COVID-19

รายงาน

เรือ่ ง COVID-19

เสนอ
ผ้ชู ่วยศาสตราจารย์สาโรช สะอาดเอ่ียม

จดั ทาโดย
นายอศั วิน ยนื ยงกระสินธ์ุ รหัสนักศึกษา 6210540231052

สาขาวิชา เอกการสอนภาษาอังกฤษ

รายงานฉบบั น้เี ป็นส่วนหนงึ่ ของการศึกษารายวิชา เทคโนโลยสี ารสนเทศเพื่อการศกึ ษาคน้ ควา้
รหสั วิชา GE4005

ภาคเรียนที่1 ปีการศกึ ษา2564

ก

คานา

รายงานฉบับน้ีเป็นส่วนหน่ึงของวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศเพ่ือการศึกษาค้นคว้า รหัสวิชา GE4005
เรอ่ื ง COVID-19 เนือ้ หาประกอบดว้ ย ความหมาย การระบาดของโรค อาการและการป้องกันของโรง สาเหตุท่ี
ผู้จดั ทาเลอื กทาเร่ืองนีม้ าเสนอ เนื่องจากเปน็ เรื่องท่ผี ู้จดั ทามคี วามสนใจ อยากจะเรยี นรแู้ ละเผยแพร่

ผู้จัดทาขอขอบคุณ ผู้ช่วยศาสตราจารย์สาโรช สะอาดเอี่ยม อาจารย์ประจารายวิชาเทคโนโลยี
สารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า ท่ีได้ให้คาแนะนาและช่วยเหลือในการจัดทารายงานเป็นอย่างดี ผู้จัดทาหวัง
เป็นอยา่ งยิง่ วา่ รายงานนจี้ ะเป็นประโยชนแ์ ก่ผ้ทู ่ีสนใจและเขา้ มาอา่ นทุกทา่ น

นายอัศวนิ ยนื ยงกระสินธุ์
ผจู้ ัดทา

สารบญั ข

เร่ือง หน้าที่

คานา ก
สารบัญ ข
COVID-19 คืออะไร 1
การระบาด 3
การป่วย 5
อาการของโรคโควดิ -19 5
สาเหตุ 5
การวนิ จิ ฉยั 6
การทดสอบไวรัส 6
การถา่ ยภาพ 6
การป้องกัน 6
-การลา้ งมอื 7
-การเวน้ ระยะทางสังคม 7
-อนามยั ทางเดินหายใจ 7
-การกักตัว 8
ไวรัสโควิดกลายพนั ธุ์ 8
วัคซีนปอ้ งกนั โรคโควดิ -19 ในปจั จุบัน มี 4 ชนดิ ดว้ ยกัน 9
ผลกระทบโควดิ -19 10
ด้านการศึกษา 10
ผลกระทบด้านการจ้างงาน 12
ผลกระทบดา้ นการท่องเทยี่ วและการบนิ 12
ผลกระทบดา้ นการสง่ ออก 12
ผลกระทบดา้ นสุขภาพ 13
สรปุ 13
บรรณานกุ รม 14

1

COVID-19 คอื อะไร

โรค COVID-19 คือ โรคติดเช้ือจากไวรัสชนิดหนึ่ง ซึ่งพบการระบาดในช่วงปี 2019 ท่ีเมืองอู่ฮ่ัน
ประเทศจีน โดยในตอนนั้นเราจะรู้จักกันโรคน้ีในชื่อว่า ไวรัสอู่ฮ่ัน ก่อนท่ีภายหลังจะระบุเชื้อก่อโรคได้ว่าเป็น
เชื้อในตระกูลโคโรนาไวรสั แต่เปน็ สายพันธ์ุใหมท่ ี่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ดังน้ัน ทางองค์การอนามยั โลก จึงได้ต้ัง
ชื่อโรคติดต่อชนิดนี้ใหม่อย่างเป็นทางการ โดยมีชื่อว่า COVID-19 เพื่อไม่ให้เกิดรอยมลทินกับพื้นที่ที่เกิดการ
ระบาดของโรคดว้ ยมีหลายทฤษฎีวา่ ผู้ป่วยรายแรก (First case) หรือผู้ป่วยต้นปญั หา (Index Case) อาจเกิดท่ี
ใดกรณีที่เป็นท่ีทราบกันครั้งแรกของผู้ป่วยจากไวรัสโคโรนาสายพันธ์ุใหม่ ถูกตรวจสอบย้อนกลับไปในวันท่ี 1
ธันวาคม พ.ศ. 2562 ในนครอู่ฮั่น มณฑลหูเป่ย์ ประเทศจีน การกล่าวอ้างที่ไม่ยืนยันในภายหลังได้อ้างถึง
เอกสารรัฐบาลจีนที่แสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วยกรณีแรกเป็นชายอายุ 55 ปีที่ป่วยเม่ือวันที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ.
2562

เม่อื วันที่ 30 ธนั วาคม กลมุ่ แพทย์จากโรงพยาบาลกลางอูฮ่ นั่ นาโดย พญ. อ้าย เฟิน ไดเ้ ร่ิมเผยแพรก่ าร
แจ้งเตือนเร่ือง "ไวรสั โคโรนา-คล้ายโรคซาร์ส" แพทย์ชาวจีนแปดคนถูกรัฐบาล จับกุมตัวในขอ้ หาแพร่ข่าวลือที่
เป็นเท็จ รวมถึงนายแพทย์ หลี่ เหวินเล่ียง ในการให้สัมภาษณ์กับนิตยสาร เหรินวู่ อ้าย เฟิน กล่าวว่าเธอถูก
ตาหนหิ ลังจากแจ้งผ้บู ังคับบญั ชาและเพ่อื นร่วมงานของเธอเกยี่ วกับการพบกรณี ไวรสั -คลา้ ยโรคซารส์ ในผู้ป่วย
ในเดอื นธันวาคม

ภายในเดือนถัดมา จานวนผู้ป่วยกรณีไวรัสโคโรนาในมณฑลหูเป่ย์ ค่อย ๆ เพิ่มข้ึนเป็นสองร้อยคน
ก่อนท่ีจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในเดือนมกราคม พ.ศ. 2563 ในวันท่ี 31 ธันวาคม พ.ศ. 2562 มีการรายงาน
ผู้ป่วยโรคปอดบวมท่ีไม่ทราบสาเหตุจานวนหน่ึงต่อหน่วยงานด้านสุขภาพในนครอู่ฮ่ัน เมืองเอกของมณฑลหู
เป่ย์ซ่ึงทาให้เกิดการเร่ิมต้นสอบสวนโรค กรณีเหล่าน้ีส่วนใหญ่เช่ือมโยงกับตลาดขายส่งอาหารทะเลหวฺหนาน
ซ่ึงขายสัตว์มชี ีวติ ด้วย ดังน้ันจงึ เชื่อวา่ โรคจากไวรัสนีเ้ ปน็ โรครบั จากสัตว์

ในช่วงแรกของการระบาดจานวนผู้ป่วยเพิ่มเป็นสองเท่าทุก 7 วันในช่วงต้นและกลางเดือนมกราคม
พ.ศ. 2563 ไวรัสแพร่กระจายไปยังมณฑลอ่ืน ๆ ของจีน โดยอาจเกิดจากช่วงเวลาชุน-ยฺวิ่น หรือการเดินทาง
ในช่วงเทศกาลตรุษจีนเมื่อวันที่ 20 มกราคม จีนได้รายงานผู้ป่วยรายใหม่เกือบ 140 กรณีในหน่ึงวัน รวมถึง
สองรายในนครปกั ก่ิง และอีกหนง่ึ รายในเชนิ เจน้ิ มณฑลกวางตงุ้ ขอ้ มูลอยา่ งเปน็ ทางการในภายหลงั ได้แสดงว่า
มี 6,174 คนที่มีอาการปว่ ยแล้วภายในวันท่ี 20 มกราคม พ.ศ. 2563

เม่ือวันที่ 10 มกราคมจากรายงานของทางการจีน องค์การอนามัยโลกได้ออกคาแนะนาการเดินทางเพื่อขอให้
นักท่องเที่ยวปฏิบัติตามแนวทาง "เพื่อลดความเส่ียงโดยทั่วไปของการติดเชื้อทางเดินหายใจเฉียบพลัน ขณะ
เดินทางในหรือจากพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ นครอู่ฮ่ัน ในขณะท่ีข้อสังเกตรูปแบบของการแพร่กระจายของไวรัส
นน้ั ไม่ชัดเจน แตก่ ็ไมแ่ นะนาใหใ้ ช้ "การใช้การ จากัดการเดินทางหรอื การค้ากับจีน" เม่ือวนั ท่ี 12 มกราคม ตาม
ขอ้ มลู เพ่มิ เติมจากคณะกรรมการสุขภาพแหง่ ชาติของจีน ทาง WHO ระบุว่า "ในขั้นตอนนี้ไมม่ ีการติดเช้ือในหมู่
คนทางานดา้ นการดแู ลสุขภาพ และไมม่ ีหลกั ฐานชัดเจนว่ามนษุ ย์มีการถ่ายทอดสู่มนษุ ย์

