Komunikasi

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LAMPIRAN

51

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LAMPIRAN I

KOMUNIKASI BUKAN VERBAL

Bagi­kanak-kanak­yang­mengalami­masalah­bahasa-pertuturan­yang­ketara/teruk,­penggunaan­komunikasi­bukan
verbal­dapat­membantu­mereka.­Ia­juga­dipanggil­AAC­atau­Komunikasi­Augmentatif­dan­Alternatif.­AAC­boleh­disertai
atau­menggantikan­sistem­bahasa-pertuturan­normal.­Ia­boleh­dibahagikan­kepada­3­kategori­:

1. Isyarat tangan/sistem isyarat
2. Sistem simbol (menggunakan simbol dengan lukisan satu garisan)
3. Sistem gambar

1.­­­­­­­­­ISYARAT TANGAN termasuk­Bahasa­Melayu­Kod­Tangan­(BMKT),­Makaton­Vocabulary­Language­Programme
­­­­­­­­­­­­(MVLP)­dan­Pertuturan­Kiu­(Cued­Speech).

­­­­­­­­­­­­Kedua-dua­BMKT­dan­MVLP­menggunakan­satu­sistem­isyarat­tangan­yang­selaras­di­mana­kebanyakannya
­­­­­­­­­­­­dicipta­berdasarkan­pergerakan­tangan­yang­biasa­untuk­menyampaikan­maksud.­BMKT­biasanya­digunakan
­­­­­­­­­­­­oleh­ kanak-kanak­ bermasalah­ pendengaran­ dan­ mempunyai­ gaya­ isyarat­ yang­ banyak.­ MVLP­ pula
­­­­­­­­­­­­menggunakan­jumlah­perkataan­yang­sedikit­dan­selektif­iaitu­sebanyak­380­perkataan.­MVLP­telah­dicipta­di
­­­­­­­­­­­­UK­dan­telah­diterjemahkan­ke­dalam­Bahasa­Malaysia­(BM)­untuk­digunakan­di­negara­ini.­MLVP­biasanya­
­­­­­­­­­­­­digunakan­untuk­membantu­memperkembangkan­kemahiran­bahasa­ekspresif­kanak-kanak­dengan­masalah
­­­­­­­­­­­­bahasa-pertuturan­yang­teruk.­Kedua-dua­sistem­ini­bertujuan­untuk­menyokong­bahasa­pertuturan­yang
­­­­­­­­­­­­normal.

­­­­­­­­­­­­Pertuturan­Kiu­adalah­satu­bentuk­bahasa­pertuturan­(Bahasa­Melayu)­yang­unik­dan­menggunakan­siri­gaya
­­­­­­­­­­­­gerakan­tangan­untuk­suku­kata­pertuturan­yang­mudah­serta­membaca­gerak­bibir,­walaupun­tidak­boleh
­­­­­­­­­­­­didengari­dengan­jelas.­Pertuturan­kiu­juga­boleh­digunakan­bersama­pasangan­berbual­yang­mengalami­
­­­­­­­­­­­­masalah­pendengaran­atau­penutur­yang­mengalami­masalah­pertuturan­yang­teruk.

2.­­­­­­­­­SISTEM SIMBOL seperti­Blissymbolics­dan­Makaton­Symbols­memberi­peluang­kepada­kanak-kanak­atau­orang
­­­­­­­­­­­­dewasa­untuk­menyatakan­pendapat­dan­berkomunikasi­dengan­orang­lain,­yang­mungkin­juga­penutur­normal
­­­­­­­­­­­­atau­ penutur­ yang­ menggunakan­ simbol.­ Simbol­ Blissymbolics­ boleh­ digunakan­ secara­ kombinasi­ untuk
­­­­­­­­­­­­menyatakan­pendapat­dan­konsep­yang­kompleks,­dan­menjadikannya­satu­sistem­yang­sesuai­untuk­orang
­­­­­­­­­­­­yang­tidak­mengalami­kerencatan­akal­tetapi­mengalami­masalah­pertuturan­yang­teruk.­

­­­­­­­­­­­­Simbol­Makaton­adalah­berdasarkan­MVLP.­Oleh­itu,­Simbol­Makaton­menjadi­teras­perbendaharaan­kata­dan
­­­­­­­­­­­­konsep­untuk­digunakan­oleh­kanak-kanak­yang­mengalami­masalah­pertuturan.­Kadangkala,­sistem­simbol
­­­­­­­­­­­­juga­ dapat­ menggalakkan­ perkembangan­ bahasa­ ekpresif­ yang­ normal­ dan­ hampir­ normal.
­­­­­­­­­­­­Walaubagaimanapun,­bagi­sesetengah­kanak-kanak­yang­mengalami­masalah­pertuturan­yang­teruk,­ia­dapat
­­­­­­­­­­­­memberi­alternatif­kepada­pertuturan.­

