โครงการ ผักบุ้งแสนอร่อย

การเรยี นการสอนแบบโครงการ (Project Approach)
เร่อื ง “ผักบุ้งแสนอรอ่ ย”

โดย
นางอมรรตั น์ อฒั จกั ร์

ครปู ระจำชนั้
นางสาวขวญั ชนก บรรจงศริ ิ
นกั ศึกษาฝกึ ประสบการณ์ มหาวิทยาลยั ราชภัฎเทพสตรีลพบุรี

สำนกั งานเขตพืน้ ท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาสระบุรี เขต 1
สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธิการ

โครงการ (Project Approach) เรอ่ื ง “ผกั บงุ้ แสนอรอ่ ย”

*****************************************************************************************************************

ครูผู้สอน : นางอมรรัตน์ อัฒจักร์
นกั ศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชพี ครู : นางสาวขวญั ชนก บรรจงศริ ิ
ระดับช้ัน : ห้องอนบุ าล 2/1 ปีการศกึ ษา 2556
ระยะเวลา : วนั ท่ี 11 ก.ค. – 30 ก.ย. 2559
สถานที่ : โรงเรยี นอนุบาลสระบรุ ี

ทีม่ าของโครงการ
สืบเนือ่ งจากในสปั ดาหท์ ่ี 9 เดก็ อนบุ าลช้ันปที ่ี 1/1 ไดเ้ รียนรหู้ นว่ ย “ผกั สดสะอาด” คุณครูให้

เด็กๆนำส่อื เช่น รปู ภาพ ผกั ของจริง ของเล่น ภาพอาหารท่ีทำจากผักมาประกอบการเรียนรู้ และ
เด็กๆแตล่ ะคนไดร้ ว่ มสนทนาโต้ตอบกับครูละเพื่อนๆในห้องอย่างสนกุ สนาน โดยเด็กไดช้ ่วยกนั
บอกช่อื ผักที่ตนเองรจู้ กั แต่มีเด็กชายตน๊ั พดู ขึ้นมาดังๆว่า “ทำไมมีผักบงุ้ เยอะจัง นีก่ ผ็ กั บ้งุ นีก่ ็ก็
ผกั บุ้ง”เพ่อื นๆในหอ้ งน่ังเงียบไปนิดหนงึ่ แต่สายตาของทุกคนมองดูผกั บ้งุ ทีเ่ พอื่ นยนื ถอื ในมือ แล้ว
ก็มีเสียงเด็กหลายคนพูดกันขึน้ มาว่า “นน้ั ซิ! ไม่เห็นเหมอื นกนั เลย”ครจู ึงถามว่า ไม่เหมอื นยังไงค่ะ!

ซิสเต็ม : ใบสีเขยี วไมเ่ หมอื นกัน
เอม็ เจ : มีสเี ขยี วกบั สมี ่วง
โบว์อ้งิ : ใบใหญ่ ใบเลก็
กรเกล้า : ก้านก็ไมเ่ ทา่ กนั
มะนาว : มีผกั บุ้งยาวกบั สั้น
ออร่า : ผกั บงุ้ นี้ชอ่ื อะไร ทำไมไม่เหมือนกนั
ข้าวหอม : หนเู คยกินแกงผกั บงุ้
เดก็ หลายคนบอกวา่ “หนเู คยกินผกั บุ้ง” เด็กและครูจึงรว่ มกันสนทนาเกย่ี วกบั ผกั บุ้งแต่ละ
ชนิด จึงเป็นทมี่ าของการสอนแบบโครงการ เร่อื ง ผกั บุ้งแสนแสนอรอ่ ย (Project Approach)

วตั ถุประสงค์

1. เดก็ สามารถบอกชนิดและลกั ษณะของผกั บงุ้ ได้

2. เด็กสามารถบอกประโยชนข์ องผักบุง้ ได้

3. เดก็ สามารถปลูกผักบ้งุ ด้วยตนเองได้

4. เด็กสามารถบอกอาหารที่ทำจากผกั บุง้ ได้

5. เด็กได้ศึกษาคน้ คว้าหาคำตอบเก่ียวกับผักบุ้งดว้ ยตนเอง

การเรียนการสอนแบบโครงการ (Project Approach) เรื่อง “ผักบ้งุ แสนอรอ่ ย” จะดำเนินการ
เป็น 3 ระยะ ไดแ้ ก่