2

ในวันท่ี 13 มกราคม กรณีผู้ติดเช้ือไวรัสท่ีทราบกันเป็นครั้งแรกนอกประเทศจีนได้รับการยืนยันใน
ประเทศไทย โดยเปน็ กรณีนักเดินทางชาวจีน องคก์ ารอนามัยโลกระบุว่าคาดว่าจะมีกรณเี ชน่ นแี้ ละเรียกร้องให้
มีการติดตามและเตรียมความพร้อมในประเทศอื่น ๆ อย่างต่อเน่ืองเมื่อวันที่ 20 มกราคมคณะกรรมการ
สุขภาพแห่งชาติจีนยืนยันว่า การติดเชื้อโรค COVID-19 จากมนุษย์สู่มนุษย์ได้ปรากฏข้ึนแล้ว เม่ือวันที่ 24
มกราคม องค์การอนามยั โลก ได้ปรบั ปรุงคาแนะนาการเดนิ ทาง โดยแนะนาการคัดกรองการผ่านเข้าออกพื้นที่
ที่ได้รับผลกระทบ ในขณะท่ียังคงให้คาแนะนาต่อการจากัดการเดินทางเมื่อวันท่ี 27 มกราคม WHO ประเมิน
ความเส่ียงของโรค COVID-19 วา่ สงู ในระดบั โลก

เมื่อวันท่ี 30 มกราคม องค์การอนามัยโลก ได้ประกาศวา่ การแพร่ระบาดของโรคเป็นภาวะฉุกเฉินทาง
สาธารณสุขระหว่างประเทศ โดยเตือนว่า "ทุกประเทศควรเตรียมพร้อมสาหรับการกักกันโรค รวมถึงการเฝ้า
ระวังอย่างแข็งขัน การตรวจหาเช้อื แต่เนนิ่ ๆ การแยกผปู้ ่วยและการจดั การรายกรณี การตดิ ตามการติดต่อของ
ผู้สัมผัสใกล้ชิดผ้ปู ่วย และการปอ้ งกันการเพิม่ การแพรก่ ระจายโรค

เม่ือวันท่ี 24 กุมภาพันธ์ ผู้อานวยการองค์การอนามัยโลก เทดรอส อัดเฮนอม เตือนว่าไวรัสอาจ
กลายเป็น "โรคระบาดท่ัว (Pandemic)" เน่ืองจากมีผู้ป่วยนอกประเทศจีนเพ่ิมขึ้นจานวนมากเม่ือวันท่ี 27
กมุ ภาพันธ์ WHO ไดเ้ พมิ่ การประเมินความเสย่ี งของการแพร่ระบาดไปทว่ั โลกวา่ "สูงมาก

ในวันที่ 11 มีนาคม องค์การอนามยั โลกได้ประกาศอยา่ งเป็นทางการว่า การระบาดของโรคไวรัสโคโร
นาสายพันธุ์ใหม่เป็น "โรคระบาดทั่ว" หลังจากมีการติดต่อเชื้อในระดับชุมชนอย่างต่อเนื่องช่วงเวลาหนึ่งใน
หลายภูมิภาคของโลก ในวันท่ี 13 มีนาคม WHO ได้ประกาศให้ยุโรปเป็นศูนย์กลางของการระบาดใหญ่ครั้ง
ใหม่ หลังจากที่อัตราผู้ป่วยรายใหม่ในยุโรปสูงกว่าภูมิภาคอื่นของโลกนอกเหนือจากจีน เม่ือวันที่ 16 มีนาคม
2563 จานวนกรณีผู้ป่วยท่ัวโลกที่อยู่นอกประเทศจีนมีจานวนมากกว่าในประเทศจีนแผ่นดินใหญ่ ในวันที่ 19
มีนาคม 2563 ประเทศจีนรายงานว่าไม่มีกรณีผู้ป่วยในประเทศกรณีใหม่ ยกเว้นกรณีผู้ป่วยเดินทางมาจาก
ต่างประเทศ เป็นคร้ังแรกนับต้ังแต่เกิดการระบาด ในขณะที่จานวนผู้เสียชีวิตท้ังหมดในอิตาลีมากกว่าใน
ประเทศจนี เมอ่ื วันท่ี 27 มนี าคม พ.ศ. 2563 นักวิทยาศาสตร์จีนไดร้ ายงานว่า มากถึง 10% ของผู้ทรี่ ักษาหาย
จากโรคตดิ เช้ือ COVID-19 และมีผลทดสอบการติดเชื้อเป็นลบ สามารถมผี ลทดสอบการตดิ เชอ้ื เป็นบวกอกี ครั้ง

การระบาดทั่วของโควิด-19 เป็นการระบาดท่ัวโลกท่ีกาลังดาเนนิ ไปของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019
(COVID-19; โควิด-19) โดยมีสาเหตุมาจากไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ เร่ิมต้นขึ้นในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562
โดยพบคร้ังแรกในนครอู่ฮ่ัน เมืองหลวงของมณฑลหูเป่ย์ ประเทศจีนองค์การอนามัยโลกได้ประกาศให้การ
ระบาดน้ีเป็นภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศ ในวันที่ 30 มกราคม 2563 และประกาศให้เป็นโรค
ระบาดท่ัว ในวันที่ 11 มนี าคม 2563 ณ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2564 เวลามาตรฐานกรีนชิ 07.04 น. มีผู้ติดเช้ือ
ยืนยันแลว้ มากกวา่ 168,535,137 คนใน 220 ประเทศและดนิ แดน ณ 29 มิถนุ ายน พ.ศ. 2564 เวลามาตรฐาน
กรีนิช 03.20 น. มีผู้ติดเช้ือไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ SARS-CoV-2 ยืนยันแล้ว 182,192,485 คนใน 229
ประเทศและดินแดน มีผู้เสียชีวิตโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 แล้วมากกว่า 3,945,316 คน และผู้หายป่วย
แลว้ 166,749,682 คน ณ 26 มิถนุ ายน พ.ศ. 2564 เวลามาตรฐานกรีนชิ 02.50 น. มจี านวน 10 ประเทศ ท่ีมี
ผเู้ สียชวี ติ มากกว่า 100000 ราย ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ประเทศบราซิล ประเทศอนิ เดีย ประเทศเมก็ ซิโก สหราช
อาณาจักร ประเทศอิตาลี ประเทศรัสเซีย ประเทศฝร่ังเศส ประเทศเปรู ประเทศโคลอมเบีย ในวันท่ี 14

3

มกราคม พ.ศ. 2564 ประเทศไมโครนีเซยี พบผู้ติดเชื้อ 1 รายนับเป็นประเทศล่าสุดที่พบผู้ติดเช้ือไวรสั โคโรนา
สายพันธุ์ใหม่ SARS-CoV-2 ในวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2564 ที่สนามบินเซนตเ์ ฮเลนา พบผู้ตดิ เชื้อ 1 รายส่งผล
ใหเ้ ซนต์เฮเลนาเป็นดินแดนลา่ สุดที่พบผู้ติดเช้อื ไวรสั โคโรนาสายพันธใุ์ หม่ SARS-CoV-2 โดยผู้ป่วยเดินทางดว้ ย
เท่ยี วบิน สายการบินเชา่ เหมาลา เดนิ ทางจากท่าอากาศยานลอนดอนสแตนสเต็ด

ไวรัสมีการแพร่เชื้อระหว่างคนในลักษณะเดียวกับไข้หวัดใหญ่ โดยผ่านการติดเชื้อจากละอองเสมหะ
จากการไอระยะระหว่างการสัมผัสเชื้อและมีอาการโดยทัว่ ไปแล้วอยู่ที่ 5 วัน แต่มีช่วงอยู่ระหว่าง 2 ถึง 14 วัน
อาการท่ีพบบ่อย ได้แก่ มีไข้ ไอ และหายใจลาบาก ภาวะแทรกซ้อนอาจรวมไปถึงปอดบวม และกลุ่มอาการ
หายใจลาบากเฉยี บพลัน โดยยงั ไม่มีวัคซีนทไี่ ดร้ ับอนุญาตหรือยาต้านไวรัสจาเพาะ แต่กาลงั มีการวจิ ัยอยู่ขณะนี้
การรกั ษาจึงพยายามมงุ่ เป้าไปท่ีการจัดการกับอาการ และรักษาแบบประคับประคอง มาตรการป้องกนั ทีม่ ีการ
แนะนา คอื การล้างมอื การอยู่หา่ งจากบุคคลอ่ืน โดยเฉพาะกับบุคคลท่ีป่วย ติดตามอาการ และกกั ตนเองเป็น
เวลา 14 วัน ในกรณีที่สงสัยว่าตนอาจติดเช้ือ การตอบสนองทางสาธารณสุขทั่วโลก ประกอบด้วย การจากัด
การท่องเที่ยว การกักด่าน การห้ามออกจากเคหสถานเวลาค่าคืน การยกเลิกการจัดงาน และการปิด
สถานศึกษา นอกจากนี้ยังมีการกักด่านท้ังหมดของประเทศอิตาลีและมณฑลหูเป่ย์ของประเทศจีน และมีการ
ใช้มาตรการการห้ามออกจากเคหสถานเวลาค่าคืนอย่างหลากหลายในประเทศจีนและประเทศเกาห ลีใต้มีการ
คัดกรองตามท่าอากาศยานและสถานีรถไฟและมีการออกคาแนะนาเกี่ยวกับการเดินทางไปยังภูมิภาคที่มีการ
แพร่เช้ือในระดับประชาคมมีการปิดสถานศึกษาทั่วประเทศหรือส่วนท้องถิ่นในอย่างน้อย 115 ประเทศ ส่งผล
กระทบกับนกั เรียนนักศกึ ษามากกว่า 1.2 พันลา้ นคน

