39078

Αγαπητοί γονείς,

Το συγκεκριμένο βιβλίο απευθύνεται στους μαθητές της Γʹ Δημοτικού, με
σκοπό να τους βοηθήσει να εξασκηθούν στο μάθημα της Γλώσσας. Με αυτό
τα παιδιά μπορούν να ελέγξουν εύκολα και σύντομα τις γνώσεις τους στα διά-
φορα γλωσσικά φαινόμενα που διδάσκονται κατά τη διάρκεια της σχολικής
χρονιάς.

Το βιβλίο μας ακολουθεί μάθημα-μάθημα το σχολικό βιβλίο. Για κάθε μά-
θημα περιλαμβάνει ένα δισέλιδο τεστ με ερωτήσεις-ασκήσεις πολλαπλής
επιλογής, οι οποίες αφορούν:
– τη γραμματική ή/και το συντακτικό του μαθήματος
– την ορθογραφία του μαθήματος
– το λεξιλόγιο του μαθήματος (συνώνυμες και αντίθετες λέξεις, οικογένειες

λέξεων, σχήματα λόγου).
Στο τέλος κάθε ενότητας υπάρχει ένα Κριτήριο Αξιολόγησης με ερω-

τήσεις-ασκήσεις πολλαπλής επιλογής, για τη σύντομη ανασκόπηση βασικών
θεμάτων της ενότητας. Επιπλέον, μετά την ολοκλήρωση όλων των ενοτήτων,
περιέχονται και Επαναληπτικά Κριτήρια Αξιολόγησης σε όλη την ύλη.

Οι απαντήσεις όλων των ερωτήσεων-ασκήσεων βρίσκονται στο τέλος
του βιβλίου. Σε αυτές δίνονται κατά περίπτωση οι αναγκαίες εξηγήσεις/επι-
σημάνσεις που δικαιολογούν τις σωστές επιλογές, έτσι ώστε να μη μείνει στα
παιδιά καμία απορία ή αμφιβολία.

Αλεξάνδρα Στράτου



ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ENOTHTA 1: Πάλι μαζί!
Θαλασσινό σχολείο......................................................................................... 8
Eπιστροφή στα θρανία!.................................................................................... 10
Tο σχολείο ταξιδεύει στον χρόνο...................................................................... 12
Δημοτικό Σχολείο Tρικάλων Hμαθίας................................................................ 14
Δεν είναι τρελοί οι δίδυμοι!.............................................................................. 16
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 1η Ενότητα................................................................. 18

ENOTHTA 2: Στο σπίτι και στη γειτονιά
Aγαπητό μου ημερολόγιο.................................................................................. 20
H φίλη μας η Aργυρώ....................................................................................... 22
Tα παιδικά μου παιχνίδια.................................................................................. 24
Στη νέα μας γειτονιά........................................................................................ 26
Κριτήριο Αξιολόγησης στη 2η Ενότητα.................................................................. 28

ENOTHTA 3: Στη γη και στη θάλασσα
Σπίτι με κήπον.................................................................................................. 30
Γάτος από σπίτι ζητά νέα οικογένεια.................................................................. 32
Oι ακροβάτες της θάλασσας............................................................................. 34
Γη και θάλασσα................................................................................................ 36
Oι μικροί ταξιδιώτες ανεβαίνουν στο βουνό...................................................... 38
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 3η Ενότητα................................................................. 40

ENOTHTA 4: O κόσμος γύρω μας
Πώς υιοθετήσαμε ένα κομμάτι γης..................................................................... 42
Tα χαρτιά ανακυκλώνονται!.............................................................................. 44
Tο τετράδιο ζωγραφικής................................................................................... 46
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 4η Ενότητα................................................................. 48

ENOTHTA 5: H πατρίδα μας γιορτάζει.......................................................... 50

ENOTHTA 6: Πολιτείες ντυμένες στα λευκά
H πόλη χάθηκε στο χιόνι................................................................................... 52
H πόλη χάθηκε στο χιόνι (συνέχεια).................................................................. 54
Tόσο χιόνι δεν ξανάγινε!.................................................................................. 56
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 6η Ενότητα................................................................. 58

