SRT TINGKATAN 4

PANITIA SAINS RUMAH TANGGA
SMK DATO’ ABU BAKAR BAGINDA

SAINS RUMAH TANGGA
TINGKATAN 4

CIKGU AZIMAH

STANDARD PRESTASI



STANDARD PEMBELAJARAN

PERUNTUKAN DIET HARIAN YANG DISARANKAN ATAU
RECOMMENDED DIETARY ALLOWANCE (RDA) ?

Alat pengukur untuk menilai KEGUNAAN Bahan rujukan individu /pakar pemakanan
kualiti bahan makanan RDA semasa merancang menu harian

Panduan kepada industri Panduan kepada penggubal polisi
makanan untuk membuat dalam bidang pemakanan dan
pertanian
label pada bungkusan
produk makanan mereka

PERUNTUKAN DIET HARIAN YANG DISARANKAN / RDA

JUMLAH TENAGA HARIAN YANG DISARANKAN RUJUK M/S 185
BUKU TEKS SnRT T4

BERAPA JUMLAH TENAGA HARIAN
YANG DISARANKAN BAGI

SESEORANG INDIVIDU SIHAT?

BAYI BERUMUR 8 BULAN
DAN MEMPUNYAI BERAT BADAN 9KG

REMAJA LELAKI LELAKI DEWASA WANITA BERUMUR 39 TAHUN
BERUMUR 16 TAHUN BERUMUR 51 TAHUN DAN HAMIL 7 BULAN

BAYI BERUSIA 8 BULAN LELAKI REMAJA
& BERAT 9KG BERUMUR 16 TAHUN

112 Kkal X 9 2580 KKal
= 1008 KKal
2280 KKal
WANITA BERUSIA 39
TAHUN & HAMIL 7 BULAN LELAKI DEWASA
BERUMUR 51 TAHUN
2000 + 350 Kkal
= 2350 KKal

Trimester 1 : 1- 3 bulan
Trimester 2 : 4- 6 bulan
Trimester 3 : 7-9 bulan

AKTIVITI 1: PENGIRAAN NILAI TENAGA MAKANAN

BAGI MENGIRA NILAI TENAGA MAKANAN, KITA RUJUK
JADUAL KOMPOSISI NUTRIEN

UNIT NILAI TENAGA MAKANAN IALAH
Kkal (Kilokalori) / KJ (Kilojoule)

darab

KALORI JOULE 1 KALORI = 4.184 JOULE

1 KILOKALORI = 4.184 KILO JOULE

bahagi

JADUAL KOMPOSISI NUTRIEN

1 2 3 PELAJAR PERLU KENAL PASTI
MAKLUMAT YANG PERLU DI AMBIL
Nama % Bahagian makanan yang Berat nutrien pembekal DARI JADUAL KOMPOSISI NUTRIEN
makanan boleh dimakan bagi setiap tenaga (Protein, Lemak &
100g makanan tersebut Karbohidrat) dalam 100g UNTUK MENGIRA NILAI TENAGA
makanan MAKANAN
ATAU lebih dikenali sebagai
Edible Portion (E.P)

SEBELUM CIKGU MENERANGKAN LANGKAH-LANGKAH
PENGIRAAN NILAI TENAGA MAKANAN, ADA BEBERAPA FORMULA

YANG KAMU MESTI INGAT !!

Nilai tenaga makanan bagi setiap 1g nutrien

1g Protein = 17kJ
1g Karbohidrat = 17kJ
1g Lemak = 38kJ

2 Mengira berat makanan yang boleh dimakan

E.P (g) = E.P % X berat makanan

3 Nilai tenaga makanan

NILAI TENAGA MAKANAN (kJ) = E.P (g) X berat nutrien dalam makanan X nilai tenaga bagi 1g nutrien
100

1 BINA JADUAL BERIKUT ADALAH LANGKAH-LANGKAH
JAWAPAN PENGIRAAN NILAI TENAGA MAKANAN

2 MASUKKAN PERKARA PADA SETIAP BARIS PERTAMA
LAJUR BERKENAAN

3 KENALPASTI MAKLUMAT YANG DIBERI PADA SOALAN UNTUK
DIMASUKKAN KE DALAM JADUAL PENGIRAAN

4 LAKUKAN PENGIRAAN DENGAN MERUJUK MAKLUMAT
PADA SOALAN & FORMULA BERKAITAN

LANGKAH-LANGKAH MENGIRA NILAI TENAGA MAKANAN

1 BINA JADUAL JAWAPAN CIKGU SARANKAN UNTUK JAWAB SOALAN
 BINA 7 LAJUR RUANG JAWAPAN PENGIRAAN NILAI TENAGA MAKANAN DALAM
 BARIS (BERGANTUNG KEPADA BILANGAN BENTUK JADUAL AGAR LEBIH SISTEMATIK
JENIS NILAI TENAGA MAKANAN
YANG PERLU DIKIRA 567