ระยะที่ 1 ระยะเรมิ่ ตน้ โครงการ ครแู ละเดก็ แลกเปล่ียนประสบการณ์เดมิ ตงั้ คำถาม ทำใย
แมงมมุ นำเสนอและแสดงความคดิ สิ่งทต่ี นเองสนใจในรูปแบบต่างๆตามความเหมาะสมของวัย

ระยะที่ 2 ระยะพฒั นาโครงการ ครูจัดโครงการใหเ้ ดก็ ทำภาคสนาม และพูดคยุ กบั วิทยากร
เป็นการคน้ ควา้ และมีประสบการณ์ใหม่

ระยะที่ 3 ระยะสรุปโครงการ ครูจดั ให้เด็กมีโอกาสแลกเปลีย่ นเรียนรู้ ประเมนิ สะท้อนกลบั
และนำเสนอผลงานในรูปแบบนิทรรศการ ปา้ ยนิเทศ ฯลฯ

ระยะท่ี 1 เริม่ ตน้ โครงการ

เดก็ ๆไดเ้ รียนรู้หนว่ ย “ผกั สดสะอาด” เดก็ และครูสนทนาเรอ่ื งผักแต่ละชนดิ ครูพาเด็กไปชม
แปลงผกั เศรษฐกิจพอเพียงและสวนสมนุ ไพรปฐมวยั ของโรงเรียน เพ่อื ศึกษาเกย่ี วกับลักษณะของ
ผกั แต่ละชนิด

ศกึ ษาลกั ษณะของผักแต่ละชนิดทีส่ วนสมนุ ไพรปฐมวยั

ศกึ ษาลกั ษณะของผักแต่ละชนิดทีแ่ ปลงผักเศรษฐกจิ พอเพียง

หลงั จากชมแปลงผกั สวนครวั และสวนสมนุ ไพรแลว้ เดก็ รว่ มกันเสนอผกั แต่ละชนิดทีเ่ ด็ก
สนใจ เมอื่ เดก็ เสนอผกั ที่สนใจแต่ละชนดิ แล้ว ใหเ้ ดก็ ทุกคนรว่ มกนั ลงคะแนนความสนใจของตนเอง
ครูรวมคะแนนและสรปุ เรื่องผกั ทีเ่ ดก็ สนใจที่จะเรยี นรู้มากท่ีสดุ ดังตาราง

ชื่อผกั ทีส่ นใจ จำนวน (คน) จดั เรยี งลำดบั
ผกั บงุ้ 18 1
ต้นหอม 11 2
คะนา้ 7 3
กวางตุ้ง 4 4
กะเพรา 3 5

จากตาราง นักเรียนชนั้ อนบุ าลปีที่ 1/1 ปกี ารศกึ ษา 2559 สนใจเรยี นรู้เรื่อง ผกั บงุ้ มากทีส่ ุด

เมือ่ เดก็ ๆ ตกลงกนั ว่าจะเรยี นร้เู ร่อื ง ผักบงุ้ ครูและเด็กจึงสนทนารว่ มกัน โดยเด็กๆได้เล่า
เรอ่ื งราวเกีย่ วกับผกั บงุ้ ที่ตนร้มู าและวาดภาพ