­­­­­­­­­­­­Simbol-simbol­yang­dipilih­boleh­digunakan­bersama­papan simbol yang­diletakkan­di­atas­meja­di­hadapan
­­­­­­­­­­­­kanak-kanak­atau­di­kerusi­roda­untuk­memudahkan­kanak-kanak­menggunakan­simbol­untuk­berkomunikasi
­­­­­­­­­­­­mengikut­keperluannya.­Simbol-simbol­ini­juga­boleh­dikumpulkan­di­dalam­sebuah­buku,­yang­senang­di­bawa
­­­­­­­­­­­­ke­mana-mana­atau­disimpan­di­dalam­komputer­yang­mempunyai­teknologi­skrin­sentuh.­Penggunaan­sistem
­­­­­­­­­­­­ini­bergantung­kepada­keperluan­individu­dan­sumber­yang­diperolehi.

3.­­­­­­­­­SISTEM GAMBAR seperti­Picture­Exchange­Communication­System­(PECS)­digunakan­sama­seperti­sistem­
­­­­­­­­­­­­simbol.­Walau­bagaimanapun,­PECS­menggunakan­gambar­lukisan­atau­foto,­­tidak­seperti­sistem­simbol­yang
­­­­­­­­­­­­menggunakan­lukisan­satu­garisan­dan­dengan­itu,­PECS­kurang­menonjolkan­nilai-nilai­abstrak.­PECS­juga
­­­­­­­­­­­­kurang­memerlukan­penafsiran­dan­sangat­berkesan­digunakan­oleh­kanak-kanak­yang­mengalami­masalah
­­­­­­­­­­­­bahasa­yang­teruk.

­­­­­­­­­­­­Nota : Maklumat­ini­adalah­panduan­asas­tentang­komunikasi­bukan­verbal.­Sekiranya­anda­mendapati­kanak-
­­­­­­­­­­­­kanak­tertentu­boleh­mendapat­faedah­daripada­penggunaan­AAC,­sila­berhubung­dengan­pakar­dalam­bidang
­­­­­­­­­­­­ini­(melalui­Bahagian­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,­Kementerian­Kesihatan­Malaysia).

52

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

Sumber-sumber­yang­boleh­dihubungi:
BMKT
Jabatan­Pendidikan­Khas,­Kementerian­Pendidikan­Malaysia
Aras­2,­Blok­E­2,
Komplek­Kerajaan­Parcel­E,
Pusat­Pentadbiran­Kerajaan­Persekutuan
62604,Putrajaya
Tel:­03-88849190
Fax:­03-88849145
Laman­Web:­www.moe.gov.my
Pertuturan Kiu
Pertuturan­Kiu
25A­Jalan­Kampung­Pandan,­55100­KL
Tel/Fax:­03-9870739
http://www.cuedspeech.co.uk
Blissymbolics­Communication­International
http:/home.istar.ca/-bci/
Isyarat Makaton dan Simbol
http://www.makaton.org/

53

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LAMPIRAN II

UJIAN DISTRAKSI MENGGUNAKAN AUDIOMETRI FREE FIELD
BAGI KANAK-KANAK BERUMUR 6 BULAN-2 TAHUN

•­­­­Anak­didudukkan­di­pangkuan­penjaga
•­­­­Pemeriksa­1­duduk­di­hadapan­kanak-kanak
•­­­­Pemeriksa­2­duduk­di­belakang­kanak-kanak

(Pastikan­kanak-kanak­tidak­dapat­melihat­pemeriksa­2)

•­­­­Pemeriksa­1­menunjukkan­alat­permainan­atau­buih­sabun
­­­­­­untuk­menarik­perhatian­kanak-kanak.
•­­­­Tutupkan­permainan/berhenti­tiup­buih­secara­tiba-tiba.

•­­­­Pada­masa­yang­sama,­dengan­serta-merta­
•­­­­Pemeriksa­2­mengeluarkan­bunyi­atau­suara­yang­
­­­­­­mempunyai­frekuansi­rendah­
•­­­­Dari­arah­sisi­seperti­’mm-mm’,­’ba-ba’­atau­Noisestik­1000
­­­­­­Hz­pada­50­dB­dari­jarak­½­kaki.­­
•­­­­Kemudian­ulangi­di­sisi­yang­lain­pula.

