เล่มที่ 3 เรื่อง คุณค่าของโครงงานและลักษณ

1

รูปแบบการจัดการเรยี นโครงงาน

เพอ่ื พฒั นากระบวนการคดิ เชงิ ออกแบบ

กลมุ่ สาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 3

เลม่ ท่ี 3 เร่ือง คณุ คา่ ของโครงงาน
และลกั ษณะของโครงงานท่ดี ี

วา่ ทีร่ ้อยตรชี ัยยทุ ธ ถนอมวงษ์

ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ
โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห์)

สังกดั เทศบาลเมอื งกาญจนบรุ ี
กรมสง่ เสริมการปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน กระทรวงมหาดไทย

ก

คำนำ

การจัดทำรูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงออกแบบ กลุ่มสาระ
การเรยี นร้วู ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศกึ ษาปที ่ี 3 เล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้นกั เรียนเข้าใจ เห็น
คณุ คา่ ตระหนักในคณุ ค่าของความรูว้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่ใชใ้ นชีวิตประจำวนั ใชค้ วามรู้และ
กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการดำรงชีวิต และการประกอบอาชีพ แสดงความ
ชื่นชม ยกย่อง และเคารพสิทธิในผลงานของผู้คิดค้น เข้าใจผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบของ
การพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ต่อสิ่งแวดล้อมและต่อบริบทอื่น ๆ และศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม ทำโครงงาน
หรอื สรา้ งชนิ้ งานตามความสนใจ

โดยใชร้ ปู แบบการจัดการเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิงออกแบบ กลุ่มสาระ
การเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 3 มจี ำนวน 7 เลม่ ดงั นี้

เลม่ ที่ 1 เรอ่ื ง โครงงานการคดิ เชิงออกแบบ
เลม่ ที่ 2 เรอื่ ง โครงงานเพื่อพฒั นากระบวนการคดิ เชิงออกแบบ
เลม่ ท่ี 3 เรอื่ ง คุณค่าของโครงงานและลกั ษณะของโครงงานท่ดี ี
เลม่ ที่ 4 เรอ่ื ง ผลกระทบของ โครงงานการคดิ เชิงออกแบบและการประเมนิ ผลโครงงาน
เล่มที่ 5 เร่ือง ความหมายและวัตถุประสงค์ของการนำเสนองาน
เล่มท่ี 6 เรื่อง เทคโนโลยีสารสนเทศในการนำเสนองาน
เล่มที่ 7 เรื่อง การสร้างงานนำเสนอ
ผ้จู ัดทำหวังเป็นอย่างยง่ิ ว่ารูปแบบการจัดการเรยี นโครงงาน เพอื่ พัฒนากระบวนการคิดเชงิ
ออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนรูว้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 3 น้ีจะพฒั นาการ
เรียนของนักเรยี น ให้มีความรูค้ วามเข้าใจ และผา่ นเกณฑก์ ารประเมินคณุ ภาพการศึกษาข้นึ ไป
ขอขอบพระคุณ นางสาวภรดิ า บอ่ พืชน์ ตำแหน่งผู้อำนวยการสถานศึกษา โรงเรียนเทศบาล 5
(กระดาษไทยอนุเคราะห์) และผูท้ ี่เกี่ยวขอ้ งทกุ ท่านทใ่ี ห้คำแนะนำในการจัดทำรูปแบบการจัดการ
เรียนโครงงาน เพอ่ื พฒั นากระบวนการคิดเชิงออกแบบ กลุม่ สาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละ
เทคโนโลยี ชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี 3 เลม่ น้ี

ว่าทีร่ ้อยตรีชยั ยทุ ธ ถนอมวงษ์

ข

สารบญั

เรอ่ื ง หนา้
คำนำ ............................................................................................................................... ก
สารบญั ............................................................................................................................ ข
คำแนะนำการใชง้ านสำหรับครู ....................................................................................... ค
คำแนะนำการใช้งานสำหรับนักเรียน .............................................................................. ง
จดุ ประสงค์การเรียนรู้ ..................................................................................................... 1
แบบทดสอบก่อนเรียน .................................................................................................... 2
ใบความรู้ที่ 1 ................................................................................................................ 4
ใบความร้ทู ี่ 2 ................................................................................................................ 7
กิจกรรมที่ 1 ................................................................................................................... 14
กจิ กรรมที่ 2 ................................................................................................................... 15
แบบทดสอบหลังเรียน..................................................................................................... 16
ภาคผนวก ...................................................................................................................... 18
เฉลยกจิ กรรมที่ 1 ......................................................................................................... 19
เฉลยกจิ กรรมที่ 2 ......................................................................................................... 20
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรยี น...................................................................... 21
บรรณานกุ รม ................................................................................................................. 22

ค

คำแนะนำการใช้งานสำหรับครู

รูปแบบการจดั การเรยี นโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชงิ ออกแบบ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี 3 เล่มที่ 3 เรอ่ื ง คณุ ค่าของโครงงานและลกั ษณะ
ของโครงงานทด่ี ี ควรปฏิบัติ ดงั น้ี

1. ครูศึกษารูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชงิ ออกแบบ
กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 3 น้ีให้เข้าใจกอ่ นการใชง้ าน

2. ครูช้แี จงให้นักเรียนเข้าใจวธิ ีการใชร้ ูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวน
การคิดเชงิ ออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

3. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เมื่อเริ่มใช้รูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพื่อ
พัฒนากระบวนการคิดเชิงออกแบบ กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชนั้ มัธยมศึกษา
ปีที่ 3 ในแต่ละเล่มและครูเปน็ ผู้ตรวจ

4. ครูคอยแนะนำและใหค้ ำปรึกษาขณะนกั เรียนศกึ ษาใบความรูแ้ ละฝึกปฏบิ ัติตามตัวอย่าง
รูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพ่อื พฒั นากระบวนการคดิ เชิงออกแบบ กลุ่มสาระการเรยี นรู้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี 3

5. ครูทบทวนความรูแ้ ก่นักเรยี นทุกครัง้ กอ่ นหมดเวลาตามทีก่ ำหนด
6. ครูใหน้ กั เรียนทำแบบทดสอบหลงั เรยี นทุกครั้งเม่ือจบรปู แบบการจัดการเรียนโครงงาน
เพอื่ พฒั นากระบวนการคดิ เชิงออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชัน้ มัธยม
ศึกษาปที ี่ 3 ในแต่ละเล่มแลว้ ส่งให้ครตู รวจ
7. ครปู ระเมนิ นักเรียนตามพฤตกิ รรมการเรียนรู้ตามสภาพจริง พรอ้ มบันทึกผลทุกครงั้
ครูแจ้งผลการเรียนกบั นกั เรยี นทุกครง้ั เม่ือทำกจิ กรรมการเรียนรูเ้ รยี บรอ้ ยแล้ว

ง

คำแนะนำการใช้งานสำหรับนักเรยี น

รูปแบบการจดั การเรียนโครงงาน เพ่อื พัฒนากระบวนการคดิ เชงิ ออกแบบ กลุ่มสาระการ
เรียนรู้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศกึ ษาปีท่ี 3 เล่มที่ 3 เรอื่ ง คุณค่าของโครงงานและ
ลกั ษณะของโครงงานท่ดี ี ควรปฏบิ ตั ดิ ังน้ี

1. นักเรียนศึกษาคำแนะนำการใช้รูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวนการคิด
เชิงออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เล่มนี้ให้เข้าใจ
กอ่ นการใช้งาน

2. นักเรียนฟงั คำชแี้ จงการใช้รปู แบบการจดั การเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนากระบวนการคิดเชิง
ออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จากครูให้เข้าใจ
วธิ ีการใชง้ านก่อนลงมอื ศกึ ษาดว้ ยตนเอง