การระบาด

เป้าหมายของการบรรเทาชมุ ชน 1 ชะลอจดุ สูงสดุ ของการระบาด 2 ลดภาระสงู สุดของสาธารณสุข ทา
ให้เส้นโค้งแบนลง 3 ลดจานวนผู้ติดเชื้อและผลกระทบทางสุขภาพในภาพรวม กลยุทธ์พ้ืนฐานสองข้อในการ
ควบคุมการระบาด คือ การยับยั้ง containment และ การบรรเทา (mitigation) การยังยั้งจะกระทาใน
ระยะแรกของการระบาด และมีเป้าหมายเพ่ือเพิ่มการติดตามและแยกผู้ติดเชื้อออก เพื่อหยุดโรคมิให้
แพร่กระจายไปยังประชากรสว่ นทเ่ี หลือ เมื่อไม่สามารถยบั ย้ังการแพรข่ องโรคได้อีกต่อไป จะมกี ารเปลย่ี นความ
พยายามไปเป็นการบรรเทาแทน โดยมาตรการจะถูกนามาใช้เพื่อลดการแพร่และบรรเทาผลกระทบจากการ
ระบาดต่อระบบสาธารณสุขและสังคม การรวมกันของท้ังมาตรการการยับย้ังและการบรรเทาอาจถูกนามาใช้
ไปพร้อมกัน ส่วนหน่ึงของการจัดการโรคระบาดติดเชื้อ คือการพยายามที่ลดลงจุดสูงสุดของการระบาด
epidemic peak ลง เรียกวา่ การทาให้เส้นโค้งการระบาดแบนลง flattening the epidemic curveโดยส่ิงน้ี
จะช่วยลดความเสี่ยงของการบริการด้านสาธารณสุขท่ีกาลังจะพ่ายแพ้ และให้มีเวลาท่ีมากขึ้นในการพัฒนา
วัคซีนและยารักษา การแทรกแซงที่ไม่ใช่ทางเภสัชภัณฑ์ท่ีอาจจัดการการระบาดได้ ประกอบด้วย มาตรการ
การปอ้ งกันส่วนบุคคล เชน่ การรักษาสุขอนามัยของมอื การสวมหน้ากากอนามัย และการกักตนเอง มาตรการ
ทางชุมชนที่มงุ่ เน้นไปทีก่ ารทิ้งระยะทางสงั คม เช่น การปดิ สถานศึกษา และการยกเลิกกจิ กรรมที่ทาให้เกิดการ
รวมกันของฝูงชน การทาข้อตกลงของชุมชนเพื่อให้มีการส่งเสริมยอมรับ และมีส่วนร่วมในการแทรกแซง
ดังกล่าว รวมไปถึงมาตรการด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การทาความสะอาดพื้นผิวสัมผัส การกระทาเหล่านี้รุนแรง

4

มากขึ้นในประเทศจีน เมื่อความรุนแรงของการระบาดชัดเจนข้ึน เช่น มีการกักด่านเมืองทั้งเมือง ซึ่งส่งผล
กระทบต่อประชากร 60 ล้านคนในมณฑลหูเปย่ ์ และการห้ามการท่องเที่ยวอย่างเข้มงวดขณะท่ีประเทศอนื่ ก็มี
การใช้มาตรการท่หี ลากหลาย เพ่ือกาจัดการแพร่ของไวรสั ตวั อย่างเช่น ประเทศเกาหลีใต้มกี ารนาการตรวจคัด
กรองมวลชน การกักด่านในท้องถ่ิน และใช้การแจ้งเตือนเก่ียวกับการเคล่ือนไหวของบุคคลท่ีได้รับผลกระทบ
มาใช้ ประเทศสิงคโปร์ให้การสนับสนุนทางการเงินแก่ผู้ติดเช้ือท่ีทาการกักตนเอง ในทางกลับกันก็มีการตั้ง
ค่าปรับจานวนมากสาหรับผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามเช่นกัน ไต้หวันเพ่ิมการผลิตหน้ากาก และมีแนวทางการลงโทษ
สาหรับการกักตุนเวชภัณฑ์[465] ส่วนบางประเทศได้มีการกาหนดให้พลเมืองต้องรายงานอาการคล้ายไข้หวัด
ใหญต่ อ่ แพทย์ โดยเฉพาะอย่างยง่ิ หากเพิง่ มีการเดนิ ทางไปยังจนี แผ่นดินใหญ่มา

ในปลายเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562 โดยที่ผู้ติดเช้ือกลุ่มแรกจานวนมากมีความเชื่อมโยงกับตลาดค้า
อาหารทะเลหฺวาหนานมาก่อน ช้ีให้เห็นว่าไวรัสดังกล่าว "น่าจะมีต้นกาเนิดมาจากสัตว์ไวรัสที่ก่อให้เกิดการ
ระบาดน้ันรู้จักกันในช่ือ SARS-CoV-2 ซ่ึงเป็นไวรัสใหม่ที่สัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับไวรัสโคโรนาในค้างคาว[365]
ไวรสั โคโรนาในลิ่น และไวรัสโคโรนาสายพันธ์ุกล่มุ อาการทางเดินหายใจเฉียบพลนั รุนแรงโดยเชื่อว่าไวรสั อาจมี
ต้นกาเนิดมาจากค้างคาวในสกุลค้างคาวมงกุฎ อาการแรกสุดมีรายงานในวันท่ี 1 ธันวาคม พ.ศ. 2562 ใน
บุคคลท่ีไม่ได้มีการสัมผัสกับตลาดค้าอาหารทะเลหฺวาหนานหรืออีก 40 คนที่เหลือของกลุ่มผู้มีอาการครั้งแรก
จากไวรัส ขณะที่ 2 ใน 3 ของกลุ่มแรกน้ีพบว่ามีความเช่ือมโยงกับตลาดสดซึ่งค้าสัตว์มีชีวิตแห่งนี้ องค์การ
อนามัยโลกประกาศให้การระบาดนี้เป็นภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุขระหว่างประเทศ เมื่อวันที่ 30 มกราคม
โดยเทดรอส อัดเฮนอม ผู้อานวยการองค์การอนามัยโลก ยังคงกล่าวชื่นชมการตอบสนองของประเทศจีนต่อ
ไวรัส เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2563 ว่า "เป็นการหลีกเลี่ยงการมีผู้ป่วยเพ่ิมข้ึนอย่างมีนัย" แม้ว่าโรคจะมี
ศักยภาพในการแพร่ภายในท้องถิ่นในบริเวณอ่ืน ๆ ของโลกด้วยก็ตาม ในช่วงเริ่มแรก จานวนผู้ติดเช้ือเพิ่มขึ้น
เปน็ สองเทา่ ในทกุ ๆ เจ็ดวันครึง่ ในช่วงต้นและกลางเดือนมกราคม พ.ศ. 2563 ไวรัสเกิดการแพร่กระจายไปยัง
มณฑลอื่น ๆ ของประเทศจีน ผ่านการโยกย้ายของประชากรในช่วงตรุษจีน และเน่ืองจากนครอู่ฮั่นเป็น
ศนู ย์กลางการขนส่งในประเทศจนี ผูต้ ิดเชื้อจึงเดินทางไปได้อยา่ งรวดเร็วทั่วประเทศ วันท่ี 26 กุมภาพนั ธ์ พ.ศ.
2563 องค์การอนามัยโลกรายงานวา่ จากการที่ผูป้ ว่ ยรายใหม่ในประเทศจีนลดลง แต่กลับเพิ่มข้นึ อย่างรวดเร็ว
ในประเทศอิตาลี ประเทศอิหร่าน และประเทศเกาหลีใต้ ทาให้จานวนผู้ป่วยรายใหม่นอกประเทศจีนเพ่ิมสูง
กว่าจานวนผู้ป่วยรายใหม่ในประเทศจีนเป็นครั้งแรก[376] นอกจากนี้ยังมีรายงานการพบในเด็ก ซ่ึงพบได้
"น้อยมาก" ด้วย[13] จากรายงานขององค์การอนามัยโลกระบุว่า มีผู้ป่วยที่อายุ 19 ปี และต่ากว่าเพียงร้อยละ
2.4 จากจานวนผู้ป่วยทั่วโลก การวิเคราะห์วิทยาการระบาดของการระบาดทั่ว ทาให้องค์การอนามัยโลกและ
หลายรัฐบาลยอมรับวา่ เหตุน้เี ปน็ การระบาดทวั่ ครง้ั แรก ทสี่ ามารถควบคมุ ได้อย่างนอ้ ยในหลายภมู ภิ าคของโลก

ในวันท่ี 31 ธันวาคม พ.ศ. 2563 ซึ่งตรงกับวันส้ินปี รายงานจานวนผู้เสียชีวิต ท่ัวโลก ต้ังแต่ เวลามาตรฐาน
กรนี ชิ 23:59 น. รายงานผู้เสยี ชีวิตที่ 1,824,074 ราย

