เล่ม การศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตตะกร้าสานจากหวายเพื่อชุมชน

การศกึ ษาความเป็นไปไดใ้ นการผลิตตะกรา้ สานจากหวายเพอ่ื ชุมชน

นางสาวบัณฑติ า ดนี สิ ยั รหสั ประจำตวั 63202011312
นางสาวสาวิตรี แย้มชูติ รหสั ประจำตัว 63202011327

ระดับประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ
สาขาวิชา การบญั ชี สาขางาน การบญั ชี ห้อง 3

ครูทปี่ รึกษา
นางสาวพนมพร แป้นแก้ว

วทิ ยาลัยเทคนิคพจิ ิตร อาชีวศกึ ษาจงั หวดั พจิ ิตร
สำนักงานคณะกรรมการการอาชวี ศกึ ษา กระทรวงศกึ ษาธิการ

ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565

ใบรบั รองโครงงาน

รายวิชา โครงงาน รหัสวิชา 20201-8501 ภาคเรียนท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2565

ชอ่ื โครงงาน การศึกษาความเปน็ ไปได้ในการผลติ ตะกรา้ สานจากหวายเพื่อชมุ ชน

ผรู้ ับผดิ ชอบโครงงาน 1. นางสาวบัณฑิตา ดนี สิ ัย รหัสประจำตวั 63202011312

2. นางสาวสาวติ รี แยม้ ชูติ รหสั ประจำตวั 63202011327

ครทู ่ปี รึกษา นางสาวพนมพร แปน้ แกว้

ปกี ารศึกษา 2565

ไดร้ ับอนุมตั ใิ ห้เปน็ สว่ นหนง่ึ ของการศกึ ษารายวิชาโครงงาน สาขาวชิ า การบญั ชี

หลกั สูตรประกาศวิชาชพี พุทธศกั ราช 2565

คณะกรรมการสอบโครงงาน

ลงช่ือ..............................................ประธาน
(นางสาวจารณุ ี จุลบตุ ร)

ลงชอ่ื ..............................................กรรมการ
(นางสาวพนมพร แป้นแก้ว)

ลงช่อื ..............................................กรรมการและเลขานุการ
(นางสาวอรวลญั ช์ นอ้ ยสมวงษ์)

ลงชอ่ื ..............................................หวั หนา้ แผนกวชิ าการบญั ชี
(นางสกาวรตั น์ บุญศลิ ป์)

ลงชอ่ื ..............................................รองผอู้ ำนวยการฝา่ ยวชิ าการ
(นายอิศรา อยยู่ ่ิง)

ลงชื่อ..............................................ผู้อำนวยการวิทยาลยั
(นายชัยณรงค์ คัชมาตย์)

ชือ่ ผลงาน : การศกึ ษาความเปน็ ไปได้ในการผลิตตะกร้าสานจากหวายเพ่อื ชมุ ชน
ผจู้ ดั ทำ
: นางสาวบัณฑติ า ดีนสิ ยั
นางสาวสาวติ รี แยม้ ชูติ

ครทู ่ีปรึกษา : นางสาวพนมพร แปน้ แกว้
สาขาวชิ า : การบญั ชี
สาขางาน : การบัญชี
ปีการศกึ ษา : 2565

บทคัดย่อ

ในการวจิ ยั คร้งั นมี้ วี ัตถุประสงค์ของการวจิ ัย คอื 1. เพอ่ื ศึกษาต้นทนุ ในการผลิตตะกร้าสาน
จากหวาย 2. เพื่อศึกษาคา่ ใช้จา่ ยทปี่ ระหยดั ได้จากการผลิตตะกรา้ สานจากหวายใชเ้ องในครัวเรือน 3.
เพื่อศึกษาความพึงพอใจของหมู่บ้านที่มีต่อการให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตตะกร้าสานจากหวาย โดยมี
สมมติฐานในการวิจัย คือ พ่อบ้าน - แม่บ้าน หมู่ 5 ตำบลดงเสือเหลือง อำเภอโพธิ์ประทับช้าง
จังหวดั พจิ ิตร จำนวน 45 คน จากหม่บู ้านทเี่ ข้ารับการอบรมการผลติ ตะกรา้ สานจากหวาย

กลุม่ ตัวอยา่ งทใี่ ช้ในการวจิ ยั ครัง้ น้ปี ระกอบดว้ ย
เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความพึงพอใจของแม่บ้านและแบบบันทึก
ตน้ ทุน คา่ สถิติท่ใี ช้ในการวิจัย คือ ค่าสถติ ิรอ้ ยละ ค่าเฉลยี่ และส่วนเบีย่ งเบนมาตรฐาน
ผลการวจิ ัยมดี งั นี้
1. ต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวายมี 3 ขนาด ขนาดที่ 1.(13ซม.*8.5ซม.*12ซม.)
เฉล่ยี 104.82 บาทต่ออนั ขนาดที่ 2.(11.5ซม.*10ซม.*8ซม.) เฉลี่ย 94.32 บาทตอ่ อัน ขนาดที่ 3.
(12ซม.*11.5ซม.*5.5ซม.) เฉลยี่ 88.99 บาทต่ออนั
2. ค่าใช้จ่ายที่ประหยัดได้จากการผลิตตะกร้าสานจากหวายมี 3 อัน ในราคา ขนาดท่ี
1.(13ซม.*8.5ซม.*12ซม.)ในราคา 45.18 บาทต่ออัน และคา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต 104.82 บาทต่ออัน
ขนาดที่ 2.(11.5ซม.*10ซม.*8ซม.) ในราคา 33.68 บาทต่ออัน และค่าใช้จ่ายในการผลิต 128.00
บาทต่ออัน ขนาดที่ 3.(12ซม.*11.5ซม.*5.5ซม.) ในราคา 11.01 บาทต่ออันและค่าใช้จ่ายในการ
ผลติ 100.00 บาทตอ่ อนั

ก

3. ความพึงพอใจของหมู่บ้านที่มีต่อการให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
ในภาพรวมอยู่ในระดับพอใจมากและเม่ือพิจารณาเปน็ รายข้อ ขอ้ ทีม่ ีค่าเฉลย่ี สงู สุด 3. ขอ้ อันดับแรก
ได้แก่ ข้อ 4. สามารถทำใช้ได้เองในครัวเรือน ข้อ 5. ความเข้าใจจากการได้ รับความรู้และ
ข้อ 1. ผลติ ภณั ฑม์ ปี ระโยชน์

ก

กิตติกรรมประกาศ

การจัดทำรายงานโครงงานวิชาชีพฉบับนี้ สำเร็จสมบูรณ์ได้อย่างดีด้วยความอนุเคราะห์
และความกรุณาให้คำปรึกษาพร้อมทั้งดำเนินงานการศึกษาต้ั งแต่ดันจนเสร็จสมบูรณ์ตลอดจนให้
ความรู้และประสบการณ์ที่ดีแก่ข้าพเจ้า จากนางสาวอรวลัญช์ น้อยสมวงษ์ ครูผู้สอนวิชาโครงงาน
ผศู้ ึกษาขอขอบคณุ เป็นอย่างสูงไว้ ณ โอกาสนี้

ขอขอบพระคุณอาจารย์ทกุ ท่านที่ได้ประสิทธ์ิประสาทวิชา บม่ เพราะจนผู้ศกึ ษาสามารถนำ
หลกั การมาประยุกต์ใช้อ้างอิงในการศึกษาค่ันคว้าครงั้ นี้ อีกทง้ั บดิ า มารดา ญาตพิ ี่น้อง และเพื่อน ๆ
ของผู้ศึกษา ซึ่งให้กำลังใจและความช่วยเหลือมาโดยตลาด ขอขอบคุณนางสาวพนมพร แป้นแก้ว
ครูที่ปรึกษาวิชาโครงงานและคณะผู้บริหารของวิทยาลัยเทคนิคพิจิตรที่ให้การส่งเสริมสนับสนุน
การจัดทำโครงงานอย่างดียิ่ง

คุณค่าอันพึงมีจากการศึกษาค้นคว้าอิสระฉบับนี้ ขอมอบเพื่อบูชาคุณบิดา มารดา
ครอู าจารย์ และผ้มู พี ระคณุ ทนุ ท่าน

บณั ฑติ า ดนี สิ ัย
สาวติ รี แยม้ ชตู ิ

สารบัญ หนา้

บทคัดย่อ ก
กิตตกิ รรมประกาศ ข
สารบญั ค
สารบญั ตาราง ง
สารบัญภาพ ฉ
บทที่
1. บทนำ 1
1
1.1 ความเปน็ มาและความสำคัญของปัญหา 2
1.2 วัตถุประสงคใ์ นการศึกษา 2
1.3 ขอบเขตของการศึกษา
1.4 นิยมศพั ทเ์ ฉพาะ 3
2. เอกสารและงานวิจยั ท่ีเกีย่ วขอ้ ง 7
2.1 หลกั การ แนวคิด เก่ยี วกบั ต้นทนุ 8
2.2 หลกั การแนวคดิ เก่ยี วกับผลตอบแทน 10
2.3 งานวจิ ัยทีเ่ กยี่ วข้อง
2.4 กรอบแนวคดิ ในการศึกษา 12
3. วิธกี ารดำเนินการศกึ ษา 13
3.1 ประชาชนและกล่มุ ตวั อย่าง 13
3.2 เครอ่ื งมือทใ่ี ชใ้ นการศึกษา 13
3.3 วธิ กี ารดำเนนิ การศึกษา 13
3.4 การเก็บรวบรวมข้อมูล 13
3.5 วธิ ีการวเิ คราะหข์ อ้ มลู
3.6 สถติ ใิ ชใ้ นการวเิ คราะห์ข้อมลู

ค

สารบัญ (ตอ่ )

หนา้

4. ผลการศกึ ษาคน้ ควา้ 14
4.1 ข้อมลู ต้นทนุ และผลตอบแทนในการผลติ ตะกรา้ สานจากหวาย 19
4.2 ข้อมูลคา่ ใช้จา่ ยในการซื้อตะกรา้ สานจากหวาย 20
4.3 ขอ้ มลู สถานภาพท่วั ไปของผูส้ อบแบบสอบถาม 22
4.4 ขอ้ มลู เกยี่ วกับการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย
23
5. สรุปการศึกษา การอภิปรายผลและขอ้ เสนอแนะ 24
5.1 สรุปผลการศึกษา 25
5.2 อภิปรายผลการศกึ ษา
5.3 ข้อเสนอแนะ 28

บรรณานกุ รม 32
ภาคผนวก 39
44
ภาคผนวก ก เคร่ืองมือที่ใชใ้ นการศกึ ษาแบบสอบถามความคิดเห็น
เกี่ยวกับปัจจยั ทม่ี ีผลต่อการบรโิ ภคแซนด์วชิ 47
50
ภาคผนวก ข แบบเสนอหัวข้อและเคา้ โครง โครงงานศกึ ษาความเปน็ ไปได้ q
ในการผลติ ตะกร้าสานจากหวายเพ่ือชุมชน 65

ภาคผนวก ค แสดงภาพการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย
ภาคผนวก ง แสดงภาพการลงพืน้ ที่สอนทำตะกร้าสานจากหวาย
ภาคผนวก จ แสดงภาพการลงพื้นทีจ่ ำหนา่ ยผลิตภัณฑท์ ำตะกรา้ สาน

จากหวายให้กบั คนในชมุ ชน
ภาคผนวก ฉ บญั ชี การศึกษาความเปน็ ไปไดใ้ นการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย
ภาคผนวก ช แสดงภาพครูผู้สอนและครูทปี่ รึกษาโครงงาน
ประวตั ิผู้จัดทำโครงงาน

ค

สารบัญตาราง

ตารางที่ หนา้

4.1.1 แสดงการแบ่งประเภทต้นทนุ ที่ทำการศึกษา 13
4.1.2 แสดงตนั ทนุ คา่ วัตถุดิบในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย 13
4.1.3 แสดงต้นทนุ คา่ แรงงานในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย 14
4.1.4 แสดงมูลค่าสินทรัพย์และคา่ เสอ่ื มราคา 15
4.1.5 แสดงข้อมลู ในการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย เฉลี่ยต่ออัน 15
4.1.6 แสดงข้อมูลตน้ ทุนท่ีประหยดั ไดต้ ่ออัน 16
4.1.7 แสดงค่าใช้จา่ ยในการซ้อื ตะกรา้ สานจากหวายเฉล่ียตอ่ อัน 17
4.1.8 แสดงจำนวน (คู่ความถ)่ี และคา่ รอ้ ยละของข้อมลู สถานภาพ
17
และข้อมลู ทวั่ ไปจำแนกตามเพศ
4.1.9 แสดงจำนวน (ค่ำความถ่ี) และค่าร้อยละของขอ้ มลู สถานภาพ 18

และข้อมลู ทัว่ จำแนกตามอายุ 18
4.1.10 แสดงจำนวน (ค่าความถ)ี่ และคา่ ร้อยละของขอ้ มลู สถานภาพ
18
และขอ้ มลู ท่ัวไปจำแนกตามระดบั การศึกษา
4.1.11 แสดงจำนวน (คู่ความถ)่ี และค่าร้อยละของข้อมลู สถานภาพ 19

และขอ้ มูลทัว่ ไปจำแนกตามแหล่งเงนิ ทุน
4.1.12 แสดงคา่ เฉลย่ี และส่วนเบย่ี งเบนมาตรฐาน ความพึงพอใจของแม่บ้าน

ทม่ี ีต่อการใหค้ วามรเู้ ก่ยี วกับการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย

ง

สารบัญภาพ หนา้

ภาพที่ 30
30
1. ภาพการส่งเว็บไซตใ์ หต้ อบแบบสอบถามออนไลน์ 40
2. ภาพการสง่ เว็บไซต์ใหต้ อบแบบสอบถามออนไลน์ 40
3. ภาพอปุ กรณ์ท่ใี ช้ในการทำตะกรา้ สาจากหวาย 41
4. นำหวายมาสานเป็นฐานเส้นเวน้ เส้น แนวนอน 9 เส้น แนวต้งั 9 เสน้ 41
5. นำเสน้ หวายแบบยาวมาสานเขา้ รูปเปน็ ทรงสีเ่ หลี่ยมสลับเส้นไปมาเสน้ เว้นเสน้ 42
6. นำไม้ไผเ่ ล็กๆมาเหลาเล็กๆ มากน้ั ที่ตูดตะกร้าสานเพ่ือใหต้ ะกรา้ มที รงและต้ังได้ 42
7. นำไมไ้ ผม่ าขน้ึ ขอบและนำหวายเส้นเลก็ มามาพนั ไวเ้ พ่ือล็อคไมไ้ ผ่ 43
8. พนั หวายสลับไปมาจนสุดขอบตะกรา้ สาน 43
9. นำแลคเกอรม์ าพน่ เพื่อเครือบเงาให้สวยงาม 45
10. ตะกรา้ สานจากหวายท่ีทำสำเรจ็ 45
11. ภาพการลงพนื้ ที่สอนทำตะกรา้ สานจากหวาย 46
12. ภาพการลงพ้ืนทส่ี อนทำตะกรา้ สานจากหวาย 46
13. ภาพการลงพื้นทส่ี อนทำตะกรา้ สานจากหวาย 48
14. ภาพการลงพื้นทส่ี อนทำตะกรา้ สานจากหวาย 48
15. ภาพการลงพ้นื ท่จี ำหน่ายผลิตภณั ฑ์ตะกร้าสานจากหวายให้กับคนในชมุ ชน 49
16. ภาพการลงพืน้ ท่ีจำหน่ายผลิตภณั ฑ์ตะกร้าสานจากหวายใหก้ ับคนในชุมชน 49
17. ภาพการลงพน้ื ท่ีจำหน่ายผลติ ภณั ฑ์ตะกร้าสานจากหวายใหก้ ับคนในชมุ ชน 66
18. ภาพการลงพ้นื ที่จำหนา่ ยผลติ ภณั ฑ์ตะกร้าสานจากหวายใหก้ บั คนในชุมชน 66
19. ภาพพบครูวิชาโครงงาน วนั ท่ี 2 กนั ยายน 2565 67
20. ภาพพบครวู ิชาโครงงาน วันท่ี 2 กันยายน 2565 67
21. ภาพพบครูที่ปรึกษาโครงงาน วันท่ี 9 กันยายน 2565
22. ภาพพบครูท่ีปรกึ ษาโครงงาน วันที่ 9 กนั ยายน 2565

จ

บทท่ี 1

บทนำ

1.1 ความเปน็ มาและความสำคัญของปญั หา

หัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิต
ตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงปัจจุบันหัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นตัวอย่างหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญา
อันเฉลียวฉลาดของคนไทยในท้องถิ่นที่ใช้ภูมิปัญญาสามารถนำสิ่งที่มีอยู่ในชุมชนมาประยุกต์ทำเป็น
เครอื่ งมอื เครื่องใช้ในชีวิตประจำวันได้และมีประโยชน์ในการดำรงชีวิต ซงึ่ ส่วนใหญ่จะใช้วัสดุท่ีหาได้
ในท้องถิ่นเป็นวัตถุดิบในการผลิต เช่น หวาย ไม้ไผ่ ย่านลิเพา กระจูด ฯลฯ เมื่อนำมาผลิตเป็น
เครอื่ งมอื ใชใ้ นชีวิตประจำวันโดยสนองความต้องการประโยชนใ์ ช้สอยพน้ื ฐานเปน็ สำคญั เคร่อื งจกั สาน
จึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็น และมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับวิถีของคนไทยจนกลายเป็นส่วนหนึ่ง
ของศิลปว์ ัฒนธรรมพนื้ บ้านทมี่ ีการสรา้ งสรรค์และสืบทอดต่อเนื่องกันมาแต่อดีตนับต้ังแต่การออกแบบ
ลวดลาย รูปทรงโครงสร้าง ตลอดจนการเลือกใช้วัสดุพื้นบ้านได้อย่างเหมาะสมตามคตินิยมท้องถ่ิน
น้ัน ๆ ทำใหเ้ ครอ่ื งจักสานพ้ืนบา้ นของไทยมเี อกลกั ษณเ์ ฉพาะงานแตกตา่ งกันไป

ปัจจุบันนี้ข้าวของมีราคาแพงขึ้นไม่เฉพาะ อาหาร น้ำมัน เท่านั้น ยังรวมไปถึงของแต่ง
บ้านเมื่อเทียบกับเมื่อก่อนราคาในปัจจุบันอาจจะทำให้การตัดสินใจในการซื้อนานมากขึ้นอีกด้วย
การตกแต่งบ้านน้ันไม่จำเป็นต้องใช้เฟอร์นิเจอร์ท่ีมีราคาแพง หรหู รา ไอเดียและความคิดสร้างสรรค์
สามารถช่วยให้การตกแต่งบ้านประหยดั ขึ้นใชเ้ งนิ น้อยลงแต่ก็ยังได้ความสวยงามเช่นเดิม หรืออาจจะ
มากกว่าเดิมตะกร้าหวายเป็นภาชนะชนิดหนึ่งที่มีไว้สำหรับใส่ของให้มีความระเบียบเรียบร้อย
แต่คุณประโยชน์ของตะกร้าหวายสามารถเป็นได้มากกว่านอกจากไว้ใช้เก็บของกระจุกกระจิกแล้ว
ยังประยุกต์เปน็ เฟอร์นิเจอรไ์ ด้อีกด้วย

จากข้อความข้างต้นที่กล่าวมานั้น ผู้จัดทำโครงงานมีความรู้ที่เกี่ยวกับตะกร้าหวาย
จึงสนใจท่ีจะศึกษาความเปน็ ไปได้ในการผลิตตะกร้าสารจากหวายเพื่อชุมชนแก่แม่บา้ น หมู่ 5 ตำบล
ดงเสือเหลอื ง อำเภอโพธปิ์ ระทบั ช้าง จงั หวัดพจิ ติ ร

2

1.2 วตั ถุประสงค์

1.2.1 เพอ่ื ศึกษาตน้ ทุนในการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย
1.2.2 เพือ่ ศึกษาคา่ ใช้จา่ ยที่ประหยัดได้จากการผลิตตะกรา้ สานจากหวายใชใ้ นครัวเรือน
1.2.3 เพ่ือศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนนกั ศกึ ษาท่ีมีการใหค้ วามรู้ เกย่ี วกับการผลติ

ตะกร้าสานจากหวาย

1.3 ขอบเขตของโครงงาน

3.1 ตวั แปล
-

3.2 ดา้ นเนอ้ื หา
การวิจยั คร้ังน้ี เป็นการศกึ ษาความเปน็ ไปได้ในการผลิตตะกร้าสานจากหวายผวู้ ิจัย

วางแผนไว้ดงั น้ี
3.2.1 ศึกษารูปรา่ งและองศ์ประกอบของไม้หวายวา่ สว่ นไหนสามารถนำมาผลติ
3.2.2 ศกึ ษาความพงึ พอใจของผบู้ ริโภคท่ีมีต่อผลิตภัณฑ์ตะกรา้ สานจากหวาย

3.3 ดา้ นเวลา
พฤษภาคม - สิงหาคม 2565

1.4 นยิ ามคำศัพท์เฉพาะ
ตน้ ทนุ หมายถงึ ตน้ ทุนท้งั สิ้นของการทำตะกร้าหวาย
แมบ่ า้ น หมายถึง หมู่ที่ 5 ตำบลดงเสือเหลอื ง อำเภอโพธป์ิ ระทบั ช้าง จังหวัดพิจิตร

ที่สมัครใจเข้าร่วมในโครงการ

บทที่ 2

เอกสารและงานวิจัยที่เกีย่ วขอ้ ง

การศึกษาครง้ั นี้ เป็นการศึกษาความเป็นไปได้ในการผลติ ตะกรา้ สานจากหวายเพื่อชมุ ชน
ของแมบ่ ้าน หมู่ 5 ตำบลดงเสือเหลือง อำเภอโพธิ์ประทบั ช้าง จังหวดั พจิ ติ ร ผูศ้ กึ ษาหลักการ
แนวคิด ทฤษฎี และงานวจิ ยั ท่เี กีย่ วข้องดังนค้ี ือ

2.1 หลักการแนวคดิ เกีย่ วกบั ต้นทนุ
2.2 หลักการแนวคิดเก่ียวกบั ผลตอบแทน
2.3 งานวิจยั ทีเ่ กี่ยวข้อง
2.4 กรอบแนวคิดในการศกึ ษา

2.1 หลักการแนวคดิ เก่ียวกับต้นทุน

ต้นทุน (Cost) หมายถึง มูลค่าของทรัพยากรที่องค์กรใช้ประโยชน์เพื่อให้บรรลุ
วตั ถุประสงค์ตามที่กำหนดไว้ เชน่ ตน้ ทนุ ของวัตถดุ ิบและแรงงานท่ีเกิดข้ึนเพอ่ื ผลติ สินค้าหรือบริการ
และเมื่อต้นทุนได้ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อธุรกิจแล้ว ต้นทุนส่วนนั้นจะเปลี่ยนสภาพไปเป็นค่าใช้จ่าย
(Expense) ซง่ึ จะทำไปหกั จากรายไดใ้ นแต่ละงวดบญั ชี

ต้นทุนการผลิต คือ ต้นทุนที่ทำให้ไดส้ นิ ค้าใด ๆ ประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรงทีเ่ บกิ ใช้
ในการผลิต แรงงานทางตรงที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิตและค่าใช้จ่ายในการผลิต เมื่อทั้ง 3
ส่วนประกอบ ได้เขา้ สขู่ น้ั ตอนตา่ ง ๆ ของการผลติ ก็จะถกู แปรสภาพเป็นสินค้าสำเรจ็ รูปตอ่ ไป
การจำแนกประเภทตน้ ทนุ แบง่ ออกเป็น 6 ประเภท ไดแ้ ก่

2.1.1 การจำแนกตน้ ทนุ ตามระยะเวลา
2.1.2 การจำแนกต้นทนุ ตามลกั ษณะการดำเนินงาน
2.1.3 การจำแนกตน้ ทนุ ตามส่วนประกอบของผลิตภณั ฑ์
2.1.4 การจำแนกตน้ ทนุ ตามปรมิ าณกิจกรรม
2.1.5 การจำแนกต้นทนุ เพ่ือการควบคมุ และวดั ผลการปฏิบตั งิ าน
2.1.6 การจำแนกตน้ ทุนตามตน้ ทุนเพื่อการตัดสนิ ใจ
ซง่ึ มรี ายละเอยี ดของการจำแนกต้นทุนแต่ละประเภท ดงั ต่อไปนี้

4

2.1.1 การจำแนกตน้ ทุนตามระยะเวลา
เป็นการพิจารณาต้นทุนในการจัดหาสินทรัพย์และบรกิ ารต่าง ๆ ซ่ึงจะต้องสัมพันธ์

กบั ระยะเวลาในการดำเนินธุรกจิ ของกิจการ โดยสามารถแบง่ ต้นทุนออกไดเ้ ปน็ 3 ประเภท คือ
1) ตน้ ทนุ ทเ่ี กดิ ขนึ้ ในอดตี (Historical Cost) คือตน้ ทุนที่เกดิ ขน้ึ ได้มาซึ่งสนิ ทรัพย์

หรือบริการต่าง ๆ และกิจการได้จ่ายชำระเงินสด สินทรัพย์อื่นใดหรือรายการเทียบเท่าเงินสดโดย
ปกติจะใช ้ต้นทุนปร ะเภ ทนี้ใ นก ารบัน ทึ กบั ญชี ปร ะก อ บก ารจัด ทำ งบ การเ งิน แต่ ไม ่นิย ม น ำ ม า
ประกอบการตัดสินใจปญั หาหรอื เหตุการณ์ต่าง ๆ ในอนาคต เน่ืองจากสภาวะแวดลอ้ มทางเศรษฐกิจ
มกี ารเปลยี่ นแปลงไปตามกาลเวลา

2) ต้นทุนที่เกิดขึ้นในอดีต Replacement Cost) คือต้นทุนที่จ่ายไปเพื่อใช้ใน
การจัดหาสินทรพั ยม์ าเปลีย่ นแทนหรือทดแทนสินทรัพย์เดมิ ซง่ึ สินทรพั ย์ที่จดั หามาน้นั ต้องมลี กั ษณะ
คลา้ ยคลึงกับสนิ ทรัพยเ์ ดิม เพอ่ื นำมาเปรียบเทียบต้นทุนประกอบการตดั สินใจในการเลือกทางต่าง ๆ
วา่ ควรเปลี่ยนแทนหรือปรบั ปรงุ สินทรัพย์ที่มีอยเู่ ดิมหรือควรซื้อสินทรัพย์ใหม่เพื่อทดแทนสินทรัพย์เดิม
โดยเปรยี บเทยี บจากราคาตลาดของสนิ ทรพั ยน์ ั้น ๆ

3) ต้นทุนในอนาคต (Future Cost) คือต้นทุนที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต
กิจการต้องตดั สินใจเลือกโครงการใดโครงการหนึ่งในอนาคตซึ่งกิจการต้องพยากรณต์ ้นทุนที่คาดว่าจะ
เกิดขึ้นเพื่อใชใ้ นการตัดสินใจเลือกลงทุนในโครงการจากแนวโน้มของธุรกิจจากต้นทุนจริงในอดีตหรือ
จากระบบงบประมานของกจิ การ
2.1.2 การจำแนกตน้ ทนุ ตามลกั ษณะการดำเนนิ งาน

เป็นการพิจารณาต้นทุนที่เกิดจากดำเนินงานหรือปฏิบัติงานของธุรกิจซึ่งแบ่งได้ 2
ประเภทใหญ่ ๆ ดังต่อไปนี้

1) ต้นทนุ การผลติ (Manufacturing Cost) คือ ตน้ ทนุ ที่เกดิ ข้นึ ท้งั หมดในกระบวน
ผลิตเพื่อแปรสภาพวัตถุดิบให้เป็นสินค้า ซึ่งปกติต้นทุนการผลิตจะเกิดขึ้นในธุรกิจผลิตสินค้าเท่าน้ัน
เชน่ วัตถดุ บิ ทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และคา่ ใช้จา่ ยการผลติ เป็นตน้

