The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by chamroondee, 2022-05-25 21:27:15

เล่มที่ 2 เครื่องมือและอุปกรณ์

การขยายพนั ธ์ุพืช ง30271

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2

เคร่ืองมือ และอุปกรณ์ในการขยายพนั ธ์ุพืช

นายจารุญ ป้ันดี

ครู วทิ ยฐานะ ครูชานาญการพเิ ศษ กล่มุ สาระการเรียนรู้การงานอาชีพ
โรงเรียนวดั สิงห์ สานักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษามัธยมศึกษา อทุ ยั ธานี ชัยนาท



คานา

การขยายพนั ธุ์พืช เป็ นวิธีการเพิ่มปริมาณตน้ พืชที่มีอยู่ให้มีปริมาณมากข้ึน แต่ยงั คงลกั ษณะท่ีดี
เหมือนเดิมหรือปรับปรุงพนั ธุ์ให้มีลกั ษณะดีย่ิงๆ ข้ึน สามารถขยายพนั ธุ์ท้งั แบบ ใชเ้ พศและแบบไม่ใชเ้ พศ
ตามความเหมาะสมกบั ชนิดของไมด้ อกไมป้ ระดบั และวธิ ีการขยายพนั ธุ์แต่ละวธิ ี ซ่ึงการท่ีนกั เรียนจะเรียนรู้
การขยายพนั ธุ์พืชไดด้ ี นกั เรียนจาเป็ นตอ้ งมีความรู้ความเขา้ ใจเก่ียวกบั สถานเพาะชา และวสั ดุอุปกรณ์ท่ีใชใ้ น
การขยายพนั ธุ์พืชอยา่ งถูกตอ้ ง เพื่อเป็ นการส่งเสริมให้นกั เรียนไดเ้ กิดความรู้ความเขา้ ใจดา้ นเน้ือหาสาระการ
ขยายพนั ธุ์พืช ผูจ้ ดั ทาจึงได้ศึกษาปัญหาและจดั ทาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-BOOK) เรื่อง เคร่ืองมือและ
อุปกรณ์ในการขยายพนั ธุ์พืช โดยการสรุปความรู้เก่ียวกบั เครื่องมือและอุปกรณ์ในการขยายพนั ธุ์พืช เพื่อ
แกป้ ัญหานกั เรียนท่ียงั ขาดความรู้ความเขา้ ใจเกี่ยวกบั การขยายพนั ธุ์พืช ให้มีความรู้ความเขา้ ใจไดด้ ีข้ึน และยงั
เป็นการส่งเสริมนกั เรียนท่ีมีความรู้ความเขา้ ใจท่ีดีอยแู่ ลว้ ใหม้ ีความรู้ความเขา้ ใจท่ีดีข้ึนกวา่ เดิมข้ึนไปอีก

ผูจ้ ดั ทาหวงั เป็ นอย่างย่ิงว่า หนงั สืออิเล็กทรอนิกส์ (E-BOOK) เล่มน้ี คงเป็ นประโยชน์และสามารถ
แกป้ ัญหาในเร่ือง ความรู้ความเขา้ ใจความรู้เบ้ืองตน้ เกี่ยวกบั การขยายพนั ธุ์พืชไดเ้ ป็นอยา่ งดี เพ่ือเป็ นพ้ืนฐานใน
การเรียนรู้เก่ียวกบั การขยายพนั ธุ์พชื ตอ่ ไป

จารุญ ป้ันดี

สารบญั ข

คานา หน้า

สารบญั ก
สถานเพาะชา

ความหมายของสถานเพาะชา 1
วตั ถุประสงคข์ องเรือนเพาะชา 1
ประโยชน์ของเรือนเพาะชา 1
ลกั ษณะทว่ั ไปของเรือนเพาะชา 2
ประเภทของสถานเพาะชา 2
วสั ดุอุปกรณ์ที่ใชใ้ นการขยายพนั ธุ์พืช 3
วสั ดุปลูก 6
วสั ดุที่ใชพ้ นั หรือห่อหุม้ กิ่ง 6
อุปกรณ์ท่ีสาคญั ในการขยายพนั ธุ์พชื 9
การใชเ้ ครื่องมือและอุปกรณ์อ่ืน ๆ ในการขยายพนั ธุ์พชื 9
สรุปบทเรียน 16
บรรณานุกรม 17
18

1

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2
เครื่องมือและอปุ กรณ์ในการขยายพนั ธ์ุพืชพืช

เรื่องที่ 1 สถานเพาะชา

ความหมายของสถานเพาะชา
โรงเรือนเป็ นส่ิงท่ีสาคญั มากในการขยายพนั ธุ์พชื เพราะในการเพาะและเล้ียงดูตน้ กลา้ ที่ยงั เลก็ อยนู่ ้นั เรา

จะตอ้ งจดั สภาพแวดลอ้ มต่าง ๆ ใหเ้ หมาะสมกบั การเจริญเติบโตของพืช ปัจจยั เหล่าน้นั ไดแ้ ก่ น้า อุณหภูมิ แสง
ก๊าซ และแร่ธาตุต่าง ๆ นอกจากน้ียงั รวมถึงการป้องกนั โรคและศตั รูต่าง ๆ ของพชื อีกดว้ ย เพือ่ ใหพ้ ืชสามารถ
เจริญเติบโตและพฒั นาไดอ้ ยา่ งเตม็ ท่ี

สถานเพาะชา หรือ Nursery หมายถึง สถานที่สาหรับขยายพนั ธุ์ไม้ ดูแลรักษาพนั ธุ์ไมอ้ ่อนที่มีอายุ
นอ้ ย เช่น ตน้ ไมท้ ี่ยงั มีอายนุ อ้ ย หรือกลา้ พชื ผกั ที่มีอายยุ งั นอ้ ย ซ่ึงอาจเพิง่ งอกออกจากเมล็ด หรือเพิ่งขยายพนั ธุ์
จากส่วนต่างๆ ท่ีใชข้ ยายพนั ธุ์ ก่อนที่จะนาไปปลูกลงในแปลงจริง หรือเป็ นสถานที่ใชด้ ูแลรักษาพนั ธุ์ไมท้ ี่ยงั อยู่
ในระหวา่ งท่ีตอ้ งการความสนใจ เอาใจใส่ดูแลอยา่ งดี ยงั ไม่สามารถตอ่ สู้กบั ธรรมชาติหรือคุน้ เคยกบั ดินฟ้า
อากาศไดด้ ีพอ

โดยทว่ั ไปมกั เขา้ ใจวา่ จะตอ้ งมีโรงเรือน มีหลงั คา มีฝาส่ีดา้ นปิ ดมิดชิด ภายในมีท่ีสาหรับวางพนั ธุ์ไม้
และแปลงเพาะชา แต่ทางมีจริงแลว้ อาจจะเป็นท่ีกลางแจง้ มีแปลงปลูกตน้ ตอหรือแปลงเพาะชาหรือมีแปลง
พนั ธุ์ไมท้ ี่ตอ้ งการสงวนไวใ้ ชข้ ยายพนั ธุ์ตอ่ ไปก็ได้ ดงั น้นั จึงรวมหมายถึงที่ขยายพนั ธุ์พชื และดูแลรักษาพนั ธุ์ไม้
อ่อนดว้ ย

