เล่มที่ ๖ คำราชาศัพท์และคำสุภาพ

แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะทางภาษา
ชุด ร้รู ักษห์ ลักภาษาไทย
เรอ่ื ง

นางละไม ฝั่งชลจิตต์
ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ชำนาญการพเิ ศษ
โรงเรียนวดั พรหมโลก อำเภอพรหมครี ี
สำนกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษานครศรีธรรมราช เขต ๔
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

แบบฝึกเสรมิ ทักษะทางภาษา ชดุ รู้รักษ์หลักภาษาไทย
ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ ๕

เร่อื งที่ ๖ คำราชาศัพท์

นางละไม ฝ่ังชลจิตต์

ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ชำนาญการพเิ ศษ

โรงเรยี นวดั พรหมโลก อำเภอพรหมคีรี

สำนักงานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษานครศรธี รรมราช เขต ๔
สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

ก

คำนำ

แบบฝึกเสริมทักษะทางภาษา ชุด รู้รักษ์หลักภาษาไทย เร่ืองท่ี ๖ คำราชาศัพท์และ
คำสุภาพ จัดทำข้ึนเพื่อเป็นเอกสารเสริมการเรยี นรู้ ใช้ควบคกู่ ับส่ือประสมท่ีเป็นโปรแกรม
บทเรียนคอมพิวเตอร์หรือจะปรับใช้เป็นเอกสารประกอบการเรียนการสอนได้ตามความ
เหมาะสม ภายในเอกสารให้รายละเอียดเก่ียวกบั คำชแี้ จงการใช้สำหรับนักเรียน แบบทดสอบ
ก่อนและหลังเรียน แบบฝึกเสริมทักษะจำนวน ๗ ชุด ซ่ึงนักเรียนสามารถเรียนโดยใช้แบบ
ฝกึ เสรมิ ทักษะเลม่ น้ไี ด้ดว้ ยตนเองท้งั ในและนอกเวลาเรียน

ขอขอบคุณผู้เชี่ยวชาญ ศึกษานิเทศก์ ผู้อำนวยการโรงเรียนและเพ่ือนครูท่ีให้
แนวคิด ให้ความร่วมมือในการพัฒนา ขอบใจนักเรียนทุกคนท่ีให้ความร่วมมือในการจัด
กิจกรรมการเรียนการสอนโดยใชส้ ื่อประสม ชดุ รรู้ ักษ์หลักภาษาไทย

หวังเปน็ อย่างย่งิ ว่า แบบฝกึ ทักษะทางภาษาเล่มนี้ จะมปี ระโยชน์ต่อนกั เรียนและ
ครผู ู้สอน ในการนำไปใช้พัฒนาการเรยี นการสอนเพอื่ พัฒนาคุณภาพผู้เรียนตอ่ ไป

ละไม ฝั่งชลจิตต์

ข

สารบัญ

เร่ือง หนา้

คำนำ…………………………………………………………………………….. ก
สารบัญ…………………………………………………………………………………………………………….. ข
๑
คำชแี้ จงการใช้สำหรบั นักเรยี น............................................................................. ๒
จดุ ประสงค์การเรยี นรู.้ ......................................................................................... ๓
แบบทดสอบก่อนเรยี นและหลังเรยี น.................................................................... ๙
ตอนท่ี ๑ เน้ือหาสาระ....................................................................................................
ตอนที่ ๒ แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะทางภาษา สว่ นที่ ๑ ๒๖
แบบฝึกเสรมิ ทักษะชดุ ท่ี ๑.................................................................................... ๒๗
แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะชดุ ท่ี ๒.................................................................................... ๒๘
แบบฝึกเสรมิ ทักษะชดุ ที่ ๓.................................................................................... ๒๙
แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะชดุ ท่ี ๔.................................................................................... ๓๐
แบบฝกึ เสรมิ ทักษะชดุ ท่ี ๕.................................................................................... ๓๑
แบบฝึกเสรมิ ทักษะชดุ ที่ ๖.................................................................................... ๓๒
แบบฝกึ เสรมิ ทักษะชดุ ท่ี ๗....................................................................................
ตอนที่ ๓ แบบฝึกเสริมทกั ษะทางภาษา สว่ นที่ ๒ ๓๖
กจิ กรรมที่ ๑ – ๒ ................................................................................................. ๔๒
บรรณานกุ รม...................................................................................................................

๑

คำชแี้ จงการใชส้ ำหรบั นักเรยี น

แบบฝึกเสริมทักษะทางภาษาเล่มนี้ ใช้ควบคู่การเรียนด้วยโปรแกรมบทเรียน
คอมพวิ เตอร์ มีคำช้แี จงการใชส้ ำหรับนกั เรยี นดงั นี้

๑. อ่านเน้ือหาบทเรียนในแบบฝึกเสริมทักษะทางภาษามาล่วงหน้าก่อนเรียนทุก
ครง้ั

๒. เรียนรู้เนื้อหาและทำแบบฝึกเสริมทักษะจากโปรแกรมบทเรียนคอมพิวเตอร์
ใหค้ รบถ้วนดว้ ยความตั้งใจในชวั่ โมงเรียน

๓. บันทึกคะแนนท่ีได้จากการเรียนด้วยโปรแกรมบทเรียนคอมพิวเตอร์
ลงในตารางบันทกึ คะแนน (เอกสารภาระงานในการเรยี นร)ู้ และนำสง่ ครู

๔. ครูพิจารณาพฤติกรรมการเรียน คะแนนท่ีได้จากการเรียนของนักเรียน
แล้วมอบหมายให้นักเรียนทำกิจกรรมเพ่ิมเติมในแบบฝึกเสริมทักษะทางภาษา โดยนักเรียน
บางคนอาจจะทำเฉพาะแบบฝึกเสริมทักษะ ส่วนท่ี ๒ ในขณะท่ีนักเรียนบางคนอาจต้องทำ
ทบทวนแบบฝกึ เสริมทักษะ ส่วนที่ ๑ ด้วย

๕. นักเรียนทำแบบฝึกเสริมทักษะทางภาษาที่ได้รับมอบหมายด้วยความตั้งใจ
๖. หม่ันฝึกฝนเรียนรู้เพ่ิมเติมจากแหล่งเรียนรู้อ่ืน ๆ เพ่ือพัฒนาทักษะทางภาษาให้
ก้าวหนา้ ตอ่ ไป

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

หลังจากจบบทเรียนแลว้ นักเรยี นควรมคี วามรู้ความสามารถดงั น้ี

๑. บอกความหมายของคำราชาศัพท์และคำสุภาพได้ (K)
๒. เมื่อกำหนดคำสามัญให้ สามารถบอกคำราชาศัพทแ์ ละคำสภุ าพได้ (P)
๓. เหน็ ความสำคญั ของคำราชาศพั ท์และคำสุภาพ

และนำไปใชไ้ ด้ถกู ต้องเหมาะสม (A)

๓

แบบทดสอบกอ่ นเรยี นและหลงั เรียน
เร่อื งที่ ๖ คำราชาศพั ท์และคำสภุ าพ

คำชีแ้ จง ๑. แบบทดสอบมที งั้ หมด ๒๐ ขอ้
๒. เลอื กคำตอบที่ถกู ตอ้ งทีส่ ุดเพียงคำตอบเดียว

แล้วทำเครื่องหมาย  ลงในกระดาษคำตอบ

๑. ข้อใดใหค้ วามหมายของคำราชาศัพท์ได้สมบูรณท์ ่สี ดุ
ก. คำสุภาพที่ใชก้ บั บุคคลทั่วไป
ข. คำทใ่ี ช้กบั พระมหากษัตรยิ เ์ ทา่ นนั้
ค. คำทใี่ ช้กับพระมหากษตั ริย์และพระบรมวงศานวุ งศ์
ง. คำสภุ าพทใ่ี ชไ้ ด้เหมาะสมกบั ฐานะของบุคคล ตั้งแตพ่ ระมหากษัตรยิ ์
พระบรมวงศานุวงศ์ พระภิกษสุ งฆ์ และสุภาพชนท่ัวไป

๒. ภาพวาดของพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัวใช้คำราชาศพั ท์อย่างไร
ก. พระบรมสาทิสลกั ษณ์
ข. พระบรมฉายาลักษณ์
ค. พระบรมฉายา
ง. พระบรมรปู

๓. ขอ้ ใดจบั ค่คู ำสามญั และคำสุภาพไม่ถูกตอ้ ง
ก. ปลาไหล : ปลาล่นื
ข. ปลาช่อน : ปลาหาง
ค. ปลาสลดิ : ปลาใบไม้
ง. ผักบงุ้ : ผกั ทอดยอด