•­­­­Ulangi­ujian­di­kedua-dua­sisi.­
•­­­­Kali­ini­gunakan­frekuensi­tengah­seperti­’sh-sh’,­rattle­
­­­­­­(frekuensi­tengah)­atau­Noisestik­2000­Hz.

•­­­­Ujian­diulangi­di­kedua-dua­belah­
•­­­­Sisi­dengan­frekuensi­tinggi­pula­iaitu­‘ss-ss’,­
•­­­­Rattle­frekuensi­tinggi­atau­Noisestik­4000­Hz.

Respon­ ­­­­:­­­­­-­Bayi­sepatutnya­berpaling­ke­arah­ketiga-tiga­frekuensi­bunyi.
Ganjaran­­ :­­­­­-­Berikan­ganjaran­kepada­bayi­seperti­menunjukkan­alat­bunyi,­

­senyuman­atau­tepuk­tangan.
Nota­­­­­­­­­­:­­­­­Apabila­menggunakan­suara,­mulut­hendaklah­dihadang­dengan­

­tangan­atau­sekeping­kertas­bagi­mengelakkan­tempias.­­

54

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LAMPIRAN III

Nama­­­­­:­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­Tarikh­Lahir­­­­­­­­­­­­­­­­­: ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­Jantina ­­:
RN­­­­­­­­­­:­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­Tarikh­Pendaftaran­­­­: ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­Penguji ­­:

Saringan Oro-Motor

Struktur Penampilan Fungsi

Bibir

Normal Tidak­Normal Sebut­‘e’ Sebut­‘u’

(Suara­Tidak­Diperlukan)

Gigi Gigi­Hilang
Lidah

Normal Tidak­Normal Jelir Atas Kiri Kanan

Rahang Normal Under­bite Over­bite Kefungsian­normal
Kesukaran­menutup­&
Lelangit membuka­mulut
Lembut Kesukaran­mengunyah

Lelangit Normal Tidak­Normal Apabila­menyebut­­‘ah’,­lelangit
Keras embut­bergerak­ke­atas.

­­­­­­­­­­­­­­­­
­­­­­­­­­­­­­­­­Komen­:

Normal Tidak­Normal

Arahan : Tandakan dalam kotak yang berkenaan. (√ )
*Jika kanak-kanak mempunyai masalah dalam mana-mana petak di atas, rujuk kepada Pakar Perubatan
Keluarga/Pegawai Perubatan di Klinik Kesihatan.

55

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LAMPIRAN IV

TEKNIK DESENSITISASI

Teknik­ini­melibatkan­sentuhan,­usapan,­ketukan­ringan­(tapping)­dan­gosokan.
Perkara-perkara­penting­yang­perlu­diambil­perhatian­ketika­melakukan­teknik­desensitisasi:
1.­­­­­­­­­Mulakan­di­bahagian­muka,­BUKAN­bahagian­mulut,­kerana­ia­adalah­bahagian­paling­sensitif.
2.­­­­­­­­­JANGAN melakukannya­semasa­makan.
3.­­­­­­­­­Senaman­hendaklah­dilakukan­dengan­kerap­sekurang-kurangnya­4­kali­sehari,­untuk­jangka­masa­pendek.
­­­­­­­­­­­­Contoh;­5­hingga­10­minit­per­sesi.­Tingkatkan­jangkamasa­senaman­secara­berperingkat-peringkat­sehingga
­­­­­­­­­­­­kanak-kanak­dapat­menyesuaikan­diri­dengan­sentuhan­anda.
4.­­­­­­­­­Lakukan­senaman­mengikut­langkah-langkah­yang­betul­seperti­dibawah.
5.­­­­­­­­­Lakukan­senaman­sebagai­aktiviti­permainan.

LANGKAH 1
Dengan­menggunakan­jari,­usap­bahagian
dahi,­pipi,­dagu­dan­bawah­dagu.­Apabila
kanak-kanak­ dapat­ menyesuaikan­ diri
dengan­ usapan,­ cuba­ ketuk­ (tap)­ secara
perlahan­di­bahagian-bahagian­ini­dengan
jari.

