เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ

เทคโนโลยีภูมิ
สารสนเทศ

ภูมิสารสนเทศ
(Geoinformatics) คือ ศาสตร์ที่
เน้นการบูรณาการทางเทคโนโลยี
ด้านกาสำรวจ การทำแผนที่และ
อื่นๆ จะประกอบด้วย การรับรู้ทาง
ไกล (RS) ระบบกำหนดตำแหน่ง
บนพื้นโลก (GPS) และระบบ
สารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS)

PATTARANAN SAMNANG FERN

การรับรู้จากระยะทางไกล
( REMOTE SENSING : RS)

RS เป็นระบบสำรวจเกี่ยวกับพื้นที่ผิวโลกด้วย
เครื่องรับรู้ (sensor)ซึ่งติดตั้งกับดาวเทียม เครื่องบิน
หรือบอลลูน เครื่องรับรู้ข้อมูลตรวจจับคลื่นพลังงาน
แม่เหล็กไฟฟ้ าที่สะท้อนจากวัตถุบนผิวโลก แล้ว
แปลงข้อมูลเชิงเลขที่ถูกบันทึกไว้ออกมาเป็ นข้อมูล
ภาพ
หลักการทำงาน ประกอบด้วย 2 กระบวนการ ดังนี้

1) การได้รับข้อมูล (data acquisition) อาศัยดวง
อาทิตย์ ซึ่งแผ่แม่เหล็กไฟฟ้ามายังพื้นโลก และ
พลังงานจะสะท้อนกลับจะถูกบัทึกโดยอุปกรณ์
บันทึกข้อมูล 2) การวิเคราะห์ (data analysis)

ประกอบด้วยการแปลข้อมูลภาพ
ด้วยสายตา และการวิเคราะห์เชิง
เลข ด้วยคอมพิวเตอร์ทำให้ได้
ผลิตภัณฑ์สารสนเทศออกมา

PATTARANAN SAMNANG FERN สแกนเราสิ "-" Next 3>
ความรู้เพิ่มเติม

ภาพแสดงหลักการทำงาน
ของ Remote Sensing

PATTARANAN SAMNANG FERN

ข้อมูลจากการรับ
รู้ระยะไกล มีดังนี้

รูปถ่ายทางอากาศ คือ รูปภาพของลักษณะ
ภูมิประเทศที่ปรากฎอยู่บนพื้นผิวโลก ที่ได้จากการถ่าย
ภาพทางอากาศ โดยผ่านเลนส์กล้องและฟิล์ม ปัจจุบันใช้
กล้องดิจิทัลจะมีการบันทึกข้อมูลเชิงเลข รูปถ่ายทาง
อากาศ แบ่งได้ 2 ประเภทใหญ่ๆ ตามลักษณะการถ่ายรูป
ดังนี้

1) รูปถ่ายทางอากาศ 2) รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียง
แนวดิ่ง เป็นรูปถ่าย แบ่งออกเป็น 2 ชนิ ด คือ
ทางอากาศที่ถ่ายรูปใน - รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงสูง
แนวตั้งฉากกับผิวโลก - รูปถ่ายทางอากาศแนวเฉียงต่ำ
และไม่เห็นแนวขอบฟ้า เป็นรูปถ่ายทางอากาศที่ไม่ปราก
ฎเส้ นขอบฟ้า

รูปภาพสวยที่ถ่ายทางอากาศแนวดิ่ง รูปภาพสวยที่ถ่ายทางอากาศแนวเฉียง

Next---->

ภาพจากดาวเทียม

คือ ภาพที่ได้จากการถ่ายและบันทึกข้อมูลเชิงเลข
ของค่าการสะท้อนช่วงคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากวัตถุ
ต่างๆ ที่มีค่าการสะท้อนแสงแตกต่างกัน จึงทำให้
สามารถจำแนกวัตถุต่างๆได้จาการแปลความสิ่งที่
ปรากฎบนภาพ

การบันทึกข้อมูลเป็นบริเวณกว้าง
ภาพจากดาวเทียมภาพหนึ่งๆ ครอบคลุม พื้นที่กว้าง
ทำให้ได้ข้อมูลในลักษณะต่อเนื่องในระยะเวลาบันทึก
ภาพสั้นๆ

การบันทึกภาพบริเวณเดิม
ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรมีวงโคจรจากเหนือลงใต้ และ
กลับมายังจุดเดิม ทำให้ได้ข้อมูลบริเวณเดียวกันหลายๆ
ช่วงเวลา สามารถเปรียบเทียบ และติดตามการ
เปลี่ยนแปลงบนพื้นผิวโลกได้