ประสบการณ์เดมิ เรื่อง ผักบุ้ง

น้องแพตต้ี : หนเู ห็นผักบุ้งไม่เหมอื นกัน
นอ้ งนำ้ ตน้ : ผมเหน็ ผักบุง้ ท่หี ้างโลตสั
น้องปารต์ ี้ : หนกู ับพ่วี ตี า้ ชอบกนิ แกงส้มผกั บุ้ง แม่ทำให้กินอร่อยมาก
นอ้ งยาหยี : บ้านหนปู ลูกผกั บุ้งกิน ใส่กระถาง
นอ้ งจจี ้ี : หนูเห็นผกั บุ้งอยูข่ ้างๆบ้าน มีดอกสฟี า้
น้องขา้ วหอม : กว๋ ยเต๋ียวกใ็ สผ่ ักบุ้ง แต่หนูไมช่ อบกนิ
น้องต้นปาลม์ : พอ่ กับแม่พาหนไู ปเกบ็ ผกั บงุ้
นอ้ งเฟิรส์ : เราเคยกนิ ผดั ผกั บงุ้
นอ้ งนคิ : ผกั บุ้งกนิ กบั ส้มตำ
น้องแอลมอนด์ : หนเู หน็ ผักบุ้งอยู่ในนำ้ เปน็ ปา่ เยอะๆ
น้องออมสนิ : ทำไมผกั บงุ้ อยใู่ นน้ำ
น้องสไปรท์ : มันเกดิ จากดินหรอก แล้วตกั น้ำรด

น้องหมอมุก : ในนำ้ ก็มี

น้องแมนยู : ใครเคยกนิ ผกั บงุ้ ชปุ แปง้ ทอด



เด็กนำเสนอประสบการณ์เดมิ เก่ียวกับผักบ้งุ โดยการวาดภาพระบายสี
ครูเขยี นสรุปสิ่งที่เดก็ ๆได้บอกเลา่ ประสบการณ์เดิม เรือ่ ง “ผักบงุ้ ” เป็นแผนผังใยแมงมมุ

มาจากดิน เกิดในถงุ
เกดิ เอง
เกดิ ในคลอง

เกิดจากราก ผกั บงุ้ เกิดไดอ้ ยา่ งไร

ผักบงุ้ แดง

ใชเ้ ม็ดปลกู ผักบ้งุ นา ผกั บ้งุ จนี
ใชใ้ บปลกู

ผักบงุ้ มีกช่ี นิด

ผกั บุง้ ทำอาหารอะไรไดบ้ ้าง ผกั บุ้งไทย ผักบุง้ ใหญ่ ผักบงุ้ ดิน
แกงสม้
กว๋ ยเตย๋ี วเยน็ ตาโฟ

กินกับส้มตำ ผดั ผกั บุ้งไฟแดง ผกั บ้งุ ชุปแปง้ ทอด

ผกั บุ้งตม้

จากนั้น เด็กๆได้ชว่ ยกนั ตัง้ คำถามในส่ิงท่เี ดก็ ๆสงสัยและอยากจะรู้เกี่ยวกับ “ผกั บงุ้ ” อีกทงั้
อีกท้งั ช่วยกนั คาดคะเนคำตอบท่เี ดก็ ๆชว่ ยกนั ถาม ครูจึงเขยี นคำถามที่เดก็ ๆสงสัยสนใจอยากจะรู้
เกย่ี วกับ “ผกั บุง้ ”



ระยะท่ี 2 พฒั นาโครงการ

เด็กและครูช่วยกนั สบื ค้นขอ้ มูลจากอนิ เตอร์เน็ต จากหนงั สอื นิทานจากการไปซักถามจาก
ผปู้ กครองมาเล่าแลกเปล่ยี นกันในห้องเรียน เด็กๆไดเ้ ริม่ สบื คน้ ด้วยการไปสอบถามจากผู้ปกครอง
จากหนงั สอื อินเตอร์เนต็ ว่าผักบุ้งเกดิ ไดอ้ ยา่ งไร

ประสบการณเ์ ดมิ เรอื่ ง การปลกู ผักบุ้ง

มะนาว : หนเู ห็นมนั เกดิ มาจากดนิ มีนำ้
น้ำตน้ : มันเกิดในถุง เขาหอ่ ไว้ในห้างโลตสั
โกฮัง : เอาใบมันไปปลูก
ยาหยี : เม็ดปลกู ในกระถาง
นิค : มันเกดิ เองท่ที ่งุ นา
ข้าวหอม : เกิดจากราก
แอลมอน : แม่บอกว่ามันช่อื ผกั บุ้งนาเพราะมันเกดิ ในทุ่งนา
ปาร์ต้ี : แม่เราบอกผักบงุ้ ไทย
ออมสนิ : เราเห็นคนเก็บในแมน่ ้ำ