CONTOH: 2 3 4
1

2 MASUKKAN PERKARA PADA SETIAP BARIS PERTAMA LAJUR BERKENAAN
Nama & berat E.P E.P Nilai tenaga makanan (kJ) Jumlah nilai tenaga
makanan makanan (kJ)
(%) (g) Protein karbohidrat lemak

3 KENALPASTI MAKLUMAT YANG DIBERI PADA SOALAN UNTUK DIMASUKKAN KE
DALAM JADUAL PENGIRAAN

CONTOH SOALAN:

Kira nilai tenaga makanan bagi 100g belimbing manis.
E.P belimbing manis ialah 100%. Dalam 100g belimbing manis mengandungi 5.0g
karbohidrat, 0.7g protein dan 0.1g lemak.

Nama & berat E.P E.P (g) Nilai tenaga makanan (kJ) Jumlah nilai tenaga
makanan (%) Protein karbohidrat lemak makanan (kJ)

BeIimbing Manis 100
100g

4 LAKUKAN PENGIRAAN DENGAN MERUJUK MAKLUMAT PADA SOALAN &
FORMULA BERKAITAN

FORMULA BERKAITAN MAKLUMAT DARIPADA SOALAN

E.P (g) = E.P % X berat makanan Dalam 100g belimbing manis mengandungi :
1g LEMAK = 38kJ 5.0g karbohidrat,
1g PROTEIN / KARBOHIDRAT = 17kJ 0.7g protein
0.1g lemak.

NILAI TENAGA MAKANAN (kJ) = E.P (g) X berat nutrien dalam makanan X nilai tenaga bagi 1g nutrien
100

Nama & berat makanan E.P E.P (g) Nilai tenaga makanan (KJ) Jumlah nilai tenaga
(%) makanan (KJ)
100 X 100g Protein karbohidrat lemak
100 11.9 kJ + 85 kJ + 3.8 kJ
BeIimbing Manis 100 = 100g 100 x 0.7 X 17 100 x 5 X 17 100 x 0.1 X 38
100g 100 100 100 = 100.7kJ
= 11.9kJ = 85kJ = 3.8kJ

ADAKAH ANDA TELAH FAHAM
DENGAN PENERANGAN CIKGU

TENTANG PENGIRAAN NILAI
TENAGA MAKANAN TADI ??

JIKA YA, MARI KITA TERUSKAN DENGAN AKTIVITI

MEMBUAT LATIHAN PENGUKUHAN

JIKA TIDAK, SILA RUJUK SEMULA SLAID SEBELUM INI UNTUK

ULANG PELAJARAN ANDA

LATIHAN PENGUKUHAN

SOALAN 1

Kira nilai tenaga makanan bagi 100g betik.
E.P betik ialah 73%. Dalam 100g betik mengandungi 7.1g karbohidrat, 1.5g protein dan 0.1g lemak.

Bundarkan jawapan anda kepada dua tempat perpuluhan

Nama & berat makanan E.P E.P (g) Nilai tenaga makanan (KJ) Jumlah nilai
(%) tenaga makanan
Protein karbohidrat lemak (KJ)

Betik 73 73 X 100g 73 x 1.5 73 x 7.1 73 x 0.1 18.615kJ + 88.11kJ
100g 100 100 100 100 + 2.774kJ
= 73g x 17 x 17 x 38 = 109.499kJ
= 18.615kJ = 88.11kJ = 2.774kJ
= 109.50kJ

Apabila ingin membuat pembundaran dua titik perpuluhan, sila lihat nombor ke-3 titik perpuluhan.
Jika nombor tersebut ≥ 5, tambah 1 di nombor ke-2 selepas titik perpuluhan berkenaan
Jika nombor tersebut < 5, tidak perlu tambah apa2 pada nombor ke-2 selepas titik perpuluhan.