ดาวเทียมไทยโชต ดาวเทียมlandsat 8

ภาพจากดาวเทียม

รายละเอียดของภาพ

ภาพจากดาวเทียมให้รายละเอียดหลายระดับ มีผล
ดีในการนำไปใช้ประโยชน์ในการศึกษาด้านต่างๆ

ภาพถ่ายจากดาวเทียม GeoEye 1 ภาพถ่ายจากดาวเทียม Landsat 7

การบันทึกภาพได้หลายช่วงคลื่ นแสง

ระบบบันทึกข้อมูลสามารถบันทึกภาพได้หลายช่วงคลื่นในบริเวณ
เดียวกัน จะเกิดเป็นภาพสีภาพผสมจริง ทำให้แยกวัตถุได้

ภาพถ่ายจากดาวเทียม WorldView 2 ภาพถ่ายจากดาวเทียม QuickBird

การแปลความหมายรูปถ่ายทาง
อากาศและภาพจากดาวเทียม




1.ความเข้มของสี วัตถุต่างชนิดกันมีความ
สะท้อนคลื่นแสงแตกต่างกัน

2. ขนาน ความยาว ความกว้างหรือ
พื้นที่ แสดงให้เห็นความแตกต่างของ
ขนาด เช่น ระหว่างน้ำกับลำน้ำสาขา

3. รูปร่าง สิ่งที่ปรากฏในภาพส่วน
ใหญ่มีรูปทรงเรขาคณิต เช่น พื้นที่
เกษตรกรรมเป็นแปลงรูปสี่เหลี่ยม

การแปลความหมายรูปถ่ายทาง
อากาศและภาพจากดาวเทียม




4. เนื้อภาพ เป็นความหยาบความละเอียด
ของผิววัตถุ เช่น น้ำมีลักษณะเรียบและป่าไม้
มีลักษณะขรุขระ

5. แบบรูป สิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ
มีแบบรูปแตกต่างจากสิ่งที่มนุษย์สิ่งที่
มนุษย์สร้างขึ้น

6. ความสูงและเงา เงาของวัตถุใช้อธิบายความ
สูงของวัตถุ เช่น ต้นไม้ อาคาร เมื่อถ่ายรูปทาง
อากาศในระดับความสูงไม่มาก

Next---->

example

การใช้ประโยชน์รูปถ่าย
ทางอากาศและภาพ
จากดาวเทียม

ระบบกำหนดตำแหน่งบนพื้นโลก

( GLOBAL POSITIONING SYSTEM : GPS )




GPS คือ เทคโนโลยีที่ใช้กำหนดตำแหน่งบน
ตำแหน่งบนพื้นโลก โดยอาศัยดาวเทียม สถานีภาค
พื้นดิน และ เครื่องจีพีเอส

หลักการทำงานของระบบกำหนดตำแหน่ง
บนพื้นโลก มีองค์ประกอบ 3 ส่วน ดังนี้

ส่วนอวกาศ

ประกอบด้วยดาวเทียม 24 ดวง แบ่งออกเป็น 6 วงโคจรละ 4 ดวง
ทำหน้าที่ส่งสัญญาณคลื่นวิทยุจากอวกาศมายังส่วนผู้ใช้ หรือ เครื่อง
รับจีพีเอส

ส่วนสถานีควบคุม

ทำหน้าที่ปรับปรุงข้อมูลให้มีความถูกต้อง โดยคำนวณวง
โคจรและตำแหน่งของดาวเทียมที่ขณะเวลาต่าง แล้วส่งข้อมูล
เหล่านั้นไปยังส่วนอวกาศ

ส่วนผู้ใช้

ทำหน้าที่แปลงสัญญาณและคำนวณ
หาพิกัดตำแหน่งบนพื้นโลก



ก า ร ใ ช้ ป ร ะ โ ย ช น์ ร ะ บ บ กำ ห น ด
ตำ แ ห น่ ง บ น พื้ น โ ล ก G P S

ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์

(Geographic Information System : GIS)




GIS เป็นระบบข้อมูลที่เชื่อมโยงกับค่าพิกัด
ภูมิศาสตร์และรายละเอียดของพื้นที่ โดยใช้
คอมพิวเตอร์และแสดงผลลัพธ์ในรูปแบบต่างๆ
เช่น แผ่นที่ ภาพสามมิติ สถิติ ตารางข้อมูล

หลักการทำงานของระบบสารสนเทศ
ภูมิศาสตร์ มีหลักทำงาน ดังนี้

การนำเข้าข้อมูล (input)

ก่อนที่ข้อมูลทางภูมิศาสตร์จะถูกใช้งานได้ใน GIS
ข้อมูลต้องได้รับการเปลี่ยนแปลงให้มาอยู่ในรูปแบบ
ข้อมูลเชิงตัวเลขเสียก่อน