2) ต้นทุนที่ไม่เกี่ยวข้องกับการผลิต (Nonmanufacturing Cost) คือ ต้นทุนอื่น
ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้า ซึ่งจะจำแนกต้นทุน โดยพิจารณาตามหน้าที่หรือลักษณะของการ
ปฏบิ ัติงาน ดังนี้

2.1) ต้นทุนในการจัดซื้อหรือจัดหาสินค้า (Merchandise Cost) ซึ่งเป็น
ตน้ ทุนในการจัดหาสนิ ค้า เช่น ค่าขนสง่ ขาเขา้ เป็นต้น

2.2) ต้นทุนทางการตลาด (Marketing Cost) เป็นต้นทุนที่เกิดจากการ
สง่ เสรมิ การขาย หรอื แนะนำผลิตภัณฑ์เขา้ สู่ตลาด เช่น ค่าโฆษณาประชาสมั พนั ธ์ เป็นต้น

5

2.3) ต้นทนุ หรือคา่ ใชจ้ ่ายในการบริหาร (Administrative Cost of Expense)
เปน็ ตน้ ทนุ จากการบรหิ ารงาน โดยรวม เชน่ เงนิ เดอื นฝา่ ยบริหาร คา่ ใช้งา่ ยแผนกบัญชี

2.4) ต้นทุนทางการเงนิ (Financing Cost) คอื ตน้ ทนุ จากการจัดหาเงินทุน
มาดำเนนิ งาน เช่น ดอกเบย้ี คา่ ธรรมเนยี มต่าง ๆ เป็นต้น

2.5) ต้นทุนในการวิจัยและพัฒนาผลิตภณั ฑ์ (Research and Development
cost) เป็นต้นทนุ จากการวิจัยสนิ ค้าใหม่ ๆ หรือพัฒนาสินค้าทม่ี ีอยู่ให้ทันสมัยจากเดิมเพ่ือตอบสนอง
ความต้องการของทางการตลาดของลกู ค้า เช่น เงนิ เดอื นนกั วิจยั และผู้เชีย่ วชาญ เป็นต้น

2.1.3 การจำแนกต้นทนุ ตามสว่ นประกอบของผลติ ภัณฑ์
เปน็ การจำแนกตน้ ทนุ ของผลิตภัณฑน์ นั้ ๆ ท่กี ิจการได้ทำการผลิต เพอื่ ให้ได้มาซ่ึง

สนิ คา้ ต่าง ๆ สามารถจำแนกไดเ้ ปน็ 3 สว่ น ไดแ้ ก่
1) วัตถุดิบทางตรง (Direct Material) คือ วัตถุดิบส่วนสำคัญที่ใช้ในการผลิต

สนิ ค้าหรือบริการ สามารถคำนวณได้ง่ายกวา่ สินคา้ 1 หนว่ ย ด้องใช้วตั ถุดิบเท่าใด เช่น ไม้ที่ใช้ทำ
เฟอร์นเิ จอร์ ผา้ ทใ่ี ช้ในการตัดชุด เป็นต้น

2) คา่ แรงงานทางตรง (Direct Labor) คอื คา่ แรงงานทเี่ กิดขึ้นเพ่ือเปล่ยี นสภาพ
วัตถุดิบให้เป็นสินค้าสำเร็จรูป หรือเป็นค่าแรงที่เกิดจากการผลิตสินค้าโดยตรง สามารถคำนวณ
ต้นทุนค่าแรงที่ใช้ในการผลิตได้โดยง่าย เช่น ค่าแรงของพนักงานตัดเย็บเสื้อผ้า ด่าแรงพนักงาน
ควบคมุ เคร่ืองจกั รภายในโรงงาน เป็นตน้

3) ค่าใช้จ่ายการผลิตหรือค่าใช้จ่ายโรงงาน (Factory Overhead) คือ ต้นทุน
ทั้งหมดที่เกิดขึ้นในการสนับสนุนการผลิตสินค้าหรือบริการไม่เกี่ยวข้องกับวัตถุดิบทางตรงและ
ค่าแรงงานทางตรง และไมเ่ ก่ยี วข้องกบั สว่ นของสำนักงาน ดังน้ี

วตั ถุดบิ ทางตรงและค่าแรงงานทางตรง เป็นสว่ นประกอบหลักที่นำไปคิดเข้ากับ
ตัวสินค้าโดยตรง ผลรวมของต้นทุนวัตถุดิบทางตรงและค่าแรงงานทางตรง จัดเป็นต้นทุนขั้นต้น
(Prime Costs) และผลรวมของตน้ ทุนค่าแรงงาน ทางตรงกับค่าใช้จ่ายการผลติ จัดเป็นด้นทุนแปร
สภาพหรือดันทุนเปลี่ยนสภาพ (Conversion Cos) ซึ่งหมายถึงต้นทุนที่ใช้ในการเปลี่ยนสภาพ
วตั ถุดิบใหเ้ ป็นสินค้าสำเร็จรูป

2.1.4 การจำแนกตน้ ทนุ วา่ ผนั แปรตามปรมิ าณกิจกรรม
เป็นการวิเคราะห์พฤติกรรมต้นทุนวา่ ผนั แปรตามปริมาณกิจกรรมทีป่ รับสูงขึ้นหรอื

ลดลงหรือไม่ เช่น หน่วยสินค้าที่ผลิต จำนวนชั่วโมงแรงงาน จำนวนชั่วโมงเครื่องจักร เป็นต้นซึ่ง
สามารถจำแนกด้ันทนุ ประเภทนี้ได้เป็น 4 ประเภท ได้แก่

6

1) ด้นทุนผันแปร คือ ต้นทนุ ทเ่ี ปลีย่ นแปลงไปตามสัดสว่ นของระดบั กิจกรรมหรือ
ปริมาณการผลติ ในขณะที่ตน้ ทนุ ผันแปรต่อหนว่ ยคงที่ ไม่วา่ ปริมาณกิจกรรมจะเพมิ่ ขนึ้ หรือลดลงซ่ึง
ทำใหค้ ำนวณหาตน้ ทนุ ไดโ้ ดยงา่ ยและทราบวา่ ตน้ ทุนดงั กลา่ วเป็นตน้ ทุนของแผนกใด

2) ตน้ ทนุ คงท่ี คอื ตน้ ทุนท่ไี ม่เปลย่ี นแปลงไปตามสัดส่วนของระดับกิจกรรมหรือ
ปริมาณการผลิต ในขณะที่ต้นทุนผันแปรต่อหน่วยคงที่ไม่ว่าปริมาณกิจกรรมจะเพิ่มขึ้นหรือลดลงซึ่ง
คำนวณหาต้นทุนได้ง่ายและทราบว่าต้นทุนดงั กลา่ วเปน็ ต้นทุนของแผนกใด

3) ตน้ ทนุ กง่ึ ผนั แปร คอื ต้นทนุ ทมี่ ลี กั ษณะส่วนหนึง่ เปน็ ต้นทุนคงที่ อกี สว่ นหนง่ึ
เป็นต้นทุนผันแปร ไปตามระดับของกิจกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น ค่าบริการรายเดือนซ่อมบำรุง
เดือนละ 500 บาท โดยเขา้ ตรวจสภาพเครือ่ งจกั ร เดอื นละ 2 คร้งั หากเพิม่ จากน้ันต้องเสยี เพ่ิมอีก
คร้งั ละ 200 บาท กล่าวคือ ต้นทนุ คงที่ 500 บาท ดันทุนผันแปรขน้ึ อยู่กบั ปริมาณกจิ กรรมที่
เพม่ิ ขน้ึ จากเดิม

4) ต้นทุนกึง่ คงท่ี คอื ตน้ ทุนทค่ี งท่ีในช่วงระดับกจิ กรรมหนึ่ง เม่อื กจิ กรรม
เปลี่ยนไปอีกระดับหน่ึง ต้นทุนก็จะผันแปรตามไปดว้ ย และจะคงทตี่ ลอดชว่ งกิจกรรมใหมจ่ นกว่าจะ
มกี ารเปลยี่ นแปลงระดับกจิ กรรม เช่น หวั หน้างาน 1 คน ควบคุมงานได้ 10 คน แต่ถ้าตอ้ งการ
เพม่ิ คนงานเปน็ 20 คน ต้องจ้างหัวหนา้ งานเพิ่มอีก 1 คน ตน้ ทุนคงทีจ่ ากเดมิ 1 คนก็ จะเพิ่ม
เป็น 2 คน จนกวา่ จะมีการเปล่ียนแปลง

2.1.5 การจำแนกตน้ ทนุ เพ่ือการควบคุมและวดั ผลการปฏิบตั ิงาน
เป็นการควบคุมต้นทุนให้เป็นไปตามเป้าหมายที่วางไว้ เป็นหน้าที่ที่สำคัญของ

ผู้บริหาร ซึ่งจะต้องกำหนดหน่วยงานที่ต้องการควบคุมต้นทุนแล้ววางแผนการควบคุมตลอดจนการ
ลงมือปฏิบัติ และการวัดผลการปฏบิ ัติการควบคุมกล่าว ว่าเป็นไปตามแผนที่วางไวห้ รือไม่ซึ่งในการ
ควบคุมตน้ ทุนน้นั สามารถจำแนกได้เปน็ 2 ประเภท ดงั น้ี

1) ต้นทุนที่ควบคุมได้ คือ ต้นทุนที่ผู้จัดการหรือหัวหน้างานสามารถสั่งการหรือ
ควบคุมได้ เช่น คำลว่ งเวลา คา่ วสั ดสุ ิ้นเปลอื ง เป็นตน้

2) ต้นทุนที่ควบคุมไม่ได้ คือ ต้นทนุ ทีผ่ จู้ ดั การหรือหัวหน้างานไม่สามารถควบคุม
ได้ เพราะอยู่ในอำนาจการตัดสินใจของผู้บริหารหรือได้รับการปั่นส่วนมาจากส่วนกลางไม่สามารถ
หลีกเลย่ี งได้ เช่น คา่ เสื่อมราคาโรงงาน คำสาธารณูปโภค เป็นตน้

2.1.6 การจำแนกตน้ ทนุ เพอ่ื การตดั สินใจ
ตน้ ทนุ ประเภทนี้สามารกแยกไดเ้ ปน็ 2 ประเภทใหญ่ ดงั นี้
1) ตน้ ทนุ ทเ่ี กีย่ วข้องกบั การตดั สนิ ใจ คือ ตน้ ทุนท่มี ีความสมั พนั ธ์กับการตัดสินใจ

ของผู้บริหารเพื่อใช้ในการประเมินทางเลือก ซึ่งอาจเกิดขึ้นจากการเปรียบเทียบต้นทุน ในอดีตหรือ
พยากรณโ์ ดยอาศัยเทคนิคทางสถติ ิ ซ่ึงสามารถจำแจกได้ ดังน้ี

7

1.1) ต้นทุนส่วนต่าง คือ ต้นทุนที่เพิ่มขึ้นหรือลดลงจากการเปลี่ยนแปลง
วธิ ีการการปฏบิ ัตเิ ดมิ ใหเ้ ป็นวิธกี ารใหม่ เชน่ กำลงั การผลติ 100 หนว่ ย ต้นทุนต่อหนว่ ย 2 บาทถ้า
เพิ่มกำลังการผลิตเป็น 150 หน่วย ต้นทุนต่อหน่วยเป็น 1.80 บาท ทำให้เกิดต้นทุนส่วนต่างที่
ลดลงจากเดมิ เมอื่ เทยี บกับกำลังการผลิตเดิมอยู่ 2.20 บาท

1.2) ตน้ ทนุ ท่ีเสี่ยงได้ คอื ตน้ ทุนทส่ี ามารถประหยัดได้จากการตัดสนิ ใจ เช่น
การยุบสาขาทไ่ี ดก้ ำไรนอ้ ยหรอื ขาดทุน จะชว่ ยลดตน้ ทุนได้ลงจากเดิม

1.3) ต้นทุนค่าเสียโอกาส คือ ผลตอบแทนที่กิจการได้รับจากการตัดสินใจ
เลือกทางเลือกใดทางเลือกหนึ่ง แต่กิจการต้องสูญเสียผลตอบแทนจากทางเลือกที่ไม่ได้เลือก เช่นมี
เงินอยู่ 10.,000 บาท ถ้าฝากเงนิ จะได้คอกเบี้ย 200 บากต่อปี แต่ถ้าปล่อยเงนิ กจู้ ะได้ดอกเบี้ย500
บาทต่อปี ซ่ึงถา้ เลอื กปล่อยเงนิ กจู้ ะทำใหเ้ สยี โอกาสไดร้ ับคอกเบ้ยี จากการฝากเงินเป็นจำนวน

2) ต้นทุนที่ไม่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจ คือ ต้นทุนที่ไม่มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้อง
กบั การตดั สินใจ ไม่ว่าผู้บริหารจะเลอื กทางเลือกใดก็ตาม ซึง่ สามารถจำแนกไดด้ ังน้ี

2.1) ต้นทุนจม คือ ต้นที่เกิดขึ้นในอดีตไม่สามารถที่จะเปลี่ยนแปลงได้ เช่น
ซื้อเครื่องจักรมาในราคา 20,000 บาท เป็นเวลา 2 ปี ไม่ว่ากิจการจะขายหรือไม่ขาย ต้นทุน
ดงั กลา่ วกไ็ ด้เกิดขึน้ แล้วจากการซอ้ื เครือ่ งจักร

2.2) ต้นทุนที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ คือ ต้นทุนที่ยังคงมีอยู่ไม่ว่ากิจการจะ
เปล่ยี นแปลงไปจากเดิมหรือไม่ เชน่ คา่ ภาษีทรพั ยส์ นิ ของโรงงาน เปน็ ต้น

