กฎหมายลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 (แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2558)

กฎหมายลขิ สิทธ์ขิ องไทย

กฎหมายลขิ สิทธิ์ พ.ศ. 2537 (แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2558)

ลิขสทิ ธิ์คืออะไร
ลิขสิทธิ์ เปน็ ทรัพย์สนิ ทางปญั ญาอย่างหนงึ่ ท่กี ฎหมายให้ความคุ้มครอง

โดยให้เจ้าของลขิ สทิ ธิ์ถือสิทธแิ ตเ่ พยี งผเู้ ดียวทจ่ี ะกระทาการใดๆเก่ยี วกับงาน
สรา้ งสรรค์ท่ตี นไดก้ ระทาขน้ึ

งานทม่ี ลี ิขสิทธค์ิ ้มุ ครอง (งานอันมีลขิ สิทธ์ิ)
งานสร้างสรรค์ที่จะได้รับความคุ้มครองตามพระราชบัญญัติลิขสิทธ์ิต้อง

เป็นงานในสาขา วรรณกรรม นาฏกรรม ศิลปกรรม ดนตรีกรรม โสตทัศนวัสดุ
ภาพยนตร์ ส่ิงบันทึกเสียง งานแพร่เสียงแพร่ภาพ รวมถึงงานอ่ืน ๆ ในแผนก
วรรณคดี วิทยาศาสตร์ หรือแผนกศิลปะ งานเหล่านี้ถือเป็นผลงาน ท่ีเกิดจาก
การใช้สติปัญญา ความรู้ความสามารถ และความวิริยะอุตสาหะ ในการ
สร้างสรรค์งานให้เกิดขึ้น ซ่ึงถือเป็นทรัพย์สินทางปัญญาประเภทหน่ึงท่ีมีคุณค่า
ทางเศรษฐกจิ

การไดม้ าซ่ึงลิขสิทธิ์
สิทธิในลิขสิทธิ์เกิดขึ้นทันที นับแต่ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์ผลงาน

ออกมาโดยไม่ตอ้ งจดทะเบียน หรือผ่านพธิ ีการใด ๆ (แต่ควรจดแจ้งขอมีลขิ สิทธิ์
ดกี วา่ )

การค้มุ ครองลขิ สิทธิ์
ผเู้ ป็นเจ้าของลขิ สิทธ์ิ มีสิทธแิ ต่เพียงผเู้ ดียว ในการใช้ประโยชน์จากผลงาน

สร้างสรรค์ของตน ในการทาซ้า ดัดแปลง หรือเผยแพร่ต่อสาธารณชน รวมท้ัง
สิทธิในการให้เช่า โดยทั่วไปอายุการคุ้มครองสิทธิจะมีผลเกิดขึ้นทันทีท่ีมีการ
สร้างสรรค์ผลงาน โดยความคุ้มครองนี้จะมีตลอดอายุของผู้สร้างสรรค์ และ
คุ้มครองต่อไปอกี 50 ปีนบั แตผ่ สู้ รา้ งสรรค์เสยี ชีวติ

ประโยชน์ต่อผ้บู รโิ ภค
การคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิในผลงานลิขสิทธิ์ มีผลให้เกิดแรงจูงใจแก่

ผสู้ รา้ งสรรค์ ผลงานทจี่ ะสรา้ งสรรคผ์ ลงานท่ีมปี ระโยชน์ มีคณุ คา่ ทางวรรณกรรม
และศลิ ปกรรมออกสูต่ ลาด สง่ ผลใหผ้ ้บู ริโภคได้รบั ความรู้ ความบันเทงิ และได้ใช้
ผลงานที่มคี ุณภาพ

พระราชบญั ญตั ิลิขสทิ ธิ์
กฎหมายลขิ สิทธิม์ ีวัตถปุ ระสงคใ์ ห้ความคมุ้ ครองปอ้ งกนั ผลประโยชน์ท้ัง

ทางเศรษฐกิจและทางศีลธรรม ซึ่งบุคคลพึงได้รับจากผลงานสร้างสรรค์อัน
เกิดจากความนึกคิดและสติปัญญาของตน นอกจากน้ียังมุ่งที่จะสนับสนุน
ส่งเสริมให้เกิดการสร้างสรรค์ผลงาน กล่าวคือ เมื่อผู้สร้างสรรค์ได้รับ
ผลตอบแทนจากหยาดเหงื่อแรงกายและสติปัญญาของตน ได้รับผลประโยชน์
ตอบแทนจากการลงทนุ ก็ย่อมจะเกดิ กาลังใจท่จี ะคิดค้นสร้างสรรค์และเผยแพร่
ผลงานให้แพร่หลายออกไปมากย่ิงข้ึน อันจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนา
ประเทศชาติ ท้ังด้านเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี การกระตุ้นให้เกิดการ

พัฒนาสติปัญญาของคนในชาติ เป็นปัจจัยสาคัญที่สุดที่จะนาไปสู่การพัฒนาที่
ย่งั ยนื ต่อไปในอนาคต