๔

๔. “พนกั งานเตรียมกางเกงและรองเทา้ ไวถ้ วายแดพ่ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว”
คำทข่ี ดี เสน้ ใตห้ มายถึงข้อใด
ก. พระสนับเพลา - พระฉลองพระบาท
ข. พระกางเกง - พระรองพระบาท
ค. พระสนบั เพลา - ฉลองพระบาท
ง. พระกางเกง - รองพระบาท

๕. “ประชาชนร่วมกันอวยพรแด่พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ ัว”
ควรใชค้ ำใดแทนคำที่ขดี เส้นใต้
ก. เข้าเฝ้าฯ ถวายพระพร
ข. ทูลเกล้าฯ ถวายพระพร
ค. นอ้ มเกล้าฯ ถวายพระพร
ง. โปรดเกล้าเฝ้าฯ ถวายพระพร

๖. “สมเด็จพระบรมราชินีนาถทักทายปราศรัยกับพระราชอาคันตกุ ะ”
ควรใช้คำใดแทนคำทข่ี ดี เส้นใต้
ก. มพี ระราชเสาวนยี ์
ข. มพี ระราชปฏิสนั ถาร
ค. มีพระราชปราศรัย
ง. มพี ระราชปฏิสังขรณ์

๕

๗. “ฉันจะไปไหว้พระบรมรูปทรงม้า” ควรใชค้ ำใดแทนคำทข่ี ดี เสน้ ใต้
ก. ถวาย
ข. บังคม
ค. ถวายบงั คม
ง. ถวายบงั คมไหว้

๘. “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพรแก่ราษฎร”
คำทขี่ ดี เสน้ ใตห้ มายถงึ ขอ้ ใด
ก. ให้
ข. แจก
ค. มอบ
ง. ถวาย

๙. “พระพกั ตร์ พระกรรณ พระศอ พระกร” คำทก่ี ำหนดให้
เป็นคำราชาศพั ท์หมวดใด
ก. หมวดร่างกาย
ข. หมวดพระญาตวิ งศ์
ค. หมวดกริยาราชาศพั ท์
ง. หมวดเครอ่ื งราชปู โภค

๑๐. “นายกรฐั มนตรีนำคณะรัฐมนตรีเขา้ เฝา้ ฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หู วั ”
คำทีข่ ดี เสน้ ใตอ้ า่ นอย่างไร
ก. เขา้ เฝ้า
ข. เข้าเฝา้ ถวายบังคม
ค. เข้าเฝา้ ทลู ละอองธลุ ีพระบาท
ง. เข้าเฝ้าทูลเกล้าทลู กระหม่อม

๖

๑๑. “กองทัพเรือ________ถวายเรอื พระที่นงั่ แดพ่ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว”
ควรเติมคำใดในช่องว่าง
ก. ทูลเกลา้ ฯ
ข. น้อมเกล้าฯ
ค. โปรดเกล้าฯ
ง. กราบบงั คมทลู

๑๒. ข้อใดใชค้ ำไม่เหมาะสม
ก. เจ้าอาวาสอาพาธอยู่ทโี่ รงพยาบาลสงฆ์
ข. นิมนต์พระคุณเจ้าฉนั ภัตตาหารบนศาลาครับ
ค. ขอเชิญเจา้ ภาพถวายปัจจยั ไทยธรรมแด่พระคุณเจา้
ง. กระผมไดร้ บั จดหมายของพระคณุ เจา้ แลว้ ต้งั แต่เมอื่ วาน

๑๓. “สมเดจ็ พระเทพฯ ________เสอ้ื ผ้าแก่ราษฎรที่ประสบภัย”
ควรเติมคำใดในช่องว่าง
ก. ประทาน
ข. พระราชทาน
ค. ทรงพระราชทาน
ง. ทรงพระราชทานให้

๑๔. “พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว________ชาวนาที่ทลู เกลา้ ฯ ถวายพันธขุ์ ้าว”
ควรเตมิ คำใดในช่องว่าง
ก. ทรงขอบใจ
ข. ทรงขอบคุณ
ค. ทรงขอบพระราชหฤทัย
ง. ทรงขอบพระหฤทัย

๗

๑๕. “________ประดษิ ฐข์ องชนิ้ น้ีมาทลู เกล้าฯ ถวายแด่________”
ควรเติมคำใดในช่องว่าง กรณีพูดกับพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยูห่ ัว
ก. กระหม่อม พระองคท์ า่ น
ข. ข้าพระองค์ พระองค์ทา่ น
ค. เกล้ากระผม ใตฝ้ ่าพระบาท
ง. ขา้ พระพทุ ธเจ้า ใตฝ้ ่าละอองธุลีพระบาท

๑๖.“ขอเดชะใต้ฝ่าละอองธุลพี ระบาทปกเกลา้ ปกกระหมอ่ ม________เรียนอย่ทู ่ี

โรงเรยี นบา้ นนา________ขอเดชะ” ควรเติมคำใดในช่องวา่ ง

ก. ข้าพเจ้า น้อมเกลา้ ฯ

ข. หมอ่ มฉนั ทูลเกล้าฯ

ค. กระหมอ่ มฉนั ปกเกล้าฯ

ง. ข้าพระพุทธเจ้า ด้วยเกล้าฯ

๑๗. ประโยคใดใช้คำไม่ถูกต้อง
ก. คุณพ่อดมื่ กาแฟทุกเช้า
ข. คณุ ครไู ปนมิ นต์พระท่ีวดั
ค. หลวงพ่อบรรทมอย่ใู นกุฏิ
ง. ในหลวงทรงมพี ระเมตตาต่อพสกนิกร

๑๘. ข้อใดใชค้ ำราชาศพั ทไ์ ด้ถกู ต้อง
ก. จันทรรอ้ งเพลงตอ่ หนา้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว
ข. พระบาทสมเด็จเจ้าอยู่หัวเสวยพระกระยาหาร
ค. พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัวทรงประทับในพลับพลาทปี่ ระทบั
ง. “ความฝนั อันสูงสดุ ” เปน็ เพลงท่ีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัวแตง่

๘

๑๙. ขอ้ ใดใช้คำราชาศัพท์ไดถ้ ูกต้อง
ก. ตวั แทนนักเรียนถวายชอ่ ดอกไมแ้ ดพ่ ระบาทสมเด็จเจา้ อยูห่ ัว
ข. “พระมหาชนก” บทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จเจ้าอย่หู วั
ค. ข้าพเจ้าขอใหพ้ ระองคท์ รงพระเจริญย่ิงยนื นาน
ง. ท่านเจ้าอาวาสฉนั พระกระยาหารที่ชาวบ้านนำมาถวาย

๒๐. การใช้คำราชาศัพท์ได้ถกู ตอ้ งเหมาะสมกบั บคุ คลมีผลดีอยา่ งไร
ก. เปน็ การอนุรกั ษว์ ัฒนธรรมทางภาษาของไทย
ข. เป็นการแสดงออกถึงการยกย่องเคารพนับถอื กัน
ค. การใชค้ ำราชาศพั ทท์ ำให้เกดิ ความสภุ าพ
ง. ถกู ตอ้ งทุกขอ้

๙

ตอนที่ ๑ เน้ือหาสาระ

ความสำคัญของคำราชาศัพท์และคำสุภาพ

คำราชาศัพท์เป็นการกำหนดคำและภาษาที่สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรม
อันดีงามของไทย แม้ว่าคำราชาศัพท์จะมีโอกาสใช้ในชีวิตน้อย แต่เป็นส่ิงที่แสดงถึง
ความละเอียดอ่อนของภาษาไทยที่มีคำหลายรูปหลายเสียงในความหมายเดยี วกัน และ
เปน็ ลกั ษณะพิเศษของภาษาไทย

การเรียนรู้และนำคำราชาศัพท์และคำสุภาพมาใช้อย่างถูกต้อง เป็นการธำรง
รักษาวัฒนธรรมอันดีงามของชาติไว้และแสดงออกซึ่งความมีวัฒนธรรมอันดีงามทาง
ภาษา

๑๐

สำนวนชุดที่ ๖

ความหมายของคำราชาศัพท์

คำราชาศพั ท์ แปลตามศพั ท์วา่ คำศัพท์ท่ีใชส้ ำหรับพระราชา แตใ่ นปจั จบุ นั
หมายถงึ การใชถ้ ้อยคำให้ถูกตอ้ งและสุภาพ เหมาะกับบคุ คลที่อย่ใู นฐานะตา่ ง ๆ
ซ่ึงแบ่งออกเปน็ ๕ ลำดับดังน้ี

