ประวตั วิ อลเลยบ์ อล
ประวตั ิวอลเลยบ์ อลต่างประเทศ
กฬี าวอลเลยบ์ อล (Volleyball) ไดเ้ ร่มิ ขนึ้ ในปี พ.ศ. 2438 โดย William G. Morgan ผอู้ านวยกา
Holyoke) มลรฐั แมสซาชเู ซตส์ ประเทศสหรฐั อเมริกา ซง่ึ ไดเ้ กดิ ขนึ้ เพียง 1 ปี กอ่ นการแขง่ ขนั กีฬาโอลมิ ปิกส
นนั ทนาการหรอื ผอ่ นคลายความตงึ เครียดใหเ้ หมาะสมกบั ฤดู กาล และเขากเ็ กิดความคิดขนึ้ ในขณะท่ไี ดด้ เู กมเท
แนวคดิ ท่จี ะใชต้ าขา่ ยสงู 6 ฟตุ 6 นวิ้ จากพนื้ ซงุ เป็นระดบั สงู กว่าความสงู เฉล่ยี ของผชู้ าย และไดใ้ ชย้ างในของล
บาสเกตบอล ซง่ึ ก็ปรากฏว่าใหญ่และหนาเกนิ ไปไมเ่ หมาะสม ดงั นนั้ ในปี พ.ศ. 2449 Morgan ไดต้ ิดตอ่ บ
นา้ หนกั 9-12 ออนซ์ เพอ่ื นามาใชแ้ ทนลกู บาสเกตบอล
ในปี พ.ศ. 2495 คณะกรรมการบรหิ ารสมาคมวอลเลยบ์ อลแห่งประเทศสหรฐั อเมรกิ า ไดเ้ สนอใหใ้ ช
เป็นนกั ฟิ สกิ ส์ และ John Lynoh หวั หนา้ หน่วยดบั เพลงิ โดยไดร้ ว่ มกนั ร่างกฎเกณฑใ์ นการเลน่ ขนึ้ 10 ขอ้ ด
1.เกม (Game) เกมหน่งึ ประกอบดว้ ย 9 อินน่งิ (Innings) เม่อื ครบ 9 อินน่งิ ฝ่ายใดไดค้ ะแนนมากว่าเป็
2. อนิ น่งิ หมายถงึ ผเู้ ลน่ ของแต่ละชดุ ไดเ้ สริ ฟ์ ทกุ คน
3. สนามเป็นรูปสเ่ี หล่ยี มผนื ผา้ กวา้ ง 25 ฟตุ ยาว 50 ฟตุ
4. ตาขา่ ยกวา้ ง 2 ฟุต ยาว 27 ฟตุ สงู จากพนื้ 6 ฟุต 6 นวิ้
5. ลกู บอลมยี างในหมุ้ ดว้ ยหนงั หรือผา้ ใบ วดั โดยรอบไมน่ อ้ ยกวา่ 25 นวิ้ และไมเ่ กนิ 27 นวิ้ มนี า้ หนกั ไม่นอ้ ยก
6. ผเู้ สริ ฟ์ และการเสริ ฟ์ ผเู้ สริ ฟ์ จะตอ้ งยนื ดว้ ยเทา้ หน่งึ บนเสน้ หลงั และตีลกู บอลดว้ ยมอื ขา้ งเดยี ว อนญุ าตใหท้ า
นอ้ ย 10 ฟตุ และหา้ มเลยี้ งลกู บอล อนญุ าตใหถ้ กู ตาขา่ ยได้ แตถ่ า้ ลกู บอลถกู ผเู้ ลน่ คนอ่นื ๆ ก่อนถกู ตาขา่ ยและ
7. การนบั คะแนนลกู เสริ ฟ์ ท่ดี ีฝ่ายรบั จะไมส่ ามารถโตล้ กู กลบั มาไดใ้ หน้ บั 1 คะแนนสาหรบั ฝ่ายเสริ ฟ์ ฝ่ายท่จี ะ
เสริ ฟ์
8. ลกู บอลถกู ตาข่าย (ลกู เสริ ฟ์ ) ถา้ เป็นการทาเสยี ครง้ั ท่ี 1 ใหข้ านเป็นลกู ตาย
9. ลกู บอลถกู เสน้ ใหถ้ ือเป็นลกู ออก
10. การเลน่ และผเู้ ลน่ การถกู ตาข่ายโดยผเู้ ลน่ ทาลกู บอลติดตาขา่ ย หรือ ลกู บอลถกู สง่ิ กีดขวาง และกระดอนเ
ปี พ.ศ. 2495 ไดม้ ีการจดั แขง่ ขนั วอลเลยบ์ อลหญิงขนึ้ ครง้ั แรก โดยมนี าย Migaki Nishikawa