LANGKAH 2
Dengan­ menggunakan­ jari,­ usap­ dengan
lembut­ kawasan­ di­ sekeliling­ bibir.­ Anda
boleh­juga­menggunakan­berus­atau­kain
yang­lembut.­Kemudian,­cuba­ketuk­(tap)
perlahan­sekeliling­bibir­dengan­jari

LANGKAH 3
Dengan­menggunakan­jari,­gosok­dengan
lembut­bahagian­dalam­bibir­atas­dan­bibir
bawah­serta­permukaan­gusi.­Kemudian,
gerakkan­jari­di­sekeliling­gusi­sehingga­ke
bahagian­gusi­paling­belakang.

56

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LANGKAH 4
Apabila­kanak-kanak­dapat­menyesuaikan
diri­ dengan­ sentuhan-sentuhan­ lembut,
tekan­ kuat­ sedikit­ dengan­ jari­ anda.
Gerakkan­jari­anda­membulat­di­sekeliling
mulut­ dan­ kemudian­ di­ bawah­ dagu.
JANGAN tekan­bahagian­leher­atau­tekak

LANGKAH 5
Gunakan­jari,­lolly­pop­atau­batang­berus
gigi­untuk­mengusap­atau­mengetuk­(tap)
lembut­ hujung­ lidah.­ Gerakkan­ jari­ ke
bahagian­ tengah­ lidah­ dan­ tekan­ sedikit
dengan­ lembut.­ Kemudian,­ sentuh
bahagian­tepi­lidah. JANGAN masukkan­jari
terlalu­ jauh­ ke­ dalam­ kerana­ boleh
menyebabkan­kanak-kanak­terasa­hendak
muntah.­ Galakkan­ kanak-kanak
meletakkan­ jari­ ke­ dalam­ mulut­ atau
berikan­alat­permainan­khas­atau­puting
untuk­dihisap.

57

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

LAMPIRAN V

SENARAI PERALATAN YANG DIPERLUKAN UNTUK PROGRAM REHABILITASI
DI KLINIK KESIHATAN

Pendengaran

1.­­­­­­­­­Manchester­Rattle
2.­­­­­­­­­Infantometer­(alat­ukur­bayi)
3.­­­­­­­­­Audiometer

Pertuturan dan Bahasa

1.­­­­­­­­­Cermin­berdiri
2.­­­­­­­­­Objek-objek­harian­(cth;­sikat,­kotak,­sudu,­gelas,­stokin­dll)
3.­­­­­­­­­Ganjaran­(Cth;­Pelekat,­buih­sabun,­blok­kayu­dll)
4.­­­­­­­­­Bekas­untuk­menyimpan­barang­(cth;­kotak,­beg­atau­bekas­air­plastik)
5.­­­­­­­­­Bola,­beg­pundi,­blok-blok­kayu.­Beg­pundi­ialah­beg­kain­yang­di­dalamnya­mengandungi­beras,­biji­saga,­
­­­­­­­­­­­­kacang­hijau­dll.­Blok­kayu­adalah­bongkah-bongkah­kayu­yang­kecil­seperti­kotak-kotak­yang­diwarnakan
­­­­­­­­­­­­dengan­pelbagai­warna.
6.­­­­­­­­­Set­gambar­–­Satu­set­untuk­gambar­percakapan­dan­bahasa­boleh­didapati­daripada­T.U.T.H.­Ada­di­antaranya
­­­­­­­­­­­­yang­boleh­digunting,­ditampal­dan­difotokopi.
7.­­­­­­­­­Patung­–­Patung­dan­patung­boneka­(puppet)­yang­diperbuat­daripada­bahan­lembut.­Ada­yang­boleh­lentur.
­­­­­­­­­­­­Ia­boleh­didudukkan,­lompat,­menari­dll.
8.­­­­­­­­­Peralatan­melukis­(Cth;­pensil,­kertas,­kapur,­papan­hitam,­marker,­papan­putih)
9.­­­­­­­­­Alat­Muzik­(Cth;­drum,­wisel,­recorder,­sudu­dan­gelas,­kayu,­kotak­dll).­Boleh­juga­menggunakan­alat-alat­lain
­­­­­­­­­­­­yang­boleh­diubahsuai­menjadi­peralatan­muzik.
10. ­­­­­­Buku­ (Cth;­ Buku­ yang­ ringkas­ diperbuat­ daripada­ gambar-gambar­ yang­ dilekatkan­ di­ atas­ kertas­ atau­
­­­­­­­­­­­­menggunakan­album.)
11. ­­­­­­SEMANGAT dan­HARAPAN untuk­membantu­kanak-kanak­berkeperluan­khas­dan­keluarga­mereka.­Seorang
­­­­­­­­­­­­pelatih­yang­mempunyai­motivasi­yang­tinggi­ketika­berminat­dan­kreatif­akan­dapat­menarik­perhatian­kanak-
­­­­­­­­­­­­kanak­untuk­meneruskan­sesi­Rehabilitasi.­Beliau­perlu­mempunyai­inisiatif­yang­tinggi­ketika­bersama­kanak-
­­­­­­­­­­­­kanak.