3. นกั เรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนทกุ ครง้ั เมอ่ื เริ่มใช้รูปแบบการจดั การเรียนโครงงาน เพื่อพัฒนา
กระบวนการคิดเชิงออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 แล้ว
สง่ ให้ครตู รวจ

4. นักเรียนศกึ ษาเนอื้ หาสาระจากใบความรูแ้ ละฝึกปฏบิ ตั ติ ามตวั อยา่ ง ทำกิจกรรมดว้ ยความ
ตง้ั ใจ โดยมคี รคู อยแนะนำและใหค้ ำปรึกษาเสรจ็ แล้วส่งให้ครตู รวจ

5. นกั เรียนทบทวนความรู้ทไี่ ด้รับทุกครั้งกอ่ นหมดเวลา
6. นกั เรียนทำแบบทดสอบหลังเรยี นทุกคร้ังเมอื่ จบรูปแบบการจัดการเรียนโครงงาน เพอ่ื
พัฒนากระบวนการคดิ เชิงออกแบบ กลุ่มสาระการเรียนร้วู ิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันมัธยมศกึ ษา
ปที ่ี 3 ในแต่ละเลม่ แล้วส่งให้ครูตรวจ

1

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

จุดประสงค์การเรยี นรู้
ดา้ นความรู้ (K)
1. บอกคุณคา่ ของการทำโครงงานได้
2. บอกคุณลกั ษณะของโครงงานทีด่ ไี ด้
3. บอกคุณลักษณะของหวั หนา้ โครงงานและผูร้ ่วมทีมโครงงานที่ดไี ด้
4. บอกหลกั การการทำโครงงานให้ประสบความสำเรจ็ ได้

ด้านทกั ษะกระบวน (P)
1. การแกป้ ญั หา
2. การให้เหตผุ ล
3. การสอื่ ความหมาย

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ (A)
1. ความรบั ผดิ ชอบ
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุง่ มัน่ ในการทำงาน

2

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
เล่มท่ี 3 เร่อื ง คุณค่าของโครงงานและลักษณะของโครงงานท่ีดี

คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรียนทำเครอ่ื งหมาย × หน้าคำตอบท่ีถูกตอ้ งท่ีสดุ

1. ข้อใดไม่ใช่คณุ ค่าของโครงงาน
ก. เปดิ โอกาสใหน้ กั เรียนแสดงความสามารถ
ข. ใหน้ ักเรียนทำงานในเวลาเรยี นเท่านนั้
ค. กระตุ้นใหน้ ักเรียนมีความสนใจในการเรยี น
ง. สรา้ งความสำนกึ และความรับผิดชอบในการศกึ ษาและพัฒนาระบบด้วยตนเอง

2. ขอ้ ใดไมใ่ ช่คุณลักษณะท่ีดขี องโครงงาน
ก. คำนึงถงึ ผลประโยชน์ทจี่ ะได้รบั
ข. เสรจ็ ส้นิ ตามระยะเวลาท่กี ำหนด
ค. เกิดผลกระทบทางลบตอ่ คณุ ภาพชวี ิต
ง. ตอบสนองความตอ้ งการของโครงงานได้

3. โครงงานในขอ้ ใดทม่ี ผี ลกระทบทางลบในด้านสิง่ แวดลอ้ ม
ก. โครงงานเกมต่อสู้
ข. โครงงานระบบคำนวณเลขหวย
ค. โครงงานสำรวจมลพษิ ทางอากาศ
ง. โครงงานการเพิ่มผลผลิตด้านการเกษตร

4. โครงงานในข้อใดที่อาจทำใหเ้ กดิ ผลกระทบในทางลบด้านสงั คมและวัฒนธรรมได้
ก. โครงงานเกมต่อสู้
ข. โครงงานเกมคำนวณเลข
ค. โครงงานระบบคำนวณเลขหวย
ง. โครงงานลดความรุนแรงในครอบครวั

5. ข้อใดไมใ่ ชค่ ณุ ลักษณะทดี่ ีของหวั หน้าโครงงาน
ก. ตดิ ตามความก้าวหนา้ ในการทำงาน
ข. วางแผนการทำงานได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ
ค. โนม้ นา้ วใหผ้ รู้ ่วมทีมชว่ ยกันคดิ ช่วยกนั ทำงาน
ง. ม่นั ใจในตวั เองไมร่ บั ฟงั ความคดิ เหน็ ของผรู้ ่วมทีม

3

6. ขอ้ ใดบอกคุณลกั ษณะของผู้ร่วมทมี ไดถ้ กู ต้องท่ีสดุ
ก. ปฏิบัติงานดว้ ยความระมัดระวงั
ข. บันทกึ ขอ้ มลู ไมต่ รงตามความเปน็ จรงิ
ค. ปฏิบตั งิ านเฉพาะทไ่ี ดร้ บั มอบหมายเทา่ น้ัน
ง. เม่อื มีปญั หาเกดิ ขนึ้ ไมบ่ อกใคร เก็บปญั หาไวก้ ับตวั เอง

7. หลกั การในการปฏิบตั ิโครงงานใหส้ ำเร็จมีทั้งหมดก่ขี อ้
ก. 6 ขอ้
ข. 7 ข้อ
ค. 8 ข้อ
ง. 9 ข้อ

8. ข้อใดไมใ่ ช่หลกั การในการปฏิบัติโครงงานให้สำเร็จ
ก. สือ่ สารไดด้ ี
ข. มคี วามมน่ั ใจ
ค. ทำงานเป็นทีมได้
ง. ใชเ้ ทคโนโลยีเปน็

9. ข้อใดกลา่ วถงึ คณุ ค่าและประโยชนข์ องโครงงานที่ไมถ่ กู ต้อง
ก. เป็นแหลง่ เรียนรูเ้ พิ่มเติมสำหรบั ประชาชนท่วั ไป
ข. ส่งเสรมิ การใช้เวลาอย่างเปน็ ประโยชน์ในทางสร้างสรรค์
ค. เปดิ โอกาสใหไ้ ดพ้ ัฒนาและแสดงความสามารถตามศกั ยภาพของตนเอง
ง. สรา้ งสำนึกและความรับผิดชอบในการศึกษาและพัฒนาระบบด้วยตนเอง

10. ข้อใดเปน็ คุณลกั ษณะพเิ ศษของผทู้ ่จี ะทำโครงงานได้มีศกั ยภาพสูง
ก. มคี วามจำดี
ข. มที กั ษะในการส่ือสาร
ค. มีนวตั กรรมทางความคดิ เป็นของตนเอง
ง. มีความสนใจดา้ นการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ

4

ใบความรทู้ ่ี 1
เรือ่ ง คุณค่าของการทำโครงงาน

การทำโครงงานและการจัดงานแสดงโครงงานจะมคี ุณคา่ ต่อการฝกึ ฝน ให้นกั เรียนมีความรู้
ความชำนาญ มคี วามมัน่ ใจ ไปใช้ในการแกป้ ญั หาหรือการประดิษฐค์ ดิ คน้ หาความรู้ต่างๆ ด้วยตนเอง
และยังมคี ุณค่าดา้ นอน่ื ๆ ดงั ต่อไปน้ี

1. โครงงานก่อใหเ้ กดิ คุณค่าตอ่ นักเรียน

โครงงานเปน็ การเรียนรทู้ ่ีทำให้นกั เรียนไดเ้ กดิ การเรียนร้อู ยา่ งแท้จริงตามศกั ยภาพของ
แต่ละบุคคล มีส่วนเสริมสรา้ งและพัฒนาให้นักเรียนเป็นเยาวชนที่สมบูรณ์ มีความสมดลุ ทกุ ด้าน

ทง้ั ในด้านร่างกาย จติ ใจ อารมณ์ สงั คม
และสติปญั ญา สามารถปรับตวั ให้อยู่ใน
สงั คมได้ อยา่ งเปน็ สขุ เป็นพลงั ที่สำคัญ
ยิ่งของประเทศชาตใิ นอนาคต โครงงาน
ก่อให้เกิดคุณคา่ ต่อนักเรียน ดังนี้