8

2.2 หลักการแนวคดิ เกี่ยวกับผลตอบแทน

การวิเคราะห์การลงทุนและผลตอบแทนจากการลงทุนของโครงงานใด ๆ โดยเป็นการ
เปรียบเทียบผลตอบแทนและต้นทุนของโครงงานนั้น 1 ซึ่งผลตอบแทนและต้นทุนของโครงงานจะ
เกิดขึ้นในระยะเวลาต่างกันตลอดอายุของโครงงาน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการปรับค่าของเวลา ของ
โครงงานเพื่อให้ได้มาซึ่งผลตอบแทนที่ได้รับและต้นทุนที่เสียไปช่วงในระยะเวลาที่ต่างกันให้เป็นเวลา
ปัจจุบันก่อนแลว้ จึงสามารถทำการเปรียบเทียบกนั ได้อยา่ งถูกตอ้ งแน่นอนชัดเจนมากยิง่ ขึน้ (เสถยี รศรี
บุญเรือง, 2542) การวิเคราะห์ทางด้านการเงินเป็นการวิเคราะห์ค่าใช้จ่ายหรือเงินลงทุนและ
ผลตอบแทนหรือ ผลกำไรทางการเงนิ ของรายงาน โครงงาน เพ่ือวเิ คราะหว์ ่าโครงงานทีจ่ ัดทำข้ึนน้ัน
มีความค้มุ คา่ กบั การลงทนุ หรือไม่ โดยทวั่ ไปแลว้ แบง่ การวเิ คราะหเ์ ป็น 2 ประเกท คือ

1) วิธีการโดยไม่มีการคิดลด (Undiscounted Approach) คือ การวัดค่าของต้นทุน
และผลตอบแทนจากโครงงาน โดยไม่คำนึงถึงว่าเงินที่ได้มาหรือใช้ไปในช่วงเวลาที่ต่างกัน เช่น
เงินสด รับในปีที่ 1 จำนวนหนึ่งกับเงินจำนวนเดียวกันนี้ที่จะได้รับในปีที่ 5 จะถือว่ามีมูลค่าท่ี
เท่ากันการวิเคราะห์วิธีนี้ เช่น การหาระยะเวลาคืนทุน (Playback Period) ซึ่งเป็นการคำนวณ
ว่านับจากจุดเริ่มต้นโครงงานจะใช้ระยะเวลาอีกเท่าไร จึงจะมีกระแสเงินสดรับสุทธิจากโครงงาน
รวมกันเทา่ กับ มลู คา่ ในการลงทนุ (Total Capital Investment)

2) วิธีการวิเคราะห์โดยมีการคิดลด (Discounted Approach) วิธีการวิเคราะห์ โดยมี
การคิดลดเป็นวิธีการวัดค่าของผลตอบแทน และต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายที่เกิดจากโครงงาน
โดยคำนึงถึงดำเสียโอกาสผ่านวิธีการคิดลด (Discounted Method) ซึ่งวิธีที่นิยมใช้ ได้แก่ มูลค่า
ปจั จุบนั สุทธิ (NPV) อตั ราตอบแทนภายในจากการลงทนุ (IRR) วัตถุประสงคข์ องการวิเคราะห์ทาง
การเงินโดยทว่ั ไปการวิเคราะห์ทางการเงนิ มวี ัตถุประสงค์ 4 ประการดังน้ี

2.1) เพื่อประเมินความเป็นไปได้ทางการเงิน วัตถุประสงค์สำคัญของการวิเคราะห์
ทางการเงิน คือ การประเมินความสามารถในการทำโครงงานนั้น คือ โครงงานสามารถก่อให้เกิด
รายได้ที่คุ้มค่ากับค่าใช้ง่ายต่าง ๆ และมีอัตราผลตอบแทนที่ดี การประเมินส่วนนี้จะต้องมีการ
ประมาณตน้ ทุนและผลตอบแทนทัง้ สิ้น เพอื่ ศกึ ษาผลตอบแทนสทุ ธขิ องโครงงาน

2.2) เพอ่ื ประเมินแรงจูงใจการวเิ คราะหท์ างการเงิน จะมคี วามสำคัญตอ่ การประเมิน
แรงจูงใจที่มีต่อเจ้าของโครงงาน และผู้มีส่วนร่วมกับโครงงานหรือถ้าเป็นโครงงานรัฐวิสาหกิจหรือท่ี
รัฐบาลให้การสนับสนุนก็พิจารณาว่าผลตอบแทนที่ได้รับจะเพียงพอต่อการเลี้ยงตัวเองและบรรลุ
วัตถปุ ระสงค์ทางการเงินตามที่ตอ้ งการหรอื ไม่

2.3) เพื่อจัดให้มีแผนการเงนิ ทีด่ ีเพื่อให้โครงงานมกี ำไรและผลตอบแทนทีด่ ีก็จะต้องมี
แผนการเงนิ ท่ีดดี ้วย โดยเฉพาะการวางแผนจดั หาเงินทุนเพ่ือให้ได้มาซ่ึงเงินทุนในจำนวนและในเวลา

9

ตามที่ต้องการ โดยเสียคำใช้ง่ายต่ำสุดรวมทั้งเพื่อให้ข้อเสนอแนะถึงวิธีปรับปรุงความเป็นไปได้ทาง
การเงินของโครงงาน โดยเฉพาะความเหมาะสมของอตั ราบริการราคา และปริมาณการผลิตที่ คุ้มทุน

3) เพอื่ ประเมินขดี ความสามารถในการบรหิ ารการเงนิ สำหรบั โครงงานการลงทุน
ขนาดใหญ่ที่มีการบรหิ ารการเงินที่สลับซับซ้อนกจ็ ำเป็นต้องพิจารณาถึงระบบการจัดการด้านการเงิน
และความสามารถของผู้ที่จะบริหารการเงินด้วยในการน้ีก็อาจมีการพิจารณาว่าควรจะมีการปรบั ปรุง
และเปลี่ยนแปลงองค์กรและการจัดการอย่างไร รวมทั้งการฝึกอบรมทักษะเฉพาะทางเรื่องอะไร
เพือ่ ใหโ้ ครงงานเดินหนา้ ไปตาม

2.3 งานวจิ ัยทีเ่ ก่ียวข้อง

ได้ศึกษาความพึงพอใจต่อผู้บริโภคต่อผลิตภัณฑ์หัตถกรรม เครื่องจักสานจากใบหญ้าแฝก
ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มผู้บริโภคส่วนใหญ่มีอายุระหว่าง 15 - 30 ปี 31 การศึกษาอยู่ในระดับ
ปริญญาตรี มีรายได้ระหว่าง 10,000 - 20,000 บาท อาชีพรับราชการและรัฐวิสาหกิจ ผลการ
เปรียบเทียบความพึงพอใจพบว่าเพศและอายุไม่มีผลต่อความพึงพอใจผลิตภัณฑ์หัตถกรรม
เครื่องจักสานจากใบหญ้าแฝกในทุกรูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 อาชีพ มีผลต่อ
ความพึงพอใจด้านประโยชน์ใช้สอยและราคาแตกต่างกันในทุกผลิตภัณฑ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่
ระดับ .05 รายได้มีผลต่อความพึงพอใจด้านวิธีพันไขว้ วิธีสาน วิธีทอ ประโยชน์ใช้สอยและราคา
แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลิตภัณฑ์ที่ผู้บริโภคมีความพึงพอใจในระดับสูง
ด้านรูปแบบ ได้แก่ ตะกร้าหิ้วพันไขว้ กระจาดผลไม้และกรอบรูป วิธีสาน ด้านประโยชน์ใช้สอย
ผู้บริโภคมีความพึงพอใจในระดับสูง ได้แก่ ตะกร้าหิ้ว กระจาดผลไม้และที่ใส่หนังสือสำหรับด้าน
ราคาผู้บริโภคมีความพึงพอใจในระดับสูง ได้แก่ กระจาดผลไม้ กลุ่มผู้บริโภคมีความพึงพอใจ
ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมเครื่องจักสานที่ทาจากใบหญ้าแฝก ไม้ไผ่ และผักตบชวา อยู่ในระดับมาก
เหมือนกนั ท้งั หมด (สมุนทพิ ย์ แสงไพโรจน์. 2544: 24)

ได้ศึกษาอาชีพจักสานบ้านท้าวบุญเรือง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ ผลการศึกษา
อาชีพจักสานบ้านท้าวบุญเรืองมีมานานกว่าร้อยปีแล้ว ซึ่งเป็นการถ่ายทอดความรู้จากบรรพบุรุษ
ให้แก่บุตรเพื่อผลิตใช้ในครัวเรอื นและเมื่อ 50 ปีที่ผ่านผลิตภณั ฑ์จักสานบา้ นท้าวบุญเรอื งเปน็ ที่ร้จู ัก
ของคนทั่วไป ผลิตภัณฑ์จักสานบ้านท้าวบุญเรืองมี 2 ประเภทที่เป็นที่นิยม คือ การสานเป็นแผ่น
ด้วยลายต่าง ๆ อีกประเภทหนึ่งคือการสาน กระบวนการจักสานใช้ไม้ไผ่ซึ่งเป็นวัตถุดิบที่หาได้ใน
ท้องถิ่น ส่วนกรรมวิธีการจักสานใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นใช้แรงงานในครอบครัวส่วนแนวทางใน
การส่งเสริมอาชีพจักสาน เช่น ควรมีการรวมกลุ่มอาชีพเพื่อปรึกษาหาปัญหาความต้องการของ

10

คนในชุมชนและการส่งเสริมความรู้โดยการติดต่อผู้รู้ให้ความรู้ด้านการผลิต พัฒนารูปแบบและ
การตลาด (แววดาว เขยี วภา. 2545: 25)

ได้ศึกษาอาชีพจักสานไม้ไผ่และการสร้างเครือข่ายการค้า ตำบลบ้านใหม่ อำเภอ
บ้านแพรก จังหวัดพระนครศรอี ยุธยา พบว่าความเป็นมาของอาชีพจกั สานไม้ไผ่ในตำบลนี้เริ่มมเี มื่อ
ประมาณ 40 กว่าปี ผู้คนในสมัยนั้นทำการจักสานสิ่งของเพื่อใช้เองภายในครอบครัว โดยมีไม้ไผ่
อยู่ในท้องถิ่นมาใช้จักสาน ต่อมาได้พัฒนาลวดลายให้มีความสวยงามมีความประณีตและ
ความละเอยี ดข้ึนดว้ ยการสานเป็นลายตวั หนังสือและรูป 12 ราศี ซง่ึ กลายเป็นเอกลักษณ์ของตำบล
บ้านใหม่ในปัจจุบัน กระบวนการผลิตเครื่องจักสานไม้ไผ่วัสดุที่นำมาใช้ในการจักสาน ได้แก่
ไม้ไผ่สีสุก สีย้อม เกลือ สารส้มและริบบิ้นทอง กระบวนการที่สำคัญ ได้แก่ การคัดเลือกไม้ไผ่
การจักตอก การย้อมสีตอก การสาน การตัดแบบ การขลิบของและการทาน้ำมันสำหรับไม้
การถา่ ยทอดความรดู้ า้ นการจกั สานจะกระทำโดยผา่ นกระบวนการครอบครวั โรงเรียนประจำหมู่บ้าน
และศูนย์การศกึ ษานอกโรงเรียน (ภัสสรา ชมแก้ว. 2546: 25)

ได้ศึกษารูปแบบการพัฒนาการตลาดผลิตภัณฑ์เครื่องจักสาน : กรณีศึกษาบ้านหนองแจง
ตำบลหนองกระโดน อำเภอเมอื ง จังหวัดนครสวรรค์ ผลการศกึ ษาพบว่าปัญหาการตลาดผลิตภัณฑ์
เครื่องจักสานบ้านหนองแจง ตำบลหนองกระโดน อำเภอเมือง จังหวัดนครสวรรค์ ด้านผลิตภัณฑ์
อยู่ในระดับปานกลาง ปัญหาด้านราคาอยู่ในระดับปานกลาง ปัญหาด้านการจัดจำหน่าย 32
อยู่ในระดบั ปานกลาง ปัญหาดา้ นราคาอยู่ในระดับปานกลาง ปญั หาดา้ นการจัดจำหน่ายอยู่ในระดับ
ปานกลางและปัญหาด้านการส่งเสริมการตลาดอยู่ในระดับปานกลาง รูปแบบการพัฒนาการตลาด
ผลิตภัณฑ์จักสานประกอบด้วย 1) บริหารโครงสร้างพื้นฐาน 2) การฝึกอบรมและศึกษาดูงาน
3) ประชาสัมพันธ์สินค้า 4) กำหนดบุคคลและสถานทีจ่ ดั จำหน่ายและ 5) ติดตามและประเมนิ ผล
(สชุ าติ อนวัช. 2547: 26)

ได้ศึกษากลยุทธ์เพื่อการพัฒนาวิสาหกิจท้องถิ่นกรณีศึกษากระเป๋าจักสาน ตำบล
หนองตอง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ พบว่าเป็นกิจการแปรรูปขั้นสุดท้ายเป็นส่วนใหญ่โดยส่งั
ผลิตภัณฑ์จักสานผิวไผ่และกระจูดจากจังหวัดเชยี งราย หนองคายและสุราษฎร์ธานี และผลิตภัณฑ์
จากกกซึ่งผลิตในพื้นที่ตายลหนองตอง กิจการนี้สร้างมูลค่าเพิ่มโดยการตกแต่งและทาสีมีการจ้าง
แรงงานในพื้นที่ 10 คน ด้านการจัดการ การตัดสินใจทั้งหมดขึ้นอยู่กับเจ้าของกิจการคนเดียว
เจ้าของกิจการตั้งราคาผลิตภัณฑ์โดยเพิ่มราคาจากการบวกต้นทุนร้อยละ 50 กิจการมีช่องทางการ
จำหน่ายทัง้ ทางตรงโดยการสง่ั ซื้อจากลูกค้า และทางออ้ มโดยการวางขายตามรา้ นค้า กิจการมีการให้
ส่วนลดแกล่ กู คา้ ท่ีสัง่ ซ้อื ในปริมาณ ต้งั แต่ 30,000 บาทขึ้นไป (ทรงฤทธ์ิ พรหมชิณวงศ์. 2550: 26)

11

2.4 กรอบแนวคิดในการศึกษา
แนวคิดตน้ ทุน

ตน้ ทนุ ตามสว่ นประกอบของผลิตภัณฑ์
ตน้ ทนุ 1. คา่ วัตถดุ บิ

2. ค่าแรง
3. ค่าใชจ้ า่ ยการผลติ

ความพึงพอใจของแม่บา้ นท่มี ีตอ่ 1. ผลติ ภณั ฑ์ทีม่ ีประโยชน์
การใหค้ วามรู้เก่ยี วกบั การผลิต 2. ความเขา้ ใจจากการไดร้ บั รู้
3. ความปลอดภัยและถูกสุขอนามยั
ตะกรา้ สานจากหวาย 4. ตน้ ทุนของผลติ ภัณฑ์
5. สามารถทำใช้ไดเ้ องในครวั เรอื น
6. ระยะเวลาของการให้ความรู้