5

การปว่ ย

ยังไม่มียาต้านไวรัสเฉพาะกับไวรัสนี้ แต่อยู่ในระหว่างการพยายามพัฒนา ความพยายามในการ
บรรเทาอาการจงึ อาจประกอบด้วย การรบั ประทานยาแกไ้ ขต้ ามปกติ (ยาท่ีสามารถซ้ือขายกันได้โดยตรงโดยไม่
ต้องมีใบส่ังแพทย์ การดื่มน้า และพักผ่อน อาจต้องใช้การรักษาด้วยออกซิเจน การฉีดเข้าหลอดเลือดดา และ
การช่วยหายใจ ทั้งนีข้ ึ้นอย่กู ับความรุนแรงของอาการ ส่วนการใช้สเตียรอยด์อาจทาให้ผลลัพธ์ออกมาแย่ลงและ
ยงั มีการตรวจสอบสารประกอบหลายชนิด ท่ซี ่ึงได้รับการอนุมัตใิ ห้ใช้สาหรบั การรกั ษาไวรัสตัวอน่ื เชน่ ฟาวพิ ิรา
เวยี ร์, ไรบาวริ นิ , เรมเดซิเวียร์ และกาลิเดซิเวียร์

อาการของโรคโควดิ -19

อาการของโรคโควิด-19 นั้นไม่เจาะจงและผู้ติดเช้ืออาจไม่แสดงอาการหรือมีอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่
ได้ เช่น ไข้ ไอ ล้า หายใจลาบาก หรือปวดกล้ามเนื้อ โดยอาการทัว่ ไปและความชุกแสดงไว้ดังตารางการพัฒนา
ต่อไปของโรคอาจนาไปสู่การปอดบวม กลุ่มอาการหายใจลาบากเฉียบพลัน ภาวะพิษเหตุติดเช้ือ ช็อกเหตุพิษ
ติดเชื้อ และเสยี ชีวิตได้ ผู้ติดเช้ือบางรายอาจไม่มกี ารแสดงอาการ ซ่ึงให้ผลการทดสอบที่ยนื ยันว่าตดิ เช้ือแตไ่ ม่มี
อาการแสดง ดังน้ัน นักวิจัยจึงได้ออกคาแนะนาว่าบุคคลที่มีการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยที่ได้รับการยืนยันว่าติด
เช้อื แล้ว ควรมกี ารตดิ ตามและทดสอบการตดิ เช้ืออยา่ งใกล้ชิด

ระยะฟักตามปกติ (เวลาระหว่างท่ีได้รับเช้ือและมีอาการเกิดข้ึน) มีช่วงตั้งแต่ 1 ถึง 14 วัน โดยท่ัวไป
จะอยทู่ ่ี 5 วันอยา่ งไรก็ตาม มกี ารรายงานว่าพบผู้ติดเช้อื รายหนง่ึ ท่ีมีระยะฟกั ถงึ 27 วัน

สาเหตุ

การแพรเ่ ชอ้ื

ไ ฟ ล์ : COVID1 9 in numbers- R0 , the case fatality rate and why we need to flatten the
curve.webm

วดี โี ออภปิ รายค่าระดับการตดิ เชอื้ พน้ื ฐานและอตั ราปว่ ยตายในบรบิ ทของการระบาดท่ัวของโรคโควดิ -
19

การแพร่เชื้อหลักน้ันเป็นการแพร่ผ่านละอองเสมหะ (droplets) ท่ีบุคคลขับออกมา เช่น เม่ือไอหรือ
จาม[400][401][10] ละอองเสมหะจะค้างอยู่ในอากาศเป็นชว่ งสน้ั ๆ เท่าน้นั แตอ่ าจคงอย่ตู ่อไดบ้ นพนื้ ผวิ ที่เป็น
โลหะ แก้ว หรือพลาสตกิ รายละเอยี ดของไวรัสโควดิ -19 น้ันไม่มีเพิ่มเติมต้ังแต่วันที่ 26 กมุ ภาพันธ์ พ.ศ. 2563
และมีการสันนิษฐานว่ามันนั้นคล้ายไวรัสโคโรนาอ่ืน ซึ่งสามารถอยู่รอดได้นานถึงเก้าวันท่ีอุณหภูมิห้องสารฆ่า
เช้อื ทใี่ ชบ้ นพ้นื ผิวอาจใช้สาร เชน่ เอทานอล 62–71% บนพ้นื ผวิ เปน็ เวลาหนึง่ นาที

องค์การอนามัยโลกระบุว่าความเสี่ยงของการแพร่จากบุคคลท่ีไม่มีอาการน้ัน ต่ามาก และการส่งผ่าน
อุจจาระน้ันก็ "ต่าแต่การวิเคราะห์การติดเชื้อในประเทศสิงคโปร์และเมืองเทียนจิน ประเทศจีน ได้เปิดเผยว่า
การติดเช้ือไวรัสโคโรนาในหลายคนอาจแพร่ผ่านคนท่ีเพิง่ ติดเชื้อไวรัส และยังไม่ได้เริ่มแสดงอาการ การค้นพบ
น้ีหมายความว่า การแยกกักบุคคลเมื่อเร่ิมต้นรู้สึกป่วยนั้นมีประสิทธิภาพน้อยกว่าท่ีคาดไว้ค่าระดับการติดเช้ือ

6

พื้นฐาน (จานวนเฉล่ียของบุคคลที่บุคคลที่ติดเชื้อมีแนวโน้มจะแพร่ใส่) สาหรับการแพร่เชื้อระหว่างมนุษย์สู่
มนุษย์ของไวรัสอยู่ที่ประมาณ 2.13ถึง 4.82ซึ่งคล้ายกับไวรัสโคโรนาสายพันธ์ุกลุ่มอาการทางเดินหายใจ
เฉยี บพลนั รุนแรง (SARS-CoV)

การวนิ จิ ฉยั

การตดิ เชอ้ื ไวรัสน้นั สามารถวนิ ิจฉัยเป็นการช่วั คราวบนพื้นฐานของอาการ โดยการยืนยันการติดเชอ้ื ใน
ท้ายท่ีสุดแล้วจะใชป้ ฏิกิรยิ าลูกโซ่พอลิเมอเรสแบบยอ้ นกลับ (rRT-PCR) จากสิ่งคัดหลั่งที่ติดเชอื้ ความไวรอ้ ยละ
71 และการใช้การถ่ายภาพรงั สสี ่วนตดั อาศัยคอมพวิ เตอร์ (CT scan) (ความไวร้อยละ 98 )

การทดสอบไวรัส

องค์การอนามัยโลกเผยแพร่เกณฑ์วิธีการทดสอบอาร์เอ็นเอสาหรับ SARS-CoV-2 มาหลายฉบับ โดย
ฉบับแรกเม่ือวันท่ี 17 มกราคมซึ่งใช้ปฏิกิริยาลูกโซ่พอลิเมอเรสแบบย้อนกลับแบบตามเวลาจริงการทดสอบ
สามารถทาได้โดยใช้ตัวอยา่ งจากระบบหายใจหรอื เลอื ดและโดยท่วั ไป ผลจะพรอ้ มใชไ้ ด้ภายในไม่กี่ชั่วโมงจนถึง
เป็นวนั

บุคคลท่ีถือว่ามีความเส่ียง หากมีการเดินทางไปยังพื้นที่ที่มีการแพร่ระบาดภายใน 14 วันก่อนหน้า
หรือมีการสัมผัสอย่างใกล้ชิดกับผู้ติดเช้ือ จะมีตัวช้ีวัดท่ีสาคัญ ได้แก่ มีไข้ ไอ หายใจลาบาก ส่วนตัวช้ีวัดอื่น ๆ
ได้แก่ ล้า อาการปวดกล้ามเน้ือ ภาวะเบ่ืออาหาร มีเสมหะ และเจ็บคอ

การถา่ ยภาพ

สมบัติการถ่ายภาพแบบการถ่ายภาพรังสีและการถ่ายภาพรังสีส่วนตัดอาศัยคอมพิวเตอร์ได้รับการ
อธิบายในผู้คิดเช้ือจานวนจากัด สมาคมรังสวี ิทยาอติ าลีกาลังรวบรวมข้อมูลออนไลน์ระหว่างประเทศ เกี่ยวกับ
การถ่ายภาพที่นาไปสู่การค้นพบผู้ติดเช้ือยืนยัน อย่างไรก็ตาม เนื่องจากการทับซ้อนกับการติดเช้ืออื่น เช่น
Adenoviridae การถา่ ยภาพโดยไมม่ กี ารยืนยันโดยวิธี PCR จึงถูกใชย้ นื ยนั การปว่ ยโรคโควิด-19 อยา่ งจากดั

การป้องกัน

อธิบายวธิ กี ารหยุดการแพร่ของเชอื้ โรค

คาแนะนาในการป้องกัน ไดแ้ ก่ การรักษาสุขอนามัยทีด่ ี เช่น ล้างมือเมอ่ื เหมาะสม หลีกเล่ียงการสัมผัส
ดวงตา จมูก หรือปากดว้ ยมือท่ไี ม่ไดล้ ้าง ไอและจามใสก่ ระดาษชาระและท้ิงกระดาษชาระนน้ั ลงถงั ขยะโดยตรง
และ สาหรับผู้ที่ติดเช้ือแล้ว สวมหน้ากากในที่สาธารณะมาตรการการทิ้งระยะทางสังคมก็เป็นหน่ึงในวิธีการท่ี
แนะนาเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดด้วย รัฐบาลหลายแห่งแนะนาให้หลีกเลี่ยงการเดินทางที่ไม่จาเป็น ไปยัง
ประเทศและพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการระบาด[430] ในประเทศจีนมีการห้ามการค้าและการบริโภคสัตว์
ป่าด้วย

7

สาหรบั ผใู้ หบ้ รกิ ารด้านการดแู ลสุขภาพท่ีต้องดูแลบุคคลอน่ื อาจดาเนินการตามข้อระวังมาตรฐานการ
ติดเช้ือ (infected standard precautions) ข้อระวังการสัมผัส (contact precautions) และข้อระวังทาง
อากาศ (airborne precautions) โดยแนะนาใหป้ อ้ งกันดวงตา

