สื่อประกอบการจัดกิจกรรม
วันภาษาไทยแห่งชาติ
ปีการศึกษา ๒๕๖๔
๒๙ กรกฎาคม
โรงเรียนวัดละมุด สพป.นครปฐม เขต ๒
ค ำน ำ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) ประกอบการจัดกิจกรรมวันภาษาไทยแห่งชาติ ประจ าปีการศึกษา
๒๕๖๔ ครั้งนี้ เป็นการออกแบบให้นักเรียนศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเอง ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อ
ไวรัสโคโรนา (Covid ๑๙) และมีจุดประสงค์หลักเพื่อการส่งเสริมให้นักเรียนเห็นถึงความส าคัญและคุณค่าของ
ภาษาไทย และร่วมใจกันใช้ภาษาไทยให้ถูกต้องเพื่ออนุรักษ์ภาษาไทยให้เป็นเอกลักษณ์อยู่คู่ชาติไทยต่อไป
การจัดท าในครั้งนี้หากมีข้อผิดพลาดประการใดผู้จัดท าขออภัยและขอน้อมรับในค าชี้แนะเพื่อปรับปรุง
และพัฒนาต่อไป
นางธนะกิต ใหญ่สิมา
๒๒ กรกฎาคม ๒๕๖๔
สำรบัญ
เรื่อง หน้ำ
ความเป็นมาของวันภาษาไทยแห่งชาติ ๑
ความส าคัญของการคัดลายมือ ๕
จุดมุ่งหมายของการคัดลายมือ ๖
แนวทางปฏิบัติการคัดลายมือ ๗
รูปแบบตัวอักษรไทย ๘
กิจกรรมท้ายบทเรียน ๑๑
"ในปัจจุบันนี้ปรำกฏว่ำ ได้มีกำรใช้ค ำออกจะฟุ่มเฟือย และไม่ตรงกับควำมหมำย
อันแท้จริงอยู่เนือง ๆ ทั้งออกเสียงก็ไม่ถูกต้องตำมอักขรวิธี ถ้ำปล่อยให้เป็นไปดังนี้
ภำษำของเรำก็มีแต่จะทรุดโทรม ชำติไทยเรำมีภำษำของเรำใช้เองเป็นสิ่งอัน
ประเสริฐอยู่แล้ว เป็นมรดกอันมีค่ำตกทอดมำถึง เรำทุกคนจึงมีหน้ำที่จะต้องรักษำ
ไว้ ฉะนั้นจึงขอให้บรรดำนิสิตและบัณฑิต ตลอดจน ครูบำอำจำรย์ ได้ช่วยกันรักษำ
และส่งเสริมภำษำไทย ซึ่งเป็นอุปกรณ์และหลักประกันเพื่อควำมเจริญวัฒนำของ
ประเทศชำติ“
“พระบรมรำโชวำท พระบำทสมเด็จพระบรมชนกำธิเบศร มหำภูมิพลอดุลยเดชมหำรำชบรมนำถ-
บพิตร ในพิธีพระรำชทำนปริญญำบัตรแก่นิสิตจุฬำลงกรณ์ มหำวิทยำลัย เมื่อวันที่ 9 กรกฎำคม
พ.ศ. 2512”
๑
ควำมเป็นมำของวันภำษำไทยแห่งชำติ
สืบเนื่องจากคณะกรรมการรณรงค์เพื่อภาษาไทย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ตระหนัก
ในคุณค่าและความส าคัญของภาษาไทย และมีความห่วงใยในปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นต่อ
ภาษาไทย รวมถึงเพื่อกระตุ้นและปลุกจิตส านึกให้คนไทยทั้งชาติได้ตระหนักถึงคุณค่าและ
ความส าคัญของภาษาไทย ตลอดจนร่วมมือกันท านุบ ารุง ส่งเสริม และอนุรักษ์ภาษาไทยให้คง
อยู่คู่ชาติไทยตลอดไป จึงได้เสนอขอให้รัฐบาลประกาศให้วันที่ 29 กรกฎาคม ของทุกปี
เป็น "วันภำษำไทยแห่งชำติ" เช่นเดียวกับวันส าคัญอื่น ๆ ที่รัฐบาลได้จัดให้มีมาก่อนแล้ว
คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติเมื่อวันอังคารที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2542 เห็นชอบให้วันที่ 29
กรกฎำคม ของทุกปี เป็น "วันภำษำไทยแห่งชำติ"
๒
ส ำหรับเหตุผลที่เลือกวันที่ 29 กรกฎำคม เป็น วันภำษำไทยแห่งชำติ เพราะวัน
ดังกล่าว ตรงกับวันที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