ภาพท่ี 1 แสดงกรอบแนวคดิ ในการลงทุน

บทท่ี 3

วธิ ีดำเนนิ การศกึ ษา

การดำเนินการศึกษาคร้ังนี้ เปน็ การศึกษาความเปน็ ไปได้ในการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย
เพอื่ ชุมชนของนักเรยี น นักศึกษา แผนกวิชาการบญั ชี วิทยาลัยเทคนิคพิจิตร ผู้จัดทำโครงงานได้
ดำเนินการศกึ ษาตามลำดบั ขน้ั ดงั นี้

3.1 ประชากรและกลุ่มตวั อย่าง
3.2 เครอื่ งมือทใี่ ช้ในการศึกษา
3.3 วิธกี ารดำเนนิ งาน
3.4 การเก็บรวบรวมข้อมูล
3.5 การวิเคราะหข์ ้อมลู
3.6 สถิติท่ใี ชใ้ นการวเิ คราะห์ข้อมลู

3.1 ประชากรกลุ่มตัวอยา่ ง

3.1.1 ประชากรกลมุ่ ตวั อย่าง
1) ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แม่บ้าน หมู่ที่ 5 ตำบลดงเสือเหลือง

อำเภอโพธ์ปิ ระทับชา้ ง จังหวดั พิจติ ร จำนวน 525 คน
2) กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา แม่บ้าน หมู่ที่ 5 ตำบลดงเสือเหลือง อำเภอ

โพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร จำนวน 40 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยเลือกแบบเจาะจงจาก
แมบ่ ้านทเ่ี ขา้ รบั การอบรมการตะกร้าสานจากหวาย

3.1.2 สถานท่ีดำเนนิ การให้แก่แม่บ้าน หมูท่ ่ี 5 ตำบลดงเสอื เหลือง อำเภอโพธ์ปิ ระช้าง
จังหวัดพจิ ิตร

3.1.3 วิธีดำเนนิ การศกึ ษา
การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงสำรวจ (Survey Research) ใช้ข้อมูลสอง

ลักษณะคือ
1) ข้อมูลเชิงคุณภาพ เป็นการรวบรวมข้อมูล เพื่ออธิบายสภาพทั่วไปทาง

เศรษฐกจิ และสงั คมของชุมชนโดยใช้วธิ ีการสมั ภาษณแ์ ละการใชอ้ กสารท่เี กีย่ วข้อง
2) ขอ้ มูลเชิงปริมาณ เป็นการรวบรวมขอ้ มูลคา่ ใชจ้ า่ ยทเี่ ก่ยี วขอ้ งกับการผลติ

13

3.2 เครอ่ื งมือที่ใชใ้ นการศึกษา

เครือ่ งมือทใี่ ช้ในการศึกษา มดี ังนี้
3.2.1 แบบสอบถามความพึงพอใจของหมู่บ้านที่มีการให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิตตะกร้า
สานจากหวาย
3.2.2 แบบบันทึกตน้ ทุนการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย

3.3 วิธดี ำเนนิ การศกึ ษา

การศึกษาคร้ังนี้เปน็ การศึกษาเชงิ สำรวจ (Survey Research) ใช้ข้อมูลสองลักษณะคือ
3.3.1 ข้อมลู เชิงคุณภาพเปน็ การรวบรวมข้อมลู เพ่ืออธิบายสภาพท่วั ไปทางเศรษฐกจิ
และสงั คมของชมุ ชนโดยใชว้ ธิ กี ารสัมภาษณ์และการใช้เอกสารทเี่ ก่ยี วข้อง
3.3.2 ขอ้ มูลเชงิ ปริมาณเป็นการรวบรวมข้อมูลค่าใชจ้ ่ายทเี่ กย่ี วข้องกบั การผลติ และ
การใช้ตะกรา้ สานจากหวายในครวั เรอื น

3.4 การเก็บรวบรวมข้อมลู

ผูจ้ ดั ทำโครงงานไดด้ ำเนินการเกบ็ รวบรวมขอ้ มูลโดยดำเนนิ การตามข้นั ตอน ดังน้ี
3.4.1 นำแบบสอบถามแจกให้กบั หมู่บ้านท่ีได้เข้ารว่ มโครงงานและให้ความรเู้ ก่ยี วกับ
การผลิตตะกร้าสานจากหวายและเกบ็ รวบรวมแบบสอบถามด้วยตนเอง
3.4.2 รวบรวมแบบสอบถามท่ีได้มาทำการวิเคราะหข์ ้อมูล

3.5 การวเิ คราะห์ขอ้ มลู

ได้ดำเนินการวิเคราะหข์ ้อมลู ดงั นี้
3.5.1 วิเคราะหส์ ถานภาพทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถามใชส้ ถิตพิ ื้นฐานการแจกแจง
3.5.2 วิเคราะหค์ วามพงึ พอใจของแม่บา้ นท่ีมตี ่อการใหค้ วามรู้เกี่ยวกบั การผลติ ตะกร้า
สานจากหวาย

3.6 สถิติท่ีใชใ้ นการวเิ คราะหข์ อ้ มลู

3.6.1 วิเคราะหส์ ถานภาพทว่ั ไปของผ้ตู อบแบบสอบถามใช้สถิติรอ้ ยละ
3.6.2 การวเิ คราะห์ระดบั ความพึงพอใจของแม่บา้ นท่มี ีต่อการให้ความรเู้ กย่ี วกับการผลิต
ตะกร้าสานจากหวาย

บทท่ี 4
ผลการวเิ คราะหข์ ้อมลู

การดำเนินการศึกษาคร้ังนี้ เป็นการศึกษาความเปน็ ไปไดใ้ นการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
เพอ่ื ชมุ ชน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ผูศ้ กึ ษานำเสนอผลการวเิ คราะห์ข้อมูลตามลำดับ
ดงั นี้

4.1 ข้อมูลเกย่ี วกบั ต้นทนุ และผลตอบแทนของตะกรา้ สานจากหวาย
4.2 ขอ้ มลู ค่าใช้จ่ายในการซ้ือตะกรา้ สานจากหวาย
4.3 ข้อมลู สถานภาพทัว่ ไปของของผตู้ อบแบบสอบถาม
4.4 ข้อมูลเกี่ยวกับความพงึ พอใจของแม่บา้ นทม่ี ตี ่อการให้ความรเู้ กย่ี วกบั ตะกรา้ สาน

จากหวาย

ผลการวิเคราะห์ข้อมูล

4.1 ผลการวเิ คราะห์ข้อมลู เกี่ยวกับต้นทนุ และผลตอบแทนของตะกรา้ สานจากหวาย
การศึกษาต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย ผู้ศึกษาได้เก็บรวบรวมข้อมูลจาก

การผลิตตะกร้าสานจากหวายโดยต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวายแบ่งตามส่วนประกอบของ
ผลติ ภัณฑ์ประกอบดว้ ยค่าวตั ถดุ บิ คา่ แรง คา่ ใช้จา่ ยในการผลิต ดงั แสดงในตารางท่ี 4.1.1 - 4.1.6

ตารางที่ 4.1.1 แสดงการแบ่งประเภทต้นทุนท่ที ำการศึกษา

คา่ วตั ถดุ ิบ ค่าแรงงาน คา่ ใช้จ่ายในการผลติ
1. หวาย 1. คา่ แรงงานตนเอง 1. ค่าออกแบบผลติ ภัณฑ์
2. ไมไ้ ผ่ 2. ค่าเสอื่ มราคา
3. กาวตราชา้ ง
4. แลคเกอร์

15

ตารางท่ี 4.1.2 แสดงตน้ ทนุ ค่าวัตถดุ ิบในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย (จำนวนการผลิต
3 อนั )
(13 ซม.*8.5 ซม.*12.5 ซม.)

ผลิตภณั ฑ์ วตั ถดุ ิบ จำนวน (หนว่ ย) ราคา (บาท)
ตะกรา้ หวาย 22.50 บาท
1. หวาย 25 เสน้ 2.00 บาท
8.66 บาท
2. ไมไ้ ผ่ 1 ข้อ 18.33 บาท

3. กาวตราช้าง 1 หลอด 51.49 บาท

4. แลคเกอร์ 1 กระปอ๋ ง

ตน้ ทุนค่าวตั ถดุ บิ เฉลย่ี ต่อ

จากตารางที่ 4.1.2 แสดงต้นทุนค่าวัตถุดบิ ในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย พบว่าอันดับ
แรกคือ แลคเกอร์ จำนวน 1 กระป๋อง ในราคา 18.33 บาท รองลงมาคือ หวาย จำนวน 25
เสน้ ในราคา 22.50 บาท กาวตราชา้ ง จำนวน 1 หลอด ในราคา 8.66 บาท ไม้ไผ่ จำนวน
1 ขอ้ ในราคา 2.00 บาท จึงทำให้มตี ้นทุนเฉลย่ี 51.49 บาทต่ออนั

(11.5 ซม.*10 ซม.*8 ซม.)

ผลิตภัณฑ์ วตั ถดุ บิ จำนวน (หนว่ ย) ราคา (บาท)
ตะกรา้ หวาย 15.00 บาท
1. หวาย 21 เสน้ 2.00 บาท
8.66 บาท
2. ไมไ้ ผ่ 1 ข้อ 15.33 บาท

3. กาวตราช้าง 1 หลอด 40.99 บาท

4. แลคเกอร์ 1 กระป๋อง

ต้นทนุ คา่ วตั ถุดิบเฉลี่ยต่อ

จากตารางที่ 4.1.2 แสดงต้นทุนค่าวัตถุดิบในการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย พบว่าอันดบั
แรกคือ แลคเกอร์ จำนวน 1 กระป๋อง ในราคา 15.33 บาท รองลงมาคือ หวาย จำนวน 21
เส้น ในราคา 15.00 บาท กาวตราชา้ ง จำนวน 1 หลอด ในราคา 8.66 บาท ไม้ไผ่ จำนวน
1 ข้อ ในราคา 2.00 บาท จึงทำให้มีตน้ ทนุ เฉลย่ี 40.99 บาทตอ่ อนั

16

(12 ซม.*11.5 ซม.*5.5 ซม.)

ผลิตภัณฑ์ วตั ถดุ บิ จำนวน (หนว่ ย) ราคา (บาท)
ตะกร้าหวาย 1. หวาย 18 เส้น
2. ไม้ไผ่ 1 ขอ้ 12.00 บาท
3. กาวตราชา้ ง 1 หลอด 2.00 บาท
4. แลคเกอร์ 1 กระปอ๋ ง 8.66 บาท
13.00 บาท
ต้นทนุ คา่ วัตถุดบิ เฉลย่ี ตอ่ 35.66 บาท

จากตารางที่ 4.1.2 แสดงต้นทุนค่าวัตถุดบิ ในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย พบว่าอันดับ
แรกคือ แลคเกอร์ จำนวน 1 กระป๋อง ในราคา 13.00 บาท รองลงมาคือ หวาย จำนวน 18
เสน้ ในราคา 12.00 บาท กาวตราช้าง จำนวน 1 หลอด ในราคา 8.66 บาท ไมไ้ ผ่ จำนวน
1 ข้อ ในราคา 2.00 บาท จงึ ทำให้มตี ้นทุนเฉล่ีย 35.66 บาทต่ออัน

ตารางท่ี 4.1.3 แสดงต้นทุนค่าแรงานในการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย (จำนวนการผลิต
3 อนั )

ลำดับท่ี รายการ คา่ จ้าง (บาท)/อนั
1. ค่าแรงงานงานตนเอง 150.00
50.00
ค่าแรงงานเฉล่ยี ตอ่ อนั

จากตารางท่ี 4.1.3 พบว่าผลการวเิ คราะหข์ ้อมูลคา่ แรงงานในการผลติ ตะกร้าสานจาก
หวายเฉล่ยี ตอ่ อัน 50.00 บาท คดิ คา่ แรงานต่อการผลิต 3 คร้ัง เป็นเงนิ 150 บาท

ตารางที่ 4.1.4 แสดงมลู คา่ สนิ ทรพั ย์และคา่ เสอ่ื มราคา (จำนวนการผลติ 3 อัน)

รายการ อายุ (ป)ี ราคา (บาท) คา่ เสอื่ มราคา (บาท)
อุปกรณ์ 1 30.00 10.00

คา่ เสอ่ื มราคาต่อชุด 3.33

จากตารางที่ 4.1.4 แสดงผลการวิเคราะห์ข้อมูลสินทรัพย์และค่าเสื่อมราคาอุปกรณ์มีค่า
เสือ่ มราคาอปุ กรณ์ 30.00 จึงทำใหค้ า่ เส่ือมราคา 3.33 บาทตอ่ อัน

17

ตารางท่ี 4.1.5 แสดงขอ้ มลู ในการผลติ ตะกรา้ สานจากหวายเฉลี่ยต่ออัน

(13 ซม.*8.5 ซม.*12.5 ซม.)

ลำดับที่ รายการ ตน้ ทุนเฉล่ยี /อนั รอ้ ยละ
1. ค่าวัตถดุ ิบ 51.49 49.12
2. ค่าแรงงาน 50.00 47.70
3. ค่าใช้จา่ ยในการผลิต 3.33 3.18
ตน้ ทุนในการผลิตรวม 100.00
104.82

จากตารางที่ 4.1.5 แสดงการวเิ คราะห์ขอมลู ตน้ ทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวายเฉลี่ย
ต่อชุดพบว่าอันดับแรกคือ ค่าวัตถุดิบ 51.49 บาทต่ออัน รองลงมาคือ ค่าแรงงาน 50.00 บาท
ต่ออันและค่าใช้จ่ายในการผลิต 3.33 บาทต่ออัน จึงทำให้ต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
เฉล่ีย 104.82 บาทต่ออัน

(11.5 ซม.*10 ซม.*8 ซม.)