๑) พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั และสมเดจ็ พระบรมราชินีนาถ
๒) พระบรมวงศานุวงศ์
๓) พระภิกษุ
๔) ข้าราชการ
๕) สภุ าพชนทวั่ ไป
ทั้งนเ้ี พือ่ ให้เกิดความสุภาพ แสดงการยกยอ่ งเคารพนบั ถอื การใช้คำราชาศัพท์
จงึ เป็นวฒั นธรรมไทยอย่างหนงึ่ ท่ีเราควรเรียนรู้และใชใ้ หถ้ ูกต้อง

๑๑

ขอ้ ควรทรำบในกำรใช้คำรำชำศพั ท์

การใช้คำราชาศพั ท์มีข้อควรทราบดงั น้ี

๑. การใช้ “ทรง” นำหนา้ คำเพ่อื ให้เปน็ คำกริยาราชาศัพท์
มหี ลกั การใช้ดังนี้

๑) ใช้ “ทรง” นำหน้าคำกรยิ าสามัญ เชน่ ทรงฟัง ทรงยินดี
ทรงขอบใจ ทรงโปรดปราน ทรงทราบ ทรงมี ทรงบำเพ็ญ ทรงจาม ฯลฯ

๒) ใช้ “ทรง” นำหน้าคำนามสามญั เชน่ ทรงม้า ทรงรถ ทรงช้าง
ทรงเรือ ทรงบาตร ทรงศร ทรงปืน ทรงศีล ทรงธรรม ทรงเครอ่ื ง ฯลฯ

๓) ใช้ “ทรง” นำหนา้ คำนามท่เี ปน็ คำราชาศพั ท์อยู่แลว้ เชน่
ทรงพระสรวล (หวั เราะ) ทรงพระอกั ษร (อา่ น เขยี น เรยี นหนังสือ) ทรงพระราชนพิ นธ์
(แต่งเร่อื ง) ทรงพระดำริ (คดิ ) ทรงพระแสงปนื (ยิงปนื ) ทรงพระสุบนิ (ฝนั )
ทรงพระปรชี าสามารถ (มีความสามารถ) ทรงพระนาม (มชี ่ือ) ฯลฯ

๔) ห้ามใช้ “ทรง” นำหนา้ คำกรยิ าทเ่ี ป็นกรยิ าราชาศพั ทอ์ ยแู่ ล้ว เช่น
คำต่อไปนี้ เสด็จ เสวย บรรทม ตรสั ทอดพระเนตร สวรรคต ส้นิ พระชนม์
ประพาส (ไปเทย่ี ว) ประทาน (ให)้ ต้องพระประสงค์ (อยากได้)

๒. การถวายสง่ิ ของแดพ่ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั

ในการถวายสง่ิ ของแด่พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยูห่ ัว มหี ลกั การใชค้ ำดงั นี้
๑) ถวายของเลก็ ที่สามารถยกได้ ใช้ “ทูลเกล้าฯ ถวาย” เช่น
นายกรัฐมนตรีทูลเกล้าฯ ถวายเงนิ แด่พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หวั
๒) ถวายของใหญ่ยกไม่ได้ ใช้ “น้อมเกล้าฯ ถวาย” เช่น
กองทพั เรือนอ้ มเกลา้ ฯ ถวายเรอื พระท่นี ่ังแด่พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว

๑๒

ขอ้ ควรทรำบในกำรใช้คำรำชำศพั ท์

๓. การใช้คำวา่ ทรง, ต้น, หลวง และ พระท่นี ัง่

คำว่า ทรง, ต้น, หลวง และพระท่ีนั่ง ใช้ประกอบหลังเพื่อเป็นคำนามราชา
ศัพ ท์ ตั วอย่างคำที่ ใช้ เช่น รถท รง, ช้างท รง, ม้าท รง, เคร่ืองท รง, ม้าต้น ,
พาหนะทรง, เคร่ืองต้น, ช้างต้น, เรือต้น, พระแสงปืนต้น, นาคหลวง, ฝนหลวง, รถยนต์
หลวง, อารามหลวง, แพทย์หลวง, ทุนหลวง, เรือนหลวง, โรงเรียนหลวง, ข้าหลวง,
รถพระทน่ี ่ัง, เรอื พระที่น่ัง, ช้างพระทนี่ ง่ั , รถไฟพระทน่ี งั่ , เฮลิคอปเตอรพ์ ระท่นี ง่ั

การศึกษาคำราชาศัพทม์ ีประโยชนด์ ังน้ี

๑) สามารถใชภ้ าษาไทยได้ถกู ต้องเหมาะสมกับบคุ คล ไมม่ ีปัญหา
ในการสอื่ สาร

๒) ได้เรยี นรถู้ งึ วฒั นธรรมทางภาษาทมี่ คี วามประณีต นุ่มนวลและนา่ ฟัง
๓) รูค้ ำศัพทม์ ากข้นึ ทำให้เกดิ ความคลอ่ งแคล่วชำนาญในการใชภ้ าษา
๔) ช่วยฝกึ ฝนอบรมจติ ใจผู้ศึกษาใหป้ ระณีตในการใชภ้ าษา มีความสุขุม
รอบคอบ
๕) ช่วยในการศึกษาวรรณคดีให้เข้าใจไดอ้ ย่างลกึ ซ้ึงย่ิงขน้ึ เพราะวรรณคดี
ใชค้ ำราชาศพั ท์มาก
๖) ช่วยส่งเสริมบุคลกิ ใหก้ ับตนเอง สามารถเข้าสมาคมกบั ผอู้ ื่นได้ โดยไม่
เคอะเขิน ไมเ่ ป็นที่เย้ยหยันของบคุ คลอ่นื เพราะได้ศกึ ษาถอ้ ยคำทีค่ วรใช้กับบุคคลตาม
ฐานะมาแลว้

๑๓

ตวั อย่ำงคำรำชำศพั ท์

หมวดท่ี ๑ อาการต่าง ๆ

ทรงพระราชดำริ หมายถึง คิด
เดนิ
ทรงพระราชดำเนิน หมายถงึ ไป
ทำบญุ
เสดจ็ พระราชดำเนิน หมายถึง ฟงั เทศน์
ดู
ทรงบำเพ็ญพระราชกศุ ล หมายถึง ชอบ, เอน็ ดู
ยิม้
ทรงสดับพระธรรมเทศนา หมายถึง หัวเราะ
โกรธ
ทอดพระเนตร หมายถึง ร้องไห้
เขียน – อ่านหนงั สอื
โปรด หมายถึง ฝัน
สุขกายสบายใจ
แย้มพระโอษฐ์ หมายถงึ ผอม
มคี รรภ์
ทรงพระสรวล หมายถงึ เจ็บป่วย
ตดั ผม
ทรงพระพิโรธ หมายถงึ เล่นกีฬา

ทรงพระกันแสง หมายถงึ

ทรงพระอักษร หมายถงึ

ทรงพระสบุ ิน หมายถึง

ทรงพระสำราญ หมายถึง

ซบู พระองค์ หมายถงึ

ทรงพระครรภ์ หมายถงึ

ทรงพระประชวร หมายถึง

ทรงเครือ่ งใหญ่ หมายถงึ

ทรงกฬี า หมายถงึ

๑๔

ตวั อย่ำงคำรำชำศพั ท์

หมวดท่ี ๑ อาการตา่ ง ๆ

ทรงช้าง หมายถงึ ขช่ี า้ ง
พระบรมราชสมภพ หมายถงึ เกิด
สรงมูรธาภเิ ษก หมายถึง รดนำ้ มนต์ในพิธี
สรงนำ้ หมายถึง อาบนำ้
สรงพระพกั ตร์ หมายถงึ ล้างหนา้
สวรรคต หมายถึง ตาย
เชิญเสดจ็ หมายถึง เชิญไป
สดบั ปกรณ์ หมายถงึ บังสุกุล
ยอพระเกียรติ หมายถึง ยกย่อง
พระบรมราชโองการ หมายถงึ คำส่ัง
พระราชเสาวนีย์ หมายถงึ คำสง่ั (พระราชินี)
พระบรมราโชวาท หมายถงึ คำสอน
พระราชปฏิสันถาร หมายถึง ทกั ทาย
พระราชดำรสั หมายถงึ พดู , คำพดู
พระราชนพิ นธ์ หมายถึง แตง่ หนงั สอื
พระราชหัตถเลขา หมายถึง จดหมาย
พระปรมาภิไธย หมายถึง ช่ือ
พระราชทาน หมายถึง ให้
พระบรมราชูปถมั ภ์ หมายถงึ เก้ือกลู อดุ หนนุ