กฬี าวอลเลยบ์ อลนไี้ ดถ้ กู จดั เขา้ แข่งขนั ในโอลมิ ปิกครง้ั แรกท่เี มือง เฮลซิงกิ และมีการแข่งขนั วอลเลยบ์ อลชงิ แชม
วอลเลยบ์ อลของมหาวิทยาลยั Lashita ซ่งึ ชนะเลศิ การแขง่ ขนั ของประเทศญ่ีป่นุ ไปแข่งท่ีสหรฐั อเมรกิ า
ประวตั วิ อลเลยบ์ อลในประเทศไทย
วอลเลยบ์ อลไดแ้ พรห่ ลายเขา้ มาใน ไทย ตง้ั แตเ่ ม่อื ใดไม่มหี ลกั ฐานยืนยนั แนช่ ดั เพยี งแต่ทราบกนั วา่ ในระยะแรก
สมาคมขนึ้ บางครง้ั ติดตอ่ แขง่ ขนั กนั ไปในภาคเหนือ ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนือ และมีการแข่งขนั ชิงถว้ ยทองคาท
ปี พ.ศ. 2477 กรมพลศกึ ษาไดจ้ ดั พมิ พก์ ตกิ าวอลเลยบ์ อลขนึ้ โดยอาจารยน์ พคณุ พงษส์ วุ รรณ เป็นผแู้ ปล แล
ตลอดจนกติกาการแข่งขนั วอลเลยบ์ อล แก่บรรดาครูพลศกึ ษาท่วั ประเทศในโอกาสท่กี ระทรวงศกึ ษาไดเ้ ปิดอบร
ใน ปีนเี้ องกรมพลศกึ ษาไดจ้ ดั ใหม้ ีการแข่งขนั กฬี าประจาปีขนึ้ และบรรจกุ ีฬาวอลเลยบ์ อลหญิงเขา้ ไวใ้ นรายการ
วชิ าวอลเลยบ์ อลและเนตบอล สมยั นน้ั มี น.อ.หลวงสภุ ชลาศยั ร.น. ดารงตาแหนง่ อธิบดีกรมพลศกึ ษา
จนกระท่งั ปี พ.ศ. 2500 ไดม้ ีการจดั ตงั้ "สมาคมวอลเลยบ์ อลสมคั รเลน่ แห่งประเทศไทย" (Amature Vol
วธิ กี ารเล่นกีฬาวอลเลยบ์ อล
– ทีมท่ไี ดเ้ สริ ฟ์ จะตอ้ งใหผ้ เู้ ลน่ ท่อี ยใู่ นตาแหนง่ ขวาหลงั เป็นผเู้ สริ ฟ์ เพ่ือเปิดเกม จากนน้ั ผเู้ ลน่
ทกุ ตาแหนง่ จะขยับตาแหน่งวนไปตามเขม็ นาฬกิ า
– การเสริ ฟ์ จะตอ้ งรอฟังสญั ญาณนกหวดี ก่อน และใหเ้ ร่มิ เสริ ฟ์ ลกู บอลภายใน 5 วินาที
– ทีมท่ไี ดค้ ะแนนจะเป็นผไู้ ดเ้ สริ ฟ์ จนกว่าจะเสยี คะแนนใหฝ้ ่ายตรงขา้ มจงึ จะเปล่ยี นเสริ ฟ์
– เม่อื ลกู เขา้ มาในเขตแดนของทีม จะสามารถเลน่ บอลไดม้ ากท่สี ดุ 3 ครง้ั เทา่ นน้ั
– สามารถบลอ็ คลกู บอลจากฝ่ายตรงขา้ มท่หี นา้ ตาข่ายได้ แตห่ ากผเู้ ลน่ ลา้ เขา้ ไปในแดนของ
ฝ่ายตรงขา้ มจะถือวา่ ฟาวล์
– สามารถขอเวลานอกได้ 2 ครง้ั ตอ่ 1 เซต ใหเ้ วลาครงั้ ละ 30 วินาที
– ทกุ ครงั้ ท่แี ข่งขนั จบ 1 เซต จะตอ้ งมีการเปล่ยี นฝ่ัง
การคดิ คะแนนกฬี าวอลเลยบ์ อล
– ทีมจะไดค้ ะแนนเม่อื ลกู บอลตกลงในเขตสนามของฝ่ายตรงขา้ ม โดยนบั เป็นลกู ละ 1
คะแนน และหากมีการเสยี คะแนน จะตอ้ งเปล่ยี นใหท้ มี ท่ไี ดค้ ะแนนเป็นผเู้ สริ ฟ์
