การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม

วิชาชีววิทยา ว31290 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม นางสาวกาญจนา สมศักดิ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 /1 เลขที่ 13 จัดทำ โดย เสนอ คุณครูสุวารี จุลเอียด โรงเรียนคณะราษฎรบำ รุง จังหวัดยะลา

Gamete 2 ลักษณะ 1.ตาสีฟ้าควบคุมด้วยยีนด้อย b ตาสีน้ำ ตาลควบคุมด้วย ยีนเด่น B ซึ่งอยู่ในออโทโซม ถ้าพ่อแม่จีโนไทป์แบบ Bb ตาสีน้ำ ตาล โอกาสที่ลูกจะมีตาสีน้ำ ตาลมีเท่าไร

1.ตาสีฟ้าควบคุมด้วยยีนด้อย b ตาสีน้ำ ตาลควบคุมด้วยยีนเด่น B ซึ่งอยู่ในออโท โซม ถ้าพ่อแม่จีโนไทป์แบบ Bb ตาสีน้ำ ตาล โอกาสที่ลูกจะมีตาสีน้ำ ตาลมีเท่าไร parent Bb x Bb F1 BB Bb Bb bb โอกาสที่ลูกจะมีตาสีน้ำ ตาล = 3/4 วิธีทำ

2.ลักษณะมีลักยิ้มเป็นลักษณะเด่น ลักษณะไม่มีลักยิ้ม เป็นลักษณะด้อย ซึ่งอยู่บนออโตโซมถ้าพ่อมีลักยิ้ม (แต่ มียีนพันธุ์ทาง) แม่ไม่มีลักยิ้มลูกจะมีโอกาสมีลักยิ้ม แสดงออกเป็นลักษณะจะปรากฏได้ร้อยละเท่าใด

2.ลักษณะมีลักยิ้มเป็นลักษณะเด่น ลักษณะไม่มีลักยิ้มเป็น ลักษณะด้อย ซึ่งอยู่บนออโตโซมถ้าพ่อมีลักยิ้ม (แต่มียีนพันธุ์ทาง) แม่ไม่มีลักยิ้มลูกจะมีโอกาสมีลักยิ้มแสดงออกเป็นลักษณะจะปรากฏ ได้ร้อยละเท่าใด กำ หนดให้ R = ยีนควบคุมลักษณะลักยิ้ม r = ไม่มีลักยิ้ม รุ่นพ่อแม่ Rr Rr Rr rr rr x rr F1 2 : 2 ดังนั้น ลูกมีโอกาสที่จะแสดงลักยิ้มร้อยละ 50 วิธีทำ

Monohybrid 1.หนูขนสีดำ ผสมกับหนูขนสีขาว ได้ลูกหนูมีขนสีดำ ทุกตัว เมื่อนำ หนูในรุ่นนี้ไปผสมกับหนูสีขาวได้หนู รุ่นหลาน 40 ตัว ในจำ นวนนี้ควรมีหนูขนสีดำ ประมาณกี่ตัว

1.หนูขนสีดำ ผสมกับหนูขนสีขาว ได้ลูกหนูมีขนสีดำ ทุกตัว เมื่อนำ หนูในรุ่นนี้ไปผสมกับหนูสีขาวได้หนูรุ่นหลาน 40 ตัว ในจำ นวนนี้ควรมีหนูขนสีดำ ประมาณกี่ตัว วิธีทำ P BB bb กำ หนดให้ BB = ขนสีดำ bb = ขนสีขาว x F1 F1 Bb Bb bb F2 Bb bb x ดังนั้น ควรมีขนสีดำ = ½×40 = 20 ตัว

Monohybrid 2.ยีนควบคุมลักษณะสีขนในโคเองกัส เกิดจากยีน 1 คู่ กำ หนด ให้ยีน B ควบคุมขนสีดำ b ควบคุมขนสีแดง ดังนั้นโคที่มียีนโน ไทป์ BB,bb จะมีสีดำ และ bb มีสีแดง

2.ยีนควบคุมลักษณะสีขนในโคเองกัส เกิดจากยีน 1 คู่ กำ หนดให้ยีน B ควบคุมขนสีดำ b ควบคุมขนสี แดง ดังนั้นโคที่มียีนโนไทป์ BB,bb จะมีสีดำ และ bb มีสีแดง วิธีทำ parent gamete BB x bb B B b Bb ลูกรุ่นที่ 1 phenptype เหมือนกัน

bihgbrid 1.เมื่อผสมพันธุ์ถั่วลันเตาเมล็ดกลมสีเหลือง (RRYY) ที่เป็นลักษณะเด่นทั้งสองลักษณะกับถั่วลันเตาเมล็ด ขรุขระสีเขียว (rryy) ที่เป็นลักษณะด้อย