๑๕

ตวั อยำ่ งคำรำชำศพั ท์

หมวดที่ ๒ รา่ งกาย หมายถึง จมกู
หมายถึง ฟนั
พระนาสิก หมายถงึ หู
พระทนต์ หมายถงึ ศรี ษะ
พระกรรณ หมายถึง ตา
พระเศยี ร หมายถงึ ปาก
พระเนตร หมายถงึ คิ้ว
พระโอษฐ์ หมายถงึ คอ
พระขนง หมายถึง จกุ
พระศอ หมายถึง หนา้ ผาก
พระโมลี หมายถึง แกม้
พระนลาฏ หมายถงึ หนวด
พระปราง หมายถงึ ล้นิ
พระมัสสุ หมายถงึ คาง
พระชิวหา หมายถึง หนา้
พระหนุ หมายถึง ไหปลาร้า
พระพกั ตร์ หมายถึง บ่า
พระรากขวัญ หมายถงึ แขน
พระอังสา หมายถงึ มือ
พระพาหา หมายถึง คอ
พระหัตถ์ หมายถงึ อก
พระนขา
พระอุระ

๑๖

ตวั อย่ำงคำรำชำศพั ท์

พระถัน หมายถงึ นม
พระอทุ ร หมายถงึ อก
พระนาภี หมายถงึ สะดือ
พระปฤษฎางค์ หมายถึง หลงั
พระโสณี หมายถงึ ตะโพก
พระเพลา หมายถึง ตกั
พระชานุ หมายถงึ เขา่
พระชงฆ์ หมายถงึ แขง้
พระบาท หมายถึง เทา้
พระฉวี หมายถึง ผวิ กาย
พระโลมา หมายถงึ ขน
พระมังสา หมายถงึ เน้อื
พระกมล หมายถงึ หวั ใจ
พระบปั ผาสะ หมายถึง ปอด
พระวักกะ หมายถึง ไต
พระเขฬะ หมายถงึ น้ำลาย
พระเสโท หมายถงึ เหงอ่ื
พระโลหิต หมายถึง เลือด
พระอัฐิ หมายถึง กระดกู
พระองั คาร หมายถงึ เถา้ กระดกู
พระกษีระ หมายถงึ นำ้ นม
พระบังคนหนัก หมายถงึ อจุ จาระ
พระบงั คนเบา หมายถงึ ปัสสาวะ
พระฉายา หมายถงึ เงา
มูลพระนาสิก หมายถึง น้ำมกู

๑๗

ตัวอยำ่ งคำรำชำศพั ท์

หมวดท่ี ๓ เคร่ืองราชปู โภค

พระสพุ รรณศรี หมายถงึ กระโถนเลก็
พระสุพรรณราช หมายถงึ กระโถนใหญ่
พานพระศรี หมายถงึ พานหมาก
พระศรี หมายถึง หมาก
พระสธุ ารส หมายถึง นำ้ ดม่ื
พระสธุ ารสชา หมายถึง น้ำชา
เครือ่ งคาว หมายถึง ของคาว
เครอ่ื งหวาน หมายถงึ ของหวาน
พระกระยาเสวย หมายถึง ขา้ ว
พระโอสถ หมายถึง ยารกั ษาโรค
พระสุคนธ์ หมายถงึ เครือ่ งหอม
ห้องพระสำอาง หมายถงึ ห้องแตง่ ตัว
หอ้ งพระบังคน หมายถงึ ห้องสขุ า
พระแทน่ หมายถึง เตียง
พระราชอาสน์ หมายถึง ทส่ี ำหรับนง่ั
พระเขนย หมายถงึ หมอน
พระยี่ภู่ หมายถึง ทน่ี อน
พระวสิ ตู ร หมายถงึ มา่ น
พระอู่ หมายถงึ เปล
พระภูษา หมายถงึ ผา้ น่งุ
พระสนบั เพลา หมายถงึ กางเกง
พระกลด หมายถงึ ร่ม
พระบญั ชร หมายถงึ หน้าต่าง
พระทวาร หมายถงึ ประตู

๑๘

ตวั อย่ำงคำรำชำศพั ท์

พระโอสถเส้น หมายถงึ ยาสูบ
พระโอสถมวน หมายถึง บุหรี่เป็นมวน
น้ำจณั ฑ์ หมายถึง เหล้า
ฉลองพระเนตร หมายถึง แว่นตา
ฉลองพระองค์ หมายถึง เสอ้ื
ฉลองพระหตั ถ์ หมายถึง ช้อน
ฉลองพระบาท หมายถงึ รองเทา้
ถงุ พระบาท หมายถงึ ถงุ เทา้
พระแสง หมายถงึ อาวุธ
พระแสงปืน หมายถงึ ปนื
ธารพระกร หมายถงึ ไมเ้ ทา้
พระฉาย หมายถงึ กระจกสอ่ ง
พระสาง หมายถงึ หวี
พลบั พลา หมายถงึ ทีพ่ กั
ซับพระองค์ หมายถึง ผ้าเช็ดตัว
ซบั พระพักตร์ หมายถึง ผ้าเช็ดหนา้
ทองพระกร หมายถงึ กำไลมือ
ทองพระบาท หมายถึง กำไลเท้า
พระธำมรงค์ หมายถึง แหวน
พระเกยรู หมายถงึ สายสร้อย
รัดพระองค์ หมายถึง เข็มขัด
พระมาลา หมายถึง หมวก
พระกณุ ฑล หมายถงึ ตุ้มหู
พระจุฑามณี หมายถึง ปิ่นประดบั เพชร

๑๙

ตัวอยำ่ งคำรำชำศพั ท์

หมวดที่ ๔ พระญาติวงศ์ หมายถงึ ปู่ – ตา
หมายถึง ย่า – ยาย
พระอัยกา หมายถงึ ลงุ (พชี่ ายของพ่อ)
พระอัยกี หมายถึง ลงุ (พี่ชายของแม)่
พระปิตลุ า หมายถึง ป้า (พส่ี าวของพอ่ )
พระมาตลุ า หมายถงึ ป้า (พี่สาวของแม)่
พระปิตจุ ฉา หมายถงึ พอ่
พระมาตจุ ฉา หมายถึง แม่
พระชนก หมายถึง พชี่ าย
พระชนนี หมายถึง น้องชาย
พระเชษฐา หมายถึง นอ้ งสาว
พระอนชุ า หมายถึง ผวั
พระขนษิ ฐา หมายถึง เมยี
พระภัสดา หมายถึง เมยี
พระมเหสี หมายถึง ลกู เขย
พระชายา หมายถึง ลกู สะใภ้
พระชามาดา หมายถึง ลูกชาย
พระสณุ ิสา หมายถงึ ลูกสาว
พระโอรส หมายถึง หลาน (ลูกของลกู )
พระธดิ า หมายถึง พอ่ ตา
พระนัดดา หมายถึง แม่ยาย
พระสสั สุระ
พระสสั สุ

๒๐

ตัวอยำ่ งคำรำชำศพั ท์

คำสภุ าพสำหรับพระภกิ ษุ

พระภกิ ษุเปน็ ผ้ทู ่ไี ด้รบั ความเคารพนบั ถอื จากบุคคลทว่ั ไปในฐานะเปน็ ผู้ทรงศีลและ

เป็นผ้สู ืบทอดพระศาสนา การใชถ้ ้อยคำสำหรับพระภกิ ษุ จงึ ไดก้ ำหนดข้นึ ไวต้ า่ งหากอีก

อย่างหนงึ่ เพ่อื ใหแ้ ตกตา่ งจากถอ้ ยคำที่ใชก้ ับบคุ คลทอี่ ยูใ่ นฐานะอืน่ ๆ ทั้งนี้เพ่ือแสดง