ผู้สัมผสั โรค (contact tracing) เป็นวิธีการทส่ี าคญั สาหรับหน่วยงานสาธารณสุข ในการกาหนดแหล่ง
ของการติดเชื้อ และป้องกันการแพร่ต่อของเช้ือ ความเข้าใจผิดเก่ียวกับวิธีการป้องกันการติดเชื้อต่าง ๆ นั้น
กาลังถูกเผยแพร่ไป เช่น การล้างจมูก การบ้วนปากด้วยน้ายาบ้วนปาก และการกนิ กระเทียม ซึ่งทง้ั หมดนี้ไม่มี
ประสทิ ธิภาพในการปอ้ งกันไวรสั แต่อย่างใด

การลา้ งมือ

มีการแนะนาให้ล้างมือ เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของโรค โดยศูนย์ป้องกันและควบคุมโรคสหรัฐ
(CDC) แนะนาให้ล้างมือด้วยสบู่และน้าให้บ่อยคร้ัง แต่ละคร้ังใช้เวลาอย่างน้อย 20 วินาที โดยเฉพาะอย่างย่ิง
หลังจากเข้าห้องน้าหรือเม่ือมือสกปรกอย่างเห็นได้ชัด ก่อนรับประทานอาหาร และหลังจากไอหรือจาม
นอกจากนี้ยังมีคาแนะนาเพ่ิมเติมให้ใช้สารล้างมือท่ีมีส่วนประกอบของแอลกอฮอล์อย่างน้อยร้อยละ 60 โดย
ปริมาตร เมื่อไม่สามารถใช้สบู่และน้าได้องค์การอนามัยโลกยังแนะนาให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสดวงตา จมูก หรือ
ปากเม่อื ไมไ่ ด้ลา้ งมอื ด้วย

การเว้นระยะทางสังคม

การเว้นระยะห่างทางสังคม (social distancing) รวมถึงการควบคุมการติดเช้ือ มีจุดมุ่งหมายในการ
ชะลอการแพร่ระบาดของโรค ด้วยการลดการสัมผัสใกล้ชิดระหว่างบุคคลใหน้ ้อยลง วิธีการนีป้ ระกอบดว้ ย การ
กักด่าน การจากัดการเดินทาง และการปิดสถานศึกษา สถานที่ทางาน สนามกีฬา โรงภาพยนตร์ หรือ
ศูนย์การค้า โดยบุคคลอาจใช้การท้ิงระยะทางสังคม โดยการอยู่แต่บ้าน จากัดการเดินทาง หลีกเล่ียงพ้ืนที่
แออัด ไม่สัมผัสมือผู้อ่ืน และท้ิงระยะทางกายจากผู้อ่ืนขณะน้ีหลายรัฐบาลกาลังสั่งการหรือแนะนาให้มีการทิ้ง
ระยะทางสังคมในภูมิภาคท่ีได้รับผลกระทบจากการระบาด ผู้สูงอายุที่ป่วยโรคเรื้อรังรุนแรงจะมีความเส่ียงท่ี
เพิ่มข้ึนในการป่วยรุนแรงและภาวะแทรกซ้อน โดย CDC ของสหรัฐแนะนาให้คนกลุ่มนี้หลีกเล่ียงฝูงชนและอยู่
แต่บา้ นให้มากท่สี ุดเทา่ ทีจ่ ะทาได้ ในพนื้ ทที่ ี่เกิดการระบาดในระดับชุมชน

อนามัยทางเดนิ หายใจ

องค์การด้านอนามัยแนะนาให้ปิดปากและจมูกโดยการงอศอกเข้ามาปิด หรือใช้กระดาษชาระเม่ือไอ
หรือจาม ซ่ึงกระดาษชาระนั้นควรกาจัดทิ้งในทันที มีการแนะนาให้ใช้ผ้าปิดจมูกในผู้ที่อาจติดเชื้อเน่ืองจาก
สามารถจากัดปริมาณและระยะในการเดินทางของละอองเสมหะลงได้ เม่ือพูดคุย จาม และไอโดยองค์การ
อนามยั โลกได้ออกคาแนะนาเก่ยี วกับเมื่อใดที่ควรใชผ้ า้ ปดิ จมูกและควรใช้อย่างไร

นอกจากน้ียังมีการใช้ผ้าปิดจมูกสาหรับผู้ท่ีดูแลบุคคลท่ีอาจเป็นโรคด้วยนอกจากนี้ ผู้เช่ียวชาญด้าน
สุขภาพยังได้รับคาแนะนาให้สวมหน้ากากที่มีการป้องกันอย่างน้อยในระดับ N95 (ตามมาตรฐาน NIOSH),
FFP2 (มาตรฐานสหภาพยุโรป) หรือเทียบเท่า นอกเหนือจากอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลอื่น ๆต้องการอ้างอิง
แต่หน้ากากนนั้ ไม่ได้มกี ารแนะนาสาหรับคนส่วนใหญ่ โดยมหี ลกั ฐานอยา่ งจากัดวา่ การสวมผ้าปิดจมูกในบุคคล

8

ท่ไี ม่ติดเช้ือน้ันมีประสิทธิภาพต่า แมว้ ่าอาจช่วยให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสใบหน้าได้ ผ้าปิดปาก (Surgical masks)
นั้นมีระดับการป้องกันต่าที่สุด และได้รับการออกแบบมาเพื่อป้องกันผู้อ่ืนจากผู้สวมใส่เป็นหลัก หน้ากากที่
ออกแบบมาเพื่อปอ้ งกันผู้สวมใส่เปน็ ทางเทคนิคเรียกวา่ "เคร่ืองช่วยหายใจ" (respirators) แตโ่ ดยท่ัวไปแล้วจะ
เรียกว่า "หน้ากาก" (masks) โดยมีเพียงประเทศจีนเท่านั้น ท่ีมีการแนะนาให้ใช้หน้ากากในสาธารณชนที่มี
สุขภาพดีอย่างไรก็ตาม การใชห้ น้ากากอย่างกว้างขวางก็ถูกใช้โดยคนท่ีมสี ุขภาพดใี นฮ่องกงประเทศญี่ปุ่น[451]
ประเทศมาเลเซียและประเทศสิงคโปร์

การกักตวั

การกักตนเอง (self-isolation) ที่บ้านนั้นเป็นที่แนะนาสาหรับผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าติดเชื้อโควิด-19
และผูต้ อ้ งสงสยั ว่าอาจตดิ เชือ้

เป็นทเี่ ชื่อกนั ว่าไวรัสได้ไปถึงจุดที่มีการระบาดในชุมชนในสว่ นใหญ่ของโลก ซึ่งหมายความวา่ ไวรัสจะ
แพร่กระจายในชุมชนท่ีสมาชิกที่ไม่ได้เดินทางไปยังพ้ืนท่ีท่ีมีการแพร่ระบาดอย่างกว้างขวาง หน่วยงานด้าน
สขุ ภาพแนะนาให้บุคคลมกี ารกกั ตนเอง หากบุคคลเหลา่ น้ันมีอาการไออย่างตอ่ เนอื่ ง หรอื มีไขส้ ูง โดยระยะเวลา
การกักตนเองควรใช้เวลาอยา่ งน้อย 14 วัน แต่ควรนานกว่านนั้ นอกจากน้ี บุคคลที่เพิ่งเดินทางไปยังประเทศท่ี
มีการแพร่ระบาดอยา่ งกว้างขวาง หรอื ผู้ที่มีการสัมผัสโดยตรงกับผู้ท่ีได้รับการวินิจฉัยว่าป่วยโรคโควิด-19 ก็จะ
ถกู เรียกร้องจากหน่วยงานให้ทาการกักตนเอง หรือทงิ้ ระยะทางสังคมเปน็ ระยะเวลา 14 วนั นับตั้งแต่เวลาทีไ่ ด้
สัมผัสท่ีเป็นไปได้ลา่ สดุ บริการอนามัยแหง่ ชาติสหราชอาณาจกั ร (National Health Services) ได้แนะนาให้ผู้
ที่กักตนเองท่ีบ้าน อยู่ให้ห่างจากผู้อ่ืนในบ้านเป็นระยะสองเมตร บุคคลท่ีกาลังกักตนเองควรหลีกเลี่ยงการ
สัมผัสกับผู้สงู อายุและผู้ป่วยเรื้อรัง ผู้ท่ีกาลังกักตนเองควรล้างมือเป็นประจาเพื่อไม่ให้เป็นแพร่กระจายโรคไปสู่
ผู้อ่ืนในบ้าน หรือบนพื้นผิวท่ีผู้อ่ืนอาจจะสัมผัสได้ และตราบใดที่อาการไม่ได้แย่ลงอย่างมีนัยสาคัญ ไม่ควร
ตดิ ต่อกบั บริการดา้ นสุขภาพ

ไวรัสโควดิ กลายพนั ธุ์

องคก์ รอนามยั โลก (WHO) ไดเ้ ปล่ียนชอื่ เรยี กไวรัสโควดิ กลายพันธ์ุ จากเดมิ ท่เี รียกตามช่ือประเทศเป็น
อกั ษรกรกี เพ่อื ลดการกล่าวโทษประเทศทีพ่ บครั้งแรก สายพันธน์ุ า่ วิตก 4 สายพนั ธุ์