รุ่น P เซลล์สืบพันธุ์ RRYY rryy r y 1R 1Y RY ry รุ่น F1 RrYy X X RrYy รุ่น F2 1/2R 1/2Y 1/2y 1/4RY 1/4Ry 1/2r 1/2Y 1/2y 1/4rY 1/4ry 1.เมื่อผสมพันธุ์ถั่วลันเตาเมล็ดกลมสีเหลือง (RRYY) ที่เป็น ลักษณะเด่นทั้งสองลักษณะกับถั่วลันเตาเมล็ดขรุขระสีเขียว (rryy) ที่เป็นลักษณะด้อย วิธีทำ

2.ถ้าผสมถั่วเมล็ดเรียบสีเหลืองที่เป็น homozygous dominanace กับถั่วเมล็ดขรุขระสีเขียวที่เป็น homozgous recessive จะได้ลูก F1 ถ้านำ F1 ผสมกันเองจงหา F2 genotype และ F2 phenotype

2.ยีนควบคุมลักษณะสีขนในโคเองกัส เกิดจากยีน 1 คู่ กำ หนดให้ยีน B ควบคุมขนสีดำ b ควบคุมขนสีแดง ดัง นั้นโคที่มียีนโนไทป์ BB,bb จะมีสีดำ และ bb มีสีแดง รุ่น P RRYY x rryy RY ry รุ่น F1 RrYy F1 RrYy x RrYy RY Ry rY ry RY Ry rY ry RRYY RRYy RrYY RrYy RRYy RRyy RrYy Rryy RrYY RrYy rrYy rrYy RrYy Rryy rrYy rryy Pheotype เรียบเหลือง เรียบเขียว ขรุขระเหลือง ขรุขระเขียว 9 3 3 1 วิธีทำ

Pedigree 1.จากพันธุประวัติแสดงการสืบทอดทางพันธุกรรมของ ลักษณะด้อยที่มียีนควบคุมอยู่บนออโตโซมถ้า ll-3 แต่งงาน กับคนอื่นที่เป็นเฮเทอไรไซกัสโอกาสที่ลูกจะมีความผิดปกติ เท่าใด

1.จากพันธุประวัติแสดงการสืบทอดทางพันธุกรรมของลักษณะ ด้อยที่มียีนควบคุมอยู่บนออโตโซมถ้า ll-3 แต่งงานกับคนอื่นที่ เป็นเฮเทอไรไซกัสโอกาสที่ลูกจะมีความผิดปกติเท่าใด Aa x Aa aa Aa or AA Aa AA Aa Aa aa โอกาสที่ลูกจะมีความผิดปกติเท่ากับ1/4 x วิธีทำ

2.จากแผนภาพพันธุประวัติครอบครัวหนึ่งที่แสดงถึง โรคที่มีการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ||

2.จากแผนภาพพันธุประวัติครอบครัวหนึ่งที่แสดงถึงโรคที่มีการ ถ่ายทอดทางพันธุกรรม || ถ้า ll-3 แต่งงานกับll-4จะมีโอกาสที่บุตรคนที่ 5 แสดงลักษณะ โรคเป็นเท่าใด A A a a AA Aa Aa aa 1/4

Test cross 1.ให้ลักษณะขนสีดำ ในสุนัขเป็นลักษณะเด่นข่ม ลักษณะขนสีขาว ถ้านำ สุนัขพันธุ์แท้ขนสีดำ ผสมกับสุนัข ขนสีขาว แล้วนำ ลูกที่ได้ไปทำ การผสม จะได้สัดส่วนของจี โนไทป์และฟีไทป์ในลูกผสมดังกล่าวเป็นเท่าใด

1.ให้ลักษณะขนสีดำ ในสุนัขเป็นลักษณะเด่นข่มลักษณะขนสีขาว ถ้านำ สุนัขพันธุ์แท้ขนสีดำ ผสมกับสุนัขขนสีขาวแล้วนำ ลูกที่ได้ไป ทำ การผสม จะได้สัดส่วนของจีโนไทป์และฟีไทป์ในลูกผสมดังกล่าว เป็นเท่าใด วิธีทำ สุนัขขนสีดำ พันธุ์แท้ x สุนัขขนสีขาวพันธุ์แท้ BB bb ขนสีดำ : Bb x ขนสีขาว bb genotypes : Bb phenotype : ขนสีดำ bb = 1:1 ขนสีขาว = 1 : 1