ENOTHTA 7: Iστορίες του χειμώνα
O χιονάνθρωπος και το κορίτσι........................................................................ 60
Kάτω απ’ το χιόνι............................................................................................. 62
O εγωιστής Γίγαντας........................................................................................ 64
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 7η Ενότητα................................................................. 66

ENOTHTA 8: Έλα στην παρέα μας!
Aξέχαστα γενέθλια.......................................................................................... 68
Mικρομαγειρέματα........................................................................................... 70
Φτιάχνουμε προσκλήσεις.................................................................................. 72
Aπό το ημερολόγιο του Eλτόν........................................................................... 74
Tο χαρούμενο λιβάδι........................................................................................ 76
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 8η Ενότητα................................................................. 78

ENOTHTA 9: Άνθρωποι και μηχανές
Φτιάξε μου έναν σιδερένιο άνθρωπο................................................................ 80
Mηχανές του μέλλοντος.................................................................................... 82
Tο ηλιακό λεωφορείο....................................................................................... 84
Στο Aττικό Mετρό............................................................................................ 86
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 9η Ενότητα................................................................. 88

ENOTHTA 10: Γιορτάζω και θυμάμαι............................................................ 90

ENOTHTA 11: Ήτανε μια φορά…
Tα ταξίδια του παππού μου............................................................................... 92
Tα ταξίδια του παππού μου (συνέχεια)............................................................... 94
Mια αληθινή ιστορία........................................................................................ 96
Στο νησί του Aιόλου........................................................................................ 98
Γεια σου χαρά σου Bενετιά............................................................................... 100
Κριτήριο Αξιολόγησης στην 11η Ενότητα............................................................... 102

ENOTHTA 12: Tου κόσμου το ψωμί
Tο πιο γλυκό ψωμί........................................................................................... 104
Tο πιο γλυκό ψωμί (συνέχεια)........................................................................... 106
Ψωμί............................................................................................................... 108
Kαλή όρεξη!..................................................................................................... 110
O Kαραγκιόζης φούρναρης............................................................................... 112
Κριτήριο Αξιολόγησης στη 12η Ενότητα................................................................ 114

ENOTHTA 13: Όλοι μια αγκαλιά
Tου κόσμου τα παιδιά....................................................................................... 116
Bοηθάμε να γίνει καλύτερος ο κόσμος μας......................................................... 118
H πτήση των γερανών...................................................................................... 120
Ένα παιδί γράφει στον Θεό............................................................................... 122
Κριτήριο Αξιολόγησης στη 13η Ενότητα................................................................ 124

ENOTHTA 14: Γιορτή και ξενοιασιά.............................................................. 126

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ.......................................................... 128

Aπαντήσεις.................................................................................................... 137

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Πάλι μαζί!

ΜΑΘΗΜΑ: Θαλασσινό σχολείο

✓ Να κυκλώσεις το σωστό.

1. Ποια από τις παρακάτω λέξεις δεν ταιριάζει με τον κόσμο της θάλασσας;

α. βότσαλα β. άμμος γ. βάρκα δ. νερό

ε. βυθός στ. χαρτί ζ. φύκια η. μαγιό

2. Στις παραλίες βρίσκουμε ένα σωρό:

α. κοχίλια β. κοχείλια γ. κοχύλια δ. κοχήλια

3. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι ρήμα;

α. τετράδια β. σχολεία γ. βότσαλα δ. ήθελα

4. Τη γόμα τη λέμε αλλιώς:

α. σβηστύρι β. σβηστήρι γ. σβηστήρη δ. σβηστύρη

5. Όταν η θάλασσα είναι φουρτουνιασμένη, έχει:

α. κύματα β. κύμματα γ. κήματα δ. κήμματα

6. Ποια από τις παρακάτω λέξεις πρέπει να γραφτεί με δύο σ:

α. πράσινος β. χρήσιμος γ. θαλασινός δ. δροσερός

7. Μπάνια στη θάλασσα κάνουμε συνήθως το:

α. καλοκέρι β. καλοκέρη γ. καλοκαίρι δ. καλοκαίρη

8. Το ρήμα έπαιρναν φανερώνει κάτι που γίνεται τώρα.