1 สายพนั ธุ์องั กฤษ เรยี กวา่ อลั ฟา่

2 สายพันธแ์ุ อฟรีกาใต้ เรยี กว่า เลต้า

3 สายพนั ธุ์บราซลิ เรยี กว่า แกมม่า

4 สายพันธ์อุ ินเดีย เรยี กว่า เดลตา้

9

วคั ซนี ปอ้ งกนั โรคโควดิ -19 ในปัจจุบนั มี 4 ชนดิ ดว้ ยกนั ได้แก่

1.วัคซีนชนิดสารพนั ธุกรรม

ได้แก่ เอ็มอาร์เอ็นเอ (mRNA) วัคซีนกลุ่มน้ี ใช้เทคโนโลยีใหม่สังเคราะห์สารพันธุกรรมเอ็มอาร์เอ็นเอ
(messenger RNA: mRNA) ท่ีเฉพาะเจาะจงกับเชื้อไวรัส วัคซีนจะทาหน้าท่ีพา mRNA เข้าเซลล์ และ กากับ
ให้เซลล์ผลิตสารโปรตีนสไปค์ของเชื้อไวรัส ซึ่งโปรตีนน้ีจะกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้สร้าง
แอนติบอดีขึ้นมาต่อต้านเช้ือ วัคซีนที่มีใช้ในปัจจุบัน ได้แก่ วัคซีนของบริษัท Pfizer และ Moderna จาก
ข้อมูลในปัจจุบันวัคซีนชนิดน้ีมีประสิทธิภาพในการป้องกันโรคได้ประมาณ 95% ป้องกันการป่วยรุนแรงและ
ปอ้ งกนั การเสียชวี ิตได้ 100% วัคซนี ของบรษิ ทั Pfizer ควรได้รบั การฉีด 2 เข็มเขา้ กลา้ มเน้อื ห่างกัน 3 สปั ดาห์
สว่ น วัคซีนของบรษิ ทั Moderna ควรไดร้ ับการฉีด 2 เขม็ เขา้ กลา้ มเน้อื ห่างกัน 4 สัปดาห์

2.วัคซีนชนิดใชไ้ วรสั เป็นพาหะ (Recombinant viral vector vaccine)

วัคซีนกลุ่มนี้ใช้ไวรัสท่ีสามารถตัดแต่งพันธุกรรม เช่น ไวรัสอะดีโน (Adenovirus)โดยนามาดัดแปลง
พันธุกรรมให้ไม่สามารถแบ่งตัวได้ และใส่สารพันธุกรรมของไวรัสโรคโควิด19 ติดไปด้วย เม่ือนามาฉีดไวรัส
พาหะเหล่าน้ีจะเลยี นแบบการติดเชื้อตามธรรมชาติ โดยกระต้มุ ภูมิคุ้มกันท้ังระบบให้สร้างแอนติบอดียต์ ่อไวรัส
โรคโควิด19 ตามสารพันธุกรรมท่ีใส่เข้าไป อย่างไรก็ตามแม้ว่าจะเป็นวัคซีนที่ไวรัสอะดีโนไม่แบ่งตัว แต่ยัง
จัดเป็นไวรัสที่มีชีวิตเม่ือเข้าสู่ร่างกาย จึงยังไม่แนะนาให้ใช้ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างมาก จนกว่าจะมี
ข้อมูลท่ีชัดเจนมากกว่าน้ี ปัจจุบันวัคซีนชนิดน้ีท่ีใช้กันแพร่หลายมี 4 แบรนด์ ได้แก่ ไวรัสอะดีโนของชิมแพนซี
(Chimpanzee adenovirus) โดยบริษัท Astra Zeneca มีประสิทธิภาพป้องกันอาการประมาณ 70-80%
ป้องกันการเสียชีวิตได้ 100%, ไวรัสอะดีโนของมนุษย์สายพันธ์ุ 5 (Human adenovirus type 5) โดยบริษัท
CanSinoBio มีประสิทธิภาพป้องกันอาการประมาณ 60%, ไวรัสอะดีโนของมนุษย์สายพันธ์ุ 26 (Human
adenovirus type 26) โดยบริษัท Johnson and Johnson มีประสิทธิภาพปอ้ งกันอาการประมาณ 64-72%
และ ไวรัสอะดีโนของมนุษย์สายพันธุ์ 5 และ 26 (Human adenovirus type 5 and26) โดยบริษัท
Gamaleya ของรสั เซยี มีประสิทธภิ าพป้องกนั อาการประมาณ 90%

3.วัคซนี ท่ีทาจากโปรตนี สว่ นหนึง่ ของเช้ือ (Protein subunit vaccine)

วัคซีนท่ีผลิตโดยเทคโนโลยีนี้ ท่ัวโลกมีความคุ้นเคยมานาน เพราะใช้ในการผลิตวัคซีนหลายชนิด เช่น
วัคซีนป้องกนั ไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี เป็นต้น ผลิตโดยการ สร้างโปรตีนของเชื้อไวรัส ด้วย
ระบบ cell culture, yeast, baculovirus เป็นต้น แล้วนามาผสมกับสารกระตุ้นภูมิ เมื่อฉีดเข้าสู่ร่างกายจะ
กระตุ้นให้ร่างกายสร้างแอนตีบอดีต่อต้านโปรตีนสไปค์ของไวรัสโรคโควิด19 วัคซีนท่ีมีใช้ในปัจจุบันคือ วัคซีน
แบรนด์ Novavax ซึ่งผลิตจาก baculovirus และใช้ Matrix M เป็นตัวกระตุ้นภูมิ มีประสิทธิภาพป้องกัน
อาการประมาณ 60-90% ป้องกนั การเสยี ชวี ิตได้ 100%

10

4.วัคซีนชนดิ เช้อื ตาย (Inactivated vaccine)

วัคซีนกลุ่มน้ีผลิตโดยนาไวรัสโรคโควิด19 มาเล้ียงขยายจานวนมาก และนามาทาให้เเช้ือตาย การฉีด
วัคซีนจะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อไวรัสทุกส่วน เสมือนได้รับเช้ือไวรัสโดยตรงแต่ไม่ทาให้เกิดโรค
เพราะเชื้อตายแล้ว เทคโนโลยีน้ีเป็นวิธีที่ใช้กับวัคซีนตับอักเสบเอ โปลิโอชนิดฉีด จึงมีความคุ้นเคยใน
ประสิทธิภาพและความปลอดภัยมานาน แต่เน่ืองจากการเพาะเลี้ยงไวรัสต้องใช้ความระมัดระวังมาก ทาให้
ผลิตได้ช้าและมีราคาแพง วัคซีนท่ีมีใช้ในปัจจุบัน ได้แก่ วัคซีนของบริษัท Sinovac มีประสิทธิภาพป้องกัน
อาการประมาณ 50-70% ป้องกันการเสยี ชวี ิตได้ 100%

การอนามยั โลก (WHO) อนมุ ตั ิวัคซีนโควิด-19 ใหใ้ ช้ได้เป็นกรณฉี กุ เฉนิ แลว้ 5 ย่หี อ้

1.) วคั ซีนไฟเซอร์-ไบโอเอน็ เทค (Pfizer-BioNTech) ผ่านการอนมุ ตั ิวนั ที่ 31 ธันวาคม 2563

2.) วัคซีนแอสตรา้ เซนเนกา้ (AstraZeneca) ผ่านการอนุมตั ิวันท่ี 15 กมุ ภาพนั ธ์ 2564

3.) วัคซีนโควิชิลด์ (Covishield) ซ่ึงเป็นวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้าท่ีผลิตในอินเดีย ผ่านการอนุมัติวันท่ี
15 กมุ ภาพนั ธ์ 2564

4.) วคั ซนี จอห์นสัน แอนด์ จอหน์ สนั (Johnson & Johnson) ผา่ นการอนุมัติวนั ที่ 12 มีนาคม 2564

5.) วคั ซนี โมเดอรน์ า (Moderna) ผ่านการอนมุ ตั ิวันที่ 30 เมษายน 2564

ข้อหา้ มและขอ้ ควรระวังในการฉดี วคั ซนี โควิด 19

วัคซีนทุกชนิดมีข้อห้ามคือ แพ้สารท่ีเป็นส่วนประกอบของวัคซีนและเนื่องจากวัคซีนเหล่านี้เป็นวัคซีน
ใหม่จึงอาจไม่มีความรู้ในเร่ืองปฏิกิรยิ าการแพ้ที่พบไม่บ่อย ในช่วงแรกจึงควรฉีดวัคซีนเหล่าน้ีในสถานพยาบาล
หรอื สถานท่ี ทีใ่ หก้ ารชว่ ยเหลือกรณีมปี ฏิกริ ยิ ารนุ แรง และควรเฝา้ ระวังอาการหลงั การฉดี อย่างน้อย 30 นาที

ผลกระทบโควดิ -19

เป็นความยากลาบากอย่างลน้ เหลือ อนั เนือ่ งมาจากผลกระทบของการระบาดของโรคตดิ เชื้อไวรัสโคโร
นา หรือ โควิด-19 ผลกระทบเกดิ ขึน้ กับทุกคนบนโลก