2.ถ้า T แทนแอลลีลที่มีลักษณะเด่นต้นสูง t แทนแอล ลีลที่มีลักษณะด้อยต้นเตี้ย พ่อแม่ที่มีจีโนไทป์ TT และ tt และลูกรุ่น F1 เกิดมาจะมีโอกาสแสดงลักษณะใดถ้า รุ่น F1 ผสมกันเอง ลูกรุ่น F2 มีลักษณะใด

2.ถ้า T แทนแอลลีลที่มีลักษณะเด่นต้นสูง t แทนแอลลีลที่มี ลักษณะด้อยต้นเตี้ย พ่อแม่ที่มีจีโนไทป์ TT และ tt และลูกรุ่น F1 เกิดมาจะมีโอกาสแสดงลักษณะใดถ้ารุ่น F1 ผสมกันเอง ลูก รุ่น F2 มีลักษณะใด P F1 F1xF1 F2 F2 TT x tt Tt Tt Tt Tt Tt x Tt TT Tt Tt tt ฟีโนไทป์ สูง : เตี้ย 3 : 1 จีโนไทป์ TT : Tt : TT 1 : 2 : 1 วิธีทำ

Back cross 1.นำ แกะสีดำ ที่เป็นลักษณะเด่นพันธุ่แท้มาผสมกับแกะสีขาวที่ ลักษณะด้อยได้ F1 เป็นแกะสีดำ ลักษณะเด่นพันธุ์ทาง จงหาจีโน ไทป์และฟีโนไทป์ของ backcross

1.นำ แกะสีดำ ที่เป็นลักษณะเด่นพันธุ่แท้มาผสมกับแกะสีขาวที่ ลักษณะด้อยได้ F1 เป็นแกะสีดำ ลักษณะเด่นพันธุ์ทาง จงหาจีโน ไทป์และฟีโนไทป์ของ backcross รุ่น P SS x ss Gamete S s Backcross 1 : F1 x P Ss x ss Ganotype Ss : SS 1 : 1 Phenotype สีดำ ทั้งหมด Backcross 2 Ss x ss Genotype Ss : ss 1 : 1 Phenotype สีดำ : สีขาว : 1 : 1

2.นำ ต้นถั่วลันเตาต้นสูงที่เป็นลักษณะเด่นพันธุ์ แท้มาผสมกับถั่วลันเตาตันเตี้ยที่เป็นลักษณะ ด้อยได้ลูก F1 เป็นต้นสูงลักษณะเด่นพันธุ์ทาง จงหาจีโนไทป์และฟีโรไทป์ของการ backcross

2.นำ ต้นถั่วลันเตาต้นสูงที่เป็นลักษณะเด่นพันธุ์แท้มาผสมกับ ถั่วลันเตาตันเตี้ยที่เป็นลักษณะด้อยได้ลูก F1 เป็นต้นสูง ลักษณะเด่นพันธุ์ทาง จงหาจีโนไทป์และฟีโรไทป์ของการ backcross รุ่น P TT x tt Gamete T t Back cross : 1 F1 x P Ganotype Phenotype Tt x TT Tt : TT : 1 : 1 ต้นสูงทั้งหมด Phenotype ต้นสูง : ต้นเตี้ย 1 : 1 Back cross 2 Tt x tt Ganotype Tt : tt : 1 : 1

Dominant ไม่สมบูรณ์ 1.ในการผสมพันธ์ุต้นลิ้นมังกรพันธุ์แท้ลักษณะใบกว้าง ลักษณะใบแคบ ถ้าการถ่ายทอดขนาดของใบลิ้นมังกรเป็น ลักษณะเด่นไม่สมบูรณ์ จงหาอัตราส่วนของฟีโนไทป์ในรุ่น F1 รุ่น F2 ใบกว้าง : ใบปานกลาง : ใบแคบ ในอัตราส่วน 1 : 2 : 1

1.ในการผสมพันธ์ุต้นลิ้นมังกรพันธุ์แท้ลักษณะใบกว้างลักษณะใบแคบ ถ้าการถ่ายทอดขนาด ของใบลิ้นมังกรเป็นลักษณะเด่นไม่สมบูรณ์ จงหาอัตราส่วนของฟีโนไทป์ในรุ่น F1 รุ่น F2 ใบ กว้าง : ใบปานกลาง : ใบแคบ ในอัตราส่วน 1 : 2 : 1 กำ หนดให้ w แทนยีนควบคุมลักษณะใบกว้าง wi แทนยีนควบคุมลักษณะแคบ รุ่น P ใบกว้าง ใบแคบ จีโนไทป์ เซลล์สืบพันธ์ุ รุ่น F1 F1xF1 เซลล์สืบพันธ์ุ รุ่น F2 WW W Wi WWi ใบปานกลาง x WW WWi W W W W 1/4WW : 2/4WWi : 1/4 WiWi ใบกว้าง ใบปานกลาง ใบแคบ