ความนบั ถือ เชน่

จำวดั หมายถงึ นอน

ฉนั หมายถงึ กิน

ทำวตั ร หมายถงึ สวดมนต์

นมิ นต์ หมายถึง เชญิ พระ

ปลงผม หมายถึง โกนผม

ปลงอาบตั ิ หมายถึง แจง้ ความผดิ

ประเคน หมายถงึ ยกของด้วยมือใหพ้ ระ

มรณภาพ หมายถึง ตาย

สรงนำ้ หมายถึง อาบนำ้

องั คาส หมายถึง เลยี้ งพระ

อาพาธ หมายถงึ ปว่ ย

อาราธนา หมายถงึ ขอรอ้ งใหพ้ ระกระทำ

ถวาย หมายถึง มอบของให้พระ

จงั หนั หมายถึง อาหารเชา้

ภัตตาหาร หมายถงึ อาหาร

นมสั การ หมายถึง คำทีฆ่ ราวาสปฏิสันถาร

กบั พระสงฆ์

๒๑

ตวั อย่ำงคำรำชำศพั ท์

เจรญิ พร หมายถงึ คำทพ่ี ระสงฆ์ปฏิสนั ถารกับฆราวาส
เผดียงสงฆ์ หมายถึง แจง้ ใหส้ งฆท์ ราบ
ถือนสิ ยั หมายถึง ปฏิบตั ิอาจารย์
ตรสั หมายถึง พูด (พระสงั ฆราช)
สิ้นพระชนม์ หมายถึง ตาย (พระสังฆราช)
จำพรรษา หมายถงึ อยปู่ ระจำวัด
บรรพชา หมายถงึ บวช (สามเณร)
อุปสมบท หมายถึง บวช (พระ)
อาสนะ หมายถงึ ท่ีนั่ง
ธรรมาสน์ หมายถงึ ทนี่ ่งั แสดงธรรม
ลิขิต หมายถงึ จดหมาย
เครอื่ งไทยธรรม หมายถงึ ของถวายพระ
คิลานเภสชั หมายถึง ยารักษาโรค
กฏุ ิ หมายถึง เรือนพักในวัด
คุณโยม หมายถงึ คำท่ีพระสงฆ์ใชก้ ับบดิ ามารดา
โยม หมายถึง คำท่พี ระสงฆ์ใช้กบั ผู้ใหญ่
อาตมา หมายถงึ พระสงฆใ์ ชแ้ ทนตวั เอง
อาตมาภาพ หมายถงึ พระสงฆ์ใชแ้ ทนตวั เองอยา่ งเป็นทางการ

๒๒

ตวั อยำ่ งคำรำชำศพั ท์

คำสภุ าพท่ัวไป

การใช้ถอ้ ยคำสำหรับบุคคลทัว่ ไป จำเป็นตอ้ งใชใ้ ห้สมฐานะและความสัมพนั ธ์ท่ีมี
อยูร่ ะหวา่ งผตู้ ดิ ตอ่ สอื่ สารกัน ฝา่ ยหน่ึงอาจมวี ัยวุฒิหรือคุณวฒุ ิสงู กว่า หรอื ต่างฝ่ายตา่ ง
คนุ้ เคยสนทิ สนมกันหรอื อาจยงั ไมค่ ้นุ เคยกนั มาก่อนกไ็ ด้ เราจงึ ควรศกึ ษาการใชค้ ำสุภาพ
เพือ่ จะได้ใชถ้ ้อยคำให้เหมาะสมกบั บุคคล

คำสภุ าพ คือ ถอ้ ยคำท่ใี ช้ในการสื่อสาร เพอ่ื ให้เกดิ ความเหมาะสมกบั กาลเทศะ
และบุคคล

ลกั ษณะของคำสุภาพ มีดังน้ี
๑) ไม่เป็นถอ้ ยคำที่หว้ นหรือแขง็ กระด้าง
๒) ไม่เป็นคำด่าหรือคำหยาบ
๓) ไมเ่ ป็นคำผวนที่มีความหมายหยาบ
๔) ไม่เปน็ คำทีเ่ ปรียบเทียบกับคำหยาบ
๕) ไม่เปน็ คำอุทานทแ่ี สดงความไม่เคารพ

คำสุภาพทวั่ ไปทค่ี วรทราบมดี ังนี้

ปลาหาง หมายถงึ ปลาช่อน
ปลาสลดิ
ปลาใบไม้ หมายถงึ ปลาไหล
ปลารา้
ปลายาว หมายถึง ปลิง
ไส้เดอื น
ปลามัจฉะ หมายถงึ นก

ชัลลกุ า หมายถึง

รากดนิ หมายถึง

สกณุ า หมายถงึ

๒๓

ตวั อยำ่ งคำรำชำศพั ท์

มูลสัตว์ หมายถงึ ขส้ี ตั ว์
อุจจาระ หมายถึง ขี้
ปัสสาวะ หมายถงึ นำ้ เยี่ยว
น้ำมกู หมายถงึ ขจ้ี มกู
สีผง้ึ หมายถงึ ขผี้ ึ้ง
ตระหนี่ หมายถึง ข้ตี ืด
วางเบด็ หมายถึง ตกปลา
สวมเสื้อ หมายถึง ใสเ่ สอื้
จำคกุ หมายถึง ใส่คุก
ลั่นกุญแจ หมายถงึ ใสก่ ุญแจ
ขัดกลอน หมายถงึ ใสก่ ลอน
ไมต้ ีพรกิ หมายถึง สากกะเบือ
ยาจก หมายถงึ คนขอทาน
ผกั สามหาว หมายถึง ผักตบ
ผลอุลดิ หมายถึง แตงโม
ผักทอดยอด หมายถึง ผักบ้งุ
ผกั รนู้ อน หมายถึง ผักกระเฉด
ฟกั เหลอื ง หมายถงึ ฟักทอง
กลว้ ยเปลอื กบาง หมายถึง กล้วยไข่
ปลกี ล้วย หมายถงึ หวั ปลี
เห็ดปลวก หมายถงึ เห็ดโคน
ถว่ั เพาะ หมายถึง ถ่ัวงอก
ดอกเหลก็ หมายถึง ดอกขี้เหลก็

๒๔

ตวั อย่ำงคำรำชำศพั ท์

ดอกมลั ลิกา หมายถึง ดอกมะลิ
ตน้ อเนกคุณ หมายถึง ตน้ ตำแย
จรกาลงสรง หมายถึง ถวั่ ดำต้มหวาน
ขนมทราย หมายถึง ขนมขห้ี นู
นารีจำศีล หมายถงึ กลว้ ยบวชชี
แพทย์ หมายถงึ หมอ
ผปู้ ่วย หมายถึง คนไข้
ต้งั ครรภ์ หมายถงึ ตั้งท้อง
ตกลกู หมายถึง ออกลูก
ถึงแกก่ รรม หมายถงึ ตาย
ฌาปนกจิ หมายถงึ เผาศพ
อาเจยี น หมายถงึ อ้วก ราก
หอ้ งสขุ า หมายถงึ ห้องส้วม
สามี หมายถึง ผวั
ภรรยา หมายถึง เมยี
บดิ า หมายถงึ พอ่

๒๕

ตอนท่ี ๒
แบบฝึกเสรมิ ทักษะทางภาษา ส่วนที่ ๑

๒๖

แบบฝึกเสรมิ ทักษะชดุ ที่ ๑
คำส่ัง เติมคำสภุ าพทกี่ ำหนดให้ ในชอ่ งวา่ งใตค้ ำสามัญให้ถกู ต้อง

พระบรมราโชวาท ทรงพระสุบิน พระราชนิพนธ์

ทอดพระเนตร ทรงพระพิโรธ พระราชทาน

สวรรคต ทรงพระสรวล สรงน้ำ

แยม้ พระโอษฐ์

แต่งหนงั สือ หวั เราะ ฝัน อาบนา้

ให้ คาสอน ตาย โกรธ

ยมิ้ ดดู ู

๒๗

แบบฝกึ เสริมทกั ษะชดุ ที่ ๒
คำส่งั เติมคำสภุ าพทก่ี ำหนดให้ ในช่องวา่ งใตค้ ำสามัญให้ถกู ตอ้ ง

พระกรรณ พระปราง พระเศียร พระนาสกิ
พระชิวหา พระบาท พระพักตร์ พระทนต์
พระอรุ ะ พระหตั ถ์

หู อก หวั มอื หนา้

แกม้ เทา้ ลิน้ ฟัน จมกู

๒๘

แบบฝกึ เสริมทักษะชุดท่ี ๓
คำส่ัง เติมคำสุภาพทกี่ ำหนดให้ ในช่องวา่ งใต้คำสามัญให้ถกู ต้อง

พระชนก พระเชษฐา พระอนุชา

พระนดั ดา พระชายา พระขนิษฐา

พระปติ ุลา พระสณุ ิสา พระโอรส

พระธิดา

ลกู สะใภ้ พ่ชี าย หลาน ภรรยา ลกู สาว

ลกู ชาย นอ้ งสาว พ่อ นอ้ งชาย ลงุ

๒๙

แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะชดุ ที่ ๔
คำส่งั เตมิ คำสุภาพทกี่ ำหนดให้ ในช่องวา่ งใตค้ ำสามัญให้ถกู ต้อง