1.1 ช่วยสร้างความหวงั ใหม่
ในการริเริม่ งานทจ่ี ะนำไปสู่อาชพี และ
การศึกษาต่อทีต่ นเองมคี วามถนดั และ
ความสนใจ

1.2 สร้างเสริมประสบการณ์จาก
ภาพ : เกิดความภาคภูมใจที่ไดส้ รา้ งชือ่ เสียงให้โรงเรียน การปฏบิ ัตจิ รงิ ดว้ ยชวี ติ จริง ส่งผลให้เกดิ
แหลง่ ทมี่ า : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนเุ คราะห)์ ความเข้าใจอยา่ งซาบซง้ึ ในโครงงานที่

สร้างสรรค์ขนึ้ มา
1.3 มโี อกาสทดสอบความถนัดของตนเอง
และการแก้ปญั หาในงานท่ตี นเองสนใจ ส่งผลให้
เกิดความม่นั ใจในการดำเนินงานต่อไป
1.4 ก่อใหเ้ กดิ ความภาคภูมใิ จ ท่ีไดส้ ร้าง
เกียรติประวัตใิ นโครงงานทไี่ ด้รเิ รม่ิ สรา้ งสรรค์
1.5 ก่อใหเ้ กิดความรัก ความเขา้ ใจและ
ความสมั พันธท์ ี่ดีระหวา่ งเพ่อื นนักเรยี นท่ปี ฏบิ ัติงาน
1.6 ก่อให้เกดิ ความร้ทู างวิชาการท่ีกว้างขวาง
ขนึ้ โดยเฉพาะอย่างย่ิง ได้รับความสำเร็จในการศึกษา ภาพ : เกิดความสมั พนั ธท์ ่ดี รี ะหว่างเพ่ือนนกั เรยี น
ตามหลักสูตร และตรงกบั จุดหมายท่กี ำหนดไว้ แหล่งทม่ี า : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห)์

5

2. โครงงานกอ่ ใหเ้ กิดคุณคา่ ต่อโรงเรียนและคณะครู ดังน้ี

2.1 เกดิ การประสานงานทางวชิ าการท่ผี สมผสานหรือบูรณการเกิดข้นึ ในโรงเรียน

ตรงกับหลกั สูตร และแนวทางพฒั นาการศกึ ษาของกระทรวงศกึ ษาธิการ

2.2 เกิดความเขา้ ใจทตี่ รงกนั

วา่ การเรียนการสอนในปัจจบุ ันข้นึ อยู่

กบั การฝึกปฏิบัตจิ รงิ ในโครงงานของ

นกั เรยี นมากกว่าทจี่ ะเรยี นอยูแ่ ต่ใน

หอ้ งเรยี นเทา่ น้นั

2.3 เกดิ ศนู ย์รวมสื่อสารการ

เรียนการสอน หรือศูนย์วัสดุ -

อุปกรณ์การสอนสำหรบั ในหมวดวชิ า

ต่างๆ ในโรงเรียนไดใ้ ช้ร่วมกัน ส่งผล

ภาพ : เกิดการประสานงานทางวิชาการในโรงเรียน ให้นกั เรยี นไดม้ ีโอกาสฝึกใช้สอื่ การ

แหลง่ ท่ีมา : โรงเรียนเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนเุ คราะห)์ สอนอยา่ งแทจ้ รงิ และหลากหลาย

2.4 เกิดความสัมพันธอ์ ันดีระหว่างนกั เรียน ครู - อาจารยผ์ ู้สอน และโรงเรียนอาจารย์

ที่มโี อกาสปฏบิ ตั งิ านอย่างใกล้ชดิ และเห็นอกเห็นใจซ่ึงกันและกัน โดยเฉพาะชอ่ งว่างทต่ี า่ งกัน

3. โครงงานกอ่ ใหเ้ กดิ คุณค่าด้านทอ้ งถ่นิ ดังนี้

3.1 การเผยแพรแ่ ละประชาสมั พันธ์ความรู้ ผลงานในเชิงปฏิบตั ิของโครงงาน

ท่ีประสบผลสำเร็จไปสู่ท้องถน่ิ ทำใหท้ อ้ งถ่นิ กับโรงเรยี นมคี วามเข้าใจ และประสานสมั พันธ์

กันดียง่ิ

3.2 ช่วยลดปัญหาวันรุ่น

ในทอ้ งถิน่ เกี่ยวกบั ความประพฤติ

มารยาท และศีลธรรม เพราะ

นักเรียนท่ีทำโครงงานมักจะเปน็

นักเรียนที่มีความประพฤตดิ ีมุ่งมั่น

และสนใจการศกึ ษาเลา่ เรียน

3.3 ทำให้ประชาชนในท้องถ่ิน

มพี ืน้ ฐานทางการศกึ ษาดี โดยเฉพาะ

งานอาชพี ที่หลากหลาย และการพฒั นา ภาพ : ช่วยลดปญั หาวยั รุน่ ในทอ้ งถ่ิน

การศึกษาท่มี งุ่ เนน้ ให้เยาวชนของชาติ แหล่งทม่ี า : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห)์

มนี สิ ัยรักการทำงาน ไม่เป็นคนหยบิ โหยง่ และชว่ ยเหลอื พ่อแมผ่ ปู้ กครองด้วยดี

6

ประโยชน์ของโครงงาน

โครงงานเปน็ การเรียนรทู้ ่ีทำใหผ้ ูเ้ รียนไดเ้ กดิ การเรียนรอู้ ย่างแทจ้ รงิ ตามศักยภาพของ
แตล่ ะบคุ คล มสี ่วนเสริมสรา้ งและพัฒนาให้ผเู้ รยี นเป็นเยาวชนท่สี มบูรณ์ มคี วามสมดลุ ทกุ ดา้ น
ทั้งในด้านรา่ งกาย จติ ใจ อารมณ์ สังคม และสติปัญญา สามารถปรับตัวใหอ้ ยใู่ นสังคมไดอ้ ยา่ ง
เป็นสขุ เป็นพลังทสี่ ำคญั ยิ่งของประเทศชาตใิ นอนาคต

1. สร้างความสำนึกและรับผดิ ชอบใน
การศกึ ษาค้นคว้าหาความรดู้ า้ นต่างๆ ด้วย
ตนเอง

2. เปิดโอกาสให้นกั เรียนได้พฒั นาและ
แสดงความสามารถตามศักยภาพของตนเอง

3. เปิดโอกาสให้นกั เรียนไดศ้ กึ ษา
ค้นคว้าและเรยี นร้ใู นเรอ่ื งทน่ี ักเรยี นสนใจได้
ลึกซึ้งกวา่ การเรยี นในหอ้ งตามปกติ

4. สง่ เสริมและพฒั นากระบวนการคิด
ภาพ : เปิดโอกาสให้นกั เรยี นหาความรดู้ ้วยตนเอง การแกป้ ัญหา การตดั สนิ ใจ รวมท้ังการสื่อสาร
แหลง่ ท่มี า : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนเุ คราะห์) ระหว่างกัน

5. กระต้นุ ใหน้ กั เรียนมีความสนใจในการเรยี น และมีความสนใจทีจ่ ะประกอบอาชีพ
ทางด้านนี้

6. สง่ เสริมใหน้ ักเรียนไดใ้ ช้เวลาอยา่ งเป็นประโยชนใ์ นทางสร้างสรรค์
7. สร้างความสมั พันธ์ระหวา่ งนกั เรียนกบั ครูและชมุ ชน รวมทั้งสง่ เสรมิ ใหช้ ุมชนสนใจ
คอมพวิ เตอร์และเทคโนโลยีทีเ่ ก่ยี วขอ้ งมากข้นึ
8. เปน็ การบูรณาการเอาความร้จู ากวชิ าตา่ ง ๆ ที่ไดร้ บั มาจัดทำผสมผสานกบั โปรแกรม
คอมพิวเตอรเ์ ป็นโครงงานเพ่ือนำเสนอต่อชมุ ชน