2.ลักษณะเส้นผมในมนุษย์มีจีโนไทป์ 3 รูปแบบ ดังนี้ จีโนไทป์ HcHc แสดงลักษณะผมหยิก HsHs แสดงลักษณะผม เหยียดตรงและ HcHc แสดงลักษณะผมเป็นลอนหารือหยักศก 2.1 ถ้าพ่อมีผมหยิกเหยียดตรงและแม่มผมหยิก ลูกที่เกิดมาจะมีจี โนไทป์และฟีโรไทป์เป็นอย่างไร

2.ลักษณะเส้นผมในมนุษย์มีจีโนไทป์ 3 รูปแบบ ดังนี้ จีโนไทป์ HcHc แสดงลักษณะผมหยิก HsHs แสดงลักษณะผมเหยียดตรงและ HcHc แสดงลักษณะผมเป็นลอนหารือหยักศก 2.1 ถ้าพ่อมีผมหยิกเหยียดตรงและแม่มผมหยิก ลูกที่เกิดมาจะมีจีโน ไทป์และฟีโรไทป์เป็นอย่างไร รุ่น P เซลล์สืบพันธุ์ F1 HsHs Hs HcHc Hc HcHs x วิธีทำ

Mubiple Allele 1.หมู่เลือด ABO ถูกควบคุมด้วยอัสลีส์ IA,IB และ i จงหาชนิดและอัตราส่วนฟีโนไทป์ของลูกที่เกิดจากพ่อ และแม่ที่มีจีโนไทป์ดังต่อไปนี้ 1.1 lAi × lBl

1.หมู่เลือด ABO ถูกควบคุมด้วยอัสลีส์ IA,IB และ i จงหาชนิดและอัตราส่วนฟีโนไทป์ของลูกที่เกิดจาก พ่อและแม่ที่มีจีโนไทป์ดังต่อไปนี้ 1.1 lAi × lBl วิธีทำ IA IB : IB i = 1 : 1 ดังนั้นลูกที่ได้เป็น AB : B = 1 : 1

1.หมู่เลือด ABO ถูกควบคุมด้วยอัสลีส์ IA,IB และ i จงหาชนิดและอัตราส่วนฟีโนไทป์ของลูกที่เกิดจากพ่อ และแม่ที่มีจีโนไทป์ดังต่อไปนี้ 1.2 lAi × ii

1.หมู่เลือด ABO ถูกควบคุมด้วยอัสลีส์ IA,IB และ i จงหาชนิดและอัตราส่วนฟีโนไทป์ของลูกที่เกิดจากพ่อ และแม่ที่มีจีโนไทป์ดังต่อไปนี้ 1.2 lAi × ii วิธีทำ IAi : ii =1 : 1 ดังนั้นลูกที่ได้จะเป็น A : O =1 : 1

ความเด่นร่วม 1.ถ้าชายที่มีจีโนไทป์ LmLm แต่งงานกับหญิงที่มี จีโนไทป์ LmLn ลูกที่เกิดมาจะมีจีโนไทป์เเละฟีโน ไทป์เป็นอย่างไร

Lm Ln 1.ถ้าชายที่มีจีโนไทป์ LmLm แต่งงานกับหญิงที่มี จีโนไทป์ LmLn ลูกที่เกิดมาจะมีจีโนไทป์เเละฟีโนไทป์ เป็นอย่างไร P LmLm gamctes x LmLn LmLm x LmLn F1 Lm Lm LmLm LmLm LmLn LmLm : LmLn 1 : 1 M : MN 1 : 1 วิธีทำ LmLn

2.หญิงคนหนึ่งมีเลือดหมู่ AB ยันยืนว่าลูกที่มี เลือดหมู่ A เป็นลูกของชายที่มีเลือดหมู่ O

2.หญิงคนหนึ่งมีเลือดหมู่ AB ยันยืนว่าลูกที่มีเลือดหมู่ A เป็นลูก ของชายที่มีเลือดหมู่ O รุ่นพ่อแม่ หญิงเลือดหมู่ AB ชายเลือดหมู่ O IaIb x Ia Ib ii i Iai Ibi เลือดหมู่ A เลือดหมู่ B เซลล์สืบพันธุ์ รุ่นลูก วิธีทำ