ประเทศไทยได้ประกาศใช้พระราชบัญญัติลิขสิทธ์ิ พ.ศ. 2537 เพื่อใช้
บังคับแทน พระราชบัญญัติลิขสิทธ์ิ พ.ศ. 2521 โดยมีผลบังคับใช้เม่ือ
วันท่ี 21 มีนาคม 2538 พระราชบัญญัติลิขสิทธ์ิ ให้ความคุ้มครองต่อโปรแกรม
คอมพิวเตอร์ โดยจดั เปน็ ผลงานทางวรรณกรรมประเภทหน่งึ และงานทไ่ี ด้จัดทา
ขึ้นก่อนวันท่ีพระราชบัญญัติน้ีใช้บังคับ และเป็นงานท่ีได้รับความคุ้มครอง
ลขิ สทิ ธต์ิ ามพระราชบัญญตั นิ ี้ จะไดร้ บั ความคุ้มครองลขิ สทิ ธิ์ตามพระราชบัญญัติ
นี้

พระราชบัญญัติลิขสิทธ์ิ พ.ศ. 2537 ได้ให้ความหมายของคาว่า "ลิขสิทธ์ิ"
วา่ หมายถงึ สิทธแิ ตเ่ พียงผู้เดียวท่ีจะทาการใดๆตามพระราชบัญญตั ิน"้ี เกี่ยวกับ
งานท่ีผู้สร้างสรรค์ได้ทาข้ึน นั่นก็หมายความ ว่า เจ้าของลิขสิทธ์ิเพียงผู้เดียว
เทา่ นนั้ ทมี่ สี ทิ ธจิ ะทาอย่างไรกไ็ ด้ กบั งานอนั มีลขิ สทิ ธ์ขิ องตนเอง

ฉบบั ปจั จบุ ัน คอื กฎหมายลิขสทิ ธิ์ พ.ศ. 2537
(แก้ไขเพม่ิ เติม ฉบบั ท่ี 3 พ.ศ. 2558)

การละเมดิ ลขิ สิทธ์ิ
- การละเมิดลิขสิทธ์ิโดยตรง : คือ การทาซ้า ดัดแปลง เผยแพร่

โปรแกรมคอมพิวเตอร์แก่สาธารณชน รวมท้ังการนาต้นฉบับหรือสาเนางาน
ดังกลา่ วออกใหเ้ ชา่ โดยไม่ไดร้ ับอนญุ าตจากเจา้ ของลขิ สทิ ธ์ิ

- การละเมิดลิขสิทธิ์โดยอ้อม : คือ การกระทาทางการค้า หรือการ
กระทาที่มีส่วนสนับสนุนให้เกิดการละเมิดลิขสิทธิ์ดังกล่าวข้างต้นโดยผู้กระทา

รู้อยู่แล้ว ว่างานใดได้ทาข้ึนโดยละเมิดลิขสิทธ์ิของผู้อื่น แต่ก็ยังกระทาเพ่ือหา
กาไรจากงานน้ัน ได้แก่ การขาย มีไว้เพื่อขาย ให้เช่า เสนอให้เช่า ให้เช่าซื้อ
เสนอใหเ้ ช่าซอ้ื เผยแพรต่ อ่ สาธารณชน แจกจา่ ยในลกั ษณะทอ่ี าจกอ่ ให้เกิดความ
เสียหายต่อเจา้ ของลิขสิทธแ์ิ ละนาหรอื สงั่ เขา้ มาในราชอาณาจกั ร

บทกาหนดโทษ
1. การละเมิดลิขสิทธิ์โดยตรง : มีโทษปรับต้งั แต่ 20,000 บาท

ถงึ 200,000 บาท หากเป็นการกระทาเพอื่ การคา้ มีโทษจาคุกตง้ั แต่ 6 เดือน
ถึง 4 ปี หรือปรบั ตัง้ แต่ 100,000 บาท ถงึ 800,000 บาท หรอื ทง้ั จาทั้งปรบั

2. การละเมิดลขิ สิทธโิ์ ดยอ้อม : มีโทษปรบั ตงั้ แต่ 10,000 บาท
ถึง 100,000 บาท หากเปน็ การกระทาเพือ่ การค้า มโี ทษจาคุกตง้ั แต่ 3 เดือน
ถึง 2 ปี หรอื ปรบั ต้ังแต่ 50,000 บาท ถึง 400,000 บาท หรอื ทัง้ จาทั้งปรบั

- ผู้ใดกระทาความผดิ ตอ้ งระวางโทษตามพระราชบัญญตั ิลิขสทิ ธิ์
ฉบับน้ี เมอ่ื พน้ โทษแลว้ ยังไม่ครบกาหนดหา้ ปีกระทาความผดิ ตอ่ พระราชบญั ญัติ
นอี้ กี จะตอ้ งระวางโทษเปน็ สองเทา่ ของโทษท่ีกาหนดไวส้ าหรบั ความผิดนนั้