Untuk aktiviti mengajar

Bil Senarai Peralatan Ilustrasi

1. Objek-objek harian
(cth;­sikat,­kotak,­sudu,­gelas,­stokin­dll)

2. Ganjaran
(Cth;­Pelekat,­buih­sabun,­blok­kayu­dll)

58

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

Bil Senarai Peralatan Ilustrasi

3. Bekas­untuk­menyimpan­barang­(cth;­kotak,­beg
atau­bekas­air­plastik)

4. Bola,­beg­pundi,­blok-blok­kayu.­Beg­pundi­ialah­beg
kain­yang­di­dalamnya­mengandungi­beras,­biji­saga,
kacang­hijau­dll.­Blok­kayu­adalah­bongkah-bongkah
kayu­yang­kecil­seperti­kotak-kotak­yang­diwarnakan
dengan­pelbagai­warna.

5. Set­gambar-­Gambar-gambar­:­objek,­perbuatan,
kejadian­dan­cerita.­Ada­di­antaranya­yang­boleh
digunting,­ditampal­dan­difotokopi.

6. Patung­–­Patung­dan­patung­boneka­yang­diperbuat
daripada­bahan­lembut.­Ada­yang­boleh­lentur.­Ia
boleh­didudukkan,­lompat,­menari­dll.

7. Peralatan­melukis­(Cth;­pensil,­kertas,­kapur,­papan
hitam,­marker,­papan­putih)

59

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS Ilustrasi
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

Bil Senarai Peralatan
8. Alat­Muzik­(Cth;­drum,­wisel,­recorder,­sudu­dan

gelas,­kayu,­kotak­dll).­Boleh­juga­menggunakan
alat-alat­lain­yang­boleh­diubahsuai­menjadi
peralatan­muzik.

9. Buku­(Cth;­Buku­yang­ringkas­diperbuat­daripada
gambar-gambar­yang­dilekatkan­di­atas­kertas­atau
menggunakan­album.)

10. SEMANGAT­dan­HARAPAN­untuk­membantu­kanak-
kanak­keperluan­khas­dan­keluarga­mereka.­Seorang
pelatih­yang­mempunyai­motivasi­yang­tinggi­ketika
berminat­dan­kreatif­akan­dapat­menarik­perhatian
kanak-kanak­untuk­meneruskan­sesi­Rehabilitasi.
Beliau­perlu­mempunyai­inisiatif­yang­tinggi­ketika
bersama­kanak-kanak.

60

GLOSARI

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

GLOSARI

(Senarai­Kata­Teknikal­Yang­Digunakan­Dalam­Manual­Ini)

Arahan­ Suruhan­diberi­kepada­kanak-kanak­untuk­melakukan­sesuatu
Arahan­Satu­Langkah tindakan.
Arahan­Dua­Langkah
Arahan­Dua­langkah­Tidak Melibatkan­satu­perbuatan­sahaja.­Contoh:­”Beri­saya­bola”.
Berkaitan
Disgrafia Melibatkan­dua­perbuatan­yang­saling­berkaitan.­Contoh;­”Letak
Disleksia bola­di­dalam­kotak­dan­beri­kotak­kepada­saya”.
Ganjaran/­Pengukuhan
Imitasi­ Melibatkan­dua­perbuatan­yang­tidak­berkaitan.­Contoh;­”Letak
Intervensi bola­di­dalam­kotak­dan­tutupkan­pintu”.
Keadaan­Berstruktur
Kemahiran Kanak-kanak­dengan­masalah­bahasa­spesifik­iaitu­kemahiran
Kiu menulis.
Kosa­Kata­Teras
Main­sorok-sorok Kanak-kanak­dengan­masalah­bahasa­spesifik­iaitu­kemahiran
Mekanisma­pertuturan membaca.
Model
Penghasil­Bunyi Sesuatu­yang­diberikan­kepada­kanak-kanak­apabila­mereka
Berhenti­seketika melakukan­perkara­yang­dikehendaki
PDK
Peniruan­aksi­dan­ujaran

Program­penilaian,­rawatan­dan­pencegahan

Situasi­formal­yang­sengaja­diwujudkan­untuk­mengajar
kemahiran­tertentu

Kebolehan­yang­diperlukan­oleh­kanak-kanak­untuk­melakukan
sesuatu­aktiviti

Bantuan­yang­diberikan­secara­tidak­langsung­untuk­kanak-kanak
memberi­respon­atau­tindakan­yang­dikehendaki

Senarai­perkataan­awal­yang­diperlukan­oleh­kanak-kanak­sebagai
asas­komunikasi­dan­kerap­digunakan­dalam­kehidupan­harian.