ลักษณะควบคุมด้วยยีนหลายคู่ 1.เมื่อนำ ต้นข้าวสาลีที่มีจีโนไทป์ R1r1R2r2R3R3 ผสมพันธุ์กับ R1r1R2R2r3r3 ต้นพ่อและแม่จะสร้าง เซลล์สืบพันธุ์ได้กี่แบบ และรุ่นลูกมีโอกาสมีฟีโนไทป์ได้ กี่แบบ

1.เมื่อนำ ต้นข้าวสาลีที่มีจีโนไทป์ R1r1R2r2R3R3 ผสมพันธุ์กับ R1r1R2R2r3r3 ต้นพ่อ และแม่จะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้กี่แบบ และรุ่นลูกมีโอกาสมีฟีโนไทป์ได้กี่แบบ R1r1R2r2R3R3 x R1r1R2R2r3r3 R1R2r3 R1R2R3 R1r2R3 r1R2R3 r1r2R3 R1R1R2R2R3r3 R1R1R2r2R3r3 R1r1R2r2R3r3 R1r1R2R2R3r3 R1r1R2r2R3r3 r1r1R2R2R3r3 r1r1R2r2R3r3 R1r1R2R2R3r3 r1R2r3

2.โรคกล้ามเนื้อแขนขาลีบเป็นลักษณะด้อยบน โครโมโซม x ถ้าชายเป็นโรคกล้ามเนื้อแขนขาลีบ แต่งงานกับหญิงที่เป็นพาหะ ลูกจะมีจีโนไทป์และฟี โรไทป์เป็นอย่างไร อัตราส่วนเท่าไร

2.โรคกล้ามเนื้อแขนขาลีบเป็นลักษณะด้อยบนโครโมโซม x ถ้า ชายเป็นโรคกล้ามเนื้อแขนขาลีบแต่งงานกับหญิงที่เป็นพาหะ ลูก จะมีจีโนไทป์และฟีโรไทป์เป็นอย่างไร อัตราส่วนเท่าไร กำ หนดให้ M แทนยีนควบคุมลักษณะปกติ m แทนยีนควบคุมโรคกล้ามเนื้อแขนขาลีบ หญิงที่เป็นพาหะ ชายกล้ามเนื้อแขนขาลีบ XMXm XmY XM Xm Xm Y XMXm XMY XmXm XmY จีโนไทป์ เซลล์สืบพันธุ์ F1 ลูกจะมีจีโนไทป์ 1:1:1:1 ลูกจะมีฟีโนไทป์ คือ เป็นโรคแขนขาลีบและไม่เป็นโรค ในอัตราส่วน 2:2 หรือเท่ากับ 1:1 วิธีทำ

Sex-linkedgene 1.หญิงปกติคนหนึ่งมีพ่อเป็นโรคตาบอดสี เมื่อ หญิงคนนี้แต่งงานกับชายปกติลูกของสามีภรรยาคู่ นี้จะมีลักษณะอย่างไรบ้าง

1.หญิงปกติคนหนึ่งมีพ่อเป็นโรคตาบอดสี เมื่อหญิงคนนี้ แต่งงานกับชายปกติลูกของสามีภรรยาคู่นี้จะมีลักษณะ อย่างไรบ้าง XcY x XX XcX XY ญ ช XcX XcY XX XY x มีโอกาสเป็นโรคตาบอดสี 25% วิธีทำ

2.ในแมลงหวี่ลักษณะตาสีขาว ควบคุมโดยยีนด้อยบน โครโมโซม x เมื่อผสมพันธุ์ระหว่างแมลงหวี่ตัวเมียสาย พันธุ์แท้ตาสีขาวกับตัวผู้ตาสีแดง แล้วนำ รุ่นลูก F1 ที่ ได้มาผสมพันธุ์กันในลูกรุ่น F2 ตัวผู้ร้อยละเท่าใดที่มี ตาสีขาว (XrXr : ตาขาว XRX : r ตาแดง)

2.ในแมลงหวี่ลักษณะตาสีขาว ควบคุมโดยยีนด้อยบน โครโมโซม x เมื่อผสมพันธุ์ระหว่างแมลงหวี่ตัวเมียสาย พันธุ์แท้ตาสีขาวกับตัวผู้ตาสีแดง แล้วนำ รุ่นลูก F1 ที่ได้มา ผสมพันธุ์กันในลูกรุ่น F2 ตัวผู้ร้อยละเท่าใดที่มีตาสีขาว (XrXr : ตาขาว XRX : rตาแดง) รุ่น P XrXr × XRy XrXR Xry Xry XRy F1 F2 ดังนั้น ในรุ่นลูก F2 ตัวผู้ร้อยละ 50 ที่มีตาสีขาว วิธีทำ