วตั ถุประสงค์ของเรือนเพาะชา
1. ลดแสงแดดใหน้ อ้ ยลง เพื่อใชเ้ ล้ียงพนั ธุ์ไมบ้ างชนิดท่ีไม่ตอ้ งการแสงแดดจดั หรือพนั ธุ์ไมท้ ่ีชอบแสง

ราไร
2. เพ่ิมความชุ่มช้ืนโดยธรรมชาติ ไม่สามารถควบคุมไดเ้ หมือน Green house แตก่ ารทาเรือนเพาะชา

แลว้ จะทาใหอ้ ุณหภูมิในเรือนเพาะชาลดลงกวา่ อุณหภูมิภายนอก มีความช้ืนสูงข้ึน
3. เป็นสถานที่กนั ลม และป้องกนั สิ่งรบกวนอื่นๆจากภายนอก

2

ประโยชน์ของเรือนเพาะชา
1. ใชเ้ ป็นที่ขยายพนั ธุ์ไมใ้ หม้ ีจานวนและคุณภาพตามที่ตอ้ งการเพ่อื นาพนั ธุ์ไมน้ ้นั ๆไปใช้
2. ใชเ้ ป็นท่ีเกบ็ รักษาพนั ธุ์ไมอ้ ่อนที่นามาจากที่อ่ืน ก่อนที่จะนาลงปลูกในแปลงจริงๆ
3. ใชเ้ ป็นที่สะสมพนั ธุ์ไมบ้ างชนิดเพอื่ เล้ียงรักษาไวเ้ พือ่ ขยายพนั ธุ์ตอ่ ไป
4. อาจใชส้ ่วนหน่ึงส่วนใดของเรือนเพาะชาเป็นท่ีแสดงพนั ธุ์ไมเ้ พ่ือการคา้ หรือเพือ่ การศึกษาและเป็น

งานอดิเรกเพื่อความสุขภายในครอบครัว
5. เม่ือสร้างภายในบริเวณบา้ น อาจเป็นสิ่งก่อสร้างที่เพิม่ ความสนใจใหแ้ ก่บา้ นดว้ ย ถา้ หากดดั แปลงให้

มีรูปทรงและออกแบบเขา้ กบั บา้ นได้
6. เพอ่ื สร้างภายในโรงเรียน จะเป็นแหล่งความรู้ ใหก้ บั นกั เรียนและประชาชนที่สนใจ
7. อาจดดั แปลงใหเ้ ป็นสถานที่พกั ผอ่ นหยอ่ นใจ

ลกั ษณะทว่ั ไปของเรือนเพาะชา
สถานเพาะชาท่ีท่ีดีน้นั ไม่ไดห้ มายความวา่ เป็นส่ิงที่มีราคาแพง สวยงามน่าดูเท่าน้นั เรือนเพาะชาจะตอ้ ง

มีคุณสมบตั ิท่ีเหมาะสมแก่การขยายพนั ธุ์ไมอ้ ยา่ งมากที่สุดเทา่ ที่จะทาได้ คือ
1. เก่ียวกบั แสงสวา่ ง แสงสวา่ งในการเพาะขยายพนั ธุ์และเล้ียงไมอ้ อ่ นน้นั เป็นสิ่งสาคญั มาก พนั ธุ์ไม้

ส่วนมากจะเจริญงอกงามไมไ่ ดด้ ีในท่ีกลางแจง้ หรือในที่ที่มีแสงแดดจดั โดยเฉพาะแสงแดดในเมืองร้อน ใน
เวลาเท่ียงหรือบา่ ยแสงแดดจะจดั มาก สามารถเผาใหต้ น้ ไมเ้ หี่ยวแหง้ หรืออาจตายไดห้ ากตน้ ไมน้ ้นั ยงั ไม่แขง็ แรง
พอ ดงั น้นั หลงั คาเรือนเพาะชาจะตอ้ งมีไมร้ ะแนงปิ ดแสงแดดใหล้ ดนอ้ ยลงบา้ งในเวลาเท่ียงหรือบา่ ย แตก่ าร
ปลูกไมเ้ ล้ือยคลุมหลงั คาเรือนเพาะชาไมเ่ ป็นสิ่งท่ีถูกตอ้ งเพาะจะทาใหเ้ รือนเพาะชามีความช้ืนสูงมากเกินไป ทา
ใหเ้ กิดโรคราและทาใหพ้ นั ธุ์ไมอ้ อ่ นแอ เน่าตายได้

2. เก่ียวกบั อุณหภูมิ ตอ้ งมีอุณหภูมิท่ีเหมาะสม ไมร่ ้อนอบอา้ วหรืออุณหภูมิต่าเกินไป เพราะการ
ขยายพนั ธุ์น้นั จะเจริญงอกงามไดด้ ีในอุณหภูมิพอเหมาะไมเ่ หมือนกนั

3. การระบายอากาศหรือการถ่ายเทของบรรยากาศในเรือนเพาะชา การขยายพนั ธุ์โดยเพาะเมลด็
ส่วนมากตอ้ งการอากาศเผาไหมม้ ากในระยะเวลาเริ่มงอก ตอ้ งการออกซิเจนมากและคาร์บอนไดออกไซดม์ าก
ถา้ หากเรือนเพาะชามีอากาศถ่ายเทไดส้ ะดวกกท็ าใหพ้ นั ธุไ์ มเ้ จริญเติบโตแขง็ แรง

4. ความชุ่มช้ืน มีส่วนสมั พนั ธ์กบั ทุกขอ้ ที่กล่าวมา ความชุ่มช้ืนจะมีมากหรือนอ้ ยแลว้ แตป่ ัจจยั ต่างๆที่
กล่าวมาแลว้ คือ ถา้ แสงสวา่ งมาก ลมพดั แรงเสมอๆหรือมีแดดจดั ก็ยอ่ มทาใหก้ ารระบายน้ามีมากข้ึน
เช่นเดียวกบั อุณหภูมิและการระบายอากาศ ถา้ อุณหภูมิสูง ลมพดั แรงเสมอๆการระเหยน้าก็มีมาก ความช้ืนกล็ ด
นอ้ ยลง

5. มีขอบเขตท่ีมิดชิดป้องกนั การรบกวนจากสตั วเ์ ล้ียงและบุคคลภายนอก
6. วสั ดุก่อสร้าง น้นั ไม่จาเป็ นตอ้ งมีราคาแพง สิ่งสาคญั ก็คือตอ้ งแขง็ แรงทนทานและถูกตอ้ งตามความ
ประสงคท์ ี่จะใช้ ไมผ่ พุ งั เสียหายง่าย