การปรับแต่งข้อมูล (manipulation)

ข้อมูลที่ได้รับเข้าสู่ระบบบางอย่างจำเป็นต้องได้รับ
การปรับแต่งให้เหมาะสมกับงาน

การบริหารข้อมูล (management)

ในระบบ GIS นิยมใช้ระบบจัดการฐานข้อมูลซึ่งถูก
จัดเก็บในรูปของตาราง

การเรียกค้นและวิเคราะห์ข้อมูล (query and analysis)

เมื่อ GIS มีความพร้อมของข้อมูลแล้ว สามารถนำ
ข้อมูลเหล่านี้มาใช้ให้เกิดประโยชน์

การนำเสนอ (visualization)

การนำเสนอที่ดี ทั้งการแสดงชาร์ต แบบ 2มิติ
หรือ 3 มิติ รูปภาพจากสถานที่จริง ภาพเครลื่อนไหว
แผนที่ หรือสื่อต่างๆ เหล่านี้จะทำใก้เข้าใจความหมายและ
มองภาพของผลลัพธ์ได้ดียิ่งขึ้น

องค์ประกอบที่สำคัญสำคัญ GIS

ความรู้เพิ่มเติม
อ่านวันละนิดชีวิต

แจ่มใส

ปปรระะเเภภททขขอองงขข้้ออมมููลล 1) ข้อมูลแผนที่
(cartographic data) เป็น
ข้อมูลเกี่ยวกับโลกมี ข้อมูลที่ตั้งของข้อมูลต่างๆ บน
ความสลับซับซ้อนมากเกิน พื้นโลก ประกอบด้วยข้อมูล จุด
กว่าที่จะเก็บข้อมูลทั้งหมด เส้น และพื้นที่
ได้ ในระบบ GIS จึงต้อง
เปลี่ยนปรากฏการณ์บนผิว
โลกจัดเก็บในรูปของตัวเลข
เชิงรหัส (digital code) มี
ส่วนประกอบ 2 ส่วน ดังนี้

2) ข้อมูลคุณลักษณะ
(attribute data) เป็นข้อมูล
ที่อธิบายถึงคุณลักษณะต่างๆ
ในพื้นที่นั้น เช่นข้อมูลจำนวน
ประชากรใน กทม.

ไปดูกันเลย

ข้อมูลเชิงภาพ
(GRAPHIC DATA)

แบ่งได้ 3 ประเภท คือ

1.จุด (point) 2.เส้น (line)
ลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มี ลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่
ตำแหน่งที่ตั้งเฉพาะเจาะจง วางตัวไปตามทางระหว่าง
หรือมีเพียงอย่างเดียว จุด 2 จุด หรือ หลายจุดต่อ
สามารถแทนได้ด้วยจุด เช่น กันจะแทนด้วยเส้น เช่น
หมุดหลักเขต ลำน้ำ

3.พื้นที่ (polygon)
ลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่มีพื้นที่
เดียวกันจะถูกล้อมรอบด้วยเส้นเพื่อ
แสดงขอบเขตเป็นพื้นที่ เช่น เขต
ตำบล อำเภอ เป็นต้น



การใช้ประโยชน์
เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ

1.ด้านการบริหารจัดการ

ทำการวิเคราะห์หาพื้นที่ที่ที่มีความเหมาะสม
สำหรับการทำกิจกรรมต่างๆ ได้ด้วยความสะดวก
และรวดเร็ว เช่น

1.1 การจัดทำแผนที่ภาษี

1.2 การสร้างข้อมูลเชิงพื้นที่
เพื่อสนับสนุนการบริหาร

Next---->

การใช้ประโยชน์
เทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ

2.ด้านการวางแผนกำหนดนโยบาย

มีความสำคัญต่าการพัฒนาพื้นที่จากการใช้
ข้อมูลจากระบบภูมิสารสนเทศ สามารถนำเสนอ
ข้อมูลแบบบูรณาการร่วมกันระหว่างข้อมูลทาง
ด้านลักษณะสิ่งแวดล้อมและทางสังคม

2.1 การระบบ GPS ในยานพาหนะ
เพื่อติดตามและบริหารจัดการ

2.2 การจัดทำขอบเขตของพื้นที่ป่า
ไม้เพื่การวางแผนกำหนดนโยบาย

https://sites.google.com

http://www.phrae.go.th/
GIS/Test02.html

Pattaranan Samdang

fern_psfn

จัดทำโดย

นางสาวภัทรนันท์ สำแดง เลขที่ 29 ม.5/7

นำเสนอ

ครู วาสนา ทองจิบ ครู ยามาล สารี่ฝีน