เดก็ สบื ค้นดว้ ยการไปสอบถามจากผู้ปกครอง

เดก็ นำผกั บุ้งแต่ละชนิดมาจากบ้านและเลา่ ใหเ้ พ่อื นๆฟัง

เด็ก
นำเมล็ดผกั บุง้ มาจากบ้านและเลา่ ใหเ้ พ่อื นๆฟัง

เดก็ ๆชมคลิป การปลูกผักบุง้ จากเว็ปไซต์ https://www.youtube.com
หลงั จากที่เดก็ ไดส้ บื คน้ ขอ้ มลู จากผู้ปกครองและเรียนรผู้ ่านเทคโนโลยใี นห้องเรยี นแลว้ ครู
และเดก็ วางแผนและดำเนนิ กจิ กรรมการปลูกผักบงุ้ ร่วมกัน

ขัน้ ตอนการวางแผนและการปลกู ผักบงุ้ แตล่ ะชนดิ
เตรียมแปลงปลูกผักบุง้ จีน, เตรียมบ่อปลกู ผกั บุง้ ไทยและเตรยี มกระถางปลูกผักบงุ้ นา เด็ก

นำมา

ครูประสานไปยังผปู้ กครอง โดยผ่านทางแอพพลิเคชน่ั ไลนข์ องกลมุ่ หอ้ งเรยี น เพอื่ ชแี้ จง
และขอความรว่ มมอื จดั หาผกั บงุ้ ชนิดตา่ งๆและเมล็ดผกั บุ้งให้เด็กนำมาปลกู

ครูให้เด็กท่นี ำผกั บงุ้ ออกมายนื หน้าหอ้ งและเล่าเรอื่ งเกยี่ วกบั “ผกั บ้งุ ”ทตี่ นเองนำมา

ครูและเด็กสนทนารว่ มกันเกยี่ วกบั รูปรา่ งลกั ษณะของผักบุง้ ทำใหเ้ ด็กได้เรยี นรู้การ
เปรยี บเทยี บ เรียงลำดับมาก-นอ้ ย,น้อย-มาก การจัดหมวดหมู่ผกั บุ้งท่เี หมอื นกัน ทำให้เด็กได้รู้ช่ือ
ผกั บงุ้ แตล่ ะชนิ

จากกจิ กรรมน้ี เด็กๆไดท้ ำกจิ กรรม
สร้างสรรค์ที่หลากหลาย เชน่ การกล้ิงสีผักบงุ้ , การเปา่ สี
โดยก้านผักบุ้ง

เดก็ ๆทำกจิ กรรมสรา้ งสรรค์การกลิง้ สีผกั บุ้ง
เด็กๆทำกจิ กรรมสรา้ งสรรค์การเป่าสีโดยกา้ นผักบ้งุ

วาดภาพะบายสผี ักบุ้ง

เด็กและครูปฏบิ ัตกิ ารทดลองปลูกผกั บ้งุ โดยใชเ้ วลา 3 วัน ดังน้ี
วันที่ 1 ปลูกผกั บ้งุ ไทย

วันท่ี 2 ปลกู ผกั บ้งุ นา
วนั ที่ 3 ปลกู ผักบ้งุ จนี

ปลูกผักบุง้ เสร็จเด็กและครรู ่วมกนั สรปุ เกยี่ วกับการปลกู ผกั บงุ้ ทัง้ 3 ชนดิ พร้อมกับชว่ ยกนั คิด
คำพูดเกีย่ วกับ “เจ้าผักบ้งุ เอย๋ ” เป็นคำคลอ้ งจอง