α. Σωστό β. Λάθος

9. Ποια λέξη έχει την ίδια περίπου σημασία με τη λέξη βάρκα;

α. καράβι β. σχεδία γ. καΐκι δ. κότερο

10. Ποιο από τα παρακάτω ουσιαστικά ΔΕΝ είναι γένους θηλυκού;

α. βότσαλα β. θάλασσα γ. δασκάλα δ. φορεσιά

Οι απαντήσεις βρίσκονται στη σελ. 137.

8

Θαλασσινό σχολείο

1 1. Στην πρόταση «Οι βάρκες αρμενίζουν στη θάλασσα» την ίδια περίπου σημασία με τη
λέξη αρμενίζουν έχει η λέξη:

α. γυρίζουν β. ταξιδεύουν γ. τρέχουν δ. προχωρούν

1 2. Για να συγκρατήσουμε φύλλα χαρτιού μεταξύ τους, βάζουμε έναν:

α. σύνδεσμο β. συνδετικό γ. συνδετήρα δ. συνδετήριο

13. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι σύνθετη;

α. δασκάλα β. γραμμένη γ. αρμενίζω δ. ορθογραφία

14. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι ουδέτερου γένους και πληθυντικού αριθμού;

α. λάθη β. δασκάλα γ. φορεσιά δ. συνδετήρι

1 5. Γράφω τις λέξεις στο τετράδιό μου με:

α. μολήβι β. μολύβη γ. μολύβι δ. μολύβει

16. Ποια από τις παρακάτω λέξεις έχει αντίθετη σημασία από αυτή της λέξης γρήγορα;

α. γοργά β. αργά γ. στραβά δ. βιαστικά

17. Ποιο από τα παρακάτω ουσιαστικά ΔΕΝ είναι γένους ουδετέρου;

α. βότσαλα β. φύκια γ. χαρτιά δ. φορεσιά

1 8. Η λέξη μαγιό είναι ξένη και δεν κλίνεται.

α. Σωστό β. Λάθος

19. Ποια από τις παρακάτω λέξεις έχει αντίθετη σημασία από τη λέξη γραμμένη;

α. αγράμματη β. άγραμμη γ. άγραφη

20. Αντίθετη σημασία από το ρήμα παίρνω έχουν τα ρήματα:

α. κρατώ – παρατώ β. αφήνω – δίνω

γ. αρπάζω – γυρίζω δ. χαρίζω – δανείζω

9

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Πάλι μαζί!

ΜΑΘΗΜΑ: Επιστροφή στα θρανία!

✓ Να κυκλώσεις το σωστό.

1. Τα σχολεία ανοίγουν τον: γ. Σεπτέμβριο δ. Σεπτέβριο
α. Σεμπτέμβριο β. Σεμπτέβριο

2. Στη φράση «Επιστροφή στα θρανία!» την ίδια σημασία με τη λέξη επιστροφή έχει η

λέξη:

α. γύρος β. γυρισμός γ. γύρεμα δ. γυροβολιά

3. Στη φράση «καινούρια σχολική χρονιά» την ίδια σημασία με τη λέξη καινούρια έχει η

λέξη:

α. νεανική β. νεαρή γ. νεολαία δ. νέα

4. Οι μαθητές και οι μαθήτριες στα σχολεία τους:

α. γυρίζουν β. γιρύζουν γ. γηρίζουν δ. γυρήζουν

5. Στα σχολεία τους υπάρχουν πολλοί … υπολογιστές.

α. ηλεκτρικοί β. ηλεκτρονικοί γ. ηλεκτρολογικοί

6. Τα παιδιά στο σχολείο κάνουν πολλά:

α. μαθύματα β. μαθύμματα γ. μαθήματα δ. μαθήμματα

7. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ έχει τρεις συλλαβές;

α. σχολεία β. παιδιά γ. μαθητές δ. εικόνες

8. Οι λέξεις αρχίζω και ξεκινώ έχουν την ίδια σημασία.

