สรุปวรรณคดีสมัยอยุธยา

ส รุ ป

วรรณคดี
ในสมยั อยธุ ยา

Group secret

M.5/4

1. อยุธยาตอนต้น ว ร ร ณ ค ดี ส มั ย อ ยุ ธ ย า แ บ่ ง อ อ ก เ ป น กี ยุ ค ?

ตังถแึงตส่สมมเดเด็จ็จพพรระเะจรา้ าทมรางธธบิ รดรีทมี 1 แบ่งออกเปน 3 ยคุ

2.อ ยุ ธ ย า ต อ น ก ล า ง

ตังแถตึง่สสมมเเดด็จ็จพพรระะเพจุทา้ ปธรเจาสา้ เาสทอื ทอง

3. อยุธยาตอนปลาย

ตถังึงแสตม่พเดรท็จะเพัศจนา้รทะ์ เ้าจยา้ สเอรกะ

8 วรรณคดี
สมยั อยุธยา

ตอนตน้

ไปดูกันเลยว่ามีเรืองไหนบ้าง LET’S GO !!!

เรืองที 1

ลิลติ โองการแชง่ นาํ

ผู้แตง่ สมเดจ็ พระเจา้ บรมวงคเ์ ธอ กรมพระยาดารงราชานุภาพ
ทรงสนั นิษฐานวา่ อาจแต่งในสมยั สมเด็จพระรามาธบิ ดที ี 1 (อทู่ อง)
ผูแ้ ต่งคงจะเปนผูร้ ้พู ิธพี ราหมณ์ และรู้วิธีประพันธ์ของไทยเปนอย่างดี
ทาํ นองแตง่ มีลักษณะเปนลลิ ติ คอื มีรา่ ยกับโคลงสลบั กัน ร่ายเปนร่ายโบราณ
ส่วนโคลงเปนโคลงแบบโคลงห้าหรือมณฑกคตมิ คี าํ เขมรและบาลี สันสกฤต
ดว้ ย
ความมุ่งหมาย ใชอ้ ่านในพิธถี อื พระพิพฒัน์สัตยาหรือพิธีศรสี ัจปานกาล ซึง
กระทาํ ตงั แต่ รชั กาลสมเดจ็ พระเจ้าอ่ทู องสืบต่อกนั มา จนเลิกไปเมือ
ประเทศไทยเปลยี นแปลงการปกครองมาเปนระบบประชาธปิ ไตยใน พ.ศ.2475

เรืองที 2

ลิลติ ยวนพา่ ย

ผแู้ ต่ง ไมป่ รากฏนาม
ทาํ นองแต่ง แตง่ เปนลิลิตดั้น ประกอบดว้ ยร่ายด้ันโคลง
ดนั้ บาทกญุ ชร รา่ ยดัน 2 บท และโคลงดันบทกุญชร ๓๖๕ บท
ความมุ่งหมาย เพือยอพระเกยี รตขิ องสมเดจ็ พระบรมไตรโลก
นาถ และสดุดีชยั ชนะทมี ีตอ่ เชยี งใหมใ่ นรัชกาลนัน

เรืองที 3

มหาชาติคาํ หลวง

มีอีกชือว่า มหาเวสสั นดรชาดก

ผแู้ ต่ง สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถโปรดฯ ใหน้ กั ปราชญร์ าช
บณั ฑิตชว่ ยกันแต่ง เมอื จุลศักราช๘๔๔ พุทธศักราช ๒๐๒๕
ทํานองแต่ง แต่งดว้ ยคาประพนั ธห์ ลายอยา่ ง คือ โคลง รา่ ย
กาพย์ และฉันท์ มภี าษา บาลี แทรกตลอดเรอื งมหาชาติคาหลวง
เรอื งนเี ปนหนงั สอื ประเภทคาหลวง
ความมุง่ หมาย เพอื ใชอ้ ่านหรอื สวดในวนั สาคัญทางศาสนา เชน่
วนั เขา้ พรรษา