พระสคุ นธ์ พระโอสถ พระเขนย
พระแทน่ พระวสิ ตู ร พระทวาร
พระกลด พระบญั ชร ฉลองพระเนตร
ธารพระกร

ไมเ้ ทา้ ประตู เตยี ง รม่ หนา้ ตา่ ง

แว่นตา ยารกั ษาโรค เครอื่ งหอม หมอน ม่าน

๓๐

แบบฝึกเสริมทักษะชุดที่ ๕

คำส่ัง เติมคำสามญั จากคำสภุ าพทก่ี ำหนดให้

ตวั อย่าง ขอ้ ๐. ปจั จยั เงนิ
วธิ ตี อบ ขอ้ ๐. ปัจจัย

๑. ฉัน :
๒. จำวัด
๓. ทำวตั ร
๔. ปลงผม
๕. มรณภาพ
๖. สรงนำ้
๗. อาพาธ
๘. ภัตตาหาร
๙. นมิ นต์
๑๐. อาราธนา

๓๑

แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะชดุ ท่ี ๖

คำสัง่ วงกลมรปู ถา้ ข้อความท่ใี หม้ าใชค้ ำสุภาพไดถ้ กู ตอ้ ง

วงกลมรูป ถา้ ข้อความท่ีให้มาใชค้ ำสุภาพไมถ่ กู ตอ้ ง

ตวั อยา่ ง ข้อ ๐.   หมาเป็นสตั วท์ ่มี คี วามซอื่ สตั ย์ตอ่ เจา้ ของ
วธิ ตี อบ ขอ้ ๐.   หมาเป็นสัตว์ทม่ี ีความซอื่ สัตย์ตอ่ เจ้าของ

  ๑. คุณแม่นำผา้ เช็ดตัวท่ีเปยี กช้ืนมาตากแดด
  ๒. คณุ พอ่ ขัดกลอนบ้านทุกครัง้ ก่อนเขา้ นอน
  ๓. นกั เรียนเอาขวี้ ัวมาทำปยุ๋ คอก
  ๔. คณุ ยา่ ใชข้ ้ผี ง้ึ ทาปาก
  ๕. ชาวประมงวางเบด็ ไม่ไกลจากชายฝ่ัง
  ๖. คณุ ครใู สเ่ ส้อื แขนยาวสีขาว
  ๗. คณุ แม่ซอ้ื ถั่วงอกมาทำแกงจดื
  ๘. น้องเปน็ โรคหวดั มีข้มี ูกไหล
  ๙. เมยี ของเขาเปน็ คนขยนั ทำงาน
  ๑๐. ควรลน่ั กุญแจก่อนออกจากบ้าน

๓๒

แบบฝึกเสรมิ ทักษะชุดท่ี ๗

คำส่งั เขียนหมายเลขกำกับคำ ลงในช่องว่างหนา้ ข้อความทไี่ ด้ใจความ
เหมาะสมและสอดคลอ้ งกนั

๑ ๒ ๓
พระพกั ตร์ พระกร พระกรรณ

๔ ๕
พระโอษฐ์ พระบาท

ตัวอย่าง ขอ้ ๐. องคห์ ญิงม_ี _______ท่งี ดงามยงิ่ นัก

วิธีตอบ ๑ข้อ ๐. องคห์ ญงิ ม_ี _______ท่งี ดงามยิ่งนกั

๑ ๒ ๓
พระบรมราชโองการ พระราชนิพนธ์ ทรงบาเพญ็ พระราชกศุ ล

๔ ๕
ทรงศกึ ษา ประทบั

๑. พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั ม_ี ___________แต่งตง้ั นายกรัฐมนตรี

๒. สมเด็จพระเทพฯ____________ทจ่ี ฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั

๓. “พระมหาชนก” บท____________ในพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั

๔. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ____________ณ ตำหนกั จิตรลดา

๕. พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัว ____________ในวนั เข้าพรรษา

๓๓

๑ ๒ ๓
พระเชษฐา พระปิตลุ า พระราชนดั ดา

๔ ๕
พระราชบิดา พระบรมราชชนนี

๖. สมเดจ็ ย่าเป็น____________ในพระบาทสมเด็จพระเจา้ อยหู่ ัว

๗. พระองค์ภาฯ เปน็ ____________ในพระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยูห่ ัว

๘. รัชกาลท่ี ๘ เป็น____________ในพระบาทสมเด็จพระเจา้ อย่หู ัว

๙. พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หวั เปน็ ___________ในสมเดจ็ พระเทพฯ

๑๐. รัชกาลที่ ๕ เป็น____________ในพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอย่หู ัว

๑ ๒๓
พระราชทาน โปรด พระราชดาเนิน

๔ ๕
ถวายบงั คม พระราชสมภพ

๑๑. สมเดจ็ พระบรมฯ ____________แด่พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หวั

๑๒. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว____________พรปใี หม่แกพ่ สกนกิ ร

๑๓. วันท่ี ๒ เมษายน เปน็ วัน ____________ในสมเดจ็ พระเทพฯ

๑๔. สมเดจ็ พระบรมราชินีนาถเสดจ็ ____________เยี่ยมเยยี นราษฎร

๑๕. พระบาทสมเด็จพระเจา้ อยู่หัว__________________กีฬาเรอื ใบ

๓๔

๑๒ ๓
เสด็จ ทรงพระเมตตา ถวาย

๔ ๕
สนพระทยั เสวย

๑๖. พระองคเ์ จ้าพัชรกติ ิยาภาโปรด____________ไอศกรีม
๑๗. คณะนักเรยี นทลู เกลา้ ฯ ____________ชอ่ ดอกไมแ้ ดใ่ นหลวง
๑๘. สมเดจ็ พระเทพฯ ____________จากกรุงเทพฯ ไปยงั เชียงใหม่
๑๙. สมเดจ็ พระเทพฯ____________การศึกษาของเด็กไทย
๒๐. สมเดจ็ พระบรมราชินีนาถ____________ต่อชาวบ้าน

ตอนท่ี ๓
แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะทางภาษา ส่วนท่ี ๒

๓๖

แบบฝกึ เสรมิ ทักษะทางภาษา ส่วนท่ี ๒
เรอ่ื งที่ ๖ คำราชาศัพทแ์ ละคำสภุ าพ

คำสั่ง พจิ ารณากิจกรรมเสนอแนะทกี่ ำหนดให้
แล้วมอบหมายใหน้ กั เรียนทำตามจุดมุ่งหมายทตี่ อ้ งการวดั

ที่ กจิ กรรมเสนอแนะ จดุ มงุ่ หมาย

๑. อา่ นนทิ านเรอื่ ง “อุบายของ - วัดทกั ษะการอ่าน คดิ วเิ คราะห์และเขยี น

พระราชา” แลว้ เขยี นแสดงความ

คดิ เห็นต่อการกระทำของ

พระราชาและเสนาบดี

คนที่ ๑๐ โดยให้เหตุผลประกอบ

๒. ฝกึ อ่านออกเสยี ง - วัดทักษะการอา่ น

ข่าวในพระราชสำนัก

๓๗

นทิ าน เรือ่ ง “อบุ ายของพระราชา”

ณ เมอื งแห่งหนึ่งกำลังจะมีการคดั เลอื กเสนาบดี

ผู้มาดูแลพระคลังมหาสมบัติ เมื่อเสนาบดี ผู้

ฉลาดทั้ง ๑๐ คน ท่ีปรารถนาจะมาคุมท้องพระคลังมา

พรอ้ มกันแลว้ พระราชาจงึ ทรงประกาศวา่

“ผู้ ที่ จ ะ ไ ด้ รั บ ก า ร คั ด เลื อ ก ใ ห้ เป็ น เส น า บ ดี
คุมท้องพระคลังคนใหม่นั้น จะต้องหาถุงเปล่าท่ีซ่อนไว้
ในป่าใกล้ ๆ แห่งน้ี มามอบให้ข้าก่อนตะวันตกดิน ถุงเปล่านี้จะมีเพียงใบเดียวเท่าน้ัน
นอกน้ันจะเปน็ ถุงทม่ี ที องคำใส่อยู่ ทกุ คนจะหาไดเ้ พยี งคนละใบเทา่ นนั้ ”