Permainan­yang­memerlukan­kanak-kanak­mencari­barang­atau
benda­yang­disembunyikan.

Bahagian­badan­yang­berfungsi­untuk­menghasilkan­bunyi-bunyi
pertuturan.­

Satu­kaedah­mempamerkan­contoh­perlakuan­kepada­kanak-
kanak­supaya­dapat­menirunya

Alat­yang­dapat­menghasilkan­bunyi­untuk­menarik­perhatian
kanak-kanak

Menunggu­seketika­bagi­memberi­peluang­kepada­kanak-kanak
untuk­memberi­tindakbalas

Pusat­Rehabilitasi­Dalam­Komuniti

62

Perkataan­hampir SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI
Penilaian
Percubaan­untuk­menghasilkan­ujaran­atau­aksi­yang­hampir­tepat
Permainan­olok-olok dengan­target/matlamat.­Contoh;­Apabila­kanak-kanak­mula
Pujian bertutur­mereka­banyak­menggunakan­penghampiran­perkataan
Stimulasi seperti­”la”­untuk­’Bola”,­”tu”­atau­”tutu”­untuk­”susu”.­
Rehabilitasi
Respon/Tindakan Mengukur­prestasi­kanak-kanak­berdasarkan­perkembangan
Penghasil­ritma kanak-kanak­normal­untuk­mengesan­kelewatan­berbahasa­dan
Saringan mengambil­tindakan­Rehabilitasi­yang­bertepatan
THT
T.U.T.H Aktiviti­harian­yang­dilakon­semula­oleh­kanak-kanak­berdasarkan
Ujaran daya­imaginasi
Umur­bahasa
Umur­kronologi Ganjaran­lisan

Aktiviti­yang­direka­untuk­menggalakkan­perkembangan­kanak-
kanak.

Rehabilitasi­

Kanak-kanak­melakukan­sesuatu­aksi/tindakan­bagi­mengikut
arahan/stimulasi­yang­diberikan

Alat­bunyian­yang­menghasilkan­bunyi­mengikut­irama­atau­nada.

Penilaian­mudah­yang­dilakukan­bagi­mengesan­kanak-kanak
bermasalah.

Telinga­Hidung­dan­Tekak

Teaching­Unit­Teaching­Hospital

Kata-kata­yang­dihasilkan,­mungkin­berupa­perkataan,­suku­kata
atau­ayat

Tahap­perkembangan­bahasa­yang­dicapai­oleh­kanak-kanak
berbanding­pencapaian­kanak-kanak­yang­normal.

Umur­sebenar­kanak-kanak.