เรืองที 4

ลลิ ติ พระลอ

ผแู้ ต่ง ไมป่ รากฎหลักฐานแนช่ ดั แต่สนั นษิ ฐานวา่ อาจเปนสมเดจ็
พระบรมราชาธบดิ ที ี3สมเดจ็ พระรามาธบิ ดที ี2 หรอื สมเดจ็ พระบรม-
ราชาหนอ่ พุทธางกรู ก็ได้
ทํานองแต่ง เปนคําประพนั ธป์ ระเภทลิลิตสภุ าพ ประกอบดว้ ยรา่ ย
สภุ าพและโคลงสภุ าพเปนสว่ นใหญ่ บางโคลงมลี ักษณะคล้ายโคลงดนั
และโคลงโบราณ และรา่ ยบางบทเปนรา่ ยโบราณและรา่ ยดนั
ความมุง่ หมาย แต่งถวายพระเจา้ แผน่ ดนิ เพอื ใหเ้ ปนทีสาราญหฤทัย

เรืองที 5

โคลงกําสรวล

ผแู้ ต่ง เชอื กันมาแต่เดมิ วา่ ศรปี ราชญเ์ ปนผแู้ ต่งโคลงกําสรวล
ทํานองแต่ง แต่งดว้ ยโคลงดนั บาทกญุ ชร บทแรกเปนรา่ ยดนั
มรี า่ ย ๑ บท โคลงดนั ๑๒๙ บท
ความมุง่ หมาย เพอื แสดงความอาลัยคนรกั ซงึ ผแู้ ต่งต้องจากไป

เรืองที 6

โคลงทวาทศมาส

ผแู้ ต่ง พระเยาวราชขุนพรหมมนตรขี ุนศรกี วรี าชขุนสาร
ประเสรฐิ
ทํานองแต่ง แต่งเปนโคลงดนั ววิ ธิ มาลี
ความมุง่ หมาย มผี สู้ นั นษิ ฐานวา่ คงแต่งขนึ เพอื เฉลิมพระเกียรติ
พระเจา้ แผน่ ดนิ มไิ ดจ้ ากนางจรงิ โดยสมมุติเหตกุ ารณข์ นึ

เรืองที 7

โคลงหริภญุ ชยั

ผแู้ ต่ง ทิพ หรอื ศรที ิพ
ทํานองแต่ง เดมิ แต่งไวเ้ ปนโคลงไทยเหนอื ต่อมามผี ถู้ อดเปนโคลงสี
สภุ าพ
ความมุง่ หมาย เพอื บรรยายความรสู้ กึ ทีต้องจากหญงิ ทีรกั ไปนมสั การ
พระธาตหุ รภิ ญุ ชยั สว่ นผถู้ อดโคลงนเี ปนภาษาไทยกลาง แต่ไมป่ รากฏชอื
คงมคี วามประสงค์เพอื เฉลิมพระเกียรติกษัตรยิ ผ์ ยู้ งิ ใหญอ่ งค์ใดองค์หนงึ

เรืองที 8

เสอื โคคําฉนั ท์

ผแู้ ต่ง พระมหาราชครู
ทํานองการแต่ง แต่งเปนฉันท์เกือบทังหมดมี
เฉพาะบทสดุ ท้าย ๒ บททีแต่งเปนโคลงสสี ภุ าพ
วตั ถปุ ระสงค์ในการแต่ง เพอื ใชเ้ ปนสภุ าษิตสอนใจ

สมาชิก

นน..สส..กกชชกกรรณณ์ ์ ดดีโโี คคตตรร์ ์ เเลลขขทที ี 2288
นน..สส..ญญาาดดาา มมาาพพรรอ้ อ้ มม เเลลขขทที ี 2299
นน..สส..มมณณฑฑติ ิตาา เเขขียียววรรออดดเเลลขขทที3ี322

นักเรียนชันมัธยมศึ กษาปที 5/4