SOALAN 2

Hitungkan nilai tenaga bagi sebiji pau ayam berdasarkan jadual di bawah

50

ANDA DINASIHATKAN MENJAWAB SOALAN INI DALAM
BENTUK JADUAL JAWAPAN SEPERTI YANG TELAH ANDA

PELAJARI SEBENTAR TADI

JALAN PENYELESAIAN

Makanan % E.P E.P (g) Nilai tenaga makanan (kJ)

Protein Karbohidrat Lemak Jumlah nilai tenaga makanan
(kJ)

Tepung 100 x 50g 50g x 17 x 12.6 50g x 17 x 73.2 50g x 38 x 12.6 107.1kJ + 622.2kJ + 239.4kJ
gandum 100 100 = 968.7kJ
100 100 100
50g = 50g
= 107.1 kJ = 622.2kJ = 239.4kJ

100 x 20g 20g x 17 x 0.7 20g x 17 x 1.6
100 100
Marjerin 100 100 = 2.38 kJ = 5.44 kJ 20 g x 38 x 0.7 2.38kJ + 5.44kJ+ 5.32kJ
20g = 20g 100 = 13.14 kJ
= 5.32 kJ
243.984kJ + 25.194kJ +
Daging 24 x 325g 78g x 17 x 18.4 78g x 17 x 1.9 78g x 38 x 18.4 545.376kJ
dada ayam 100 100 100 = 814.554 kJ
24 100 = 243.984 kJ = 25.194 kJ = 545.376 kJ
325g = 78g

Nilai tenaga makanan sebiji pau 1796.394 kJ

DALAM FORMAT TERBAHARU
SAINS RUMAH TANGGA,

TOPIK PENGIRAAN NILAI TENAGA MAKANAN
BOLEH KELUAR DALAM SOALAN BAHAGIAN A

ATAU BAHAGIAN B

BAHAGIAN A :
SOALAN DALAM BENTUK RESPON TERHAD YANG MEMERLUKAN
JAWAPAN YANG RINGKAS DAN PERUNTUKKAN MARKAH ANTARA
1- 4 MARKAH

BAHAGIAN B :
SOALAN DALAM BENTUK RESPON TERBUKA / ESEI & BIASANYA MEMPUNYAI PECAHAN
SOALAN DAN MEMERLUKAN JAWAPAN LEBIH PANJANG SERTA PERUNTUKKAN
MARKAH = 10 ATAU 15 MARKAH

CONTOH SOALAN

BAHAGIAN A

Jadual di bawah menunjukkan nilai komposisi nutrien dalam sejenis makanan yang mempunyai berat 100g

Hitung jumlah nilai tenaga bagi karbohidrat dalam bawal hitam berlada itu. (3markah)

JALAN PENYELESAIAN

Kira nilai E.P (g) bagi karbohidrat dulu, kemudian baru buat pengiraan nilai tenaga makanan bagi

karbohidrat Ingat formula ini!

E.P (g) = 70 x 100g 1g karbohidrat = 17kJ
100

= 70g (1m) E.P (g) = % E.P x porsi @ berat makanan

Nilai tenaga makanan = E.P (g) x nilai tenaga bagi 1g nutrien x berat nutrient dalam makanan
100

Nilai tenaga makanan = 70 x 17 x 3.3 (1m)
(1m)
(karbohidrat) 100

= 39.27 kJ

BAHAGIAN B

Jadual di bawah menunjukkan hidangan sarapan pagi yang diambil oleh Puan Rita

Makanan Porsi % E.P Komposisi nutrien yang boleh dimakan bagi 100g

nasi goreng 330g 100 protein lemak karbohidrat
sepotong betik 160g 73
4.9 7.6 26.3

1.5 0.1 7.1

a) Hitung jumlah nilai tenaga dalam kilojoule yang diambil oleh Puan Rita (8 markah)

b) Kenal pasti vitamin yang terkandung dalam betik itu (2 markah)

JALAN PENYELESAIAN

Makanan & % E.P (g) Nilai tenaga makanan (kJ) Jumlah nilai tenaga
Porsi E.P
protein lemak karbohidrat makanan (kJ)

nasi goreng 100 100/100 x 330/100 x 17 330 /100 x 38 330/100 x 17 274.89kJ + 953.04kJ +
330g 330g x 4.9 x 7.6 x 26.3 1475.43kJ
=330g = 2703.36kJ
= 274.89 kJ = 953.04 kJ = 1475.43kJ

betik 73/100 x 116.8/100 x 17 116.8/100 x 38 116.8/100 x 17 29.784kJ + 4.4384kJ +
160g 160g x 1.5 x 0.1
73 x 7.1 14.9776kJ
=116.8g = 29.784kJ = 4.4384kJ
= 140.9776kJ = 175.2kJ

Nilai tenaga makanan sarapan pagi puan Rita 2878.56kJ

STANDARD PEMBELAJARAN

INDEKS JISIM BADAN / BODY MASS INDEX (BMI)

INDEKS JISIM BADAN = BERAT BADAN (KG)

(BMI) TINGGI (m) X TINGGI (m)

15 -18.4

= 22.8 STATUS: UNGGUL DAN SESUAI

KOMEN : SYABAS! TERUSKAN AMALAN
PEMAKANAN SIHAT & SENAMAN