- กรณีที่นติ บิ คุ คลกระทาความผดิ ตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ถือ
วา่ กรรมการหรือผ้จู ดั การทกุ คนของนิตบิ ุคคลนนั้ เป็นผรู้ ว่ มกระทาความผดิ กบั
นิตบิ ุคคลน้ัน เว้นแต่จะพิสูจนไ์ ดว้ า่ มไิ ดร้ เู้ หน็ หรือยนิ ยอมดว้ ย

- ค่า ปรับท่ีได้มีการชาระตามคาพิพากษานั้น คร่ึงหนึ่งจะตก
เป็นของเจ้าของลิขสิทธ์ิอย่างไรก็ดีการได้รับค่าปรับดังกล่าว ไม่กระทบต่อสิทธิ
ของเจ้าของลิขสิทธ์ิ ท่ีจะฟ้องเรียกค่าเสียหายในทางแพ่งสาหรับส่วนท่ีเกิน
จานวนเงินคา่ ปรบั ที่ เจ้าของลขิ สทิ ธ์ิได้รับไวแ้ ลว้ นน้ั

สรุปสาระสาคัญ
1) ภาพถา่ ย ถา้ ถา่ ยเองหรอื จา้ งคนอืน่ ถ่าย ลขิ สิทธต์ิ กเปน็ ของเรา (ผู้จ้าง)

X2) หากนาภาพคนอน่ื ไปใช้ แลว้ ตดั ลายน้าหรือไม่ใหเ้ ครดิตเจ้าของ ถือว่าผดิ

3) ขอ้ ความท่ีก๊อปจากชาวบ้านมา หากอา้ งท่ีมา และใช้แบบ personal use ไม่
ผิด แตถ่ ้าใช้นติ บิ ุคคล ถอื วา่ ผิด
4) embed youtube มาใส่หนา้ เวบ็ โดยตรงถือวา่ ผิด (ถา้ ทาแค่เป็นภาพ
thumbnail แล้ว link ไปท่ี youtube เจ้าของโดยตรง ไม่ผดิ )
5) ถ้านาคลปิ youtube ไปใช้เชงิ สาธารณะ (เชน่ ทารายการขา่ ว) ตอ้ งเผยช่ือ
username เจา้ ของคลปิ และเปน็ คลิปที่ต้งั public ไว้เท่านนั้ (ถ้าเจา้ ของต้ัง

Xprivate ไว้ แล้วนามาเผยแพร่ ถอื วา่ ผดิ )

6) แชรภ์ าพจาก fanpage อนื่ มาที่ fanpage เรา เพอื่ เรยี กเรตติง้ มสี ิทธ์ถิ ูก
ฟอ้ ง เพราะแสวงหากาไร (แก้ได้ดว้ ยการผลติ เอง หรือขออนุญาตเจา้ ของ / ก๊อป
จาก google ก็มีสทิ ธ์ิโดนฟอ้ ง)
7) ขา่ วจากเวบ็ นอก มีทม่ี าอา้ งอิง ไมผ่ ิด แต่บทความถอื ว่าผดิ ในกรณีแสวงหา

Xกาไร (แกไ้ ด้ดว้ ยวธิ ี rewrite การเรียบเรยี งใหม่/ copy-paste ถือวา่ ผดิ )

*ขยายความข้อ 7 ใหค้ รบั … ขา่ ว (news) คือ fact รายงานขอ้ เทจ็ จรงิ /
บทความ (article) หรอื บทสมั ภาษณ์ (interview) คอื ข้อคิดเหน็ แบบนีถ้ ือ
เป็นลขิ สิทธขิ์ องผู้เขียน ใช้วธิ กี าร rewrite หรืออ้างถึง (คลา้ ยๆ การทาวิทยา
นพิ ันธ์) จะปลอดภัยกวา่

สรุปง่ายๆ 4 บรรทัดแลว้ จบ …
1) ผลติ เอง หรอื จา้ งผลิต เราเป็นผ้ถู อื ลขิ สิทธ์ิ / คนอนื่ ผลติ เราจะเอามาใช้

 เราต้อง........? ตอ้ งอา้ งทมี่ า หรอื ขออนุญาตเจ้าของ
2) เอาของคนอ่นื มาใช้ ถ้าเปน็ personal use ต้องอา้ งท่ีมาชัดเจน / ใชใ้ นเชิง
แสวงหากาไร

 เราต้อง..... ?ต้องระบทุ ่ีมา+ขออนญุ าตเจา้ ของ

3) การ rewrite (เรียบเรียงใหม่) จากขอ้ ความคนอนื่ โดยอ้างท่มี าเดิม
สามารถทาได้
4) แชรอ์ ะไรบนโลก social ใหแ้ ชร์จากต้นทาง ปลอดภัยสดุ / ถ้ากดแชรจ์ าก
ตน้ ทางไมไ่ ด้
 เราต้อง..... ? ใสเ่ ครดติ ใหเ้ ค้าดว้ ย