% ) berbanding etanol (52.2%) : 1m

Alkohol  Asid karbosilik Tindak Balas Pengoksidaan
( Pengoksidaan) Alkohol

Agen pengoksidaan : (SPM 2008, K2)
 Kalium dikromat (VI) diasidkan
 Kalium manganat (VII) diasidkan

Pemerhatian di dalam tabung didih:

Menggunakan agen pengoksidaan :

 Kalium dikromat (VI) diasidkan

( Jingga )  ( Hijau)

ion dikromat (VI) ion dikromat (III)

 Kalium Manganat (VII) diasidkan

(ungu)  (tidak berwarna)

ion manganat (VII) ion mangan (II)

Hasil akhir: asid karbosilik ( akan disulingkan)
Asid etanoik yang dihasilkan merupakan cecair jernih, berbau cuka
dan menukarkan kertas litmus biru kepada merah

Persamaan kimia bagi tindak balas
pengoksidaan SPM 2013 , K2 , S8

CH3CH2OH + 2 [O]  CH3COOH + H20

PENDEHIDRATAN ALKOHOL

TIPS:
1.Lukisan radas ( SPM, Kertas 2 , 2008). SPM 2014 K2
2.Mangkin (ada 4)
3.Bahan yang manakah perlu dipanaskan dahulu. Jelaskan
4.Ingat satu tindak balas kimia yang boleh menghasilkan

alkena yang sepadan
Berhati-hati dengan alcohol yang mempunyai isomer. (
namakan dua alcohol yang boleh didehidratkan kepada
propena)

Tindak Balas Pendehidratan Alkohol

• Tindak balas kimia yang menyingkirkan molekul air dalam sebatian alkohol
(kecuali metanol) untuk menghasilkan sebatian alkena yang sepadan (ikatan
ganda dua terbentuk): (SPM 2006, K1)

• Keadaan :
1.Etanol dituang ke dalam tabung didih untuk membasahi wul kaca, kemudian

dipanaskan dengan asid sulfuric pekat (mangkin)// asid fosforik pekat pada
suhu 180 O C // serpihan porselin // alumina oksida //
2.Serpihan porselin (mangkin) dipanaskan dahulu , kemudian wul kaca yang
dibasahi oleh etanol dipanaskan untuk mengewapkan etanol.

Reagen yang digunakan : ( mangkin: untuk mempercepatkan tindakbalas)
i. asid sulfurik pekat pada suhu 180 O C
ii. serpihan porselin
iii. alumina oksida
iv. Asid fosforik pekat pada suhu 180 O C

• Rajah :

SPM 2005, K1
Mengapa serpihan porselin mesti dipanaskan dahulu sebelum etanol dipanaskan ? (2m)
E1: Wap etanol hanya boleh didehidratkan oleh serpihan porselin yang panas tetapu
bukan porselin yang sejuk
E2: Tindakan ini dapat mencegah pembaziran wap etanol

• Persamaan kimia pendehidratan alkohol

Ingat kalau hendak menghasilkan propena , boleh guna dua isomer propanol
 Propan-1-ol
 Propan-2-ol

Ingat kalau hendak menghasilkan butena , boleh guna 4 isomer butanol
 Butan-1-ol
 Butan-2-ol
 2-metilpropan-1-ol
 2-metilpropan-2-ol

• Pemerhatian akhir: Gas yang terhasil dikutip
melalui sesaran air

Gas yang terhasil diuji
dengan menggoncangkan
dengan :
a) Beberapa titis air

bromin
b) Beberapa titis larutan

kalium manganat (VII)
berasid

Ujian ke atas gas terkumpul Pemerhatian
Dengan air bromin
Warna perang air bromin
Dengan larutan kalium manganat (VII) dinyahwarnakan
berasid
Warna ungu kalium manganat (VII)
dinyahwarnakan

Pendehidratan 180 OC Pembakaran [O]
H2SO4 CO2 + H20
C2H4 Pengoksidaan
O2
(Alkena :ikatan CH3COOH
ganda dua) ALKOHOL (Asid karbosilik)