3

7. การจดั ระเบียบท่ีดีภายในโรงเรือนเพาะชา จะทาใหส้ ะดวกสบายในการใชง้ าน การดูแล ไม่
สิ้นเปลืองเน้ือท่ีไปเปล่าประโยชน์ เป็นระเบียบเรียบร้อย

ประเภทของสถานเพาะชา

ก. ประเภทโรงเรือน
1. เรือนเพาะชา (Lath house) หมายถึงเรือนท่ีสร้างข้ึนดว้ ยไมร้ ะแนง (Lath) ตีใหม้ ีช่องห่างไมน้ อ้ ยกวา่
2 นิ้ว เพือ่ ให้แสงสวา่ งส่องเขา้ มาไดบ้ างเวลา ลมพดั โกรกไปมาได้ โดยทวั่ ไปจะตี 1 อนั เวน้ 1 อนั และแนวการตี
ใหต้ ีขวางตะวนั คือ ตามทิศเหนือใต้ เพอื่ ใหพ้ ชื ในโรงเรือนไดร้ ับแสงสม่าเสมอ ปัจจุบนั มีผใู้ ชต้ าขา่ ยพลาสติก
แทนไมม้ ีช่ือทางการคา้ วา่ ซาแรนแฟบริก ส่วนมากสร้างดว้ ยไมอ้ าจมีกาแพงคอนกรีตสูงจากระดบั พ้นื ดินต้งั แต่
1 ถึง 3 ฟุต เพื่อช่วยใหม้ ีความช้ืนมากข้ึนในเรือนเพาะชา มีความประสงคเ์ พ่ือใชเ้ ป็ นสถานที่สาหรับเพาะชา
หรือขยายพนั ธุ์พชื โดยตรง ดงั น้นั ภายในเรือนเพาะชาจึงมีกระบะเพาะชา แปลงชาตน้ ไม้ มีท่ีทางาน เช่นเปลี่ยน
กระถาง ปลูกไมก้ ระถาง นอกจากน้ียงั มีความประสงคเ์ พ่ือรวบรวมไมท้ ่ียงั ไมแ่ ขง็ แรงไวใ้ นที่เดียวกนั เพื่อดูแล
สะดวก ลดแสงแดดใหน้ อ้ ยลง ลดอุณหภูมิและทาใหค้ วามช้ืนสูงข้ึน พอเหมาะกบั การเจริญเติบโตของพนั ธุ์ไมท้ ่ี
ยงั มีอายนุ อ้ ยไมแ่ ขง็ แรงพอที่จะนาไปปลูกลงในแปลงกลางแจง้ ได้ นิยมปลูกไมใ้ บ และไมด้ อกท่ีตอ้ งการแสง
นอ้ ย เช่น กลว้ ยไม้ หนา้ ววั บอนสี

http://rosebay.org/chapterweb/rosebay/lath_houses.html

2. เรือนตน้ ไม้ (Lath shelter) หมายถึงเรือนไมร้ ะแนงท่ีอาจมีฝาเป็นแนวลอ้ มรอบหรือมีแตห่ ลงั คาไม้
ระแนงอยา่ งเดียวกไ็ ด้ แลว้ แต่พนั ธุ์ไมท้ ี่จะจดั อยใู่ นเรือนตน้ ไม้ ความประสงคข์ องการสร้างเพ่อื ใชเ้ ป็ นท่ีเกบ็
รวบรวมพนั ธุ์ไมท้ ี่ตอ้ งการแสงแดดนอ้ ย หรือไมใ้ นร่ม พนั ธุ์ไมช้ นิดน้ีไมส่ ามารถเจริญเติบโตไดใ้ นท่ีมีแสงแดด
จดั หรือมีความประสงคเ์ พื่อรวบรวมพนั ธุ์ไมเ้ พ่ือการศึกษา

3. ซุม้ เรือนตน้ ไม้ (Garden shelter and display) หมายถึงเรือนไมช้ นิดท่ีทาไวเ้ พ่ือตกแตง่ บา้ นให้
สวยงาม อาจมีพนั ธุ์ไมเ้ ล้ือยข้ึนอยดู่ ว้ ยหรือไมม่ ีกไ็ ด้ อาจมีไมก้ ระถาง ไมพ้ มุ่ ไมด้ อกปลูกประดบั ดว้ ยกไ็ ด้ ความ
ประสงคข์ องการสร้างเพื่อให้บริเวณบา้ นน่าอยู่ ร่มรื่น เป็ นที่นงั่ เล่นในซุม้ ไมไ้ ด้ เรือนไมช้ นิดน้ีจะมีลกั ษณะ
แปลกๆแลว้ แตผ่ จู้ ดั สวนหรือเจา้ ของบา้ น

4
4. เรือนกระจก (Green house) หมายถึงเรือนตน้ ไมท้ ี่สร้างข้ึนอยา่ งมิดชิด มีกระจกก้นั ปิ ดหลงั คา
หรือฝา เพื่อใหแ้ สงสวา่ งภายนอกลอดมาได้ หลงั คามกั ใชก้ ระจกฝ้าปิ ดเพ่ือลดแสงแดดใหน้ อ้ ยลง ดา้ นขา้ งอาจก่อ
อิฐเป็ นกาแพงคอนกรีต ภายในสามารถควบคุมอุณหภูมิ ความช้ืน การระบายอากาศไดด้ ี เหมาะสาหรับการ
เพาะชา ขยายพนั ธุ์ไมห้ รือเล้ียงพนั ธุ์ไมเ้ มืองร้อนทุกชนิดในประเทศท่ีมีอากาศหนาว และขยายพนั ธุ์พืชเมือง
หนาวทุกชนิดในประเทศที่มีอากาศร้อน เหมาะกบั งานวชิ าการ งานวจิ ยั เนื่องจากราคาสูง

รูปแสดงโรงเรือนกระจก
ข. ประเภทไม่มีโรงเรือน

1. แปลงพน่ หมอก (Mist bed) เป็นแปลงที่สร้างข้ึนเพ่ือใหเ้ หมาะกบั การขยายพนั ธุ์พืชโดยการตดั ชา
ก่ิงท่ีมีใบติด โดยปกติจะสร้างกลางแจง้ เพื่อใหก้ ิ่งพืชท่ีปักชาอยปู่ รุงอาหารได้ ลกั ษณะของแปลงจะก่อเป็ นรูป
กระบะยาว ดา้ นบนกระบะติดหวั ฉีดชนิดพน่ น้าเป็นละอองเหมือนหมอก โดยระยะห่างระหวา่ งของหวั ฉีดแตล่ ะ
หวั อยหู่ ่างกนั พอที่จะพน่ ละอองน้าคลุมไดท้ วั่ ท้งั กระบะ อุปกรณ์ที่สาคญั ของกระบะแปลงพน่ หมอกก็คือ เคร่ือง
บงั คบั ควบคุมการเปิ ด-ปิ ดน้าอตั โนมตั ิที่เรียกวา่ โซลินอยด์ วาลว์ และเคร่ืองต้งั เวลา ทางานโดยใชก้ ระแสไฟฟ้า
สามารถควบคุมสั่งการใหโ้ ซลินอยด์ วาลว์ ทาการเปิ ด-ปิ ดน้าตามเวลาท่ีต้งั ไว้ ซ่ึงช่วยใหป้ ระหยดั เวลาและ
แรงงานในกรรดน้า และช่วยใหพ้ ืชงอกรากเร็วเน่ืองจากไดร้ ับความช้ืนอยอู่ ยา่ งสม่าเสมอ