ภาพ : ใหน้ กั เรียนมีความสนใจในการเรียนวชิ าคอมพวิ เตอร์
แหล่งที่มา : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห)์

7

ใบความรทู้ ่ี 2
เรือ่ ง คุณลักษณะของโครงงานท่ีดี

โครงงานเป็นกจิ กรรมท่ีเน้นการสร้างความรู้ดว้ ยตนเอง โดยทผี่ เู้ รียนจะเป็นผู้บูรณาการ
ความรตู้ ่างๆ หรอื ร่วมมือกันสรา้ งเสรมิ ความคดิ ความเขา้ ใจ ความตระหนกั ทั้งด้านสาระและ
คุณคา่ ตา่ ง ๆ ซ่งึ ต้องอาศัยทักษะทางปญั ญาหลานดา้ น การทำโครงงานจึงเป็นประสบการณ์
ตรงทผี่ เู้ รียนจะต้องทำดว้ ยตนเองตง้ั แตเ่ ร่มิ จนส้นิ สดุ

โครงงานที่ดีจะตอ้ งมีคณุ ลกั ษณะ ดังน้ี

1. เปน็ โครงการทสี่ ามารถตอบสนองความตอ้ งการหรือแก้ปญั หาของโครงงานได้อย่าง

ครบถว้ น

2. มรี ายละเอยี ด เนอ้ื หาสาระครบถ้วน ชัดเจน และจำเพาะเจาะจง โดยสามารถตอบ

คำถามตอ่ ไปน้ไี ดค้ อื

คำถาม คำตอบ

โครงการอะไร ชื่อโครงการ

ทำไมจงึ ตอ้ งรเิ รมิ่ โครงการ หลักการและเหตผุ ล

ทำเพอ่ื อะไร วัตถุประสงค์

ปรมิ าณท่ีจะทำเท่าไร เป้าหมาย

ทำอย่างไร วธิ ดี ำเนินการ

จะทำเมอ่ื ไร นานเทา่ ใด ระยะเวลาดำเนินการ

ใช้ทรพั ยากรเทา่ ไรและไดม้ าจากไหน งบประมาณ แหลง่ ทม่ี า

ใครทำ ผู้รับผดิ ชอบโครงการ

ตอ้ งประสานงานกบั ใคร หนว่ ยงานท่ีให้การสนับสนุน

บรรลวุ ัตถุประสงค์หรอื ไม่ การประเมินผล

เมอ่ื เสร็จส้ินโครงการแล้วจะได้อะไร ผลประโยชนท์ ่ีคาดว่าจะไดร้ บั

3. รายละเอยี ดของโครงการ ต้องมคี วามเกี่ยวเนือ่ งสัมพันธ์กัน เชน่ วตั ถปุ ระสงคต์ อ้ ง
สอดคล้องกับหลกั การและเหตผุ ล วิธีดำเนนิ การต้องเป็นทางทท่ี ำให้บรรลวุ ตั ถุประสงคไ์ ด้ เป็นต้น

4. โครงการที่ริเรมิ่ ข้ึนมาต้องมผี ลอยา่ งน้อยที่สุดอยา่ งใดอย่างหนง่ึ ในหัวข้อต่อไปนี้
4.1 สนองตอบ สนบั สนนุ ตอ่ นโยบายระดบั จงั หวัดหรือนโยบายส่วนรวมของ

ประเทศ
4.2 กอ่ ใหเ้ กิดการพฒั นาทงั้ เฉพาะสว่ นและการพฒั นาโดยสว่ นรวมของประเทศ
4.3 แก้ปญั หาทีเ่ กดิ ขึ้นได้ตรงจดุ ตรงประเดน็

5. รายละเอียดในโครงการมีพอท่ีจะเป็นแนวทางใหผ้ ้อู นื่ อา่ นแล้วเขา้ ใจ และสามารถ
ดำเนนิ การตามโครงการได้

6. เปน็ โครงการที่ปฏบิ ัติได้และสามารถติดตามและประเมนิ ผลได้

8

โครงงานทดี่ ีจะต้องมีประโยชน์ ดังนี้

1. ได้รบั ความสุข/สนกุ กับการทำงาน
2. ได้ทำงานตามความถนัด และความสนใจของตนเอง
3. ได้รจู้ กั วธิ ีแสวงหาความร้/ู ขอ้ มูล/การเรียนรู้
4. ได้ฝกึ ทกั ษะกระบวนการทำงานด้วยตนเอง หรือร่วมทำงานเปน็ กล่มุ
5. ได้ฝึกความกล้าในการแสดงออกและกล้าคิด
6. พัฒนาความคดิ รเิ ร่มิ สร้างสรรค์
7. ได้ฝึกทักษะกระบวนการในวิชาสาขาคอมพิวเตอร์
8. สร้างความรบั ผดิ ชอบต่อตนเองและ
9. ได้ฝึกการวางแผนการทำงานอย่าง
10. นำความรู้ทไ่ี ด้ไปใชไ้ ดใ้ นชวี ติ จริง
11. ได้ใชเ้ วลาว่างให้เปน็ ประโยชน์
12. ศึกษา ค้นควา้ และแกป้ ญั หาจากการทำงาน
13. ใชเ้ ปน็ สิ่งยืนยันว่าเป็นผมู้ คี วามร้คู วามสามารถและประสบการณ์ในการทำโครงงาน
ท่ีแทจ้ รงิ กรณีที่ต้องนำโครงงานไปใช้แสดงตอ่ ผเู้ ก่ียวขอ้ ง เช่น ใช้ในการสมคั รงาน

พฒั นาความคดิ รเิ รมิ่ สรา้ งสรรค์ รูจ้ กั วธิ แี สวงหาความรู้

ฝกึ ทกั ษะการทำงานด้วยตนเอง กล้าคิดและการแสดงออก

ภาพ : ประโยชน์ทไ่ี ดจ้ ากการทำโครงงาน
แหลง่ ทีม่ า : โรงเรียนเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนเุ คราะห์)

9
ในการทำโครงงานทีด่ ีจะตอ้ งคำนงึ ถงึ ประโยชนท์ ีจ่ ะไดร้ ับและตอ้ งมคี ุณลกั ษณะทด่ี ี
ตามทก่ี ลา่ วขา้ งตน้ แตท่ ัง้ นก้ี ็ตอ้ งคำนงึ ถงึ ผลกระทบในทางลบทอี่ าจเกิดข้ึน จากการทำ
โครงงานซึง่ ผู้จัดทำอาจตอ้ งหลีกเลีย่ ง โดยจะตอ้ งคำนงึ ถึงผลกระทบทางลบในด้านเศรษฐกิจ
ด้านสงั คมและวฒั นธรรม และดา้ นส่ิงแวดล้อม ดงั ตวั อยา่ งตอ่ ไปนี้
1. เศรษฐกจิ เชน่ ระบบคำนวณเลขหวย สำหรบั หาเลขทค่ี าดวา่ สลากกินแบง่ รฐั บาล
จะออกในแตล่ ะงวด สง่ ผลให้คนในสงั คมใช้เงินในการซ้อื สลากกินแบ่งรัฐบาลมากขึน้ ทำให้มี
เงินสำหรับจับจา่ ยใช้สอยนอ้ ยลง จนบางครงั้ ก็อาจกอ่ ให้เกดิ ปัญหาติดหน้ีสินมากมาย

ภาพ : ระบบคำนวณเลขหวยอาจก่อใหเ้ กดิ ปญั หาติดหนสี้ ินมากมาย
แหลง่ ที่มา : http://www.khimhappy.com