– หากทีมไหนไดค้ ะแนนครบ 25 คะแนนกอ่ น ก็จะเป็นผชู้ นะในเซตนนั้ ไป แตห่ ากคะแนน
เสมอกนั ท่ี 24-24 จะตอ้ งมีการดวิ ซ์ (Deuce) หมายถงึ ตอ้ งทาคะแนนใหม้ ากกว่าอีกฝ่าย
2 คะแนน ถงึ จะเป็นผชู้ นะ เช่น 26-24 หรอื 27-25 เป็นตน้
– ตอ้ งแข่งขนั กนั ใหช้ นะ 3 ใน 5 เซต จงึ จะเป็นผชู้ นะในเกมนน้ั
และน่คี ือขอ้ มลู คร่าว ๆ ของกฬี าวอลเลยบ์ อล เม่อื รูจ้ กั กฬี าชนิดนกี้ นั แลว้ ก็อยา่ ลมื ทาความ
เขา้ ใจกติกามารยาทในการแข่งขนั และเลน่ กีฬากนั อย่างมีนา้ ใจนกั กฬี ากนั ดว้ ยนะจะ๊
แนะนาการดวู อลเลยบ์ อล
วอลเลยบ์ อล เป็นกฬี าท่เี ลน่ โดยทมี 2 ทมี บนสนามท่แี บง่ แดนดว้ ยตาขา่ ย ลกั ษณะการเลน่ อาจ
แตกต่างกนั ไดต้ ามสภาพท่จี าเป็นเพ่อื ใหท้ กุ คนเลน่ กนั ไดแ้ พร่ หลาย กีฬาชนดิ นจี้ ดั เป็นกีฬา
นนั ทนาการท่ไี ดร้ บั ความนิยมเป็นอนั ดบั 3 ของโลก
จดุ มงุ่ หมายของการแข่งขนั ก็คอื การสง่ ลกู ขา้ มตาข่ายใหต้ กลงบนพืน้ ท่ใี นแดนของทีมตรงขา้ ม
และปอ้ งกนั ไม่ใหท้ ีมตรงขา้ มสง่ ลกู ขา้ มตาขา่ ยมาตกบนพืน้ ท่ใี นเขตแดนของตน แต่ละทมี จะ
สมั ผสั ลกู บอลไดม้ ากท่สี ดุ 3 ครง้ั ในการสง่ ลกู บอลไปยงั แดนของทมี ตรงขา้ มสมั ผัสบอลแค่ครง้ั
เดียวกไ็ ด้ โดยปกติแลว้ การสมั ผสั ลกู บอลครง้ั แรกก็คือ การรบั ลกู เสริ ฟ์ จากฝ่ายตรงขา้ ม ครง้ั ท่ี
2 คอื การ set บอลขนึ้ บนอากาศ เพ่อื ใหค้ รงั้ ท่ี 3 ซ่งึ ปกติจะใชต้ บลกู บอลทาไดอ้ ย่างสะดวก
การเลน่ จะเร่มิ ตน้ เม่อื ทาการเสริ ฟ์ ลกู บอล โดยผเู้ สริ ฟ์ สง่ ลกู บอลขา้ มตาข่ายไปยงั ทมี ตรงขา้ ม
การเลน่ จะดาเนินไปจนลกู บอลตกลงบนพืน้ ในเขตสนามหรอื นอกเขตสนาม หรอื ทีมไมส่ ามารถ
สง่ ลกู กลบั ไปยงั ทีมตรงขา้ มไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งตามกติกา
สว่ น การนบั คะแนนนน้ั การแข่งขนั วอลเลยบ์ อล จะมีการไดค้ ะแนนทกุ ครงั้ ท่มี กี ารเลน่ ลกู ถา้
ฝ่ายรบั ลกู เสริ ฟ์ ชนะการเลน่ ลกู นนั้ กจ็ ะไดส้ ทิ ธิทาการเสริ ฟ์ และผเู้ ลน่ ทงั้ หมดตอ้ งหมนุ ตามเขม็
นาฬิกา 1 ตาแหน่ง
จะมผี เู้ ลน่ อย่ใู นทมี ๆละอยา่ งมาก 12 คน และอยา่ งนอ้ ย 6 คน แต่จะลงสนามไดท้ ีมละ 6 คน
ผเู้ ลน่ ท้งั 6 คน ในสนามอาจจะเลน่ ตลอดเกมหรืออาจเปล่ยี นตวั ไดต้ ลอด ผเู้ ลน่ ท่เี ป็นผเู้ สริ ฟ์ จะ
