วชิ าสทู กรรม
ทักษะการเตรียม การประกอบอาหาร ด้วยความปลอดภยั
ทกั ษะการใชม้ ดี
ความปลอดภัยในการใชม้ ีด
● เมอื่ ต้องการส่งมีด อย่าสง่ ดา้ นคมมดี ใหใ้ คร ปิดหรือใสป่ ลอกมดี ก่อน ส่งด้านท่ี
เปน็ ดา้ มจับกอ่ นเสมอ
● หันคมมดี ออกนอกตัวเสมอ ถา้ หากพลาดคมมดี จะไม่บาดท่าน
● ใส่ปลอกมดี หรือวางเกบ็ ไวใ้ นทป่ี ลอดภยั เสมอ อยา่ วางมดี ไว้บนพ้นื
● อยา่ เดนิ ถอื มีด และคอยดสู ภาพแวดล้อมรอบตวั เม่ือทา่ นกาลังใช้มีด
การดูแลมดี
● รกั ษามีดใหส้ ะอาด แห้ง คม และไมเ่ ป็นสนิม
● ใชน้ ้ามันเครอ่ื งหยอดเลก็ น้อยตามข้อต่อและใบมีด
● อย่าพยายามใชม้ ีดตดั วัตถุแขง็ เช่น โลหะ อฐิ และอนื่ ๆ ทคี่ ล้ายกบั วตั ถุเหลา่ น้ี
จะทาให้ใบมีดเสยี หาย
● อย่ากดสนั มีดหรือใช้ใบมีดงดั แงะของบางอยา่ งเพราะใบมดี จะบ่ิน
● เกบ็ มีดให้หา่ งจากไฟ ความรอ้ นอาจทาให้โลหะอ่อนตวั และจะทาใหล้ ับยาก
การใชม้ ีดสาหรบั เด็ก Knife Skills for Kids
ทกั ษะการใช้มดี : เทคนคิ การห่นั Cutting Techniques
การใช้มดี ในครัวอยา่ งปลอดภยั
ทกั ษะการกอ่ ไฟ
การกองกอ่ ไฟ
ลูกเสือจะต้องกอ่ กองไฟให้เหมาะสมกับการใชง้ าน
● กองไฟแบบกระโจมอินเดียนแดง ให้ความรอ้ นมาก แสงสวา่ งดี เหมาะสาหรับการประกอบอาหาร
● กองไฟแบบเชงิ ตะกอน ให้ความร้อนมาก แสงสวา่ งดี เหมาะสาหรับการประกอบอาหาร
● กองไฟแบบผสม เหมาะสาหรับเล่นรอบกองไฟ
● กองไฟแบบดาว ให้ความสว่างและความอบอนุ่
แบบกระโจม แบบเชงิ ตะกอน แบบผสม แบบดาว
หลกั การกอ่ ไฟ
วธิ เี ลอื กสถานที่
● เป็นบริเวณทีโ่ ล่ง และแห้ง ห่างจากต้นไม้ และบ้านคนเก็บกวาดหญ้าแหง้ รอบๆ
ออกเพ่อื ป้องกนั การลกุ ลามของไฟ
วธิ ีเตรยี มเชอื้ เพลงิ
● เลอื กกิ่งไมเ้ ลก็ ๆแห้งๆเพราะจะติดไฟได้งา่ ย กงิ่ ไมข้ นาดใหญ่ตอ้ งผ่าออกเปน็
ซกี ๆกอ่ น กง่ิ ไม้ทเ่ี ปยี กช้นื ต้องแดดให้แหง้ แล้วนามาผ่าให้เปน็ ซกี ๆ
วธิ กี อ่ ไฟ
1. นาเชอื้ เพลิงมากองสมุ เป็นรูปกระโจม
2. จุดไฟแหยเ่ ข้าไปตรงชอ่ งกระโจม
3. เมอ่ื ไฟติดดีแล้วจึงใส่กิง่ ไม้ท่ใี หญ่ข้นึ
ขอ้ ควรระวัง
1. ไม่ควรน่งั ใกล้เตา หรือกองไฟ มากเกนิ ไป และควรนั่งในทา่ นัง่ ทีม่ นั่ คง
2. ระมัดระวังการพดั หรือ เปา่ ลมไปท่ีกองไฟ ระวังสะเกด็ ไฟท่อี าจเป็นอันตราย
3. ดูแลดบั ไฟใหเ้ รียบร้อยเมอื่ ประกอบอาหารเสรจ็ แลว้