ลำดบั ที่ รายการ ตน้ ทุนเฉล่ีย/อนั รอ้ ยละ
43.46
1. ค่าวัตถดุ ิบ 40.99 53.01
3.53
2. ค่าแรงงาน 50.00 100.00

3. คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ 3.33

ต้นทุนการในการผลติ รวม 94.32

จากตารางท่ี 4.1.5 แสดงการวเิ คราะหข์ อมูลต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวายเฉล่ีย
ต่อชุดพบว่าอันดับแรกคือ ค่าวัตถุดิบ 40.99 บาทต่ออัน รองลงมาคือ ค่าแรงงาน 50.00 บาท
ต่ออันและค่าใช้จ่ายในการผลิต 3.33 บาทต่ออัน จึงทำให้ต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
เฉล่ีย 94.32 บาทต่ออนั

18

(12 ซม.*11.5 ซม.*5.5 ซม.)

ลำดบั ท่ี รายการ ตน้ ทุนเฉล่ีย/อัน รอ้ ยละ
40.07
1. ค่าวัตถุดิบ 35.66 56.19
3.74
2. คา่ แรงงาน 50.00 100.00

3. ค่าใช้จา่ ยในการผลิต 3.33

ตน้ ทุนในการผลติ รวม 88.99

จากตารางท่ี 4.1.5 แสดงการวเิ คราะหข์ อมลู ตน้ ทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวายเฉลี่ย
ต่อชุดพบว่าอันดับแรกคือ ค่าวัตถุดิบ 35.66 บาทต่ออัน รองลงมาคือ ค่าแรงงาน 50.00 บาท
ต่ออันและค่าใช้จ่ายในการผลิต 3.33 บาทต่ออัน จึงทำให้ต้นทุนในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
เฉลยี่ 88.99 บาทตอ่ อัน

ตารางที่ 4.1.6 แสดงข้อมูลตน้ ทนุ ทปี่ ระหยัดไดต้ อ่ อนั

(13 ซม.*8.5 ซม.*12.5 ซม.)

ค่าใช้จ่ายจากการซื้อ มลู คา่ การซื้อต่อ 1 อัน
ค่าใชจ้ ่ายจากการผลติ ตะกรา้ สานจากหวายใชเ้ อง 150.00
ความแตกตา่ งระหว่างตะกร้าสานจากหวายทผ่ี ลิตเองกบั ซื้อ 104.82
45.18

จากตารางที่ 4.1.6 แสดงข้อมูลการเปรียบเทียบระหว่างตะกร้าสานจากหวายที่ผลิตเอง
กับตะกร้าสานจากหวายที่ซื้อตามห้างสรรพสินค้าและร้านค้าทัว่ ไป ค่าใช้จ่ายจากการซื้อตะกร้าสาน
จากหวาย 150.00 บาทต่ออัน ค่าใช้จ่ายจากการผลิตตะกร้าสานจากหวายใช้เอง 104.82 บาท
ต่ออัน ในขนาดที่เท่ากนั จะประหยดั ค่าใช้จ่ายได้ 45.18 บาทตอ่ อนั

(11.5 ซม.*10 ซม.*8 ซม.) มลู คา่ การซื้อต่อ 1 อัน
128.00
ค่าใชจ้ ่ายจากการซื้อ 94.32
ค่าใชจ้ ่ายจากการผลติ ตะกรา้ สานจากหวายใช้เอง 33.68
ความแตกตา่ งระหวา่ งตะกร้าสานจากหวายทผ่ี ลิตเองกบั ซื้อ

19

จากตารางที่ 4.1.6 แสดงข้อมูลการเปรียบเทียบระหว่างตะกร้าสานจากหวายที่ผลิตเอง
กับตะกร้าสานจากหวายที่ซื้อตามห้างสรรพสินค้าและร้านค้าทั่วไป ค่าใช้จ่ายจากการซื้อตะกร้าสาน
จากหวาย 128.00 บาทต่ออัน ค่าใช้จ่ายจากการผลิตตะกร้าสานจากหวายใช้เอง 94.32 บาท
ตอ่ อนั ในขนาดท่เี ทา่ กันจะประหยัดค่าใชจ้ ่ายได้ 33.68 บาทต่ออัน
(12 ซม.*11.5 ซม.*5.5 ซม.)

ค่าใชจ้ ่ายจากการซ้ือ มลู ค่าการซ้ือต่อ 1 อัน
ค่าใช้จา่ ยจากการผลิตตะกร้าสานจากหวายใชเ้ อง 100.00
ความแตกต่างระหวา่ งตะกร้าสานจากหวายทผี่ ลิตเองกับซ้ือ 88.99
11.01

จากตารางที่ 4.1.6 แสดงข้อมูลการเปรียบเทียบระหว่างตะกร้าสานจากหวายที่ผลิตเอง
กับตะกร้าสานจากหวายที่ซื้อตามห้างสรรพสินค้าและร้านค้าทัว่ ไป ค่าใช้จ่ายจากการซื้อตะกร้าสาน
จากหวาย 100.00 บาทต่ออัน ค่าใชจ้ ่ายจากการผลติ ตะกร้าสานจากหวายใช้เอง 88.99 บาท ตอ่
อัน ในขนาดที่เท่ากันจะประหยัดคา่ ใช้จ่ายได้ 11.01 บาทต่ออัน

4.2 ข้อมลู ค่าใชจ้ า่ ยในการซอ้ื ตะกรา้ สานจากหวาย

การคำนวณค่าใช้จ่ายในการซื้อตะกร้าสานผู้ศึกษาได้เก็บรวบรวมข้อมูลราคาของ
ตะกร้าสานขนาดจากห้างสรรพสินค้าและร้านค้าทั่วไป 3 ผลิตภัณฑ์ ที่ราคาแตกต่างกันได้แสดง
ในตารางท่ี 4.2.1

ตารางที่ 4.2.1 แสดงค่าใช้จา่ ยในการซอื้ ตะกรา้ สานเฉล่ียตอ่ อนั

รายการ ราคา (บาท)
ตะกรา้ สานจากผักตบชวา 95.00
ตะกร้าสานจากไม้ไผ่ 100.00
ตะกรา้ สานจากใบมะพร้าว 80.25

20

4.3 ขอ้ มลู สถานภาพท่ัวไปของผู้ตอบแบบสอบถาม

การศกึ ษาคร้งั นีผ้ ู้ศึกษาได้เกบ็ รวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างคือกลุ่มหมู่บ้านจำนวน
45 คน ซึ่งผู้ศึกษาได้นำมาวิเคราะห์ข้อมูลสถานภาพทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถามเกี่ยวกับความ
พึงพอใจของกลมุ่ หมูบ่ ้านทมี่ ตี ่อการให้ความรเู้ กีย่ วกับการผลิตตะกร้าสาน ดงั ตารางท่ี 4.3.1 - 4.3.4

ตารางที่ 4.3.1 แสดงจำนวน (ค่าความถ)ี่ และคา่ ร้อยละของข้อมูลสถานภาพและข้อมูล
ท่ัวไปจำแนกตามเพศ

รายการ จำนวน (คน) รอ้ ยละ
ชาย 16 35.56
หญงิ 29 64.44
45 100.00
รวม

จากตารางที่ 4.3.1 แสดงผลการวิเคราะห์ข้อมูลสถานภาพและข้อมูลทั่วไป จำแนกตาม
เพศพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามอันดับแรกคือ เพศหญิง จำนวน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 64.44
รองลงมาคอื เพศชายจำนวน 16 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 35.56 ตามลำดบั

ตารางที่ 4.3.2 แสดงจำนวน (ค่าความถี่) และค่าร้อยละของข้อมูลสถานภาพและ
ข้อมูลทั่วไปจำแนกตามอายุ

รายการ จำนวน รอ้ ยละ
ต่ำกวา่ 15 ปี 1 4.40
15 - 20 ปี 25 55.60
20 - 30 ปี 11 24.40
30 ปีขน้ึ ไป 8 15.60
45 100.00
รวม

จากตารางที่ 4.3.2 แสดงผลการวิเคราะห์ข้อมูลสถานภาพทั่วไปจำแนกตามอายุ พบว่า
ช่วงอายุที่ตอบแบบสอบถามอันดับแรกคือ อายุ 15 – 20 ปี จำนวน 25 คน คิดเป็นร้อยละ
55.60 รองลงมาคือ อายุ 20 - 30 ปี จำนวน 11 คน คิดเป็นร้อยละ 24.40 และอายุ 30 ปี
ขึ้นไป จำนวน 8 คน คิดเป็นร้อยละ 15.60 อายุต่ำกว่า 15 ปี จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ
4.40 ตามลำดับ

21

ตารางที่ 4.3.3 แสดงจำนวน (ค่าความถ่)ี และคา่ ร้อยละของข้อมูลสถานภาพและข้อมูล
ทัว่ ไปจำแนกตามระดบั การศึกษา

รายการ จำนวน(คน) รอ้ ยละ
ประถมศกึ ษา 2 4.44
มัธยมศกึ ษา 23 51.11
ประกาศนยี บตั รวิชาชพี (ปวช.) 14 31.11
ประกาศนียบตั รวิชาชีพข้ันสูง (ปวส.) 2 4.45
ปริญญาตรี 4 8.89
45
รวม 100.00

จากตารางท่ี 4.3.3 แสดงผลการวิเคราะห์ข้อมูลสถานภาพและข้อมูลทั่วไป จำแนกตาม
ระดับการศึกษา พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามในระดับการศึกษาอันดับแรกคือ มัธยมศึกษา จำนวน
23 คน คิดเป็นร้อยละ 51.11 รองลงมาคือ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) จำนวน 14 คน
คิดเป็นรอ้ ยละ 31.11 ปริญญาตรี จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 8.89 ประกาศนียบัตรวิชาชีพ
ขั้นสูง (ปวส.) จำนวน 2 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 4.45 ประถมศึกษา จำนวน 2 คน คดิ เป็นร้อยละ
4.44 ตามลำดบั

ตารางที่ 4.3.4 แสดงจำนวน (คา่ ความถ่)ี และค่ารอ้ ยละของข้อมูลสถานภาพและข้อมูล
ทว่ั ไปจำแนกตามแหล่งเงนิ ทุน

รายการ จำนวน (คน) รอ้ ยละ
เงินทนุ สว่ นตวั 100.00 0.00
ธนาคาร/สหกรณ์ 0.00
กองทุนหมู่บา้ น 0.00 0.00
ญาตพิ น่ี อ้ ง 0.00 0.00
แหล่งอ่ืน ๆ 0.00 0.00
0.00 100.00
รวม 30.00

จากตารางท่ี 4.3.4 แสดงผลการวิเคราะห์ขอ้ มูลสถานภาพและขอ้ มูลท่ัวไปจำแนกตาม
แหล่งเงินทุนพบวา่ กล่มุ แมบ่ า้ นและพ่อบ้านท้ังหมดมแี หลง่ เงนิ ทุนจากเงินทุนส่วนตัว

22

4.4 ข้อมูลเกีย่ วกบั ความพงึ พอใจของแม่บา้ นทม่ี ีต่อการใหค้ วามรูเ้ กยี่ วกับตะกรา้ สาน
จากหวาย

ผลการวิเคราะห์ระดับความพึงพอใจของกลุ่มหมู่บ้านที่มีต่อการให้ความรู้เกี่ยวกับ
ผลิตตะกรา้ สานจากหวายได้จากการนำเสนอแบบสอบถามความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างจำนวน 45
คน ตอบแบบสอบถามรวบรวมข้อมูลที่ได้มาหาค่าคะแนนเฉลี่ยได้ค่าต่าง ๆ ปรากฏในตารางที่
4.4.1

ตารางท่ี 4.4.1 แสดงคา่ เฉล่ียและสว่ นเบ่ียงเบนมาตรฐาน ความพงึ พอใจของแม่บ้านท่ีมี
ต่อการให้ความร้เู ก่ยี วกับการผลิตตะกร้าสานจากหวาย

รายการ ผลการวเิ คราะห์ ระดับ
1. ผลิตภณั ฑม์ ปี ระโยชน์ S.D ความพึงพอใจ
2. ระยะเวลาของการให้ข้อมูล พอใจมากทส่ี ุด
3. ต้นทุนของการผลติ ภณั ฑ์ 4.66 0.56 พอใจมากท่สี ุด
4. สามารถทำใช้ไดเ้ องในครัวเรือน 4.55 0.58 พอใจมากท่ีสดุ
5. ความเข้าใจจากการได้รบั ความรู้ 4.53 0.69 พอใจมากท่ีสดุ
4.73 0.53 พอใจมากที่สุด
รวม 4.71 0.54 พอใจมากท่ีสุด
4.64 0.06

จากตาราง 4.4.1 พบว่ากลุ่มแม่บ้านมีความพึงพอใจต่อการให้ความรู้เกี่ยวกับการผลิต
ตะกร้าสานจากหวายในภาพรวมอยู่ในค่าเฉลี่ยสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ สามารถทำใช้ได้เองใน
ครัวเรือน ( = 4.73 , S.D.= 0.53) ความเข้าใจจากการได้รับความรู้ ( = 4.71 , S.D.= 0.54)
ผลติ ภัณฑ์มีประโยชน์ ( = 4.66 , S.D. = 0.56)

บทท่ี 5

สรปุ อภิปรายผลและข้อเสนอแนะ

การดำเนินการศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิเคราะห์ต้นทุนเพื่อการตัดสินใจในการผลิต
ตะกรา้ สานจากหวาย มวี ตั ถปุ ระสงค์

1. เพอื่ ศกึ ษาต้นทนุ ในการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย
2. เพ่ือศกึ ษาค่าใชจ้ า่ ยทปี่ ระหยัดได้จากการผลติ ตะกรา้ สานจากหวายใช้เองในครัวเรอื น
3. เพือ่ ศึกษาความพึงพอใจของหมู่บ้านที่มตี ่อการให้ความรูเ้ กี่ยวกบั ตะกร้าสานจากหวาย
กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แม่บ้าน พ่อบ้าน หมู่ 5 ตำบลดงเสือเหลือง อำเภอ
โพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร จำนวน 45 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยเลือกแบบเจาะจง
จากแมบ่ า้ นและพ่อบา้ นทเี่ ข้ารบั การอบรมการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย
เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ แบบสอบถามความพึงพอใจของแม่บ้านและพ่อบ้าน
ที่มีตอ่ ผลิตภัณฑ์ตะกร้าสานจากหวายและแบบบนั ทึกต้นทุนจากการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
ในการเก็บรวบรวมข้อมูลผู้ศึกษาได้ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง โดยนำ
แบบสอบถามที่สร้างเสร็จสมบูรณ์แล้วไปทำการเก็บข้อมูลด้วยตนเอง จากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 45
คน รวบรวมแบบสอบถามที่ได้มาทำการวิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติพื้นฐานแจกแจงความถี่และ
ค่ารอ้ ยละและใชผ้ ลตอบแทนโดยใช้อตั ราสว่ นทางการเงนิ

5.1 สรุปผลการศกึ ษา

จากผลการวิเคราะห์ข้อมูล สรุปผลการศึกษาต้นทุนและความพึงพอใจในการผลิตตะกร้า
สานจากหวาย ดังนี้

5.1.1 ตน้ ทนุ ในการผลิตตะกร้าสานจากหวายเฉลีย่ ตอ่ อัน
จากการศึกษา พบว่า ในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย มีต้นทุนรวมเฉล่ีย

104.82 บาทต่อชุด ประกอบด้วย ค่าวัตถุดิบ 51.49 บาทต่ออัน ค่าแรงงานเฉลี่ย 50.00 บาท
ตอ่ อนั และค่าใช้จ่ายในการผลติ เฉลี่ย 3.33 บาทตอ่ อนั (13 ซม.*8.5 ซม.*12.5 ซม.)