5

http://www.rdi.ku.ac.th/kasetresearch52/08-intregration/Sompoch/intregration_00.html

http://www.siamproplants.com/news/430
2. แปลงชาพนั ธุ์ไม้ ใชส้ าหรับการปักชาพชื ท่ีจะทาการขยายพนั ธุ์โดยการตดั ชาหรือใชช้ าพืชที่
ไดม้ าจากการขยายพนั ธุ์โดยวิธีอ่ืนก่อนนาไปปลูกลงแปลงจริง ซ่ึงมกั จะทาการชาใตร้ ่มไมท้ ี่มีแสงแดดราไร
เหมาะสาหรับนกั ขยายพนั ธุ์สมคั รเล่นเพราะไมต่ อ้ งเสียค่าใชจ้ า่ ยมากเพยี งแตต่ อ้ งหมนั่ ดูแลรักษารดน้าเทา่ น้นั
3. แปลงเพาะเมล็ด จดั เป็ นสถานเพาะชาชนิดหน่ึงท่ีสามารถสร้างไดใ้ นท่ีร่มแสงแดดราไรหรือ
กลางแจง้ แตม่ ีวสั ดุคลุมพรางแสง

6

เรื่องที่ 2 วสั ดุอปุ กรณ์ทใี่ ช้ในการขยายพนั ธ์ุพืช

วสั ดุปลกู

คุณสมบัตขิ องวสั ดุปลูกทใี่ ช้ในงานขยายพนั ธ์ุพืช

1. มีความคงตวั และแน่นเพียงพอสาหรับยดึ กิ่งชาหรือเมลด็ ในช่วงการออกรากและการเพาะเมลด็ แต่

ควรมีน้าหนกั เบาเพ่ือใหส้ ะดวกในการขนยา้ ยและจะตอ้ งมีปริมาตรค่อนขา้ งคงที่ไม่วา่ เปี ยกหรือแหง้

2. มีความโปร่งเพยี งพอสาหรับการระบายน้าและการถ่ายเทอากาศ นอกจากน้ียงั ตอ้ งสามารถเก็บรักษา

ความช้ืนไดด้ ีดว้ ย

3. มีธาตุอาหารเพียงพอที่พชื จะใชป้ ระโยชนไ์ ดน้ านพอสมควร

4. ไม่เป็นกรดหรือด่างเกินไป หรือมีสารอื่น ๆ ท่ีเป็นพษิ ต่อพืช

5. ไมม่ ีโรค ศตั รูพืชท่ีอาศยั อยใู่ นดินและเมล็ดวชั พืช

6. มีราคาถูกและสามารถหาไดง้ ่าย

องค์ประกอบหลกั ของวสั ดุปลกู

1. ดิน เป็นวสั ดุที่หาไดง้ ่ายและเป็นองคป์ ระกอบหลกั ของวสั ดุปลูก ตอ้ งเป็นดินท่ีระบายน้าไดด้ ีและดูด

ซบั ความช้ืนไดม้ าก นิยมนามาผสมกบั วสั ดุตา่ งๆ เช่น ทราย อินทรียวตั ถุและป๋ ุย ซ่ึงเรียกวา่ ดินผสม สูตรที่นิยม

ใชไ้ ดแ้ ก่

ดินเพาะเมล็ด ดินร่วน 2 ส่วน

ทราย 1 ส่วน

ใบไมผ้ ุ 1 ส่วน

ดินปลูก ดินเหนียวหนา้ ดินตากแหง้ บดละเอียด 1 ส่วน

ทราย 1 ส่วน

ป๋ ุยคอก 1 ส่วน

อินทรียวตั ถุพวกขยุ มะพร้าว ข้ีเถา้ แกลบหรือใบไมผ้ ุ 1 ส่วน

2. ทราย เป็นวสั ดุท่ีเหมาะสาหรับชากิ่งชาเนื่องจากมีความร่วนซุยสูง ในทรายจะไมม่ ีธาตุอาหาร ส่วน

ใหญท่ รายที่นามาใชใ้ นการปักชาและใชผ้ สมดินปลูก เป็นทรายน้าจืดที่ใชใ้ นการก่อสร้างทว่ั ๆไป ช่วยระบายน้า

ส่วนทรายข้ีเป็ดไม่เหมาะท่ีจะนามาใชใ้ นการปักชาหรือผสมดินปลูก ถึงแมว้ า่ จะมีธาตุอาหารอยมู่ ากเพราะทราย

ชนิดน้ีมีข้ีเลนหรือตะกอนผสมอยทู่ าใหป้ ระสิทธิภาพในการระบายน้าต่ามาก

7
3. พีทมอส เกิดจากซากพชื ที่ข้ึนอยใู่ นแหล่งน้าตา่ ง ๆ สลายตวั ไมส่ มบูรณ์อนั เน่ืองมาจากการขาด
ออกซิเจน มีราคาค่อนขา้ งแพง

4. สแฟกนมั มอส เกิดจากซากพชื ท่ีข้ึนตามแหล่งน้าสกลุ Sphagnum ท้งั ท่ีตายแลว้ และไม่ตายนามาทา
ใหแ้ หง้ มีธาตุอาหารนอ้ ย

5. เวอร์มิคูไลท์ เป็นแร่ไมกาท่ีผา่ นการใหค้ วามร้อน มีน้าหนกั เบามาก สามารถดูดซบั ธาตุอาหารตา่ ง ๆ
ไวแ้ ลว้ ค่อย ๆ ปลดปล่อยใหใ้ นภายหลงั มีธาตุแมกนีเซียมและโพแตสเซียมสูง

8
6. เพอร์ไลท์ เป็ นหินซิลิกาสีขาวอมเทาไดม้ าจากลาวาโดยนาแร่น้ีมาบดและใหค้ วามร้อนท่ีอุณหภูมิสูง
ไมม่ ีธาตุอาหาร ใชป้ ระโยชน์ในการทาใหว้ สั ดุปลูกโปร่ง

7. พมั มิซเป็นหินภูเขาไฟ เป็นซิลิคอนไดออกไซดแ์ ละอะลูมิเนียมออกไซด์ การนามาใชไ้ ม่ตอ้ งผา่ น
ความร้อนเหมือนเพอร์ไลท์ ช่วยทาใหว้ สั ดุปลูกโปร่งและระบายน้าไดด้ ี

8. ร็อควลู เกิดจากการนาหินชนิดตา่ ง ๆ มาหลอมท่ีอุณหภูมิสูงแลว้ นาไปป่ันใหเ้ ป็นเส้นใย ใชก้ นั มาก
ในยโุ รปแตย่ งั ไมแ่ พร่หลาย