ผกั บงุ้ ไทย ต้นใหญใ่ ชล้ ำต้นแก่ปลกู ในบอ่ หรอื คลองท่ีมนี ำ้ เยอะ
ผกั บุ้งนาหรือผักบ้งุ แดง ใชล้ ำต้นทม่ี ีปลอ้ งมรี ากปลกู ลงในดนิ ทัว่ ไป ส่วนมากจะเห็นเกดิ เอง
ตามทอ้ งนา เลยเรียกช่ือวา่ ผกั บุ้งนา
ผกั บ้งุ จีน ปลูกเป็นแปลงใช้เมลด็ กลมๆสีดำ/น้ำตาล ปลกู เอาไวข้ าย ไว้กนิ เองก็ได้

ใสภ่ าพคาคลอ้ งจอง

หลังจากท่ีเด็กๆ
ได้นำเสนอเรอื่ งราวการปลูกผักบุ้ง ทำให้เด็กหลายคนพดู ขึ้นมาวา่ “เราชอบกนิ ผกั บ้งุ ” น้องอิมถาม
ว่า “แลว้ เอาผกั บุ้งไปทำอะไรกนิ ได้บ้าง?”

ครจู งึ ให้เดก็ ๆไปสืบคน้ ข้อมูล แล้วนำมาเล่าให้เพอ่ื นฟัง กอ่ นทีเ่ ด็กจะช่วยกนั แสดงความ
คิดเหน็ ว่าจะทำอาหารอะไรกันดี



ประสบการณเ์ ดมิ เรอ่ื ง ยำผกั บุ้งกรอบ

แสตมป์ : เอาผกั บุง้ มาล้างห่ันๆ
ปาร์ต้ี : เอามาคลุกกับแปง้ กบั น้ำ แล้วเอาไปทอดใส่นำ้ มัน
โนวา่ : มนี ้ำสม้
แอม : มพี ริกใส่ดว้ ย
ปลายฟ้า : เอาผกั บงุ้ กับแป้งกบั น้ำไปทอด
ตาต้า : เอาผกั บุ้งไปลา้ ง
น้ำเพชร : เอาแปง้ ไปใสน่ ำ้
ออรา่ : เอาผกั บ้งุ สับๆแลว้ ใส่หมทู อด
เบส : หัน่ ผักบงุ้ แล้วทอด
หมอมกุ : เอาผกั บุ้งไปตม้ ใส่น้ำ

วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม “การทำยำผกั บุ้งกรอบ”
เมื่อเด็กๆตกลงกันทำยำผักบงุ้ กรอบ เดก็ และครูจึงไดช้ ่วยกนั หาขอ้ มลู อีกครง้ั และแจ้งให้

ผ้ปู กครองทราบอีกครง้ั ว่าเดก็ สนใจจะทำอาหาร “ยำผักบุง้ กรอบ”

เดก็ และครูวางแผนร่วมกนั เก่ยี วกับวนั เวลาสถานท่ี การจัดหาวัสดอุ ปุ กรณ์ที่จะนำมา
ปฏบิ ัติ โดยได้ประสานกบั ผปู้ กครองท้ังผ่านทางแอพพลเิ คชั่นไลนข์ องกลุม่ หอ้ งเรยี นและเชิญเป็น
หนงั สอื



เด็ก ครูและผ้ปู กครองชว่ ยกนั เตรยี มวสั ดอุ ุปกรณแ์ ละลงมือปฏบิ ัติ โดยมคี รูและ
ผ้ปู กครองคอยชว่ ย





เมื่อเด็กๆลงมอื ปฏบิ ตั ิ เด็กๆไดเ้ รยี นรู้เกีย่ วกบั คำว่า แกะ และคำวา่ เดด็ ตลอดจนคำศพั ท์
ต่างๆ

กระเทียม ผักบ้งุ

หอม แกะ เดด็ ผกั ตำลึง
กงุ้ พริก

คำศพั ท์

แป้งทอด ตน้ หอม
กรอบ
มะนาว
หอมแดง
กุ้ง
ผกั บุง้
มะน
าว

เกลอื

หมูสับ ส่ายขนอำ้ อมนันญุ พาืชต นำ้ ปลา

ขกณระะเทท่ีทยี มำ กจิ กรรนมำ้ ตคารลสู งั เกต
ว่าเด็กๆเร่มิ กระสบั การ ไปห้องนำ้ ด่มื นำ้