63



RUJUKAN

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

RUJUKAN

1.­­­­­­­­­Bluma,­S.M.,­Shearer,­M.S.,­Frohman,­A.H.,Hilliard,­J.M.(1976).­A­Parents­Guide­to­­Early­Education.­The­
­­­­­­­­­­­­NFER-NELSON.­Berkshire
2.­­­­­­­­­Boyd,­R.D.,­Bluma,­S.­M.(1977).­Portage­Parent­Program.­Portage­Project.­Protage­Wiscousin.
3.­­­­­­­­­Baker,­B.­L.­&­Brightman­A.­J.­Steps­to­Independence.­A­Skills­Training­Guide­for­Parents­&­Teachers­of­
­­­­­­­­­­­­Children­with­Special­Needs.­Second­Edition.­Chapter­15.­Paul­H­Brookes­Publishing­Co.
4.­­­­­­­­­Clare­B.­Jones­(1991).­Sourcebook­for­Children­with­Attention­Deficit­Disorder.­Communication­Skill­Builders,
­­­­­­­­­­­­Inc.­USA.
5.­­­­­­­­­Charlotte­Lynch­&­Julia­Cooper­(1991).­Working­on­Early­Words.­Early­Communication­Skills.­Gecko­Limited,­
­­­­­­­­­­­­U.K.
6.­­­­­­­­­Dr.­Wan­Asma­Wan­Ismail­(1994).­A­Manual­on­Child­Development­and­Developmental­Assessment­in­
­­­­­­­­­­­­Children.­A­practical­and­multidisciplinary­approach.­A­&­D­Printing­ana­Stationary­Co.­Sdn.­Bhd.,­Kelantan.
7.­­­­­­­­­Frederick­N.­Martin­(1991).­Introduction­to­Audiology.­Sixth­Edition.­Allan­and­Bacon,­Boston.­
8.­­­­­­­­­Infosheets­on­children­with­ADD/ADHD­(Jun­1999).­Repairing­Bereau­On­Learning­Difficulties.
9.­­­­­­­­­Jackie­C­and­Diana­Williams­(1992).­Working­with­Children’s­Language.­Oxon.­Winslow­Press.
10. ­­­­­­Jackie­S.­(1990).­Working­with­Cleft­Palate.­Oxon.­Winslow­Press.
11. ­­­­­­Kenneth­O.­And­Dennis­Ruscello­(1981).­Oral­Speech­Mechanism­Screening­Examination.­Maryland.­
­­­­­­­­­­­­University­Park­Press.­
12. ­­­­­­Laporan­Bengkel­Pengoperasian­Bengkel­Penjagaan­Kanak-Kanak­dengan­Keperluan­Khas­(1996).­Bahagian­
­­­­­­­­­­­­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga.­KKM.
13. ­­­­­­Lynch,­C.,­Copper,­J.,­(1991).­Early­Communication­Skills.­Winslow­Press.­Oxon.
14. ­­­­­­Pakej­2,­Perkembangan­dan­Pertumbuhan­Individu.­Modul­Pendidikan­Jarak­Jauh,­Kertas­Kejururawatan­
­­­­­­­­­­­­Kesihatan­Umum.­Institut­Kesihatan­Umum,­KKM­(1992).
15. ­­­­­­Parving­A.­(1995).­Hearing­Disorders­In­Childhood,­Some­Procedures­for­Detection,­Identification­and­
­­­­­­­­­­­­Diagnosis­Evaluation.­Int.­S.­Pediatric­Otolaringol,­9:­31-57.
16. ­­­­­­Portage­Early­Education­Programme­(1987).­NFER-NELSON­Publishing­Company­Ltd.
17. ­­­­­­Nirbhan­N.­Singh­(1997).­Prevention­and­Treatment­of­Severe­Behaviour­Problems.­Brookes­Cole­Publishing­
­­­­­­­­­­­­Com.
18. ­­­­­­Williams­&­Wilkins­(1991).­Hearing­in­Children.­Fourth­Edition,­Baltimore.
19. ­­­­­­Winterton,­T.­Communicating­with­Children.­T.­U.­Teaching­Hospital,­ENT­Department­Speech­and­Hearing­
­­­­­­­­­­­­Clinic,­Kathmandu­Nepal.