ด้านการศกึ ษา

การแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่าหรือโควิด-19 ส่งผลใหน้ ักเรียนไทยกว่า 15 ลา้ นคนต้องหยุดเรียนไป
จนถึงเดือนกรกฎาคม หมายความว่า นักเรียนไทยจะไม่ได้เรียนเป็นเวลาถึงหน่ึงในสามของปีการศึกษา แม้
กระทรวงศึกษาธิการได้กาหนดนโยบายที่จะยกเลิกวันหยุดเพื่อชดเชยเวลาเรียนท่ีหายไป แต่การขาดเรียน
สะสมก็ย่อมส่งผลกระทบต่อตัวนักเรียนในระยะยาว และเมื่อถึงเวลานั้น ภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชา
สังคม รวมถึงทุกหน่วยงานของไทยจะต้องดาเนินการอย่างเร่งด่วนเพื่อลดผลกระทบเชิงลบที่จะเกิดขึ้นกับ
เยาวชนของชาติเหล่าน้ีไมเ่ ชน่ นนั้ แลว้ ประเทศไทยอาจได้รับผลกระทบเชงิ ลบอย่างมหาศาลในอนาคต

โรคโควดิ -19 ถือนบั เป็นวกิ ฤติทีท่ ่วั โลกต่างเผชิญอยู่ในขณะนี้ รัฐบาลทุกประเทศพึงรับฟังมมุ มองและ
ความคิดเห็นของบุคลากรทางการแพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขเป็นสาคัญในการรับมือ และเตรียม

11

มาตรการลดการแพร่ระบาดในกลุ่มประชาชนได้อย่างรัดกุมและเหมาะสม ซึ่งบางครั้งบางมาตรการอาจสร้าง
ผลกระทบต่อสังคมในด้านอืน่ ๆ อาทผิ ลกระทบต่อระบบการศึกษาซึ่งอาจกลายเป็นหนึง่ ในวกิ ฤติที่ร้ายแรงที่สุด
ต่อจากนี้ก็เป็นได้ หากกลับมาพิจารณาว่าอะไรคือผลกระทบท่ีจะต้องได้รับการจัดการให้ทันกาล มูลนิธิคีนัน
แหง่ เอเซียจึงไดท้ าการวเิ คราะหแ์ ละสรุปเปน็ ประเด็นที่สาคญั 3 ประการดงั นี้

1) ความเหล่ือมล้าและไม่เท่าเทียมทางการศึกษาที่อาจเพ่ิมมากข้ึน – เราทุกคนสังเกตุเห็นว่าความ
เหล่ือมล้าและโอกาสเข้าถึงระบบการศึกษาท่ีมีคุณภาพนับเป็นปัญหาสาคัญของประเทศไทย ช่องว่างระหว่าง
โอกาสเข้าถึงการศึกษา และความพร้อมทางด้านอุปกรณ์รองรับการเรียนเพิ่มมากขึ้นอย่างชัดเจน เห็นได้จาก
นักเรียนในโรงเรียนนานาชาติและโรงเรียนรัฐที่มีช่ือเสียงในกรุงเทพ ฯ สามารถเข้าถึงการเรียนการสอนผ่าน
ทางระบบออนไลน์หรืออีเลิร์นนิ่ง (E-Learning) อย่างมีประสิทธิภาพเมื่อต้องกักตัวอยู่ที่บ้าน ในขณะที่มี
นกั เรียนไทยอีกหลายล้านคน โดยเฉพาะเดก็ ในโรงเรียนขยายโอกาส ที่ผูป้ กครองของพวกเขายากจน กลับท่ีไม่
มีเงนิ ทีจ่ ะซ้ือคอมพวิ เตอร์หรอื โน้ตบุ๊คเพื่อเรยี นหนังสือผ่านชอ่ งทางออนไลนไ์ ด้

ภายใต้ภาวะเศรษฐกิจถดถอย หลากกิจการต่างเลิกกิจการและลดตาแหน่งงาน อาจทาให้ผู้ปกครอง
ของนกั เรียนกลุ่มน้ี ต้องถกู เลกิ จา้ งหรอื ไมม่ ีงานประจาทีม่ ่นั คงน้กี จ็ ะยง่ิ สร้างความลาบากต่อสภาพความเป็นอยู่
ของพวกเขายิ่งข้ึน ยิ่งการแพร่ระบาดครั้งนี้ใช้เวลานานมากเท่าไร ก็จะยิ่งสร้างช่องว่างของความไม่เท่าเทียม
ทางการศึกษาให้ขยายกวา้ งยิง่ ขน้ึ เท่านน้ั

2) ประสิทธิภาพของการเรียนการสอนที่ยังมีไม่พอเพียง เราต้องยอมรับว่าส่ิงต่างๆ ที่เกิดข้ึน อาจจะ
สร้างการเปลี่ยนแปลงอย่างถาวร เราอาจไม่สามารถกลับมาใช้ชีวิตเฉกเช่นปกติได้อย่างท่ีหวัง เช่นเมื่อครูไม่
สามารถดาเนินการสอนด้วยตนเองในห้องเรียนได้อย่างท่ีควรจะเป็น ผู้กาหนดนโยบายด้านการศึกษาจึงต้อง
พิจารณาช่องทางการเรียนรู้อื่นๆ ทดแทนแต่น่าเสียดายท่ีประสิทธิภาพของระบบการเรียนการสอนแบบ
ออนไลน์ หรืออเี ลิร์นนงิ่ (E-Learning) ของเรายังไม่เพยี งพอ มีครูเพยี งไมก่ ่ีท่านทีไ่ ด้รบั การฝกึ อบรมเรื่องการใช้
เทคโนโลยีในการเรียนการสอน อกี ท้งั นักเรียนจานวนมากยังขาดแคลนอุปกรณ์การเรียนผ่านระบบเทคโนโลยีที่
จาเป็นโดยเฉพาะนักเรียนในพื้นที่ชนบท แม้ว่าขณะนี้กระทรวงศึกษาธิการกาลังพิจารณาหาทางแก้ปัญหาท่ี
เกิดขึ้นโดยมีแนวคิดที่จะมอบแท็บเล็ตให้กับครูและนักเรียนท่ีมีความจา แต่นั้นก็อาจไม่อเพราะการมอบแท็บ
เลต็ กอ็ าจไม่ช่วยใหก้ ารสอนมปี ระสิทธิภาพเทา่ ที่หวังไว้ เพราะหากครไู ม่ได้รบั การอบรมหรือไมม่ ปี ระสบการณ์
ในช้ันเรียนออนไลน์มาก่อนก็ไม่เข้าใจว่าเมื่อนักเรียนเรียนออนไลน์จะรู้สึกอย่างไร ขาดเทคนิคในการติดตาม
การเรียนรู้แบบออนไลน์ ทั้งยังยึดถือรูปแบบการเรียนแบบท่องจา อุปกรณ์แท็บเล็ตอาจจะทาหน้าที่ได้เพียง
ทดแทนกระดานดา หากครูยังเน้นการสอนโดยการบรรยายนานๆ และไม่เปิดโอกาสให้นักเรียนมีส่วนร่วมกับ
ชั้นเรียน นักเรียนก็จะขาดโอกาสฝึกฝนปฎิบัติ หรือลงมือค้นหาคาตอบได้ด้วยตนเอง รวมท้ังอาจจะขาดการ
เรียนรู้เทคโนโลยีจากตัวอุปกรณ์แท็บเล็ตที่ตนเองมีโอกาสครอบครอง การเรียนรู้แบบนี้ไม่เพียงแต่จะทาให้
นักเรียนเกิดความเบื่อหน่ายเท่าน้ัน หากแต่ยังไม่ส่งเสริมประสิทธิภาพการเรียนรู้ คิดวิเคราะห์ของนักเรียนอีก
ด้วย

3) ระบบส่งเสริมและสนบั สนุนการสอนออนไลน์ของครูยังไม่เพียงพอ – เราทุกคนตระหนักดีวา่ ครูคือ
แม่พิมพ์ของชาติผู้อยู่เบื้องหลังความสาเร็จในการพัฒนาบุคลากรมนุษย์สาหรับสร้างอนาคตของชาติ แม้พวก
ท่านจะมีรายได้ท่ีไม่มากนัก หากแต่ก็มีความมุ่งมั่นและอยากมีส่วนร่วมที่สาคัญท่ีได้ช่วยสร้างคนให้มีคุณภาพ

12

ชวี ิตท่ีดี ดังจะเห็นจากเมื่อเกดิ การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในครั้งนี้ ครไู ทยจานวนไมน่ ้อยทอี่ อกเยี่ยมบา้ น
เพื่อติดตามความเปน็ อยขู่ องนักเรียนตน เพื่อประเมนิ ความพร้อมในการเรียนวิถีใหม่ แต่อยา่ งไรก็ตามครูหลาย
ทา่ นยังรู้สกึ ว่าพวกเขายังไมไ่ ด้รับการสนับสนุนอย่างเพียงพอ โดยเฉพาะในด้านวิชาการ การปรับกระบวนการ
เรียนการสอน หลากคร้ังเมื่อมีการเปล่ียนแปลงหรือประกาศแบบเร่งด่วนแต่ยังไม่ได้รับการช้ีแจงหรือแจ้ง
นโยบายที่แน่ชัดจากผู้อานวยการโรงเรียนที่ตนเองสังกัด ก็อาจทาให้ครูเกิดความสับสนและไม่แน่ใจว่าจะ
เร่ิมต้นวิธีการสอนผ่านระบบออนไลน์อย่างไร รวมถึงการติดตามความก้าวหน้าการเรียนรู้และประเมินผล
สมั ฤทธ์ิการศึกษาว่าจะปรับเปล่ียนอย่างไร รวมทั้งการให้ความช่วยเหลือนักเรียนท่ีขาดแคลนทุนทรัพย์ และมี
สภาพความเป็นอยูท่ ่ีลาบาก เปน็ ตน้