เดนิ ไปเดินมา ครจู ึงพาเล่นเกม “รีรขี ้าวสาร” ร้องรำทำเพลงและช่วยกนั แตง่ เพลง “ผกั บงุ้ แสน
อรอ่ ย”พร้อมคดิ ท่าทางประกอบเพลง

ขณะที่เด็กลงมือปฏิบัตคิ ณุ ครไู ด้สอดแทรกคำถามกระตุ้นให้เดก็ ได้คดิ สังเกต เชน่
นำ้ มะนาวจานไหนมากท่ีสดุ นอ้ ยท่ีสดุ
มะนาวมีรสชาติเปน็ อยา่ งไร
จบั แปง้ แลว้ รู้สึกอยา่ งไร
กระเทียมมีกล่ินอยา่ งไร
แกะหวั หอมแลว้ ทำไมรอ้ งไห้
หัน่ ตน้ หอมเราต้องทำอยา่ งไร
ก่อนนำผกั บ้งุ ไปทำอาหารเราต้องทำอยา่ งไรก่อน
กอ่ นนำผักบงุ้ ไปทอดเราตอ้ งทำอยา่ งไร

ครแู ละเด็กสรุปเก่ียวกบั การทำอาหาร “ยำผกั บุ้งกรอบ” โดยให้เด็กช่วยกันเลา่ รอ้ งเพลง
พดู คำคลอ้ งจอง วาดภาพ เกี่ยวกบั “ผกั บุง้ ” เปน็ กลมุ่ และนำมาเลา่ เรอื่ งตอ่ เนือ่ งกนั สามารถผกู
เป็นเรอื่ งราวได้เป็นนิทานเร่อื ง “เต่ากบั กระต่ายเปน็ เพื่อนกัน”

ระยะที่ 3 สรปุ โครงการ

หลังจากท่เี ดก็ ๆได้เรียนรเู้ กย่ี วกับ “ผักบุง้ แสนอรอ่ ย” จนเกดิ ความรู้ ความเข้าใจมากขึน้
เด็กๆจงึ ช่วยกนั สรุปความรูเ้ ก่ยี วกบั “ผกั บุ้งแสนอรอ่ ย” ดังน้ี บอกชนิดและลักษณะ ประโยชน์
การปลูก อาหารท่ีทำจากผกั บุ้ง การทำอาหารเกีย่ วกับผกั บ้งุ ได้ รวมทัง้ ผลงานตา่ งๆเกี่ยวกับผกั บงุ้

เมื่อจบโครงการครูไดน้ ำผลงาน , รูปภาพกจิ กรรมตา่ งๆ จัดแสดงในห้องให้เด็กๆดู ปรากฏ
วา่ เม่ือผ้ปู กครองมารบั เด็กๆได้เชิญชวนผู้ปกครองของตนเองมาดูด้วยกนั ทำให้เกิดผลสะทอ้ นจาก
ผปู้ กครองน่าจะเชิญผู้ปกครองมาดูผลงานของเดก็ ๆ

ครแู ละเด็กจงึ สนทนาวางแผนรว่ มกันอกี วา่ จะเชญิ ผู้ปกครองมาชมโครงการวนั ไหน

วนั จัดนิทรรศการ ซง่ึ จดั ให้ผู้ปกครองในวันท่ี 5 ตลุ าคม 2559 ทางโรงเรียนไดเ้ ชิญ
บุคคลภายนอกทีส่ นใจและผปู้ กครองมาร่วมชมนิทรรศการของเด็กๆ นอกจากนี้เด็กๆยังได้มโี อกาส
อธิบายผลงานนิทรรศการให้ผอู้ ืน่ ฟัง

ภาพผ้เู ย่ยี มชมนิทรรศการเรื่อง “ผักบุ้งแสนอร่อย” เม่ือวนั ท่ี 5 ตลุ าคม 2559

สะทอ้ นความคดิ เห็นของครู, เดก็ และผ้ปู กครอง