9. เปลือกไมป้ ่ นและข้ีเลื่อย ข้ีกบ เปลือกถว่ั แกลบ ชานออ้ ย ใชผ้ สมกบั ดินเพื่อปลูกไมก้ ระถางแต่
เน่ืองจากผพุ งั สลายตวั ชา้ จึงตอ้ งนาไปหมกั กบั ดินผสมใหส้ ลายตวั ดีเสียก่อนจึงนาไปใช้

10. พลาสติกสงั เคราะห์ เป็นเกลด็ ของโพลิสไตรีน ( polytyrene flakes ) หรือโฟมยเู รียฟอร์มาลดีไฮด์ (
Urea formaldehyde foam ) ใชแ้ ทนทรายและเพอร์ไลท์

11. ป๋ ุยเคมี ใชเ้ พอ่ื เพิ่มปริมาณธาตุอาหารในวสั ดุปลูก
12. ป๋ ุยคอก ใชผ้ สมวสั ดุปลูกเพื่อเพม่ิ อินทรียวตั ถุและช่วยใหอ้ ุม้ น้าไดด้ ีข้ึน
13. ข้ีเถา้ แกลบ เป็นวสั ดุที่ใชไ้ ดด้ ีสาหรับการปักชา การเพาะเมล็ดและการผสมดินปลูก ควรเลือกใช้
ข้ีเถา้ แกลบเก่าเพราะมีความเป็นด่างนอ้ ยลง ถา้ เป็นของใหม่ใหน้ าไปลา้ งน้าหรือแช่น้าก่อนใช้ หรืออาจใชว้ ธิ ี
ผสมกบั ทรายอตั ราส่วน 1: 1 จะทาใหค้ วามเป็นด่างนอ้ ยลง
14. ขยุ มะพร้าว เป็นผลพลอยไดจ้ าดอุตสาหกรรมผลิตท่ีนอนใยมะพร้าวและอุตสาหกรรมทาเคร่ือง
ปลูกกลว้ ยไม้ โดยใชก้ าบมะพร้าว ขยุ มะพร้าวซ่ึงสามารถนาไปใชป้ ระโยชน์ในการขยายพนั ธุ์พืชไดห้ ลายทาง
เช่น การปักชา การตอนก่ิง การเพาะเมล็ด ตลอดจนใชผ้ สมดินปลูก

9

วสั ดุทใ่ี ช้พนั หรือห่อหุ้มกง่ิ
1. กาบมะพร้าว ถุงพลาสติก เชือก ใชส้ าหรับห่อหุม้ ก่ิงตอน
2. ผา้ พลาสติกชนิดมว้ น ใชส้ าหรับการติดตา ตอ่ ก่ิง ทาบกิ่ง
3. ข้ีผ้งึ ใชส้ าหรับการต่อกิ่ง เป็นข้ีผ้งึ ที่ใชส้ าหรับการต่อก่ิงโดยเฉพาะ

อุปกรณ์ทสี่ าคัญในการขยายพนั ธ์ุพืช
เครื่องมือเป็นอุปกรณ์ที่สาคญั ในการขยายพนั ธุ์พชื เคร่ืองมือท่ีเหมาะสมและอยใู่ นสภาพท่ีพร้อมจะใชง้ าน

ช่วยใหก้ ารขยายพนั ธุ์พืชทาไดร้ วดเร็วและไดผ้ ลดียงิ่ ข้ึน โดยท่ีเคร่ืองมือท่ีใชใ้ นการขยายพนั ธุ์มีหลายอยา่ ง แต่
เครื่องมือท่ีจะกล่าวต่อไปน้ีเป็นเคร่ืองมือท่ีใชง้ านคอ่ นขา้ งกวา้ ง และเป็นเคร่ืองมือประจาตวั ไดแ้ ก่ กรรไกรตดั
ก่ิง และมีดติดตาต่อกิ่ง

กรรไกรตดั แต่งกง่ิ
กรรไกรตดั แตง่ กิ่ง เป็นกรรไกรมือขนาดเลก็ (hand pruning shear) ซ่ึงปกติจะมีอยู่ 2 แบบ คือ แบบใบมีด
ตรงและแบบใบมีดโคง้ กรรไกรท่ีใคร่จะเสนอแนะใหใ้ ชค้ วรเป็ นแบบใบมีดโคง้ เพราะจะสามารถใช่งานไดก้ วา้ ง
คือใชไ้ ดท้ ้งั ตดั และแตง่ กิ่ง นอกจากน้ีลกั ษณะการตดั เป็นแบบการเฉือน ทาใหแ้ ผลรอยตดั ไม่ช้ามากเหมือน
กรรไกรใบมีดตรง อยา่ งไรก็ดีในจาพวกกรรไกรใบมีดโคง้ ดว้ ยกนั กม็ ีหลายแบบ สาหรับแบบที่ควรใชค้ วรมี
คุณสมบตั ิดงั น้ี
ลกั ษณะท่ีดีของกรรไกรตดั แตง่ กิ่ง

1. มีขนาดกะทดั รัดพอเหมาะมือ มีน้าหนกั ค่อนขา้ งเบา สามารถใชต้ ดั ก่ิงเล็กและก่ิงค่อนขา้ งใหญ่
2. มีใบมีดแขง็ คม ใบมีดไม่บิดเบ้ียวง่ายเม่ือใชต้ ดั ก่ิงที่ค่อนขา้ งแขง็
3. มีความคล่องตวั ในการใชง้ าน สามารถท่ีจะปลดและเปิ ดลอ็ กไดโ้ ดยใชม้ ือขา้ งเดียว
4. มีส่วนประกอบท่ีไมซ่ ้าซอ้ น สามารถท่ีจะถอดออกมาลบั และทาความสะอาดไดไ้ มย่ าก
5. มีอะไหล่จาหน่าย สามารถที่จะเปล่ียน บางชิ้นส่วนไดเ้ มื่อเห็นวา่ จาเป็น
ส่วนประกอบของกรรไกรตดั กิ่ง มีดงั น้ี
1. ใบมีด ติดอยกู่ บั โครงกรรไกร มีลกั ษณะคลา้ ยส่ิวคือดา้ นหนา้ ตรงดา้ นหลงั เอียง
2. คานรับ เป็ นส่วนท่ีรองรับก่ิงที่ตดั มีลกั ษณะโคง้ เวา้ ป้องกนั ก่ิงเลื่อนไถล
3. ท่ีบงั คบั สปริง ( ล็อค ) ใชบ้ งั คบั โครงกรรไกรไม่ใหก้ างออก
4. สปริง เป็นส่วนที่ดนั โครงกรรไกร ใหใ้ บมีดและคานรับแยกออกจากกนั
5. น๊อต เป็นตวั บงั คบั ไม่ใหส้ กรูถอนออก ซ่ึงจะทาใหใ้ บมีดและคานรับห่างกนั เพราะจะทาใหร้ อยตดั ช้า
หรือตดั ไมไ่ ด้
6. สกรู อยตู่ รงขา้ มกบั น๊อต เป็นตวั บงั คบั ไม่ใหค้ านรับและใบมีดแยกออกจากกนั
7. ดา้ ม เป็นส่วนสาหรับเป็นที่จบั