2. ด้านสังคมและวฒั นธรรม เชน่ โครงงานเกมต่อสู้ ทำให้นกั เรียนท่ตี ิดเกมน้ันใช้เวลา
ส่วนใหญไ่ ปกับการเล่นเกม ซึง่ จากการวจิ ัยของต่างประเทศพบว่าหากเลน่ เกมตดิ ต่อกันนาน 15
สปั ดาห์ อาจทำใหผ้ เู้ ลน่ คลุ้มคล่งั ได้ และอาจส่งผลกระทบตอ่ ผ้เู ลน่ อาจเกดิ อาการประสาทหลอน
ไม่สามารถแยกแยะโลกความเป็นจริงกับโลกในเกมออกจากกนั ได้ ทำให้เดก็ เหลา่ น้ีมอี ารมณ์
รนุ แรง เกร้ียวกราดและตัดสินใจแก้ปัญหาด้วยการใช้กำลงั

ภาพ : โครงงานเกมตอ่ สู้ อาจทำใหเ้ กิดปญั หาความรุนแรงและแกป้ ญั หาดว้ ยการใชก้ ำลัง
แหลง่ ที่มา : http://game.mthai.com/activity/11934.html

10

3. ดา้ นส่งิ แวดล้อม เช่น โครงงานสำรวจมลพิษทางอากาศ เปน็ การประเมินมลพิษ
ทางอากาศบริเวณรอบโรงเรยี นทีน่ ักเรยี นศึกษาอยูว่ า่ มีแก๊สประเภทใดทเี่ ปน็ อันตรายต่อ
สขุ ภาพ ทงั้ นี้ในปัจจุบันมนุษย์ได้ตัดไม้ทำลายป่า เผาป่า และใช้ยวดยานพาหนะ ตลอดจนมี
การทำโรงงานอุตสาหกรรมเพิม่ มากขน้ึ ทำให้เกดิ ปญั หามลพษิ ทางอากาศซง่ึ ทวคี วามรนุ แรง
มากขน้ึ

ภาพ : โครงงานสำรวจมลพษิ ทางอากาศ เป็นการประเมนิ มลพิษทางอากาศอาจส่งผลเสยี ตอ่ สุขภาพ
แหล่งทม่ี า : http://www.changemakers.com/th/incubase/blog/air-pollution

หลักการสำคญั ของการเรียนรู้แบบโครงงาน

การทโี่ ครงงานจะทำออกมาได้ดีนั้นผ้ทู ำโครงงานควรมลี กั ษณะ ดังนี้

1. ต้องเกิดจากความอยากร้ขู องนักเรยี น นักเรยี นมีความสนใจหรือตอ้ งการคำตอบ

ในเร่ืองนัน้ ๆ

2. นักเรียนเป็นผู้เลอื กวิธกี ารเรียน

และแหล่งการเรียนรู้

3. นกั เรียนวางแผนปฏิบัติงาน

อยา่ งเปน็ ระบบ มวี ตั ถปุ ระสงคช์ ดั เจน

และปฏบิ ัตติ ามขั้นตอน

4. มกี ารใช้กระบวนการตา่ งๆ

เพื่อให้ได้มาซึง่ องค์ความรู้ และนักเรยี น

เปน็ ผูส้ รปุ องคค์ วามรู้ ภาพ : นักเรียนมีความอยากรู้ ความสนใจในเรื่องนั้นๆ
5. นักเรียนสามารถนำความรทู้ ่ีได้
แหล่งทีม่ า : โรงเรียนเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห์)
ไปใชใ้ นชวี ิตประจำวัน

6. นักเรยี นมีโอกาสไดแ้ ลกเปลยี่ นองค์ความรกู้ บั ผู้อน่ื

7. ต้องมกี ารนำเสนอเพื่อรายงานผลการศกึ ษาจากการทำโครงงาน

8. ตอ้ งมีการประเมนิ ผลเพื่อให้เกดิ การพฒั นางาน

11

การจะทำโครงงานให้ประสบความสำเรจ็ ตามวัตถปุ ระสงค์ นอกจากโครงงานจะตอ้ งมี

คุณลักษณะที่ดีแลว้ นนั้ ก็ยงั มปี จั จยั อื่นอกี ดงั น้ี
หวั หน้าโครงงานที่ดีควรมคี ณุ ลกั ษณะ ดังน้ี

1. มีความรบั ผิดชอบ

2. รูจ้ กั วางแผนการทำงาน

3. รจู้ กั ตัดสนิ ใจในเรื่องทสี่ ำคัญ

4. รู้จักตรวจสอบความถกู ต้อง

ของส่งิ ทีท่ ำ

5. ร้จู กั ติดตามความก้าวหน้าในการทำงาน

6. รู้และเขา้ ใจกฎเกณฑ์เร่ือง

ความปลอดภัยตา่ งๆ

7. รู้เป้าหมายแหง่ ความสำเร็จ ภาพ : นักเรียนมคี วามอยากรู้ ความสนใจในเร่ืองนน้ั ๆ

ของการทำโครงงาน แหล่งทม่ี า : โรงเรียนเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนเุ คราะห์)

8. รู้จกั ควบคมุ การทำงานใหไ้ ดค้ ณุ ภาพตามทก่ี ำหนด
9. รู้จกั จดั ประชุมเปน็ คร้งั คราว เพอ่ื ให้งานก้าวหน้าและสำเร็จ
10. รูจ้ กั ควบคมุ การทำโครงงานให้อยใู่ นตารางเวลาและค่าใช้จ่าย
11. รจู้ ักควบคมุ การเปล่ียนแปลงทีอ่ าจเบย่ี งเบนไปจากแผนการทำงาน
12. รจู้ กั ตดิ ตามและควบคมุ ใหก้ ารทำโครงงานอยูใ่ นขอบเขตของโครงงาน
13. ร้จู กั และตระหนักในกฎเกณฑ์สากลท่เี กีย่ วกบั การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ
14. สามารถนำและโน้มนา้ วผูร้ ่วมทีมใหช้ ่วยกนั คดิ ช่วยกันทำงาน และแกไ้ ขปญั หา
อปุ สรรคต่างๆ เพ่อื ให้ไปสู่ความสำเรจ็

ผ้รู ่วมโครงงานทด่ี คี วรมคี ณุ ลักษณะ ดงั น้ี
1. ทำงานตามกำหนดเวลา
2. เสนอความคดิ ในโอกาสตา่ งๆ
3. มคี วามรับผิดชอบ รหู้ น้าทขี่ องตน
4. บนั ทึกข้อมลู อยา่ งแมน่ ยำและตามจรงิ
5. รายงานปญั หาอุปสรรคต่างๆ ที่เกิดข้ึน
6. ทำงานตามขั้นตอน เช่ือถอื ไดอ้ ย่างถกู ต้อง
7. ยินดีช่วยงานของเพือ่ นร่วมทมี เมอ่ื ถกู ขอรอ้ ง
8. รู้เป้าหมายแห่งความสำเร็จในการทำโครงงาน
9. รแู้ ละเขา้ ใจกฎเกณฑ์เร่อื งความปลอดภัยตา่ งๆ
10. ยินดีร่วมมือชว่ ยทำงานในส่วนต่างๆ ตามท่ี
ตกลงและที่ไดร้ บั มอบหมาย

ภาพ : มีความรบั ผดิ ชอบ รู้หน้าทขี่ องตน 11. รจู้ ักและตระหนักในกฎเกณฑ์สากล
แหล่งทม่ี า : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห)์ ทีเ่ กี่ยวกับการใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศ

12

การทำโครงงานใหป้ ระสบความสำเร็จ

การทำโครงงานใหส้ ำเรจ็
ในการทำโครงงานตอ้ งมีการวางแผนเพื่อดำเนนิ โครงงานให้สำเรจ็ และมีคุณภาพ ดงั นน้ั

ผู้เรียนตอ้ งปฏิบตั ติ ามแผนงานทว่ี างไวใ้ นขอ้ เสนอโครงงาน แตอ่ าจเปลี่ยนแปลงหรือเพ่มิ เตมิ ได้
ถา้ พบวา่ จะช่วยทำให้ผลงานดขี ้นึ และการทำโครงงานใหส้ ำเร็จลลุ ว่ งไปได้ด้วยดี ควรมีลกั ษณะ
ดังน้ี