α. Σωστό β. Λάθος

9. «Οι μαθητές εργάζονται ομαδικά». Στην πρόταση αυτή την ίδια σημασία με τη λέξη

εργάζονται έχει η λέξη:

α. παλεύουν β. κουράζονται γ. δουλεύουν δ. αγωνίζονται

10. Με τη φίλη μου την Ελένη πηγαίνουμε στην ίδια:

α. αίθουσα β. τάξη γ. σειρά δ. θέση

Οι απαντήσεις βρίσκονται στις σελ. 137-138.

10

Επιστροφή στα θρανία!

11. Το σχολείο μας έχει έξι … διδασκαλίας.

α. τάξεις β. δωμάτια γ. αίθουσες δ. χώρους

12. Σε ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις τα σημεία στίξης έχουν μπει σωστά;
α. Γεια σου; Τι κάνεις. β. Γεια σου… Τι κάνεις.
γ. Γεια σου. Τι κάνεις… δ. Γεια σου. Τι κάνεις;

13. Σε ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις τα σημεία στίξης έχουν μπει λάθος;

α. Θέλεις κάτι. Πες μου; β. Πού θα πάει; Σου είπε;

γ. Δεν τον ξέρω. Από πού είναι; δ. Πέρασα πολύ ωραία. Θα ξαναπάω.

14. «Το σπίτι τους βρίσκεται μακριά». Στην πρόταση αυτή αντίθετη της λέξης μακριά είναι

η λέξη:

α. κοντινά β. κοντά γ. δίπλα δ. διπλανά

15. Ποια από τις παρακάτω φράσεις είναι σωστά γραμμένη;

α. τα σχολεικά θρανεία β. τα σχοληκά θρανύα

γ. τα σχολυκά θρανοία δ. τα σχολικά θρανία

16. Την ίδια περίπου σημασία με τη λέξη στολίζω έχει η λέξη:

α. διακοσμώ β. διακρίνω γ. διαλέγω δ. διαπερνώ

17. Τα βιβλία των μαθητών και των … είναι καινούρια.

α. μαθη΄τριων β. μαθητρ΄ιων γ. μαθητριω΄ ν

18. Όταν λέμε ότι οι μαθητές εργάζονται ομαδικά, εννοούμε ότι εργάζονται:

α. ομαλά β. μόνοι τους γ. εκτός ομάδας δ. κατά ομάδες

19. «Στο σχολείο αυτό τα παιδιά έχουν στολίσει την τάξη τους». Στην πρόταση αυτή η λέ-

ξη/φράση που δείχνει «ποιος κάνει κάτι» είναι η εξής:

α. Στο σχολείο αυτό β. τα παιδιά γ. την τάξη τους

20. Στην πρόταση «Χρησιμοποιούν υπολογιστές» την ίδια περίπου σημασία με τη λέξη

χρησιμοποιούν έχει η λέξη:

α. χρησιμεύουν β. απασχολούν γ. μεταχειρίζονται

11

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: Πάλι μαζί!

Κριτήριο Αξιολόγησης στην 1η Ενότητα

✓ Να κυκλώσεις το σωστό.

1. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ ανήκει στην οικογένεια της λέξης γράφω;

α. γραφείο β. γράμμα γ. γράψιμο

δ. γραπτός ε. γρανίτα στ. γραμματική

2. «Σ’ έναν τοίχο της τάξης τα παιδιά κρέμασαν τις ζωγραφιές τους». Στην πρόταση αυτή

ποιο ουσιαστικό είναι σε πτώση ονομαστική;

α. τοίχο β. τάξης γ. παιδιά δ. ζωγραφιές

3. Βγαίνουμε από την τάξη μας, όταν χτυπάει το κουδούνι για:

α. διάλυμα β. διάλημα γ. διάλημμα δ. διάλειμμα

4. Το αγαπημένο του μάθημα είναι η:

α. γιμναστυκή β. γυμναστική γ. γυμναστηκή δ. γημναστηκή

5. Σε ποια από τις παρακάτω λέξεις υπάρχει ορθογραφικό λάθος;

α. θρανίο β. βιβλίο γ. κυλικίο δ. γραφείο

6. Την ίδια περίπου σημασία με τη λέξη διδασκαλία έχει η λέξη:

α. μάθημα β. άσκηση γ. συμβουλή δ. γνώση

7. Αν βάζαμε τις παρακάτω λέξεις σε αλφαβητική σειρά, ποια θα ήταν πρώτη;

α. γράμμα β. γυμνός γ. γνώμη δ. γιατρός ε. γόμα

8. Στο σχολείο μας έχουμε και μια μεγάλη αίθουσα:

α. εκδηλόσεον β. εκδυλώσεον γ. εκδιλόσεων δ. εκδηλώσεων

9. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι ουσιαστικό;

α. μάθαινα β. δώρα γ. μικρά δ. αυτά

10. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι ουσιαστικό θηλυκού γένους σε πτώση ονομαστική

του πληθυντικού αριθμού;

α. εργασίες β. πίνακες γ. χάρτες δ. αίθουσα

Οι απαντήσεις βρίσκονται στη σελ. 140.

18

Κριτήριο Αξιολόγησης

11. Στους παλιούς μαυροπίνακες τα παιδιά έγραφαν με:

α. κημωλία β. κυμολία γ. κιμωλία δ. κιμολία

12. Η βιβλιοθήκη απ’ όπου παίρνουμε βιβλία και τα επιστρέφουμε πάλι, αφού τα διαβά-

σουμε, είναι:

α. διδακτική β. δανειστική γ. διαβαστερή δ. διαβασμένη

13. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ανήκει στην οικογένεια της λέξης ξύνω;

α. ξύλινος β. ξήλωμα γ. ξύπνημα

δ. ξινίλα ε. ξύπνιος στ. ξύστρα

14. «Θα έρθει αύριο». Στην πρόταση αυτή ποια ερώτηση ταιριάζει;

α. Πού θα έρθει; β. Γιατί θα έρθει;

γ. Ποιος θα έρθει; δ. Πότε θα έρθει;

15. Από την ερώτηση «… είναι το βιβλίο σου;» ποια ερωτηματική λέξη λείπει;

α. Ποια β. Ποιος γ. Ποιο δ. Πότε ε. Πόσο

16. Η φράση «των καλών διευθυντριών» μεταφέρεται στον ενικό αριθμό ως εξής:

α. του καλού διευθυντή β. της καλής διευθύντριας

γ. του καλού διευθυντής δ. της καλής διευθύντρια

17. Σε ποια από τις παρακάτω περιπτώσεις οι προτάσεις είναι σωστά γραμμένες;
α. Είστε έτοιμοι. Ρώτησε η κυρία. β. Είστε έτοιμοι. Ρώτησε η κυρία;
γ. Είστε έτοιμοι, ρώτησε η κυρία. δ. Είστε έτοιμοι; ρώτησε η κυρία.

18. Στην πρόταση «Τώρα εσείς γιατί κάνετε τόση φασαρία;» ουσιαστικό είναι η λέξη:

α. τώρα β. εσείς γ. γιατί δ. τόση ε. φασαρία

19. «Με … κούκλες … αδερφής της παίζουν … Άννα και … φίλες της». Τα άρθρα που λεί-

πουν από την πρόταση αυτή είναι κατά σειρά τα εξής:

α. της – τις – οι – η β. τις – της – οι – η

γ. τις – της – η – οι δ. της – της – η – οι

20. Οι λέξεις διαβάζω και γράφω είναι αντίθετες.

α. Σωστό β. Λάθος

19

1ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

✓ Να κυκλώσεις το σωστό.