จากการศกึ ษา พบวา่ ในการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย มตี น้ ทนุ รวมเฉลี่ย 94.32
บาทต่อชุด ประกอบด้วย ค่าวัตถุดิบ 40.99 บาทต่ออัน ค่าแรงงานเฉลี่ย 50.00 บาทต่ออัน
และค่าใช้จ่ายในการผลติ เฉลย่ี 3.33 บาทต่ออนั (11.5 ซม.*10 ซม.*8 ซม.)

24

จากการศึกษา พบวา่ ในการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย มีต้นทุนรวมเฉลี่ย 88.99
บาทต่อชุด ประกอบด้วย ค่าวัตถุดิบ 35.66 บาทต่ออัน ค่าแรงงานเฉลี่ย 50.00 บาทต่ออัน
และค่าใช้จา่ ยในการผลติ เฉลย่ี 3.33 บาทต่ออนั (12 ซม.*11.5 ซม.*5.5 ซม.)

5.1.2 สถานภาพและขอ้ มูลท่ัวไปของผตู้ อบแทนแบบสอบถาม
จากผลการศึกษา พบว่าผู้ตอบแทนสอบถามเป็นระดับช้ันอันดับแรกคือ นักเรียน

นักศึกษา จำนวน 23 คน คิดเป็นร้อยละ 51.10 รองลงมาคือ ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.)
จำนวน 14 คน คิดเป็นร้อยละ 31.10 ปริญญาตรี จำนวน 4 คน คิดเป็นร้อยละ 4.90
ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพขน้ั สูง (ปวส.) จำนวน 2 คน คิดเปน็ ร้อยละ 4.40 ตามลำดบั

เพศของผู้ตอบแบบสอบถามอันดับแรกคือ เพศหญิง จำนวน 29 คน คิดเป็น
ร้อยละ 64.40 รองลงมาคอื เพศชาย จำนวน 16 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 35.60 ตามลำดบั

อายุของผู้ตอบแบบสอบถามอันดับแรกคือ อายุ 15-20 ปี จำนวน 25 คน
คิดเป็นร้อยละ 55.60 รองลงมาคือ อายุ 20 ปีขึ้นไป จำนวน 11 คน คิดเป็นร้อยละ 24.40
อายุ 30 ปี จำนวน 7 คน คิดเป็นร้อยละ 15.60 และต่ำกว่า 15 ปี จำนวน 2 คน คิดเป็น
รอ้ ยละ 4.40 ตามลำดับ

ส่วนมากเป็น นักเรียน นักศึกษา จำนวน 26 คน คิดเป็นร้อยละ 57.78
รองลงมาคอื พอ่ บา้ น – แม่บา้ น จำนวน 13 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 28.89 ครูและบุคลากร จำนวน
1 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 2.22 ตามลำดับ

5.2 อภปิ รายผล

จากสรุปผลการศกึ ษามีประเด็นสำคญั ท่คี วรนำมาอภิปราย ดังนี้
5.2.1 ต้นทุนการผลิตตะกร้าสานจากหวายประกอบด้วย 3 ส่วนประกอบสำคัญ ได้แก่
ค่าวัตถุดิบร้อยละ 51.49 ค่าแรงร้อยละ 50.00 และค่าใช้จ่ายในการผลิตรอ้ ยละ 3.33 เห็นได้ว่า
ในการทำตะกร้าสานจากหวายมีสัดสว่ นของวัสดุอุปกรณ์มากท่ีสดุ ท้งั นเ้ี น่อื งจากการผลิตตะกร้าสาน
จากหวายใช้วัสดุอปุ กรณ์หลกั คือหวายมากที่สดุ
5.2.2 การศึกษาต้นทุนความคิดเห็นและพฤติกรรมการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
ของผู้ผลิตทุกปัจจัยมีผลต่อการตัดสินใจของผู้ผลิตในการเลือกซื้อตะกร้าสานจากหวายทั้งปัจจัยด้าน
ผลิตภัณฑ์ ปัจจัยด้านราคา ปัจจัยด้านบุคคลและส่งเสริมการขาย ดังนั้นในการตัดสินใจประกอบ
กจิ การตะกร้าสานจากหวายให้ความสำคญั กับทุกปัจจยั ซึ่งมผี ลต่อกำไรสูงข้ึน

25

5.3 ขอ้ เสนอแนะ

5.3.1 ข้อเสนอแนะในการศกึ ษาครงั้ นี้
ใ น ก า ร ผ ล ิ ต ต ะ ก ร ้ า ส า น จ า ก ห ว า ย ใ ช ้ เ อ ง ม ี ต ้ น ท ุ น ใ น ก า ร ผ ล ิ ต ท่ี ต่ ำ ก ว ่ า ต า ม

ห้างสรรพสินค้าและร้านค้าทั่วไปมาใช้ แม่บ้านและจึงควรพิจารณาหาแนวทางในการเพิ่ม
ประสิทธิภาพ ในการผลติ เพ่อื ให้ได้ตะกร้าสานจากหวายมคี ณุ ภาพและต้นทนุ ต่ำลง

5.3.2 ขอ้ เสนอแนะในการศกึ ษาครงั้ ต่อไป
ควรศกึ ษาแนวทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์คุณภาพและรูปแบบของการทำตะกร้าสาน

จากหวายเพื่อเพิ่มรูปแบบการผลิตต่อครั้งให้มีหลากหลายรูปแบบ เป็นทางเลือกในการประกอบ
อาชีพ โดยการนำแนวคิดใหม่ ๆ มาทดลองเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์ที่แปลกใหม่ เช่น ทำให้มีสีสัน
และกลิ่นท่แี ตกตา่ งไปจากเดิมแล้วนำมาเปรียบเทยี บกบั ตน้ ทุนของผลิตภัณฑเ์ ดิม

บรรณานุกรม

แสงไพโรจน์ “ศึกษาผลิตภณั ฑ์หัตถกรรม เครอ่ื งจกั ร” , [ออนไ์ ลน์]. เข้าถึงได้จาก
:https://research.psru.ac.th/files/res_che2553/resche_files/395_chapter2,

[ สบื ค้นเมอ่ื 19 มิถุนายน 2556 ]

ภัสสรา ชมแก้ว “ ศึกษาอาชีพจกั สานและการสรา้ งเครือข่ายการค้า ” , [ออน์ไลน์]. เข้าถึงได้จาก
:https://research.psru.ac.th/files/res_che2553/resche_files/395_chapter2,

[ สบื ค้นเม่ือ 19 มิถนุ ายน 2556 ]

แววดาว เขยี วภา “ ได้ศกึ ษาอาชพี จักสานบา้ นทา้ วบญุ เรือง ” , [ออน์ไลน]์ . เขา้ ถงึ ได้จาก
:https://research.psru.ac.th/files/res_che2553/resche_files/395_chapter2,

[ สืบค้นเมอ่ื 19 มถิ ุนายน 2556 ]

สุชาติ อนวัช “ศกึ ษารูปแบบการพัฒนาการตลาดผลติ ภณั ฑ์เครื่องจักสาน” , [ออน์ไลน์].
เขา้ ถงึ ได้จาก

:https://research.psru.ac.th/files/res_che2553/resche_files/395_chapter2,
[ สบื ค้นเม่อื 19 มถิ ุนายน 2556 ]

มนทวิ า ไชยวงค์ “ศกึ ษากลยุทธ์กรณศี ึกษากระเป๋าจกั สาน” , [ออน์ไลน]์ . เขา้ ถงึ ไดจ้ าก
:https://research.psru.ac.th/files/res_che2553/resche_files/395_chapter2,

[ สืบคน้ เมื่อ 19 มถิ ุนายน 2556 ]

ภาคผนวก

ภาคผนวก ก

เครอ่ื งมอื ทใี่ ชใ้ นการศึกษา
แบบสอบถามความพงึ พอใจของแม่บ้านที่มีต่อการให้ความร้เู กี่ยวกับ

ตะกรา้ สานจากหวาย

29

แบบสอบถามฉบับนี้จัดทำขึ้นโดย นักศึกษากลุ่มโครงงานการศึกษาความเป็นไปในการผลิต
ตะกร้าสานจากหวายเพื่อชุมชน มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการทราบข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ที่ผลิตขนึ้
วา่ มีขอ้ ผดิ พลาดหรอื ขอ้ บกพร่องประการใดบ้าง

ทำแสกน QR-CODE ทางดา้ นบนเพอ่ื เขา้ สู่เวบ็ ไซตต์ อบแบบสอบถาม
หรือเข้าไปทเ่ี ว็บไซต์ https://shorturturl.asia/bykH4

30
ภาพท่ี 1 ภาพการส่งเว็บไซตใ์ หแ้ มบ่ า้ นตอบแบบสอบถามออนไลน์
ภาพที่ 2 ภาพการส่งเวบ็ ไซตใ์ ห้แม่บ้านตอบแบบสอบถามออนไลน์

ประทบั เวลา เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชพี จงเลอื กชองลาํ ดับคะแนนท่ตี รจงงกเับลคือวกาชมอ คงดิ ลเําหดน็ ับขคอะงแทนา นนทเกต่ี ีย่ร
20-30 ป 55
4/7/2022, 10:18:30 หญิง ตา่ํ กวา 15 ประถมศึกษา นักเรยี น - นักศกึ ษา 55
30 ปขึ้นไป 44
4/7/2022, 11:16:01 หญงิ 20-30 ป ประถมศกึ ษา นักเรยี น - นักศึกษา 55
30 ปข น้ึ ไป 54
24/7/2022, 17:24:08 ชาย 15-20 ป มัธยมศกึ ษา ลกู จาง 55
30 ปขน้ึ ไป 44
24/7/2022, 20:20:51 หญงิ 15-20 ป ปรญิ ญาตรี ครู 55
20-30 ป 54
24/7/2022, 20:21:03 หญงิ 20-30 ป มธั ยมศกึ ษา พอบาน - แมบ าน 55
20-30 ป 54
24/7/2022, 20:23:52 หญิง 15-20 ป ประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวชน.)กั เรยี น - นักศึกษา 44
15-20 ป 55
24/7/2022, 20:24:23 หญิง 15-20 ป ประกาศนียบัตรวชิ าชีพข้นั สูงค(ปา ขวสาย.) 55
20-30 ป 55
24/7/2022, 20:25:05 หญงิ 20-30 ป ประกาศนยี บตั รวิชาชีพ (ปวชน.)ักเรียน - นกั ศึกษา 55
15-20 ป 43
24/7/2022, 20:35:01 หญิง 20-30 ป ปรญิ ญาตรี พอบาน - แมบา น 44
15-20 ป 55
24/7/2022, 20:35:32 ชาย 20-30 ป มัธยมศกึ ษา พอ บาน - แมบ าน 45
30 ปขนึ้ ไป 55
24/7/2022, 20:36:49 ชาย 15-20 ป ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ขัน้ สูงพ(ปนวักสง.า)นราชการ 55
15-20 ป 54
24/7/2022, 20:36:51 หญงิ 15-20 ป ประกาศนยี บตั รวิชาชพี (ปวชน.)กั เรยี น - นักศึกษา 54
15-20 ป 55
24/7/2022, 20:38:58 ชาย 15-20 ป ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี (ปวชน.)ักเรยี น - นักศึกษา 54
20-30 ป 55
24/7/2022, 20:42:52 ชาย 30 ปข ึ้นไป มธั ยมศกึ ษา พอบาน - แมบาน 55
15-20 ป 44
24/7/2022, 20:44:49 ชาย 15-20 ป ปริญญาตรี เจา ของกจิ การ 55
ตํ่ากวา 15 45
24/7/2022, 20:45:58 ชาย 15-20 ป มธั ยมศึกษา พอ บาน - แมบา น 45
15-20 ป 34
24/7/2022, 20:48:46 หญงิ 30 ปขน้ึ ไป ประกาศนียบัตรวิชาชพี (ปวชน.)กั เรยี น - นักศึกษา 54
15-20 ป 55
24/7/2022, 20:49:24 หญิง 15-20 ป ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ (ปวชพ.)อบาน - แมบ า น 55
15-20 ป 44
24/7/2022, 20:50:43 ชาย 15-20 ป มธั ยมศึกษา พอ บาน - แมบ าน 44
20-30 ป 54
24/7/2022, 20:53:10 หญงิ 15-20 ป ปริญญาตรี งานบรษิ ัท 55
30 ปขึ้นไป 55
24/7/2022, 20:53:13 ชาย 15-20 ป มัธยมศึกษา พอ บา น - แมบา น 55
15-20 ป 54
24/7/2022, 20:58:14 หญงิ 15-20 ป มธั ยมศึกษา นักเรยี น - นกั ศกึ ษา 44
15-20 ป 33
24/7/2022, 20:58:19 หญิง มัธยมศกึ ษา นกั เรียน - นกั ศึกษา