10

ส่วนประกอบของกรรไกรตดั กิ่ง

การใชก้ รรไกรตดั ก่ิง
1. ปลดที่บงั คบั สปริง(ล็อค)ก่อนใช้
2. ควรตดั ก่ิงท่ีมีเส้นผา่ ศูนยก์ ลางไม่เกิน 1/2 นิ้ว
3. ตดั ดว้ ยส่วนกลางของใบมีด
4. ถา้ ตดั กิ่งไมเ้ น้ือแขง็ ใหต้ ดั เฉียง 45-60 องศา
5. ขณะท่ีตดั ควรจบั ค่อนไปทางปลายดา้ ม
6. ใชเ้ สร็จควรทาสะอาดดว้ ยการเช็ดดว้ ยผา้ แหง้ ชะโลมน้ามนั (หา้ มลา้ งดว้ ยน้า) และดนั ที่บงั คบั สปริงเขา้
ท่ีใหเ้ รียบร้อย

แสดงการใชว้ ธิ ีการตดั ก่ิง

11

การรักษากรรไกรตดั ก่ิง
เมื่อใชก้ รรไกรตดั ก่ิงไปนานๆอาจสกปรกหรือสึกกร่อน ควรปฏิบตั ิดงั น้ี
1. ถอดสปริงออกจากตวั กรรไกร แลว้ ใชไ้ ขควงถอดน๊อตออก เพื่อแยกกรรไกรสองขาออกจากกนั
2. ใชไ้ ขควงถอดสกรู
3. เคาะใบมีดเบาๆจะหลุดออกจากตวั กรรไกร ลบั มีดดว้ ยกระดาษทรายน้า โดยวางกระดาษทรายน้าบน
พ้นื ที่เรียบ ใชใ้ บมีดทางดา้ นหลงั ถูกบั กระดาษทราย
4. เมื่อใบมีดคมดีแลว้ ใชใ้ บมีดดา้ นหนา้ ลูบกบั กระดาษทรายน้า 2-3 คร้ังเพ่ือใหค้ มต้งั
5. ใชก้ ระดาษทรายถูส่วนท่ีเป็นสนิมหรือคราบสกปรกออก จากน้นั ประกอบกลบั เขา้ ท่ี หยอดน้ามนั ตาม
จุดที่เคลื่อนไหวได้ ตรวจดูน๊อต สกรูต่างๆ ใหเ้ รียบร้อยจึงนาไปใช้ หรือเกบ็ เขา้ ที่ให้เรียบร้อย

แสดงการถอดชิ้นส่วนและลบั กรรไกรตดั แตง่ กิ่ง
มีดตดิ ตา
ใชส้ าหรับเฉือนแผน่ ตา เตรียมตน้ ตอสาหรับการติดตา ต่อก่ิง ทาบก่ิงเท่าน้นั มีดชนิดน้ีมีส่วนประกอบท่ี
สาคญั พเิ ศษกวา่ มีดชนิดอื่นๆ คือ มี เขา ใชเ้ ผยอเปลือกตน้ ตอในการติดตา
ส่วนประกอบของมีดสาหรับขยายพนั ธุ์พืช
ส่วนประกอบของมีดสาหรับขยายพนั ธุ์พชื มี 3 ส่วนคือ
1. ใบมีด ประกอบดว้ ย

- คมมีด จะเอียงประมาณ 30 องศา ใชส้ าหรับเฉือนแผน่ ตา และเตรียมแผลบนตน้ ตอ และควน่ั ก่ิง
- โหนกสนั มีด เป็นส่วนที่โคง้ มน ไมค่ ม ใชแ้ กะหรือลอกแผน่ เปลือก
- ปลายมีด เป็นส่วนท่ีแหลมคม ใชก้ รีดเปลือกตน้ ตอในการทาแผล
2. ดา้ มมีด ประกอบดว้ ย
- สปริงพบั เป็นตวั บงั คบั ใหม้ ีดติดแน่นกบั ดา้ มมีดและสามารถพบั เก็บได้
- ร่องเก็บใบมีด ช่วยเกบ็ รักษาคมของใบมีด
3. เขามีด อยปู่ ลายดา้ มมีด ใชเ้ ผยอเปลือกตน้ ตอในการติดตา ทาบกิ่ง

12

ส่วนประกอบของมีดขยายพนั ธุ์พืช

ปลายมีด ใบมีด
โหนกสนั มืด ดา้ มมีด
คมมีด

สปริงพบั
ร่องเกบ็ ใบมีด

เขามีด

การใชม้ ีดสาหรับขยายพนั ธุ์พชื
1. มีดสาหรับขยายพนั ธุ์พชื ใชส้ าหรับเฉือนแผน่ ตาและเตรียมรอยแผลตน้ ตอสาหรับการติดตา การตอ่ ก่ิง
และการทาบกิ่ง
2. มีดท่ีใชใ้ นการขยายพนั ธุ์พืชควรอยใู่ นสภาพท่ีคม
3. ใบมีดไม่ข้ึนสนิม หรือสกปรกและคมมีดตอ้ งไม่มีรอยกร่อน เพราะจะทาใหก้ ารเฉือนเน้ือไมไ้ มเ่ รียบพอ
ซ่ึงจะเป็นสาเหตุหน่ึงในความลม้ เหลวของการขยายพนั ธุ์พืช

การรักษามดี

การรักษามีดสาหรับขยายพนั ธุ์พชื ใชม้ ีดขยายพนั ธุ์พชื ไปนานๆมีดอาจจะมีรอยกร่อนหรือไม่ค่อยคม (
ภาษาพ้นื บา้ นเรียกฟันตก๊ั แตน ) ควรลบั มีดดว้ ยวธิ ีการดงั น้ี

1. วางมีดใหม้ นั่ คงบนหินลบั มีดเน้ือละเอียด ทางดา้ นหนา้ มีที่ยดึ กนั ไม่ใหห้ ินล่ืน
2. ลบั ใบมีดเฉพาะดา้ นเอียง ( ลกั ษณะของใบมีดดา้ นหน่ึงจะตรง อีกดา้ นจะเอียงสาหรับมีดอ่ืนๆใหล้ บั ท้งั
สองดา้ น )

13

3. หยดน้าลงบนหินลบั มีด วางมีดเอียงทามุม 15-30 องศากบั หิน
4. ลบั มีดใหเ้ ตม็ หนา้ ใบมีด โดยดนั ไปทางเดียว
5. ขณะลบั มีดหยดน้าลา้ งหินลบั มีดบอ่ ยๆ ตรวจดูใหใ้ บมีดเรียบและคมตลอด