1. Τις άχρηστες για εμάς συσκευασίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά τις ρίχνου-
με στους κάδους:

α. απορριμμάτων β. ανακύκλωσης γ. επεξεργασίας

2. Ποιο από τα παρακάτω σύνθετα ρήματα είναι συνώνυμο του ρήματος κολακεύω;

α. καλοπαιρνώ β. καλοκοιτάζω γ. καλοπιάνω δ. καλοσκέφτομαι

3. Σε ποια από τις παρακάτω προτάσεις το ουσιαστικό είναι σε πτώση ονομαστική;
α. Πιάσε το παιδί. β. Έφυγε το παιδί. γ. Περίμενε, παιδί μου.

4. Ποιο από τα παρακάτω ουσιαστικά ΔΕΝ είναι σωστά γραμμένο;

α. ψαλίδια β. βρομιά γ. βράδια δ. δάκρια

5. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ είναι ρήμα;

α. πάνω β. πιάνω γ. κάνω δ. φτάνω ε. χάνω

6. Ο … φίλος μου είναι ο Μάρκος.

α. καλίτερος β. καλλίτερος γ. καλύτερος δ. καλλύτερος

7. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι επίθετο;

α. δάσος β. στρατός γ. χρόνος δ. τείχος
η. θόρυβος
ε. καιρός στ. φτωχός ζ. μέρος

8. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ έχει συλλαβιστεί σωστά;
α. α-ε-ρο-πλά-νο β. α-πορ-ρίμ-μα-τα
γ. αρ-το-ποι-ός δ. τρια-ντά-φυλ-λο

9. Π οια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ είναι αντίθετη της λέξης κουμπωμένος;

α. ακούμπωτος β. ξεκούμπωτος γ. ανασκουμπωμένος

10. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ είναι σωστά τονισμένη;

α. ο φίλος μου β. η δασκάλα μου γ. το τετράδιο μου

Οι απαντήσεις βρίσκονται στη σελ. 172.

128

1ο Επαναληπτικό Κριτήριο Αξιολόγησης

11. «Γιατί δεν του είπες ότι το βιβλίο του το έχεις εσύ»; Πόσες αντωνυμίες υπάρχουν εδώ;

α. μία β. δύο γ. τρεις δ. τέσσερις ε. πέντε

12. Ποια από τις παρακάτω λέξεις ΔΕΝ ανήκει στην οικογένεια της λέξης πόλη;

α. πολίτης β. πολιτεία γ. πολιτικός

δ. πολίτευμα ε. πόλεμος στ. πολιορκία

13. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι σύνθετη;
α. εργαζόμενος β. σκουπιδιάρικο γ. ταξιδιωτικός
δ. τηλεόραση ε. κρυσταλλώνω στ. ηλεκτρονικός

14. «Εσύ … το ξέρεις … δε θα έρθουν;» Οι λέξεις που συμπληρώνουν σωστά τις προτά-

σεις αυτές είναι κατά σειρά οι εξής:

α. πω΄ς – πως β. πως – πω΄ς γ. πω΄ ς – πω΄ ς δ. πως – πως

15. Αν βάζαμε τις παρακάτω λέξεις σε αλφαβητική σειρά, ποια θα ήταν πρώτη;

α. ήλιος β. ηλίαση γ. ηλικία δ. ηλιόφως

16. «Τώρα που ανέβηκα στη σκάλα θα το φτάσω». Τα δύο ρήματα στις προτάσεις αυτές
είναι αντίστοιχα σε χρόνο:

α. παρατατικό – εξακολουθητικό μέλλοντα β. αόριστο – ενεστώτα
γ. αόριστο – εξακολουθητικό μέλλοντα δ. αόριστο – συνοπτικό μέλλοντα

17. Αύριο έχει διαγώνισμα, γι’ αυτό … στο διάβασμα.

α. έπεσε β. βούτηξε γ. στρώθηκε δ. στραβώθηκε

18. «Η φύση όλη είναι σαν περιβόλι το καλοκαίρι». Στην πρόταση αυτή έχουμε παρομοίω-

ση.