ทกั ษะการประกอบอาหาร
การหงุ ข้าวแบบไม่เชด็ น้า
เปน็ การหงุ ขา้ วทร่ี ักษาคุณค่าทางอาหารไดด้ ี มวี ธิ กี ารหุงดงั น้ี
1) ตวงขา้ วใส่หมอ้ หุงขา้ ว ซาวขา้ ว 1 คร้ัง
ล้างฝนุ่ ละอองหรือสิ่งสกปรกตา่ งๆ
ออกให้หมดแลว้ รนิ นา้ ทงิ้
2) ตวงนา้ สะอาดให้หมอ้ ในอตั ราส่วน
ข้าว 1 ต่อนา้ 2 หรอื 2 ส่วนครง่ึ จากนั้น
ปดิ ฝาหมอ้ ให้สนทิ แล้วนาไปตงั้ บนเตาไฟ
ในการหุงขา้ ววิธนี ้ี ต้องใช้ไฟแรงจัดเพื่อไมใ่ หข้ ้าวแฉะ
การหุงข้าวแบบไมเ่ ชด็ น้า
3) เม่อื น้าเดอื ดแล้วใหเ้ ปดิ ฝาหม้อออก
ใชท้ พั พคี นข้าว1-2 คร้งั เพือ่ ไมใ่ ห้ขา้ ว
ตดิ กน้ หม้อและเพื่อใหข้ า้ วไดร้ บั ความรอ้ นท่วั ถงึ
เมอ่ื นา้ เริ่มแหง้ ให้ปิดฝาหม้อใหส้ นิท
4) เอาถ่านหรอื ฟืนออก ใหเ้ หลอื ไฟอ่อนๆ
แลว้ นาหมอ้ ข้าวไปตั้งบนเตาไฟและเอียงด้านข้างของหมอ้ ขา้ วไปมาใหไ้ ด้รับความร้อน
ท่วั ถึง (ดงขา้ ว) จากนั้น ตัง้ หม้อขา้ วท้ิงไวป้ ระมาณ 20-25 นาที เพื่อให้ขา้ วสกุ และระอดุ ี
การหงุ ข้าวแบบไมเ่ ชด็ นา้ ดว้ ยเตาถา่ น
การผัด / การทอด
ลูกเสือจะตอ้ งระมัดระวังในการผัด และ การทอด ดงั นี้
● ไม่ควรเทน้ามันใส่ในกระทะทเ่ี ปียกชน้ื หรือ ทานา้ กระเด็นใสน่ ้ามนั ร้อน เพราะ
อาจทาใหน้ ้ามันกระเดน็ และไดร้ บั อนั ตรายจากนา้ มนั ร้อนๆ
● ไม่ควรโยน หรอื เทวัตถุดิบแรงๆ ควรหยอ่ นหรือเทลงในกระทะใกล้ๆ
● ควรทอด หรอื ผัดในนา้ มันที่มีอุณหภมู ิเหมาะสม หากทอดในนา้ มนั ที่ยังไมร่ อ้ น
จะทาให้อาหารอมนา้ มัน แตห่ ากทอดในนา้ มันท่ีรอ้ นจดั ตอ้ งคอยระวังอาหาร
ไหม้
● ระมดั ระวัง และหมนั่ สังเกตอาหาร ไม่หยอกลอ้ กนั ในขณะประกอบอาหาร
Kitchen Safety: Using Deep Fryers Safely
การต้ม / การแกง
ลกู เสอื จะต้องระมัดระวงั ในการต้ม และ การแกง ดงั นี้
● ใส่นา้ ในปรมิ าณที่เหมาะสมกับปริมาณวัตถุดิบ และ ขนาดของภาชนะ หากใส่
น้ามากไป เม่อื นา้ เดอื ดอาจลน้ จากภาชนะได้
● ใสว่ ัตถุดบิ เมอ่ื น้าเดอื ด หากใสว่ ัตถุดิบในน้าท่ยี ังไมเ่ ดอื ดอาจทาให้มกี ลน่ิ คาว
● ใสเ่ ครอื่ งปรุงอย่างระมดั ระวงั ทีละนอ้ ย แลว้ ชิมรสชาติ หากใสเ่ ครอื่ งปรงุ มากไป
แตแ่ รก จะแก้ไขรสชาติยาก
● ควรระมดั ระวงั น้าแกงเดอื ด ไม่หยอกลอ้ เล่นกนั ขณะประกอบอาหาร
Kitchen Safety: Preventing Burns and Scalds
Allez Cuisine !!