1. แกป้ ัญหาเกง่ 2. สอ่ื สารได้ดี
- เข้าใจปัญหาถ่องแท้ - สอื่ สารให้ผอู้ น่ื เข้าใจความคิด
- คดิ ทางแก้ปญั หาได้หลายทาง - รู้จกั ฟงั รูจ้ ักถามคำถาม รูจ้ ักตอบ
- ตดั สนิ ใจเลอื กทางแก้ปัญหาไดด้ ี - รู้จกั เลอื กวิธีและรูปแบบที่สื่อสาร

ภาพ : การทำโครงงานใหส้ ำเรจ็ ตอ้ งสือ่ สารใหผ้ ูอ้ ืน่ เข้าใจและแก้ปญั หาไดด้ ี
แหล่งทม่ี า : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห์)

3. ใช้เทคโนโลยเี ปน็ 4. ทำงานเป็นทีมได้
- ร้จู ักใช้ IT ในการศกึ ษาค้นควา้ - เข้าใจในส่วนท่ีรบั ผดิ ชอบ
- รู้จกั ใช้ IT ในการทำงานด้านต่างๆ - รู้จกั รับฟงั และเสนอความคิด
- ร่วมมือทำงานและชว่ ยเหลือผอู้ ื่นทำงาน - รจู้ ักใช้ IT ในการนำเสนอ

ภาพ : การทำโครงงานใหส้ ำเรจ็ ตอ้ งรจู้ กั ใช้ IT ในการทำงานดา้ นต่างๆ
แหลง่ ที่มา : โรงเรียนเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห)์

5. วางแผนเก่ง 13
- มองภาพรวม และรเู้ ป้าหมายของ
ความสำเร็จ 6. ร้จู กั ปรับปรงุ พฒั นางาน
- คดิ เปน็ ระบบและวางแบบแผนได้ - รูจ้ ักต้ังเป้าหมายท่ตี อ้ งการทำใหส้ ำเรจ็
- ร้จู ักจัดตารางเวลาการทำงานได้
- รู้จักทบทวน ตรวจสอบสิง่ ทีท่ ำ
- รูจ้ กั คดิ หาหนทางพฒั นางานใหด้ ขี ้นึ

ภาพ : การทำโครงงานให้สำเร็จตอ้ งทบทวน ตรวจสอบส่ิงทีท่ ำ
แหลง่ ท่มี า : โรงเรียนเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนเุ คราะห)์

7. ร้รู ับผิดชอบ 8. มคี วามอดทน

- ทำงานตามขั้นตอนอย่างถูกต้องและแม่นยำ - ไม่ท้อถอย ถ้าทำงานไม่สำเร็จ

- คำนึงถงึ ความปลอดภยั ตอ่ ตนเองและผอู้ น่ื - ร้จู ักการรอคอย

- รายงานตามข้อเทจ็ จริง - พร้อมต่อการเริ่มต้นใหม่

ภาพ : การทำงานตามข้นั ตอนและไม่ทอ้ ถอยเปน็ สว่ นหน่ึงทจี่ ะทำให้โครงงานนั้นสำเรจ็ ได้
แหล่งที่มา : โรงเรยี นเทศบาล 5 (กระดาษไทยอนุเคราะห)์

14

กจิ กรรมที่ 1

คำช้ีแจง : ตอบคำถามต่อไปน้ใี ห้ถูกตอ้ ง (1 ขอ้ 1 คะแนน)

1. บอกคณุ คา่ ท่ีเกิดจากการการทำโครงงานบอกมา 2 ข้อ
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
2. คุณค่าทนี่ กั เรียนจะไดร้ ับโดยตรงจากการทำโครงงาน คือ
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
3. การทำโครงงานมคี ุณค่ากับชุมชนอย่างไร
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
4. โครงงานที่ดีจะตอ้ งมคี ณุ ลกั ษณะอย่างไร บอกมา 2 ขอ้
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
5. การทำโครงงานคอมพิวเตอรต์ ้องคำนึงถึงประโยชน์และคณุ ค่าทจ่ี ะไดร้ บั แลว้ ตอ้ งคำนงึ ถึง
สิง่ ใดอกี _____________________________________________________________
____________________________________________________________________
6. เพราะเหตใุ ดโครงงานระบบคำนวณเลขหวยอาจทำใหเ้ กิดผลกระทบในด้านเศรษฐกิจได้
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
7. เพราะเหตุใดโครงงานเกมตอ่ สูอ้ าจทำใหเ้ กิดผลกระทบในดา้ นสงั คมและวฒั นธรรมได้
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
8. สาเหตุทที่ ำให้สง่ิ แวดล้อมเสื่อมโทรมและเกิดมลพิษทางอากาศมากขน้ึ เพราะเหตุใด
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
9. หัวหนา้ โครงงานท่ดี คี วรมคี ุณลักษณะเช่นไร บอกมา 2 ขอ้
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
10. ผ้รู ่วมโครงงานท่ีดีควรมคี ณุ ลักษณะ บอกมา 2 ข้อ
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

15

กจิ กรรมที่ 2

คำชี้แจง : ใหน้ ักเรยี นเลือกข้อความทก่ี ำหนดใหไ้ ปใส่ลงในหลกั การทำโครงงานให้สำเรจ็
ให้ถกู ตอ้ ง (1 ข้อ 1 คะแนน)

รายงานตามข้อเท็จจริง รู้จกั ใช้ IT ในการศึกษาค้นคว้า
รู้จักฟงั ร้จู กั ถามคำถาม รู้จกั ตอบ รูจ้ กั การรอคอย
คดิ เปน็ ระบบและวางแบบแผนได้
รู้จักทบทวน ตรวจสอบสิ่งท่ที ำ ร้จู กั รบั ฟังและเสนอความคิด
ตัดสนิ ใจเลอื กทางแกป้ ัญหาไดด้ ี รู้จกั จัดตารางเวลาการทำงานได้
สือ่ สารให้ผู้อื่นเขา้ ใจความคดิ

1. แก้ปญั หาเกง่ หลักการทำโครงงานให้สำเรจ็
2. ส่อื สารไดด้ ี 5. วางแผนเก่ง
3. ใชเ้ ทคโนโลยีเปน็ 6. รจู้ ักปรับปรงุ พัฒนางาน
4. ทำงานเปน็ ทมี ได้ 7. รรู้ ับผิดชอบ
8. มคี วามอดทน

16

แบบทดสอบหลังเรียน
เลม่ ที่ 3 เรื่อง คุณค่าของโครงงานและลักษณะของโครงงานที่ดี

คำช้ีแจง ให้นกั เรียนทำเคร่อื งหมาย × หน้าคำตอบท่ีถกู ต้องที่สุด

1. โครงงานในข้อใดทม่ี ผี ลกระทบทางลบในดา้ นสง่ิ แวดล้อม
ก. โครงงานเกมต่อสู้
ข. โครงงานระบบคำนวณเลขหวย
ค. โครงงานสำรวจมลพิษทางอากาศ
ง. โครงงานการเพม่ิ ผลผลิตดา้ นการเกษตร

2. โครงงานในขอ้ ใดท่อี าจทำให้เกิดผลกระทบในทางลบด้านสงั คมและวัฒนธรรมได้
ก. โครงงานเกมต่อสู้
ข. โครงงานเกมคำนวณเลข
ค. โครงงานระบบคำนวณเลขหวย
ง. โครงงานลดความรนุ แรงในครอบครัว

