การฉีดฮอร์โมนและผสมเทียมปลาสวาย

การฉีดฮอร์โมน และการผสมเทียมปลา วิท วิ ยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีขอนแก่น Khon Kaen College Of Agriculture And Technology

คำ นำ เนื้อหาเรื่องนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาสัตวศาตร์ และสาขา ประมง จัดทำ ขึ้นเพื่อให้ความรู้ อธิบายขั้นตอนการฉีด ฮอร์โมนและการผสมเทียมปลาสวาย เพื่อให้เกิดความรู้และ สามารถนำ ไปประกอบอาชีพ หากผิดพลาดประการใด ทางผู้ จัดทำ ขอนอมรับและขออภัยไว้ ณ ที่นี้ ผุ้จัดทำ นายชยุตพล ไชยสงคราม ก

สารบัญ เรื่อง หน้าที่ข คำ นำ ก สารบัญ ข รูปร่างลักษณะนิสัย 1 ลักษณะเพศ 2 การผสมพันธ์ 3 ขั้นตอนการฉีดฮอร์โมนสังเคราะห์และการผสมเทียม 4 การฟักไข้ 5 การอนุบาลลูกปลาสวาย 6 เอกสารอ้างอิง 7 คณะผู้จัดทำ 8

รูปร่างลักษณะนิสัย ปลาสวายมีรูปร่างค่อนข้างเรียวยาว หัวค่อนข้างกว้าง แต่ไม่ แบนมากนัก ปากอยู่ต่ำ กว้างทู่ มีตาขนาดเล็ก มีหนวด 2 คู่ คือ หนวดขากรรไกรบนและล่าง อย่างละ 1 คู่ ครีบหลังมีก้าน แข็ง 1ก้าน มีครีบไขมันขนาดเล็กอยู่ระหว่างครีบหลัง และ ครีบหาง มีล่าตัวเป็นสีเทาด่าบริเวณด้านหลังและมีสีขาว บริเวณตั้งแต่ด้านข้าง ของล่าตัว จากส่วนหน้าถึงโคนหาง ขนานไปกับเส้นข้างตัวทั้งด้านบนและด้านล่าง 1

ลักษณะเพศ ช่วงฤดูสืบพันธุ์จะสามารถสังเกตลักษณะเพศได้ชัดเจน ดังนี้ ปลาเพศเมีย : ส่วนท้องพอง กลมนูน ช่วงท้องนิ่มมาก ลักษณะ ช่อง เพศเป็นรูปวงรีกว้างและใหญ่กว่าตัวผู้และมีสีแดงเข้ม ล่ำ ตัว จะมีสีขาว เหลือบเงินสวยงาม ปลาเพศผู้: จะมีท้องเรียบกว่าและไม่กลมนูนเหมือนปลาเพศเมีย บริเวณช่วงท้องแข็งกว่า ช่องเพศเป็นรูปรีเช่นเดียวกัน แต่แคบ และเล็ก กว่า มีสีแดงอ่อนและมีส่วนของติ่งเพศยื่นยาวออกมา 2

การผสมพันธุ์ ปลาสวายจะผสมพันธุ์วางไข่ ในบริเวณที มีน้ำ ท่วมในฤดูน้ำ หลาก ในช่วง เดือนกรกฎาคม-ตุลาคม ปัจจุบันการเพาะพันธุ์ปลาสวาย ทำ โดยวิธีการฉีด ฮอร์โมนสังเคราะห์ ผสมเทียมแบบกึ่งเปียก ไข่ปลาสวายเป็นไข่จมติดวัสดุ มีสีเหลืองอ่อน 3

ขั้นตอนการฉีดฮอร์โมนสังเคราะห์และ การผสมเทียม 1. เพศเมียใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์ อัตรา 15-40 ไมโครกรัม / น้่าหนักแม่ปลา 1 กิโลกรัม ร่วมกับยาเสริมฤทธิ์ (MOTILIUM) 10 มิลลิกรัม / น้่าหนักปลา 1 กิโลกรัม ส่วนปลาสวายเพศผู้ ใช้ ฮอร์โมนสังเคราะห์ อัตรา 5-15 ไมโครกรัม /น้ำ หนักปลา 1 กิโลกรัม ร่วมกับยาเสริม ฤทธิ์ (MOTILIUM) 10 มิลลิกรัม/น้ำ หนักปลา 1 กิโลกรัม ทิ้งไว้ 13 ชั วโมง 2. จากนั้นเช็คความพร้อมของแม่ปลา หากแม่ปลาพร้อมทำ การ รีดไข่ใส่ กะละมังที่แห้งสนิท และรีดน้ำ เชื้อตัวผู้ ผสมโดยใช้ขนไก่ คนให้เข้ากัน 3. เติมน้ำ คนให้เข้ากัน 4. นำ ดินสอพองหรือโคลนที ผ่านการกรองเอาเศษสิ่งสกปรก ออกผสมน้ำ เทลงไปเพื่อไม่ให้ไข่ติดกันจากนั้นเท่ใส่กระชอน และ ล้างด้วยน้ำ สะอาด 5. นำ ไข่ไปฟักในกรวยฟักไข่ ซึ่งมีท่อต่อไปยังบ่ออนุบาลลูกปลา 4

การฟักไข่ปลา การฟักไข่จะฟักในกรวยเพาะฟัก (กรวยจราจร) ที มีระบบน้ำ หมุนเวียนเพื่อช่วยให้ไข่มีการเคลื่อนไหวอยู่ตลอดเวลา ลูกปลา จะฟักออกเป็นตัวในระยะ เวลาประมาณ 27-33 ชั่วโมงหลังจาก ที่ไข่ได้รับการผสม ลูกปลาที่ฟักออก เป็นตัวใหม่ ๆ จะมีขนาด ความยาวประมาณ 3 มิลลิเมตร มีลักษณะใส และโปร่งแสง และ ยังไม่ว่ายน้ำ คงพักตัวอยู่เฉย ๆ ประมาณ 1–2 ชั่วโมง จนกระทั้ง ลูกปลาแข็งแรงขึ้นจึงเริ่มเคลื่อนไหวขึ้นสู่ผิวน้ำ ซึ่งจะไหลไปตาม กระแสน้ำ เข้าสู่ท่อบริเวณปากกรวยเพาะเพื่อลงสู่บ่ออนุบาลต่อ 5

การอนุบาลลูกปลาสวาย ภายหลังลูกปลาฟักออกจากไข่ได้ 2 วัน ลูกปลาจะเริ่มกินอาหาร โดยให้กินไข่ แดงต้มบดละเอียดละลายน้ำ ให้เป็นเวลา 2 วัน หลัง จากนั้นให้ร่าละเอียดผสม ปลาป่น ละลายน้่าสาดทั่บ่อ เป็นเวลา 7 วัน และให้ร่าผสมปลาป่น เป็นเวลา 30 วัน จากนั้นก็สามารถ ปรับเปลี่ยนเป็นอาหารเม็ดส่าเร็จรูปส่าหรับปลากินพืช เม็ดขนาด ต่าง ๆ ตามขนาดปากปลา 6

เอกสารอ้างอิง กรมประมง: [email protected] WWW.FISHERIES.GO.TH/RFA-PRACHINBURI 7

คณะผู้จัดทำ จัดทำ โดย นายชยุตพล ไชยสงคราม ชั้นประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงชั้นปีที่ 2 สาขา สัตวศาตร์ อาจารน์อุรารัตน์ มอญขาม 8