แสดงวธิ ีการลบั มีด

มีดพบั และคตั เตอร์
นิยมนามาใชใ้ นการตอนกนั มากเน่ืองจากราคาถูก ไม่ตอ้ งเสียเวลาในการลบั คมมีด เม่ือใชเ้ สร็จแลว้ จะทิง้
หรือเปลี่ยนใบมีดใหมก่ ไ็ ด้

การพฒั นาเครื่องมือในการขยายพนั ธ์ุพืชยุคใหม่
ปัจจุบนั เคร่ืองมือในการขยายพนั ธุ์พืชมีการพฒั นาใหก้ ารทางานสะดวกและง่ายข้ึน หรือบางชนิดสามารถ
ทางานร่วมกนั ไดก้ บั การขยายพนั ธุ์หลายรูปแบบ เช่น

- คีมตอนก่ิง สามารถใชแ้ ทนมีดตอนก่ิงไดเ้ ลย บางชนิดสามารถลอกเปลือก และขดู เน้ือเยอ่ื เจริญได้

14
- กรรไกรตดั ตอ่ กิ่ง กรรไกรรูปแบบน้ีสามารถตดั ตน้ ตอและกิ่งพนั ธุ์ดีใหม้ ีขนาดรอยแผลที่เทา่ กนั
สามารถนามาต่อก่ิงไดท้ นั ที โดยไมต่ อ้ งใชส้ ายตาในการกาหนดขนาดของรอยแผลเหมือนกบั การใชม้ ีดในการ
ต่อกิ่ง

หนิ ลบั มีด
การลบั มีดตอ้ งลบั ดว้ ยหินอ่อนที่ใชใ้ นการลบั มีด วธิ ีการลบั ลบั ใหเ้ ตม็ หนา้ มีดโดยใหม้ ีดเอียงทามุม 20 องศา
กบั หินลบั และหยดน้าลา้ งหินบ่อยๆในขณะลบั
กระบะชาหรือกระบะเพาะเมลด็
เป็นภาชนะที่นิยมใชใ้ นการทดลองหรือฝึกหดั ขยายพนั ธุ์พืชในโรงเรียน ใชไ้ ดท้ ้งั การปักชาและเพาะกลา้
นิยมทาดว้ ยไมข้ นาดที่ใชโ้ ดยทวั่ ไปคือ กวา้ ง 16 นิ้ว ยาว 20 นิ้ว ลึก 16 นิ้ว เพราะสะดวกตอ่ การขนยา้ ย ใน
ปัจจุบนั นิยมใชต้ ะกร้าพลาสติกขนาดดงั กล่าวแทนกระบะไม้ ซ่ึงใหค้ วามสะดวกต่อการขนยา้ ยและง่ายต่อการ
เก็บรักษา

กระบะเกบ็ ความชื้น
เป็นอุปกรณ์ที่ใชป้ ระโยชนเ์ ช่นเดียวกบั เรือนเพาะชาท่ีมีพลาสติกคลุม ใชเ้ กบ็ พชื ที่ปลูกใหมจ่ ากกระบะชา
เก็บกิ่งตอนที่เพงิ่ ตดั มาจากตน้ พืชที่ตอ่ ก่ิงแบบมีใบติดเพราะพชื ดงั กล่าวตอ้ งการความช้ืนสูง ลกั ษณะโดยทว่ั ไป
เป็นกระบะปิ ดทึบท้งั 4 ดา้ น ส่วนดา้ นบนทาเป็นกระจกเลื่อนหรือกรอบพลาสติก การวางกระบะเกบ็ ความช้ืน
ควรวางไวใ้ นท่ีร่ม แสงแดดราไร เพอื่ ป้องกนั แสงแดดส่องถึงกระบะเพราะจะทาใหอ้ ุณหภูมิภายในสูงเกินไป
เป็นอนั ตรายต่อตน้ พชื ที่อยภู่ ายในได้ และท่ีสาคญั ก็คือตอ้ งเลื่อนหรือเผยอแผน่ กระจกหรือกรอบพลาสติกให้
อากาศถ่ายเทเขา้ ออกบา้ ง เม่ือเห็นวา่ พชื เริ่มต้งั ตวั ไดแ้ ลว้ ควรฉีดยาป้องกนั โรคจากเช้ือราและแบคทีเรียทุก
สปั ดาห์ เนื่องจากภายในกระบะอบั ช้ืนอาจทาใหเ้ กิดโรคระบาดไดง้ ่าย

15

กระถางดนิ เผา
เป็นภาชนะท่ีนิยมใชก้ นั มากมายหลายขนาด ราคาถูก แต่มีขอ้ เสีย คือ ตวั กระถางมีลกั ษณะเป็นรูพรุน
สูญเสียน้าไดง้ ่าย ในขณะเดียวกนั ถา้ เป็นกระถางเก่ามกั มีเกลือพษิ สะสมอยบู่ ริเวณกน้ กระถางหรือรอบๆซ่ึงจะ
เป็นอนั ตรายตอ่ พชื ดงั น้นั ก่อนใชก้ ระถางเก่าทุกคร้ัง ตอ้ งแช่หรือลา้ งน้าใหส้ ะอาด และที่สาคญั คือกระถางดินเผา
มกั แตกง่าย ดงั น้นั ผปู้ ลูกเล้ียงตน้ ไมท้ ี่มีราคาสูงจึงนิยมหนั ไปใชก้ ระถางดินเผาแบบเคลือบหรือกระถางเคลือบ
เพราะสามารถลดปัญหาดงั กล่าวได้
กระถางพลาสตกิ
มีขอ้ ดีกวา่ กระถางดินเผา คือมีน้าหนกั เบา กินเน้ือที่นอ้ ยเน่ืองจากปากกระถางแคบ ไม่มีรูพรุน แตข่ อ้ เสียคือ
ราคาแพงและอาจแตกร้าวไดเ้ ช่นกนั ถา้ ไม่ระมดั ระวงั เรื่องการหยบิ ยก
ถ้วยกระดาษชุบไขพาราฟิ นและกระทง
นิยมใชใ้ นการเพาะเมลด็ ชว่ั คราว ถว้ ยกระดาษชุบไขพาราฟิ น ที่ใชก้ นั อยสู่ ่วนใหญ่เป็นถว้ ยท่ีไดจ้ ากภายหลงั
การบริโภคผลิตภณั ฑไ์ อศกรีมหรือน้าอดั ลมประเภทตา่ งๆ ส่วนกระทงทาจากใบตองหรือใบมะพร้าว ก่อนใช้
ตอ้ งเจาะรูดา้ นล่างเพ่ือระบายน้าทุกคร้ัง
ถุงพลาสตกิ สีดา
เป็นถุงพลาสติกที่ผลิตข้ึนมาเพือ่ ใชใ้ นงานเพาะชาโดยเฉพาะ ปัจจุบนั นิยมใชก้ นั มาก เพราะน้าหนกั เบา
ทนทานต่อการใชง้ าน สามารถใชไ้ ดห้ ลายคร้ังและสามารถป้องกนั แสงแดดไม่ใหส้ ่องถึงรากพชื ส่วนขอ้ เสียคือ
ราคาแพง ไมส่ ะดวกตอ่ การบรรจุดิน การเคล่ือนยา้ ยและการวางเรียงในสถานเพาะชา