ผลกระทบด้านการจา้ งงาน

แม้ว่านักเศรษฐศาสตร์ ประเมินว่า การขยายตัวทางเศรษฐกิจของไทยได้ผ่านจุดต่าสุดไปแล้วในช่วง
ไตรมาสสองที่ผ่านมา ซ่ึงเป็นช่วงท่ีเราล็อกดาวน์กจิ กรรมทางเศรษฐกจิ และสงั คมของประเทศ แตข่ ณะเดียวกัน
การระบาดระลอกใหม่จากพื้นท่ี จ.สมุทรสาคร ท่ียังคงขยายตัวเพิ่มขึ้น ท่ามกลางการจับตาถึงมาตรการที่
รัฐบาลจะนามาใชใ้ นระยะต่อไป ทาให้สถานการณ์ยังมีความไม่แน่นอนสูงครงสร้างตลาดแรงงานไทยมีลักษณะ
ท่ีนายจ้างมักปรับตัวโดยการปรับเปล่ียนชั่วโมงการทางาน มากกว่าการเพ่ิมหรือลดคนงานแบบฉับพลัน ส่วน
หน่ึงอาจมาจากการหาแรงงานที่มีทักษะเหมาะสมกับงานนั้นทาได้ยากหรอื อยกู่ ันมานานแบบครอบครัว ส่งผล
ให้ตัวเลขการจ้างงานเปล่ียนแปลงช้ากว่าสภาวะเศรษฐกิจท่ีเปล่ียนไป เม่ือเศรษฐกิจไม่ดีนายจ้างจึงพยายาม
รกั ษาลกู จา้ งไว้โดยลดชั่วโมงการทางานกอ่ น เมอื่ มีความจาเปน็ จึงคอ่ ยเลิกจ้าง

ผลกระทบดา้ นการทอ่ งเทีย่ วและการบนิ

จานวนนักท่องเท่ียวต่างชาติ ตั้งแต่เดือน ม.ค. - ต.ค.2563 รวมท้ังส้ิน 6,692,775 คน เทียบกับปี
2019 ที่มียอด 32,582,548 คน ลดลงไปถึง -79.46 % เฉพาะนักท่องเท่ียวจากประเทศจีน ลดลงไปถึง
86.64% สาเหตุหลักมาจากการปิดประเทศ ทาให้สายการบินต่าง ๆ ไม่สามารถขึ้นบินได้ตามปกติ และแม้ว่า
ในระยะหลังจะเร่ิมมีการรับนักท่องเท่ียวพิเศษ เข้ามาประเทศไทย ภายใต้เงอ่ื นไขกักตัวใน ASQ (Alternative
State Quarantine) สถานกักกันทางเลือกที่รัฐกาหนด แต่ยังมีจานวนไม่มากเท่าไร และเมื่อมาเจอกับ
สถานการณโ์ ควิดจากตลาดกลางกงุ้ ทาให้การเร่ิมเปดิ รบั นักทอ่ งเท่ยี วต่างชาตเิ ขา้ มาอีกครัง้ ต้องชะงกั ลงไป

ผลกระทบดา้ นการส่งออก

ขณะเดียวกัน ธนาคารแห่งประเทศไทย รายงาน มูลค่าการส่งออกสินค้าหดตัวร้อยละ 4.2 จากระยะ
เดียวกันปีก่อน หากไม่รวมการส่งออกทองคา มูลค่าการส่งออกหดตัวที่ร้อยละ 3.7 ปรับดีขึ้นมากจากที่หดตัว
ถงึ ร้อยละ 13.6 ในเดือนก่อน ตามการส่งออกในเกือบทุกหมวดสินค้า สอดคล้องกับอุปสงค์ของประเทศคู่ค้าท่ี
ฟ้ืนตัว โดยเฉพาะเคร่ืองใช้ไฟฟ้าท่ีขยายตัวได้ต่อเนื่อง อิเล็กทรอนิกส์ และเคร่ืองจักรและอุปกรณ์ที่กลับมา
ขยายตัวได้ ขณะที่ยานยนต์และช้ินส่วนหดตัวน้อยลง ท้ังน้ี การผลิตภาคอุตสาหกรรมหดตัวน้อยลงตามการ
ผลิตท่ีปรับดีข้ึนในเกือบทุกหมวดสินค้า สอดคล้องกับทิศทางการส่งออกและการใช้จ่ายภายในประเทศ และมี
ผลของฐานต่าในปีกอ่ นในหมวดการผลติ ยานยนตแ์ ละปิโตรเลียม

13

ผลกระทบด้านสุขภาพ

เร่ืองน้ีเป็นปัญหาโดยตรงของการระบาดของโควิด-19 ที่ส่งผลต่อมวลมนุษยชาติ ในเร่ืองสุขภาพวะ
การระบาดครั้งน้ีเป็นมหาวิกฤติ ล่าสุด (22 ธ.ค.) ยอดผู้ติดเช้ือ มากกว่า 77 ล้านคน ยอดเสียชีวิตเพิ่มสูงขึ้น
มากกวา่ 1.7 ล้านคน มาตรการภาครัฐในการควบคุมการแพร่ระบาด รวมทงั้ การปรับตัวของผูค้ น ส่งผลใหเ้ กิด
การเปลี่ยนแปลงรปู แบบการดาเนินชวี ติ ของคนทั่วโลก กิจกรรมหลายอยา่ งในชวี ิตประจาวัน ไมส่ ามารถกระทา
ได้ในช่วงการระบาด โดยเฉพาะท่ีใกล้ชิดกัน รวมกลุ่มกันจานวนมาก เพราะมีความเป็นห่วงเรื่องการ
แพร่กระจายของเชื้อโควิด-19 มากที่สุด แม้ล่าสุดจะมีข่าวดีจากผลการศึกษาการทดลองวัคซีน จากบริษัท
Pfizer ท่ีพัฒนาวัคซีนร่วมกับบริษัทBioNTech ออกมาแล้ว แต่ก็ยังไม่ชัดเจนว่า วัคซีนนี้สุดท้ายจะมี
ประสิทธิผลในการป้องกันโรคอย่างไรบ้าง ซ่ึงโลกกาลังเฝ้ามองอยู่ อีกท้ังกระบวนการกระจายของวัคซีนให้
แพร่หลายทั่วโลกจะดาเนินการไดอ้ ยา่ งไรบ้าง

สรุป โรค COVID-19 คือ โรคติดเช้ือจากไวรัสชนิดหน่งึ ซง่ึ พบการระบาดในช่วงปี 2019 ที่เมืองอู่ฮั่น
ประเทศจีน โดยในตอนนั้นเราจะรู้จักกันโรคน้ีในชื่อว่า ไวรัสอู่ฮ่ัน ก่อนท่ีภายหลังจะระบุเชื้อก่อโรคได้ว่าเป็น
เชื้อในตระกูลโคโรนาไวรสั ระบาดเรว็ ตดิ เชื้อง่ายง่ายกว่าไข้หวดั ธรรมดา อาการของโรค เช่น ไข้ ไอ ลา้ หายใจ
ลาบาก หรือปวดกล้ามเนื้อ โดยอาการทั่วไปเหมือนกับเป็นไข้หวัดใหญ่แต่ร้ายแรงกว่าน้ันสามารถลงไปสู่การ
ปอดบวม อาการหายใจลาบากเฉียบพลัน และเสียชีวิตได้ ผู้ติดเช้ือบางรายอาจไม่มีการแสดงอาการ วิธีการ
ปอ้ งการ ลา้ งมือบอ่ ยๆ เวน้ ระยะหว่างทางสงั คม ใส่หน้ากากอนามยั ทุกครงั้ ที่ออกนอกบ้าน ส่วนคนทตี่ ิดแลว้ กัก
14 วันคอยดูอาการ ซง่ึ ปจั จุบนั มีวัคซีนหลายวัคซนี ทีส่ ามารถช่วยปอ้ งการได้ คอื

1. วคั ซีนไฟเซอร์-ไบโอเอน็ เทค (Pfizer-BioNTech)

2. วัคซีนแอสตรา้ เซนเนก้า (AstraZeneca

3. วัคซนี โควชิ ลิ ด์ (Covishield) ซึ่งเปน็ วคั ซีนแอสตรา้ เซนเนกา้ ทีผ่ ลิตในอนิ เดีย

4. วัคซนี จอหน์ สัน แอนด์ จอหน์ สัน (Johnson & Johnson)

5. วคั ซีนโมเดอรน์ า (Moderna)

14

บรรณานกุ รม
วกิ ิพเี ดีย สารานกุ รมเสรี การระบาดทั่วของโควดิ -19 (ระบบออนไลน์)

แหล่งทีม่ า: www.sikarin.comn 25 กรกฎาคม 2564
รพ. สินแพทย์ วคั ซนี โควิด-19 มกี ชี่ นิด อะไรบา้ ง (ระบบออนไลน)์

แหล่งท่มี า: www.synphaet.co.th 25 กรกฎาคม 2564
Kenan foundation Asia การแพร่ระบาดของโควิด-19 สรา้ งผลกระทบตอ่ การศกึ ษา (ระบบออนไลน์)

แหล่งทม่ี า: www.kenan-asia.org 25 กรกฎาคม 2564
trueID รวม 5 ผลกระทบโควดิ -19 (ระบบออนไลน์)

แหล่งทมี่ า: news.trueid.net 25 กรกฎาคม 2564

15