24/7/2022, 20:59:39 หญงิ มธั ยมศกึ ษา นักเรยี น - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:02:19 หญงิ มธั ยมศึกษา นกั เรยี น - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:03:17 ชาย มัธยมศกึ ษา นกั เรยี น - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:05:58 หญงิ มธั ยมศกึ ษา พอ บา น - แมบา น

24/7/2022, 21:07:51 หญิง มธั ยมศกึ ษา พอ บาน - แมบา น

24/7/2022, 21:14:02 หญิง ประกาศนยี บตั รวิชาชพี (ปวชน.)ักเรยี น - นักศึกษา

24/7/2022, 21:16:13 หญงิ ประกาศนียบตั รวชิ าชีพ (ปวชน.)กั เรยี น - นักศึกษา

24/7/2022, 21:16:44 หญงิ มธั ยมศึกษา นักเรียน - นักศกึ ษา

24/7/2022, 21:19:16 ชาย ประกาศนียบตั รวิชาชพี (ปวชน.)กั เรียน - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:21:33 หญิง ประกาศนียบัตรวชิ าชพี (ปวชน.)ักเรียน - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:22:16 หญิง มธั ยมศกึ ษา พอ บาน - แมบ า น

24/7/2022, 21:26:17 หญงิ มธั ยมศกึ ษา นกั เรยี น - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:27:21 หญงิ มัธยมศกึ ษา นกั เรียน - นักศกึ ษา

24/7/2022, 21:28:31 หญงิ ประกาศนียบัตรวิชาชพี (ปวชน.)กั เรียน - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:37:22 ชาย มธั ยมศึกษา นกั เรยี น - นกั ศึกษา

24/7/2022, 21:37:54 ชาย มัธยมศึกษา พอ บา น - แมบ าน

24/7/2022, 21:40:36 ชาย ประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ (ปวชน.)กั เรยี น - นกั ศกึ ษา

24/7/2022, 21:46:54 หญงิ มัธยมศึกษา พอบา น - แมบาน

24/7/2022, 22:14:38 หญงิ ประกาศนียบัตรวชิ าชพี (ปวชน.)ักเรยี น - นกั ศึกษา

24/7/2022, 22:25:06 ชาย มธั ยมศกึ ษา นักเรยี น - นกั ศกึ ษา

25/7/2022, 6:11:34 หญงิ ประกาศนยี บัตรวิชาชพี (ปวชน.)ักเรียน - นักศึกษา

25/7/2022, 6:36:30 ชาย มธั ยมศึกษา นกั เรยี น - นกั ศึกษา

ยรจงวงกเบั ลคกอื วาการชมใอหคงดิค ลเวาํ หาดน็มับขรคเู อกะงแย่ี ทนวานกนับทเตก่ี ะยี่รกจงวรงกเาบั ลสคกอื าวากนารชจมใอ าหคงกดิค ลหเวาํ หวาดา็นมบั ยขรคเู อ[กะผงแ่ยี ลทนวิตานกภนับทัณเตกี่ ฑะ่ียรกจงวมรงกีปเา บั ลรสคกอืะาวโากนยารชจมใชอาหคนงกดิค ล]หเวําหวาดา็นมับยขรคูเอ[กะรงแย่ีะทนยวาะนกนเับทวเตกลี่ ะา่ยีรกขงวรกอาับงสกคกาาวานรารจใมใหาหคกข ดิค หอเวหวมาาน็มูลยขร] ูเอ[กตงีย่ นทวทา กนุ ับเขตกอะย่ี งกวผรกลาับสิตกาภานัณรจใฑาหก]ค หววาามยรเู [กส่ยี าวมกาับรถตทะกาํ ใราชสไ าดนเอจงาใกนหควราวั ยเร[อืคนวา] มเขาใจจากการไดรบั ความรู]
555
5 5 5 ทอสอบ
344
5 5 5 เพมิ่ แนวทางใหหลากหลายทันสมัยมากยิง่ ขึ้น
455
555
334
555
554
455
454
455
5 5 5 ตอ งใชก า นมะยมสานคับ
555
5 5 5 คงทนใชไดนาน
555
455
444
555
444
555
555
355
4 5 5 ควรมีวสั ดุอ่นื ทสี่ ามารถนํามาทาํ ไดนอกจากหวายจะไดม คี วามหลากหลาย
555
554
555
555
444
5 5 5 เปน การใชว ัสดธุ รรมชาติไดดเี ยี่ยม คะ
5 4 4 นาํ ไปใชใ สส ่ิงของได
545
3 4 3 ไมม ี
4 5 5 ดีมากคะ
5 5 5-
555
455
555
545
555
555
555
4 5 5 ควรมที ุกชมุ ชน
5 4 4 ดมี ากคะจาก
3 3 3-

ภาคผนวก ข

แบบเสนอหัวขอ้ และเค้าโครง
โครงงานการศกึ ษาความเปน็ ไปได้ในการผลติ ตะกร้าสานจากหวายเพ่อื ชุมชน

33

แบบเสนอโครงงาน

1. ชื่อโครงงาน (ภาษาไทย) การศกึ ษาความเปน็ ไปในการผลติ ตะกร้าสานจากหวายเพื่อชมุ ชน
ช่ือโครงงาน (ภาษาอังกฤษ) Study the Feasibility of the Rattan Baskets Production
for the Community

2. ประเภทของโครงงาน
 สงิ่ ประดษิ ฐ์/นวตั กรรม
 ศึกษาทฤษฎีและหลักการ
 ศึกษาคน้ คว้าทดลอง
 สำรวจรวบรวมข้อมูล

3. รายช่ือผู้จดั ทำโครงงาน
3.1 นางสาวบัณฑติ า ดนี สิ ัย รหสั นกั ศึกษา 63202011312
3.2 นางสาวสาวติ รี เเยม้ ชตู ิ รหสั นักศึกษา 63202011327

4. ครูทีป่ รกึ ษาโครงงาน
นางสาวพนมพร แป้นแกว้

34

5. ความสำคัญของโครงงาน/หลักการและเหตุผล
หัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิต

ตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงปัจจุบันหัตถกรรมเครื่องจักสานเป็นตัวอย่างหนึ่งที่แสดงให้เห็นถึงภูมิปัญญา
อันเฉลียวฉลาดของคนไทยในท้องถ่ินที่ใช้ภูมิปัญญาสามารถนำสิ่งที่มีอยู่ในชุมชนมาประยุกต์ทำเป็น
เครื่องมอื เคร่ืองใชใ้ นชวี ิตประจำวันได้ ซ่งึ ส่วนใหญจ่ ะใชว้ ัสดุท่ีหาได้ ในท้องถิน่ เป็นวัตถุดิบในการผลิต
เช่น หวาย ไม้ไผ่ ย่านลิเพา กระจูด ฯลฯ เมื่อนำมาผลิตเป็นเครื่องมือใช้ในชีวิตประจำวันโดย
สนองความต้องการประโยชน์ใช้สอยพื้นฐานเป็นสำคัญเครื่องจักสานจึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นและ
มีความสมั พันธ์อย่างใกลช้ ิดกับวถิ ีของคนไทยจนกลายเป็นส่วนหนง่ึ ของศลิ ป์วฒั นธรรมพื้นบ้านที่มีการ
สร้างสรรค์และสืบทอดต่อเนื่องกันมาแต่อดีตนับตั้งแต่การออกแบบ ลวดลาย รูปทรง โครงสร้าง
ตลอดจนการเลือกใช้วัสดุพื้นบ้านได้อย่างเหมาะสมตามคตินิยมท้องถิ่นนั้น ๆ ทำให้เครื่องจักสาน
พื้นบา้ นของไทยมีเอกลกั ษณ์เฉพาะงานแตกต่างกันไป

ปัจจุบันนี้ข้าวของมีราคาแพงข้ึนไม่เฉพาะ อาหาร น้ำมัน เท่านั้น ยังรวมไปถึงของแต่งบ้าน
เมื่อเทียบกับเมื่อก่อนราคาในปัจจุบันอาจจะทำให้การตัดสินใจในการซื้อนานมากขึ้นอีกด้วย
การตกแต่งบา้ นนนั้ ไม่จำเป็นต้องใช้เฟอร์นเิ จอร์ที่มีราคาแพง หรูหรา ไอเดีย และความคดิ สร้างสรรค์
สามารถช่วยให้การตกแต่งบ้านประหยัดขึ้นใช้เงินน้อยลงแต่ก็ยังได้ความสวยงามเช่นเดิม หรือ
อาจจะมากกว่าเดิม ตะกร้าหวาเปน็ ภาชนะชนิดหน่ึงทีม่ ีไวส้ ำหรับใสข่ องให้มีความระเบียบเรียบร้อย
แต่คุณประโยชน์ของตะกร้าหวายสามารถเป็นได้มากกว่านอกจากไว้ใช้เก็บของกระจุกกระจิกแล้ว
ยังประยกุ ตเ์ ปน็ เฟอรน์ เิ จอรไ์ ดอ้ กี ดว้ ย

จากข้อความข้างต้นที่กล่าวมานั้น ผู้จัดทำโครงงานมีความรู้ที่เกี่ยวกับตะกร้าหวาย
จึงสนใจที่จะศึกษาความเป็นไปได้ในการผลิตตะกร้าสารจากหวายเพื่อชุมชนแก่แม่บ้าน หมู่ 5
ตำบลดงเสอื เหลอื ง อำเภอโพธปิ์ ระทบั ชา้ ง จงั หวัดพิจิตร

6. วัตถุประสงค์ของโครงงาน

6.1 เพือ่ ศึกษาตน้ ทนุ ในการผลิตตะกร้าสานจากหวาย
6.2 เพ่ือศึกษาคา่ ใชจ้ ่ายท่ปี ระหยดั ไดจ้ ากการผลิตตะกร้าสานจากหวายใช้ในครวั เรือน
6.3 เพือ่ ศกึ ษาความพึงพอใจของนักเรยี นนักศึกษาทม่ี ีการให้ความรู้เกีย่ วกับการผลติ

ตะกร้าสานจากหวาย

35

7. ขอบเขตของโครงงาน
7.1 ดา้ นตัวแปร
-

7.2 ดา้ นเนอื้ หา
การวิจยั ครงั้ นี้เป็นการศึกษาความเปน็ ไปได้ในการผลติ ตะกร้าสานจากหวาย ดังน้ี
7.2.1 ความเปน็ ไปไดใ้ นการผลิตตะกรา้ สานจากหวาย
7.2.2 ศกึ ษาความพึงพอใจของชมุ ชนท่ีมตี ่อผลิตภัณฑ์ตะกร้าสานจากหวาย

7.3 ดา้ นเวลา
พฤษภาคม – สิงหาคม 2565

7.4 แบบร่าง (ถา้ ม)ี
-

36

8. วิธีการดำเนินงาน

กจิ กรรม/ขนั้ ตอน ระยะเวลำดำเนนิ งำน (สปั ดำหท์ )่ี หมำยเหตุ
ดำเนินงำน
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18

ขนั้ เตรยี มกำร

เสนอหวั ขอ้ โครงงำน
และจดั ทำแบบเสนอ
ขออนุมตั โิ ครงงำน
ศกึ ษำขอ้ มลู ขนั้ ตอน
กำรทำตะกรำ้ หวำย
ขนั้ ดำเนนิ กำร

ทำกำรผลติ ตะกรำ้
หวำย
ทำกำรใหค้ วำมรแู้ ละ
สำธติ วธิ กี ำรทำแก่
คนในชุมชนทส่ี นใจ
ขนั้ สรุปและประเมนิ ผล

สรปุ ผลกำร
ดำเนินงำน
จดั ทำรำยงำนเพอ่ื
นำเสนอครผู สู้ อน
และครทู ป่ี รกึ ษำ
โครงงำน

37

9. รายการวัสดแุ ละแหล่งที่มาของงบประมาณในการดำเนนิ โครงงาน

9.1 รายการวสั ดุ

ที่ รายการ จำนวน ราคาหน่วยละ จำนวนเงิน หมายเหตุ
1 อุปกรณ์ในการทำตะกรา้ หวาย 10 อนั 30 บาท 300 บาท
2 คา่ จัดทำรูปเล่ม 2 ชดุ 300 บาท 600 บาท
900 บาท
รวมท้ังหมด

9.2 แหลง่ ท่มี าของงบประมาณ
งบประมำณของนกั ศกึ ษำ

10. ผลที่คาดวา่ จะได้รบั จากการทำโครงงาน
10.1 ทำให้ทราบต้นทุนของผลิตภัณฑ์ตะกร้าหวาย
10.2 ทำให้เป็นทางเลือกในการประกอบอาชีพในอนาคต
10.3 ทำใหไ้ ด้รูข้ ้อมูลเกีย่ วกับตะกร้าหวาย

11. การติดตามและประเมินผลโครงงาน
เคร่อื งมอื ท่ีใช้ในการติดตามประเมินผลโครงงาน ได้แก่ แบบสอบถาม

38

ลงชอื่ ....................................................ผู้เสนอโครงงาน
(นางสาวสาวิตรี แยม้ ชูติ)

ลงชอ่ื ......................................ครูประจำวชิ า ลงชื่อ......................................ครูทีป่ รึกษาโครงงาน

(นางสาวอรวลัญช์ น้อยสมวงษ)์ (นางสาวพนมพร แปน้ แกว้ )

ความคิดเหน็ ............................................. ความคดิ เห็น...............................................

ลงชอ่ื ................................หัวหน้าแผนกวิชา ลงชอื่ ....................................รองผู้อำนวยการ

(นางสกาวรัตน์ บุญศลิ ป์) (นายอศิ รา อยยู่ ิ่ง)

.............../................................/.................

การพจิ ารณาของผู้อำนวยการ/ลงนาม
 อนมุ ตั ิ  ไมอ่ นุมัติ

ลงชอื่ ........................................................
ผอู้ ำนวยการ

(นายชยั ณรงค์ คัชมาตย)์

.............../................................/................

ภาคผนวก ค
แสดงภาพการผลิตตะกร้าสานจากหวาย

40
ภาพท่ี 3 อุปกรณ์ทใ่ี ชใ้ นการทำตะกรา้ สานจากหวาย
ภาพที่ 4 นำหวายมาสานเป็นฐานเส้นเวน้ เสน้ แนวนอน 9 เส้น แนวตงั้ 9 เสน้