รูปแสดงกระถางปลูกพืช

16

การใช้เคร่ืองมือและอปุ กรณ์อื่น ๆ ในการขยายพนั ธ์ุพืช
มีดตดั โฟม ( คดั เตอร์ ) ใชใ้ นการแบ่งหรือแยก การปักชา การทาบกิ่ง การเสียบกิ่ง การติดตา และการตอน

การใชม้ ีดตดั โฟมมีขอ้ ดีคือ ใบมีดเรียบและคมกริบ เม่ือใชไ้ ปแลว้ ใบมีดไม่คมหรือสกปรกกส็ ามารถหกั ใบมีด
ส่วนน้นั ออกไดแ้ ละยงั สามารถเปลี่ยนใบมีดใหมไ่ ดด้ ว้ ย เหมาะมากกบั งานเสียบก่ิง ทาบก่ิง เพราะแผลของตน้ ตอ
และกิ่งพนั ธุ์จะเรียบ ซ่ึงจะทาใหก้ ารปฏิบตั ิงานประสบความสาเร็จมากข้ึน

มีดตดั ไม้ ส่ิว ฆอ้ น เล่ือย ใชใ้ นการเตรียมตน้ ตอ หรือแตง่ แผลตน้ ตอ ในการต่อกิ่งและการทาบกิ่งในกรณีที่
ก่ิงมีขนาดใหญ่

หินลบั มีด ใชใ้ นการรักษาคมมีดใหค้ มอยเู่ สมอ หินลบั มีดที่นิยมใชเ้ ป็นหินลบั มีดที่มีเน้ือหินสองดา้ นใน
กอ้ นเดียวกนั คือเน้ือหินหยาบใชส้ าหรับลบั เพ่อื แตง่ ใบมีด และเน้ือหินละเอียด ใชส้ าหรับลบั ใบมีดใหม้ ีคมเรียบ
สม่าเสมอ

แผน่ พลาสติก แผน่ พลาสติกใชส้ าหรับการตอน ใชส้ าหรับหุม้ ตุม้ กิ่งตอน
เหล็กเจาะรู เหล็กเจาะรูใชส้ าหรับเจาะถุงพลาสติกหรือแผน่ พลาสติก เพอ่ื ไม่ใหน้ ้าขงั ช่วยระบายน้า และ
ป้องกนั รากเน่า
ถุงพลาสติก ถุงใชเ้ ป็นวสั ดุหุม้ ตน้ ตอเพ่อื การตอ่ กิ่ง
ริ้วพลาสติก ริ้วพลาสติกใชใ้ นการต่อก่ิง ทาบกิ่งและเสียบยอด มีขนาดหนาประมาณ 0.05 มิลลิเมตร กวา้ ง
1.5 เซนติเมตร ยาว 30-50 เซนติเมตร อาจเป็นริ้วพลาสติกใสหรือทึบกไ็ ด้
เส้นลวด และเชือกพลาสติกแบน หรือเชือกฟาง ใชส้ าหรับรัดตน้ ตอใตร้ อยทาบกิ่งและเชือกพลาสติกแบน
หรือเชือกฟาง ใชใ้ นการเตรียมตน้ ตอและการตอน
สาลี และกระดาษทิชชู ใชใ้ นการเช็ดยางของพชื บางชนิดในการตอนและต่อก่ิง
วสั ดุเพาะชา ใชใ้ นการหุม้ รากของตน้ ตอให้อุม้ ความช้ืน เพื่อช่วยใหร้ ากของพืชเจริญเป็นปกติ เช่น ขยุ
มะพร้าว มอส ดินเหนียว
ฮอร์โมนเร่งราก ใชใ้ นการเร่งใหร้ ากพืชงอก ใชก้ บั การปักชาและการตอน ท่ีนิยมใชม้ ี 2 ชนิด

คือ IBA (Indolebutyric acid ) และ NAA ( Naphthalene acetic acid ) ซ่ึงมีขอ้ แตกตา่ งกนั
คือ IBA ใชก้ บั พืชไดห้ ลายชนิด และเป็นอนั ตรายกบั พชื นอ้ ยกวา่ สาหรับ NAA ใหผ้ ลดีกวา่ แต่มี
ราคาแพงมากเกษตรกรจึงไม่นิยมใช้
ถงั น้าและกระติกน้า ถงั น้าใชใ้ นการใส่น้าเพอ่ื แช่กิ่งพนั ธุ์ดีสาหรับใชส้ ่วนตาหรือทอ่ นกิ่งในการติดตา หรือ
เสียบก่ิงเพือ่ ป้องกนั การเหี่ยวเฉาของก่ิง กระติกน้าใชเ้ ก็บน้าเยน็ สาหรับลา้ งแผลของพืชท่ีมียางมาก เช่น ในการ
ติดตาและทาบก่ิงขนุน

17

สรุปบทเรียน

18

บรรณานุกรม

กลุ่มหนงั สือเกษตร. ขยายพนั ธุ์พืชดว้ ยภาพ. คณะเกษตรศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์. 2523. หนา้ 130-131
ชมรมพฒั นาไมด้ อกประดบั . การขยายพนั ธุ์พชื . ม.ป.พ. ม.ป.ป. หนา้ 8
สนน่ั ขาเลิศ. หลกั และวธิ ีปฏิบตั ิการขยายพนั ธุ์พชื . ภาควชิ าพชื สวน มหาวทิ ยาลยั เกษตรศาสตร์. 2525.

หนา้ 5-21
สมั ฤทธ์ิ เฟ่ื องจนั ทร์. หลกั พชื สวน. โรงพมิ พก์ รุงสยามการพมิ พ.์ 2527. หนา้ 104-105
สุรชยั มจั ฉาชีพ. คูม่ ือปฏิบตั ิการขยายพนั ธุ์พืช. เอกสารโรเนียว. 2535. หนา้ 1-6
วทิ ยา ไมซ่ าผล และคณะ. 2532. หลกั การขยายพนั ธุ์พชื . ฟาร์อีสพบั บลิเคชนั่ : กรุงเทพ. หนา้ 11-15.
ปิ ฏฐะ บุนนาค. 2529. ไมด้ อกไมป้ ระดบั . เอกลกั ษณ์หนงั สือดี: กรุงเทพ. หนา้ 16-21.
วทิ ยา ไม่ซาผล และคณะ. 2532. หลกั การขยายพนั ธุ์พชื . ฟาร์อีสพบั บลิเคชนั่ : กรุงเทพ. หนา้ 9-11.
http://www.sut.ac.th/e-texts/Agri/work/
http://www.sut.ac.th/e-texts/Agri/work/house/


Click to View FlipBook Version
Previous Book
BANNER ABRACADABRA 5+
Next Book
buku program mesyuarat pibg kali 45