เสนาบดีทั้งหลายเม่ือได้ฟังประกาศแล้ว ต่างก็แยกย้ายกันออกไปค้นหาถุงในป่า
เสนาบดีคนแรกพบถุงที่มีทองคำ เขารู้สึกผิดหวังที่จะไม่ได้คุมท้องพระคลัง แต่แล้วเขา
กค็ ิดขน้ึ ได้ว่า “ทำไมข้าช่างโง่เงา่ อย่างน้ี ในป่านี้ไม่มีใครเห็น ข้าก็แค่เอาทองคำออกจากถุง
ซ่อนไว้ในป่า แล้วค่อยย้อนกลับมาเอาไปวันหลัง ส่วนถุงเปล่าก็นำไปถวายพระราชา
แค่น้ีข้าก็จะได้ทั้งทองคำ ท้ังตำแหน่งเสนาบดีผู้คุมพระคลังมหาสมบัติ” แล้วเขาก็จัดแจง
เอาทองออกจากถงุ ฝังกลบไว้และนำถงุ ทว่ี ่างเปลา่ กลบั เขา้ เมือง

ส่วนเสนาบดีที่เหลือท้ังเก้าคนน้ัน ต่างก็พบแต่ถุงท่ีมีทองคำใส่อยู่ เสนาบดีคน
ที่สองถึงคนที่เกา้ กค็ ิดและทำเช่นเดียวกบั เสนาบดีคนแรก คือเอาทองออกจากถุงไปซ่อนไว้
และนำถงุ เปล่าไปถวายพระราชา

๓๘

มีเพียงเสนาบดีคนท่ีสิบเท่านั้น ที่ไม่ได้ทำเหมือนเสนาบดีทั้งเก้า เขาจึงนำถุงท่ีใส่ทองคำ
กลับเข้าเมืองเพื่อไปถวายคืนแก่พระราชา

หลังตะวันตกดินแล้ว เสนาบดีท้ังสิบก็เข้าไปเฝ้าพระราชา
เสนาบดีทั้งเก้าคนต่างก็ถวายถุงเปล่าของตน และต่างฝ่ายต่างก็
กล่าวหากันว่าไม่ซ่ือสัตย์ เพราะถุงเปล่าจะต้องมีเพียงใบเดียว
เท่านั้น ส่วนคนที่สิบน้ันได้ถวายถุงของตนที่มีทองคำให้กับ
พระราชา

เมอ่ื พระราชาได้รับถุงทั้งสิบใบเรียบรอ้ ยแล้ว จึงทรงประกาศ
ให้เสนาบดีคนท่ีสิบได้เป็นเสนาบดีผู้ดูแลท้องพระคลังมหาสมบัติคนใหม่ ทำให้เสนาบดีท้ัง
เก้าต่างแปลกใจและไมพ่ อใจในคำตัดสนิ น้ัน พระราชาจึงตรสั ข้ึนว่า “ถุงท้ังสิบใบน้นั ลว้ นมี
ทองคำใส่อยู่ทุกถุง ไม่มีถุงใดเป็นถุงท่ีว่างเปล่า พวกท่านที่นำถุงเปล่ามาให้ข้านนั้ ต่างก็รู้อยู่
แก่ใจดมี ิใชห่ รือ ด้วยเหตนุ ี้ผู้ทน่ี ำถุงที่มีทองคำมาให้ เขาจึงเปน็ ผู้ท่ีซอ่ื สัตยท์ สี่ ุด พวกทา่ นคิด
ว่า เขาไมส่ มควรจะได้เปน็ ผู้ดแู ลทอ้ งพระคลังคนใหม่หรอกหรือ ”

สิ้นคำของพระราชา เสนาบดีท้ังเก้าต่างก้มหน้าและยอมรับผิดในสิ่งท่ีตัวเองทำ
และให้คำสตั ย์ว่า จะทำงานรบั ใชพ้ ระองคด์ ว้ ยความซ่ือสตั ย์สจุ รติ ไปจนตลอดชีวติ

พทุ ธองค์ทรงสอนวา่ คนไดเ้ กียรติยศชือ่ เสียง กเ็ พราะความซื่อสัตยส์ จุ ริต เพราะคน
ท่ีซ่ือสัตย์น้ัน ย่อมมีความจริงใจต่อผู้อ่ืนจึงเป็นท่ีรักและไว้วางใจของผู้อ่ืน จึงทำให้เขามี
ชอื่ เสียงและเกียรตยิ ศเปน็ ทีป่ รากฏไปทวั่

นริ า. หนังสอื ธรรมลีลา (ออนไลน์).
สืบคน้ เมอ่ื : http://www.tamdee.net/main/simple/?t14.html. [๒ ธนั วาคม ๒๕๕๐]

๓๙

ข่าวในพระราชสำนกั
ขา่ วในพระราชสำนกั . พระบรมมหาราชวัง. วันท่ี ๘ พฤศจกิ ายน ๒๕๕๑

วันนี้ เวลา ๑๗.๒๐ น. พระบาทสมเด็จพระ
เจ้ าอ ยู่ หั ว แ ล ะ ส ม เด็ จ พ ระ น างเจ้ าฯ
พระบรมราชินีนาถ เสด็จออก ณ พระตำหนัก
เป่ียมสุข วังไกลกังวล อำเภอหัวหิน จังหวัด
ประจวบคีรีขันธ์ พระราชทานพระบรมราชวโรกาส ให้
เจ้าหญิ งอเล็กซานดราแห่ ง สหราชอาณาจักร
เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทในโอกาสเสด็จเยือนประเทศไทยในฐานะพระราชอาคันตุกะส่วนพระองค์ ของ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจา้ พระบรมราชินีนาถระหว่างวนั ท่ี ๗–๑๑พฤศจกิ ายน
๒๕๕๑
ขา่ วในพระราชสำนัก. พระบรมมหาราชวงั . วนั ท่ี ๒ มกราคม ๒๕๕๑
วนั น้ี เวลา ๐๘.๕๐ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หู ัว
ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ สมเดจ็ พระเทพ
รัตนราชสดุ าฯ สยามบรมราชกมุ ารี เสด็จพระราชดำเนินแทน
พระองค์ ไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศกึ ษาจาก
มหาวทิ ยาลยั รามคำแหง ประจำปกี ารศึกษา ๒๕๕๐ – ๒๕๕๑
ณ อาคารหอประชุมพ่อขนุ รามคำแหงมหาราช มหาวทิ ยาลัยรามคำแหง เขตบางกะปิ
กรงุ เทพมหานคร

๔๐

ขา่ วในพระราชสำนกั . พระบรมมหาราชวัง วนั ท่ี ๔ กรกฎาคม ๒๕๕๑

วนั นี้ เวลา ๐๗. ๐๐ น. สมเด็จ
พระเจ้าลกู เธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณว์ ลัยลักษณ์
อคั รราชกุมารี เสดจ็ ออก ณ พระ
ตำหนัก จักรบี งกช อำเภอเมอื งปทุมธานี
จังหวดั ปทมุ ธานี ทรงบำเพ็ญพระกศุ ลทรง
บาตรและถวายภัตตาหารเชา้ แด่พระสงฆ์
กับทรงปล่อยโค และพนั ธ์สุ ัตวน์ ำ้ เนอื่ งในโอกาสวันคลา้ ยวนั ประสตู ิ วนั ที่ ๔ กรกฎาคม
๒๕๕๑ ต่อจากนน้ั เวลา
๐๙.๐๐ น. พระราชทานพระวโรกาสให้คณะบคุ คลตา่ ง ๆ เฝ้า

ข่าวในพระราชสำนัก. พระบรมมหาราชวัง. วันท่ี ๒ มกราคม ๒๕๕๑

สมเด็จพระเจ้าพ่ีนางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา
กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ได้เสด็จประทับ
รักษาพระอาการประชวร ณ อาคารเฉลิมพระเกียรติ
โรงพยาบาลศิริราชพยาบาล ตั้งแต่วันท่ี ๑๕ มิ.ย.
๒๕๕๐ ตามท่ีสำนักพระราชวังได้แถลงให้ทราบเป็น
ระยะแล้วน้ัน แม้คณะแพทย์ได้ถวายการรักษาอย่าง
ใก ล้ ชิ ด จ น สุ ด ค ว า ม ส า ม า ร ถ พ ร ะ อ า ก า ร
ประชวรได้ทรุดลงตามลำดับ และส้ินพระชนม์เม่ือเวลา ๐๒.๕๔ น. วันท่ี ๒ ม.ค. ๒๕๕๑
รวมพระชนั ษา ๘๔ ปี