3. ขอ้ ใดไม่ใช่คณุ ค่าของโครงงาน
ก. เปดิ โอกาสใหน้ กั เรียนแสดงความสามารถ
ข. ใหน้ ักเรยี นทำงานในเวลาเรียนเทา่ น้นั
ค. กระตุ้นให้นกั เรียนมคี วามสนใจในการเรยี น
ง. สร้างความสำนึกและความรับผดิ ชอบในการศึกษาและพัฒนาระบบด้วยตนเอง

4. ข้อใดไมใ่ ช่คุณลักษณะทีด่ ขี องโครงงาน
ก. คำนงึ ถึงผลประโยชนท์ ีจ่ ะไดร้ ับ
ข. เสรจ็ สนิ้ ตามระยะเวลาทีก่ ำหนด
ค. เกดิ ผลกระทบทางลบตอ่ คณุ ภาพชีวิต
ง. ตอบสนองความตอ้ งการของโครงงานได้

5. หลกั การในการปฏิบตั โิ ครงงานให้สำเร็จมที งั้ หมดกข่ี ้อ
ก. 6 ขอ้
ข. 7 ข้อ
ค. 8 ขอ้
ง. 9 ข้อ

17

6. ขอ้ ใดไม่ใช่หลักการในการปฏิบตั โิ ครงงานให้สำเรจ็
ก. ส่ือสารได้ดี
ข. มีความมั่นใจ
ค. ทำงานเปน็ ทมี ได้
ง. ใชเ้ ทคโนโลยีเป็น

7. ข้อใดกล่าวถงึ คณุ ค่าและประโยชน์ของโครงงานที่ไมถ่ กู ตอ้ ง
ก. เปน็ แหล่งเรยี นร้เู พิ่มเติมสำหรบั ประชาชนทั่วไป
ข. สง่ เสริมการใช้เวลาอย่างเปน็ ประโยชนใ์ นทางสร้างสรรค์
ค. เปิดโอกาสใหไ้ ด้พฒั นาและแสดงความสามารถตามศกั ยภาพของตนเอง
ง. สร้างสำนกึ และความรับผดิ ชอบในการศึกษาและพฒั นาระบบด้วยตนเอง

8. ขอ้ ใดเปน็ คุณลักษณะพิเศษของผทู้ จ่ี ะทำโครงงานได้มีศกั ยภาพสูง
ก. มีความจำดี
ข. มที ักษะในการสื่อสาร
ค. มีนวตั กรรมทางความคิดเปน็ ของตนเอง
ง. มีความสนใจด้านการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ

9. ขอ้ ใดไม่ใช่คุณลักษณะที่ดีของหวั หน้าโครงงาน
ก. ติดตามความกา้ วหน้าในการทำงาน
ข. วางแผนการทำงานได้อย่างมีประสทิ ธิภาพ
ค. โน้มนา้ วให้ผูร้ ว่ มทีมชว่ ยกนั คดิ ชว่ ยกันทำงาน
ง. ม่ันใจในตวั เองไม่รับฟงั ความคดิ เหน็ ของผู้รว่ มทีม

10. ข้อใดบอกคณุ ลกั ษณะของผู้รว่ มทีมได้ถกู ตอ้ งทส่ี ุด
ก. ปฏิบตั งิ านด้วยความระมัดระวัง
ข. บันทกึ ขอ้ มูลไมต่ รงตามความเป็นจรงิ
ค. ปฏิบัติงานเฉพาะท่ีได้รบั มอบหมายเทา่ น้ัน
ง. เมอื่ มปี ัญหาเกิดขน้ึ ไม่บอกใคร เก็บปญั หาไวก้ บั ตวั เอง

18

ภาคผนวก

19

เฉลยกจิ กรรมที่ 1

คำชแี้ จง : ตอบคำถามต่อไปนีใ้ หถ้ ูกต้อง (1 ข้อ 1 คะแนน)

1. บอกคุณค่าท่เี กดิ จากการการทำโครงงานบอกมา 2 ข้อ
__1_)__ส_ร_า้ ง_ค_ว_า_ม_ส__ำน__ึก_แ_ล_ะ_ค_ว_า_ม_ร_บั _ผ_ดิ _ช_อ_บ__ใน__ก_า_รศ__กึ _ษ_า_แ_ล_ะ_พ_ัฒ__น_า_ร_ะ_บ_บ_ด_้ว_ย_ต__น_เอ_ง________
__2_)__เป_ดิ_โ_อ_ก_า_ส_ใ_ห_ไ้_ด_้พ_ัฒ__น_า_แ_ล_ะ_แ_ส_ด_ง_ค_ว_า_ม_ส_า_ม_า_ร_ถ_ต_า_ม_ศ__กั _ย_ภ_า_พ_ข_อ_ง_ต_น_เ_อ_ง_____________
2. คุณค่าทน่ี กั เรียนจะไดร้ บั โดยตรงจากการทำโครงงาน คือ
__ม_ีค_ว_า_ม_ร_ู้ _ค_ว_า_ม_ช_ำ_น_า_ญ__แ_ล_ะ_ม_คี _ว_า_ม_ม_น่ั__ใจ_ใ_น_ก_า_ร_ท_ำ_ง_า_น__แ_ก_ป้ _ัญ__ห_า_ใน__ช_วี _ิต_ป_ร_ะ_จ_ำ_ว_นั _ไ_ด_ด้ _ี ____
____________________________________________________________________
3. การทำโครงงานมีคุณค่ากับชุมชนอย่างไร
__ส_ร_า้ _ง_ค_ว_าม__ส_มั _พ_ัน_ธ_์ร_ะ_ห_ว_่า_ง_น_ัก_เ_ร_ยี _น__ค_ร_ู แ_ล__ะ_ช_ุม_ช_น__ร_ว_ม_ท_ั้ง_ส_่ง_เส_ร_มิ _ใ_ห_้ช_ุม_ช__น_ส_น_ใ_จ_________
__ค_อ_ม_พ_ิว_เ_ต_อ_ร_์แ_ล_ะ_เ_ท_ค_โ_น_โ_ล_ย_ที _่เี _ก_ย่ี _ว_ข_้อ_ง_ม_า_ก_ข_ึ้น__________________________________
4. โครงงานท่ีดจี ะต้องมีคณุ ลกั ษณะอยา่ งไร บอกมา 2 ข้อ
__1_)__เป_น็__ไป_ต__าม__ข_อ_บ_เ_ข_ต_ท_กี่ _ำ_ห_น_ด__ไว_้ _________________________________________
__2_)__ไม_่ก__่อ_ให__้เก_ิด_ผ_ล_ก__ระ_ท__บ_ท_า_ง_ล_บ_ต_่อ_ค_ณุ__ภ_า_พ_ช_ีว_ติ__ใน_ด__า้ น__ต_่า_ง_ๆ______________________
5. การทำโครงงานคอมพิวเตอรต์ อ้ งคำนงึ ถงึ ประโยชน์และคณุ คา่ ท่จี ะได้รับแล้วตอ้ งคำนึงถึง
สง่ิ ใดอีก _ต_อ้ _ง_ค_ำ_น_ึง_ถ_งึ _ผ_ล_ก_ร_ะ_ท_บ__ท_า_ง_ล_บ_ใน__ด_า้ _น_เศ__ร_ษ_ฐ_ก_จิ _ด__า้ น__ส_งั _ค_ม_แ_ล_ะ_ว_ฒั __น_ธ_ร_รม_________
__แ_ล_ะ_ด_้า_น_ส_ง่ิ _แ_ว_ด_ล_้อ_ม_____________________________________________________
6. เพราะเหตุใดโครงงานระบบคำนวณเลขหวยอาจทำใหเ้ กิดผลกระทบในดา้ นเศรษฐกิจได้
__ค_น_น_ำ_เ_ง_ิน_ไป__ซ_้ือ_ส_ล_า_ก_ก_ิน_แ_บ__ง่ ม__าก__ข_น้ึ _ท__ำ_ให_ม้__ีเง_นิ _ม_า_ใ_ช_จ้ _า่ _ย_น_้อ_ย_ล_ง__แ_ล_ะ_อ_า_จ_ก_่อ_ใ_ห_เ้_ก_ดิ _ป_ญั__ห_า__
__ต_ดิ _ห_น_้ีส__ิน_ม_า_ก_ม_า_ย______________________________________________________
7. เพราะเหตุใดโครงงานเกมต่อส้อู าจทำให้เกิดผลกระทบในด้านสังคมและวัฒนธรรมได้
__น_ัก_เ_ร_ีย_น_ต_ิด_เ_ก_ม_แ_ล_ะ_ใ_ช_้เว_ล_า_ส_ว่_น__ให_ญ__ไ่ _ป_ก_ับ_ก_า_ร_เ_ล_น่ _เก__ม_อ_า_จ_ท__ำใ_ห_้ผ_ู้เ_ล_่น_ค_ล__ุ้ม_ค_ล_่งั _ได__้ ท_ำ_ใ_ห_้ม_ี__
__อ_า_ร_ม_ณ_์ร_นุ_แ__รง__เก__ร_ยี้ _ว_ก_ร_าด__แ_ล_ะ_ต_ัด__ส_ิน_ใ_จ_แ_ก_ป้ _ญั _ห__า_ด_ว้ _ย_ก_า_ร_ใช_ก้_ำ_ล_ัง___________________
8. สาเหตุที่ทำให้สิ่งแวดล้อมเสือ่ มโทรมและเกดิ มลพิษทางอากาศมากขน้ึ เพราะเหตุใด
__ป_จั _จ_ุบ_นั__ม_กี _า_ร_ต_ดั _ไม__้ท_ำ_ล_า_ย_ป_า่ _ใ_ช_้ย_า_น_พ__า_ห_น_ะ_ก_ัน_ม_า_ก_ข__นึ้ _ต_ล__อ_ด_จ_น_ม_ีก_า_ร_ท_ำ_โ_ร_ง_งา_น_________
__อ_ุต_ส_า_ห_ก_ร_ร_ม_เ_พ_ม่ิ _ม_า_ก_ข_ึ้น__ท__ำใ_ห_เ้_ก_ิด_ม_ล_พ__ิษ_ท_า_ง_อ_า_ก_า_ศ_ม_า_ก_ข_้ึน________________________
9. หัวหนา้ โครงงานทีด่ ีควรมคี ณุ ลกั ษณะเช่นไร บอกมา 2 ข้อ
__1_)__ม_คี _ว_า_ม_ร_ับ_ผ_ิด_ช_อ_บ____________________________________________________
__2_)__รเู้_ป_า้_ห_ม__าย__แ_ห_่ง_ค_ว_า_ม_ส_ำ_เร_จ็ _ข_อ_ง_ก_า_ร_ท_ำ_โ_ค_ร_ง_ง_า_น______________________________
10. ผ้รู ว่ มโครงงานทดี่ คี วรมคี ณุ ลกั ษณะ บอกมา 2 ขอ้
__1_)__ท_ำ_ง_าน__ต_า_ม_ข_ั้น_ต_อ_น__เ_ช_ื่อ_ถ_ือ_ไ_ด_้อ_ย_่า_ง_ถ_ูก_ต_้อ_ง__________________________________
__2_)__ย_ิน_ด_ชี _ว่ _ย_ง_า_น_ข_อ_ง_เ_พ_่ือ_น_ร_ว่ _ม_ท_ีม__เ_ม_่ือ_ถ_ูก_ข_อ_ร_้อ_ง________________________________