α. Σωστό β. Λάθος

19. Ποια από τις παρακάτω λέξεις είναι άκλιτη;

α. αυτό β. μπράβο γ. μεγάλο δ. θρανίο ε. χάνω

20. «Δεν το είπα του πατέρα τους για τα χωράφια». Στην πρόταση αυτή ποιες λέξεις είναι

άρθρα;

α. το – του β. τους – τα γ. το – τα δ. του – τα

129



Απαντήσεις

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 λέξεις ορθός [= σωστός] + γραφή, ενώ οι άλλες λέξεις
Θαλασσινό σχολείο είναι απλές.)

1. Σωστό είναι το στ. 14. Σωστό είναι το α. (Πρόκειται για τον πληθυντικό
αριθμό του ουσιαστικού [το] λάθος.)
2. Σωστό είναι το γ. (Πρόκειται για τη λέξη [το] κοχύ-
λι στον πληθυντικό αριθμό.) 15. Σωστό είναι το γ.

3. Σωστό είναι το δ. (Πρόκειται για το ρ. θέλω στον 16. Σωστό είναι το β.
παρατατικό χρόνο.)
17. Σωστό είναι το δ. (Πρόκειται για το θηλυκό ουσι-
4. Σωστό είναι το β. αστικό η φορεσιά – οι υπόλοιπες λέξεις είναι ουδέτε-
ρου γένους και πληθυντικού αριθμού.)

5. Σωστό είναι το α. (Πρόκειται για τη λέξη [το] κύμα 18. Σωστό είναι το α. (Η λέξη αυτή προέρχεται από
στον πληθυντικό αριθμό.) τη γαλλική maillot και είναι άκλιτη – δε λέμε, π.χ., του
μαγιού ή τα μαγιά!)
6. Σωστό είναι το γ. (Η λέξη αυτή γράφεται με δύο σ
[θαλασσινός] γιατί προέρχεται από τη λέξη θάλασσα 19. Σωστό είναι το γ. (Οι υπόλοιπες λέξεις είναι λαν-
[που γράφεται με δύο σ].) θασμένες, καθώς: αγράμματη = αυτή που δεν ξέρει
γράμματα, άγραμμη = αυτή που δεν έχει γραμμές.)
7. Σωστό είναι το γ. (Η λέξη είναι σύνθετη, από τα κα-
λός + καιρός και λήγει σε -ι [γιώτα], αφού είναι γένους 20. Σωστό είναι το β.
ουδετέρου και ενικού αριθμού.)

8. Σωστό είναι το β. (Το ρήμα αυτό φανερώνει κάτι Επιστροφή στα θρανία!
που γινόταν παλιά, στο παρελθόν, όχι τώρα – είναι σε
χρόνο παρατατικό [του ρ. παίρνω].) 1. Σωστό είναι το γ.

9. Σωστό είναι το γ. (Οι άλλες λέξεις, αν και αφορούν 2. Σωστό είναι το β.
πλεούμενα, έχουν διαφορετική σημασία [καράβι =
πλοίο, σχεδία = πρόχειρο πλεούμενο από κορμούς 3. Σωστό είναι το δ.
δέντρων, κότερο = πολυτελές σκάφος, θαλαμηγός].)
4. Σωστό είναι το α. (Το ρ. γυρίζω γράφεται έτσι, κα-
10. Σωστό είναι το α. (Πρόκειται για τον πληθυντικό θώς σχηματίζεται από τη λέξη γύρος [με υ] και την κα-
αριθμό του ουσιαστικού [το] βότσαλο.) τάληξη -ίζω [με ι] – σημειώνεται ότι τα ρήματα σε -ίζω
γράφονται γενικά με ι, με κάποιες εξαιρέσεις.)
11. Σωστό είναι το β.
5. Σωστό είναι το β.
12. Σωστό είναι το γ.
6. Σωστό είναι το γ. (Τα ουδέτερα ουσιαστικά που
13. Σωστό είναι το δ. (Η λέξη αυτή αποτελείται από τις λήγουν σε -ημα γράφονται με η και ένα μ, π.χ. μάθη-
μα, πρόβλημα, ζήτημα κ.ά.)

137