๔๑

ข่าวในพระราชสำนกั . พระบรมมหาราชวงั . วันท่ี ๓๐ กรกฎาคม ๒๕๕๑

วันน้ี เวลา ๑๗.๓๙ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้า
อยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ
เสด็จลง ณ ท้องพระโรงศาลาเรงิ วังไกลกังวล อำเภอหัว
หิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล
ท รงพ ระ ราช อุทิ ศ ถวายพ ระบ าท สม เด็ จพ ระป ก เก ล้ า
เจ้าอยูห่ ัว และสมเดจ็ พระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรม
ราชินี เป็นการส่วนพระองค์ ในการนี้ ทรงพระกรุณา
โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้เชิญพระบรมฉายาลักษณ์
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระฉายา
ลักษณ์สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ประดิษฐานในการทรงบำเพ็ญพระ
ราชกศุ ล ทรงพระราชอทุ ิศถวายในคร้งั นี้

เม่ือเสด็จลง ณ ท้องพระโรงศาลาเริงแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และ
สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงจุดธูปเทียนเคร่ืองนมัสการบูชาพระรตั นตรัย
ทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะถวายบังคม พระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จ
พระปกเกล้าเจา้ อยู่หัวและพระฉายาลักษณ์ สมเดจ็ พระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี
แทนพระบรมอัฐิ แล้วประทับพระราชอาสน์ พระสงฆ์ ๑๕ รปู สวดพระพทุ ธมนต์

ขา่ วประชาสัมพนั ธ์. (ออนไลน)์
สบื คน้ จาก : http://www.industry.go.th/ops/ . [๒ มกราคม ๒๕๕๑]

บรรณานุกรม

นฤมล วิจติ รรตั นะ. (๒๕๓๗). หลกั ภาษาไทย การใชภ้ าษาไทย ระดับ
ประถมศึกษา. กรงุ เทพฯ : เทพพิทักษ์การพิมพ์.

นฤภร รจุ เิ รจและคณะ. (๒๕๔๘). การเรียนรู้ทเี่ น้นผเู้ รียนเปน็ สำคญั . กรงุ เทพฯ :
บรษิ ทั พฒั นาคุณภาพวิชาการ จำกัด.

วิชาการ, กรม กระทรวงศึกษาธกิ าร. (๒๕๓๙). แนวทางการสอนภาษาไทย
ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ ๕. กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พค์ ุรุสภาลาดพร้าว.

วิเชยี ร เกษประทมุ . (๒๕๓๖). ราชาศัพทแ์ ละพระราชประวัติ ฉบบั สมบรู ณ.์
กรงุ เทพฯ : พฒั นาศึกษา.

สมศักด์ิ อมั พรวิสทิ ธโ์ิ สภา. (๒๕๓๗). ราชาศัพท์ เรอื่ งควรร้.ู กรุงเทพฯ : ภูมิบัณฑติ
การพมิ พ์.

สุทธิ ภิบาลแทน. (๒๕๔๒). ราชาศพั ท์ ภาคสมบูรณ์. กรุงเทพฯ : อกั ษรวัฒนา.

ประวตั ผิ พู้ ัฒนา

นางละไม ฝัง่ ชลจติ ต์
ตำแหน่งครู วทิ ยฐานะชำนาญการพเิ ศษ
โรงเรียนวดั พรหมโลก อำเภอพรหมคีรี
สำนักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต ๔
สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

ความภาคภูมใิ จ ผลงานดีเดน่ : รางวัลระดบั ประเทศ

พ.ศ. รางวัล หนว่ ยงาน
๒๕๖๔ เกยี รตบิ ตั รผบู้ ังคบั บญั ชาลูกเสือดีเด่น สำนักงานลกู เสอื แห่งชาติ

ประจำปี ๒๕๖๔ สสส, สคล, ร่วมกับสำนกั งานคณะกรรมการ
๒๕๖๓ เกียรติบัตรครดู ไี ม่มีอบายมขุ ประจำปี การศกึ ษาพน้ื ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร
คณะครศุ าสตร์ มหาวทิ ยาลัยราชภฏั
การศึกษา ๒๕๖๓ นครศรธี รรมราช
๒๕๖๒ โลร่ างวัลศิษยเ์ กา่ ดีเด่นสาขาวชิ า หน่วยงานสำนกั งานคณะกรรมการส่งเสรมิ
สวสั ดิการและสวสั ดีภาพครูและบุคลากร
ประถมศกึ ษา เน่อื งในโอกาสวนั ครู ๒๕๖๒ ทางการศึกาษ (สกสค)
๒๕๖๐ โลร่ างวลั ครดู ปี ชู นยี บุคคล สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ข้ันพ้ืนฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ
๒๕๕๖ เกียรติบตั รครูผสู้ อนนกั เรยี น รางวลั ระดับ
เหรยี ญเงนิ กิจกรรมการสรา้ งเกมสรา้ งสรรค์
จากคอมพิวเตอร์ ระดบั ชัน้ ป.๔- ป.๖

พ.ศ. รางวลั หนว่ ยงาน

๒๕๕๖ เกียรตบิ ตั รจัดการเรยี นการสอนเพอ่ื ยกระดบั สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษา

ผลสมั ฤทธ์ทิ างการเรยี น (O-NET) ชนั้ ขนั้ พ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ

ประถมศกึ ษาปที ี่ ๖ กลุม่ สาระการเรยี นรู้

ภาษาไทย เฉล่ยี สงู กว่ารอ้ ยละ ๕๐

๒๕๕๕ เกียรติบัตรครผู ู้สอนนกั เรียน รางวัลระดับ สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา

เหรียญทอง รองชนะเลิศอนั ดบั ท่ี ๒ ขนั้ พื้นฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

กจิ กรรมเกมสร้างสรรค์จากคอมพิวเตอร์

ระดบั ชั้น ป.๔- ป.๖

๒๕๕๕ เกยี รตบิ ัตรครคู ุณภาพ ดเี ด่น อันดับท่ี ๑ สำนกั งานเขตพนื้ ท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษา

กลมุ่ สาระการเรยี นรภู้ าษาไทย นครศรีธรรมราช เขต ๔

๒๕๕๔ เกียรตบิ ัตรและเคร่ืองหมายเชดิ ชูเกียรติ สำนกั งานเลขาธิการครุ สุ ภา

“หนึ่งแสนครดู ”ี กระทรวงศกึ ษาธิการ

๒๕๕๔ เหรยี ญและเกียรติบัตรรางวัลระดบั ทองแดง สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษา

ส่อื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ ๘ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ ขั้นพนื้ ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ

(ระบบ Online) เรื่อง คำท่ีมาจาก

ภาษาต่างประเทศ กลุ่มสาระการเรียนรู้

ภาษาไทย ประถมศกึ ษาปีท่ี ๕

๒๕๕๓ เหรยี ญและเกียรติบตั รรางวัลระดบั ทองแดง สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา

ส่อื อิเลก็ ทรอนิกส์ ๘ กล่มุ สาระการเรยี นรู้ ขน้ั พน้ื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

(ระบบ Online) เรื่อง คำเป็น คำตาย

ภาษาไทย ประถมศกึ ษาปีที่ ๔

๒๕๕๑ เหรยี ญและเกียรติบตั รรางวัลระดับเหรียญเงิน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

บทเรยี นคอมพิวเตอรช์ ว่ ยสอน เรือ่ ง รรู้ ัก ขั้นพ้นื ฐาน กระทรวงศกึ ษาธิการ

หลักภาษาพัฒนาการอ่านเขียน กลมุ่ สาระ

การเรียนรู้ภาษาไทย ประถมศกึ ษาปีที่ ๕

๒๕๔๖ เกียรติบัตรรางวัลชมเชยอันดบั ๒ สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษา

การประกวดสื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส์ ขั้นพืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธกิ าร

เรอื่ ง หลักภาษาทน่ี า่ รู้

ย่ีสบิ เก้า กรกฎา มากำหนด
ใหจ้ ำจด วันภาษา นา่ ส่งเสริม
ภาษาไทย ใช้สอ่ื คือของเดิม
ไมต่ อ้ งเติม มรี อง เปน็ สองไป

ภาษาไทย ไพเราะ เหมาะยิง่ นัก
มเี สยี งหนัก เสยี งเบา เคล้าลื่นไหล
มคี วบกลำ้ สำคญั สรรคล์ ะไม
จำขึน้ ใจ พูดคลอ่ ง ผองไทยชน

โดยคณุ : ดอกสารภี
https://www.dmc.tv/