เป็นตาแหน่งหลงั ขวาสดุ ซ่งึ ตาแหนง่ ของผเู้ ลน่ ทกุ คนจะไม่สามารถเปลย่ี นไดต้ ามใจชอบ แต่
จะตอ้ งหมนุ เวยี นแบบทวนเขม็ นาฬิกาเม่ือไดส้ ทิ ธิเปลย่ี นเสริ ฟ์ ยกเวน้ ก็ต่อเม่อื ขณะท่กี าลงั เลน่
ลกู อยู่ นอกจากนใี้ นสว่ นของนกั กีฬา ยงั มีผเู้ ลน่ ตวั รบั อิสระ (Libero player) ซง่ึ เป็นผเู้ ล่น
1 ใน 12 คน แตส่ วมเสอื้ ท่มี ีหมายเลขและสแี ตกต่างจากผเู้ ลน่ คนอ่นื ๆ อย่างเห็นไดช้ ดั
สามารถเปล่ยี นตวั ไปแทนผเู้ ลน่ ท่อี ยใู่ นแดนหลงั ไดเ้ ม่อื ลกู ตายและกอ่ นท่ผี ู้ ตดั สนิ จะเป่านกหวดี
ใหท้ าการเสริ ฟ์ โดยไม่นบั เป็นการเปลย่ี นตวั เขา้ ออกปกติ
สาหรบั ผตู้ ดั สนิ วอลเลยบ์ อล จะมี 2 คน คอื ผตู้ ดั สินท่ี 1 จะทาหนา้ ท่ชี ขี้ าดอย่บู นเกา้ อตี้ ดั สนิ
และผตู้ ดั สนิ ท่ี 2 อยดู่ า้ นลา่ งตรงขา้ มกบั ผตู้ ดั สินท่ี 1 ขณะเดยี วกนั จะมีผกู้ ากบั เสน้ อีก 4 คน
การ นบั คะแนน แรลลพ่ี อยต์ หรือนบั ทกุ ลกู ท่ลี กู ตาย จากเซ็ตท่ี 1 ถงึ เซ็ตท่ี 4 กรณีท่เี ลน่ 3 ใน
5 ฝ่ายเสริ ฟ์ เลน่ ลกู จะนบั ทีละ 1 คะแนน แต่ถา้ ฝ่ายเสริ ฟ์ ทาเสยี หรอื ฟาวล์ จะเสยี คะแนนและ
จะตอ้ งเปล่ยี นใหฝ้ ่ายตรงขา้ มเลน่ โดยนบั คะแนนลกั ษณะเดยี วกนั จนกว่ามีทมี ใดไดค้ รบ 25
คะแนนก่อน เป็นทีมชนะในเซต็ นน้ั หลงั จากนนั้ เร่มิ ตน้ เลน่ กนั ใหม่ จนกวา่ จะรูผ้ ลแพช้ นะซ่งึ โดย
ปกติจะแขง่ กนั หาผชู้ นะ 3 ใน 5 เซต
การแขง่ ขนั ในเซตตดั สนิ (เซตท่ี 3 หากแข่งขนั ระบบ 2 ใน 3 หรอื เซตท่ี 5 ในระบบ 3 ใน 5
จะแข่งขนั แบบแรลลพ่ี อยต์ หรอื นบั แตม้ ทกุ แตม้ ท่ฝี ่ายหน่งึ ฝ่ายใดทาลกู เสยี ไม่วา่ จะเป็นฝ่าย
เสริ ฟ์ หรือไมก่ ต็ าม ฝ่ายใดทาลกู เสยี หรอื ผิดกติกา จะเสยี แตม้ และเสยี สทิ ธิเสริ ฟ์ ดว้ ย เซตนจี้ ะ
เกมท่ี 15 แตม้ ไวแ้ ตม่ กี รณีดิวส์ จะตอ้ งมแี ตม้ หา่ งกนั 2 แตม้
นอกจากนยี้ งั มีกตกิ า เบอื้ งตน้ บางอย่างท่คี วรรบั รู้ เชน่ ตาแหนง่ การเสริ ฟ์ ไดเ้ ปลย่ี นใหม่
นกั กฬี าสามารถเสริ ฟ์ จดุ ใดก็ได้ โดยจะตอ้ งไมเ่ หยียบเสน้ หลงั สนามเท่านนั้
ในสว่ นของผฝู้ ึกสอน ปัจจบุ นั อนญุ าตใหผ้ ฝู้ ึกสอนเพยี งคนเดียว ยนื เดนิ และใหค้ าแนะนาแก่
นกั กฬี าไดท้ ่บี รเิ วณดา้ นหนา้ มา้ น่งั ในแดนตัวเองระหว่างเสน้ เขตรุก ถงึ เขตอบอนุ่ รา่ งกาย โดย
ไม่ถือเป็นการรบกวนการปฏิบตั ิหนา้ ท่ีของผตู้ ดั สนิ