20

เฉลยกจิ กรรมท่ี 2

คำชี้แจง : ใหน้ กั เรียนเลือกขอ้ ความทก่ี ำหนดใหไ้ ปใส่ลงในหลกั การทำโครงงานใหส้ ำเร็จ
ใหถ้ ูกตอ้ ง (1 ข้อ 1 คะแนน)

รายงานตามขอ้ เทจ็ จริง รูจ้ ักใช้ IT ในการศึกษาคน้ ควา้
รูจ้ กั ฟงั รูจ้ กั ถามคำถาม รู้จักตอบ ร้จู กั การรอคอย
คิดเป็นระบบและวางแบบแผนได้
ร้จู กั ทบทวน ตรวจสอบส่งิ ทีท่ ำ ร้จู ักรับฟงั และเสนอความคดิ
ตดั สนิ ใจเลอื กทางแกป้ ัญหาได้ดี ร้จู ักจดั ตารางเวลาการทำงานได้
สอื่ สารให้ผ้อู ่ืนเขา้ ใจความคดิ

หลกั การทำโครงงานใหส้ ำเรจ็

1. แกป้ ญั หาเกง่ 5. วางแผนเก่ง
ตดั สินใจเลอื กทางแกป้ ญั หาไดด้ ี
คดิ เปน็ ระบบและวางแบบแผนได้
2. ส่อื สารได้ดี ร้จู ักจดั ตารางเวลาการทำงานได้
รจู้ กั ฟงั รูจ้ กั ถามคำถาม รู้จักตอบ 6. รูจ้ กั ปรบั ปรงุ พฒั นางาน
รู้จักทบทวน ตรวจสอบส่งิ ทีท่ ำ

3. ใชเ้ ทคโนโลยเี ปน็ 7. รู้รับผดิ ชอบ
ร้จู กั ใช้ IT ในการศกึ ษาคน้ ควา้ รายงานตามข้อเท็จจรงิ

4. ทำงานเปน็ ทมี ได้ 8. มีความอดทน
รูจ้ กั รับฟังและเสนอความคิด ร้จู กั การรอคอย

21

เฉลยแบบทดสอบ

แบบทดสอบก่อนเรียน แบบทดสอบหลงั เรยี น

ข้อ คำตอบ ขอ้ คำตอบ
1. ข. 1. ค.
2. ค. 2. ก.
3. ค. 3. ข.
4. ก. 4. ค.
5. ง. 5. ค.
6. ก. 6. ข.
7. ค. 7. ก.
8. ข. 8. ง.
9. ก. 9. ง.
10. ง. 10. ก.

22

บรรณานกุ รม

กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2560). ตวั ชว้ี ัดและหลกั สูตรแกนกลาง กลมุ สาระการเรยี นรูวิทยาศาสตร์
และเทคโนโลยี (ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษา
ขน้ั พนื้ ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพิมพชุมนุม สหกรณการเกษตรแหง
ประเทศไทย จํากัด.

โกสันต์ เทพสิทธทรากรณ.์ (2559). เทคโนโลยีสารสนเทศ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพแ์ ม็ค.
ครรชติ มาลยั วงศ.์ (2559). พจนานุกรมคอมพวิ เตอรส์ ำหรบั เยาวชน. กรงุ เทพฯ : กองบรกิ ารสื่อ

สารสนเทศ ศูนย์เทคโนโลยีอิเลก็ ทรอนิกส์และคอมพวิ เตอร์แหง่ ชาติ สำนกั งานพฒั นา
วทิ ายาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยแี ห่งชาติ กระทรวงวทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยสี ง่ิ แวดลอ้ ม, ม.ป.ป.
จฑุ าพร เรอื งฤทธ.์ิ (2559). คอมพวิ เตอร์และระบบปฏบิ ัตกิ ารเบ้อื งตน้ . กรงุ เทพฯ : วงั อักษร.
วชริ าพร พมุ่ บานเย็น.(2560). เทคโนโลยีสารสนเทศและคอมพวิ เตอร.์ กรุงเทพฯ : ซเี อด็ ยูเคชน่ั ,
วโิ รจน์ ทวีปวรเดช. (2560). ความรู้เบื้องตน้ กับคอมพิวเตอรแ์ ละเทคโนโลยีสารสนเทศ. กรุงเทพฯ :
โปรวิชั่น,
สถาบนั สง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี (2560). หนังสอื เรยี นรายวิชาพื้นฐาน
วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 3 เล่มท่ี 1-2. กรงุ เทพฯ : สถาบนั สง่ เสริม
การสอนวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)