66

SUMBANGAN DAN
PENGHARGAAN

SIRI­PENGENDALIAN­KANAK-KANAK­BERKEPERLUAN­KHAS
MANUAL PENGENDALIAN KANAK-KANAK BERMASALAH KOMUNIKASI

SUMBANGAN

1.­­­­­­­­­Dr.­Aminah­Bee­Bt.­Mohd.­Kassim 10. ­­­­­­Cik­Nur­Eliana­Bt.Mohd.­Ariff
­­­­­­­­­­­­Pakar­Perubatan­Kesihatan­Awam­ ­­­­­­­­­­­­Pembantu­Tadbir
­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Kanak-Kanak­ ­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya,
­­­­­­­­­­­­Bahagian­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,­­ ­­­­­­­­­­­­Bahagian­­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,­
­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia­ ­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia
­­­­­­­­­­­­
2.­­­­­­­­­Cik­Aie­Yueniena­Bt.­Mohd.­Nasir 11. ­­­­­­Pn.­Nurhafillah­Bt.­Abdul­Rahman,
­­­­­­­­­­­­Pembantu­Tadbir ­­­­­­­­­­­Pegawai­Pemulihan­Perubatan
­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya, ­­­­­­­­­­­­(Pertuturan­&­Bahasa­)­
­­­­­­­­­­­­Bahagian­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,­ ­­­­­­­­­­­­Hospital­Sultan­Abdul­Halim,­Sg­Petani,­Kedah
­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia­
12. ­­­­­­Pn.­Noor­Afni­Bt.­Mohd­Ariff
3.­­­­­­­­­Pn.­Cheoh­Siew­Tin ­­­­­­­­­­­­Pembantu­Tadbir
­­­­­­­­­­­­Ketua­Penyelia­Jururawat ­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya,
­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya, ­­­­­­­­­­­­Bahagian­­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,
­­­­­­­­­­­­Bahagian­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,­ ­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia­
­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia
13. ­­­­­­Cik­­Susilidianamanaw­­Bt.­Abd.­Rahman­
4.­­­­­­­­­Pn.­Christina­Tan­Mei­Ling­ ­­­­­­­­­­­­Pegawai­­Pemulihan­­Perubatan
­­­­­­­­­­­­Ketua­Jururawat­Kesihatan ­­­­­­­­­­­­(Pertuturan­&­Bahasa)
­­­­­­­­­­­­ Klinik­Kesihatan­­Kubang­Besar,­Melaka ­­­­­­­­­­­­Hospital­Kuala­Lumpur
­­­­­­­­­­­­
5­­­­­­­­­­Pn.­Ernie­Heliza­Bt.­Yusof,­­ 14. ­­­­­­Dr.­Salimah­Bt.­Hj.­Othman­
­­­­­­­­­­­­Pegawai­Pemulihan­Perubatan ­­­­­­­­­­­­Pakar­Perubatan­Kesihatan­Awam­
­­­­­­­­­­­­(Pertuturan-Bahasa) ­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya,
­­­­­­­­­­­­Hospital­Sultanah­Aminah,­ ­­­­­­­­­­­­Bahagian­­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,
­­­­­­­­­­­­Johor­Bahru,­Johor ­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia­

6.­­­­­­­­­Pn.­Faizah­Bt.­Rahim­ 15. ­­­­­­Pn.­Siti­Bt.­Ali­
­­­­­­­­­­­­Pegawai­Pemulihan­Perubatan ­­­­­­­­­­­­Pengajar­Kejururawatan
­­­­­­­­­­­­(Pertuturan­&­Bahasa) ­­­­­­­­­­­­Kolej­Masyarakat­Kluang,­Johor
­­­­­­­­­­­­Hospital­Sultan­Hj.­Ahmad­Shah,­Hospital­
­­­­­­­­­­­­Termerloh,­Pahang 16. ­­­­­­Pn­Suraya­Bt.­Abdullah
­­­­­­­­­­­­Jururawat­Kesihatan
7.­­­­­­­­­Dr.­Izan­Hairaini­Bt.­Ishak ­­­­­­­­­­­­ Klinik­Kesihatan­Pulau­Indah,­Selangor
­­­­­­­­­­­­Pakar­Perubatan­Keluarga
­­­­­­­­­­­­Klinik­Kesihatan­Bukit­Kuda,­Klang,­Selangor 17. ­­­­­­En.­Zaidi­B.­Ya’acob,­
­­­­­­­­­­­­ ­­­­­­­­­­­­Pegawai­Pemulihan­Perubatan
8.­­­­­­­­­Pn.­Jayalechimy­a/p­Lechimanan ­­­­­­­­­­­­(Pertuturan­&­Bahasa­)­
­­­­­­­­­­­­Pengajar­Kejururawatan ­­­­­­­­­­­­Hospital­Kuala­Lumpur
­­­­­­­­­­­­Kolej­Sains­Kesihatan­Bersekutu,­Sungai­Buluh,­
­­­­­­­­­­­­Selangor

9.­­­­­­­­­Dr.­Nuzul­Elme­Bt.­Abdul­Razak
­­­­­­­­­­­­Penolong­Pengarah­Kanan
­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya,
­­­­­­­­­­­­Bahagian­­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,­
­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia

PENYUNTING

1.­­­­­­­­­Dr.­Aminah­Bee­Bt.­Mohd.­Kassim 2.­­­­­­­­­Pn.­­Cheoh­Siew­Tin
­­­­­­­­­­­­Pakar­Perubatan­Kesihatan­Awam ­­­­­­­­­­­­Ketua­Penyelia­Jururawat­Kesihatan
­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Kanak-Kanak­ ­­­­­­­­­­­­Sektor­Kesihatan­Orang­Kurang­Upaya­
­­­­­­­­­­­­Bahagian­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga, ­­­­­­­­­­­­Bahagian­Pembangunan­Kesihatan­Keluarga,
­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia­ ­­­­­­­­­­­­Kementerian­Kesihatan­Malaysia

68