บรมนาถบพิตร ได้เสด็จพระราชด าเนินไปเป็นประธาน และทรงร่วมอภิปรายในการ
ประชุมทางวิชาการของชุมนุมภาษาไทย ที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ณ ห้องประชุมคณะอักษรศาสตร์ เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2505 ทรงเปิดอภิปราย
ในหัวข้อ "ปัญหาการใช้ค าไทย" โดยพระองค์ทรงด าเนินการอภิปรายและทรงสรุปการ
อภิปราย ที่แสดงถึงพระปรีชาสามารถและความสนพระราชหฤทัยรวมถึงความห่วงใยใน
ภาษาไทย ซึ่งเป็นที่ประทับใจกับผู้ร่วมเข้าประชุมในครั้งนั้นเป็นอย่างยิ่ง
๓
ส าหรับพระราชด ารัสของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลย
เดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในครั้งนั้น มีใจความตอนหนึ่งว่า "เรำมีโชคดีที่มี
ภำษำของตนเองแต่โบรำณกำล จึงสมควรอย่ำงยิ่งที่จะรักษำไว้ ปัญหาเฉพาะ
ในด้านรักษาภาษาก็มีหลายประการ อย่างหนึ่งต้องรักษาให้บริสุทธิ์ในทางออก
เสียง คือให้ออกเสียงให้ถูกต้องชัดเจน อีกอย่างหนึ่งต้องรักษาให้บริสุทธิ์ในวิธีใช้
หมายความว่าวิธีใช้ค ามาประกอบประโยค นับเป็นปัญหาที่ส าคัญ ปัญหาที่สาม
คือความร่ ารวยในค าของภาษาไทย ซึ่งพวกเรานึกว่าไม่ร่ ารวยพอ จึงต้องมีการ
บัญญัติศัพท์ใหม่มาใช้... ส าหรับค าใหม่ที่ตั้งขึ้นมีความจ าเป็นในทางวิชาการ ไม่
น้อย แต่บางค าที่ง่าย ๆ ก็ควรจะมี ควรจะใช้ค าเก่า ๆ ที่เรามีอยู่แล้ว ไม่ควรจะ
มาตั้งศัพท์ใหม่ให้ยุ่งยาก..."
๔
นอกจากนี้ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพล อดุลย
เดชมหาราช บรมนาถบพิตร ยังมีพระปรีชาญาณและพระอัจฉริยภาพใน
การใช้ภาษาไทย ทรงรอบรู้ปราดเปรื่องถึงรากศัพท์ของค าไทย คือ ภาษา
บาลีและสันสกฤต ทรงพระอุตสาหวิริยะแปลและเรียบเรียงวรรณกรรม
ภาษาต่างประเทศเป็นภาษาไทยที่สมบูรณ์ด้วยลักษณะวรรณศิลป์ มี
เนื้อหาสาระที่มีคุณค่า เป็นคติในการเสียสละเพื่อส่วนรวม และเป็น
แบบอย่างแก่ประชาชนในการใช้ภาษาไทย ดังจะเห็นได้จากพระราช
นิพนธ์แปลเรื่อง นายอินทร์ผู้ปิดทองหลังพระ ติโต พระราชนิพนธ์แปล
บทความเรื่องสั้น ๆ หลายบท และพระราชนิพนธ์เรื่อง พระมหาชนก
เป็นต้น
๕
ควำมส ำคัญของกำรคัดลำยมือ
ควำมส ำคัญของกำรคัดลำยมือ
ลายมือเป็นเครื่องมือถ่ายทอดความรู้ ความคิด การบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร
เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องราวต่างๆ ที่ผู้เขียนต้องการถ่ายทอด
ลำยมือที่เขียนไม่ชัดเจนอำจท ำให้ผู้อ่ำนเข้ำใจคลำดเคลื่อนไม่ตรงตำม
วัตถุประสงค์ของผู้เขียน ทักษะกำรคัดลำยมือสำมำรถฝึกฝนและพัฒนำได้
ถ้ำผู้คัดลำยมือได้รับกำรแก้ไขและฝึกฝนอย่ำงถูกวิธีเป็นประจ ำสม่ ำเสมอ
๖
จุดมุ่งหมำยของกำรคัดลำยมือ
จุดมุ่งหมำยของกำรคัดลำยมือ
1. เพื่อพัฒนากล้ามเนื้อมือ ตา ให้คล่องแคล่วในการเขียน
2. เพื่อเขียนตัวอักษรไทยถูกต้องตามหลักเกณฑ์ อย่างประณีต สะอาดเป็นระเบียบ
ชัดเจน รวดเร็ว และอ่านเข้าใจง่าย
3. เพื่อให้เกิดความช านาญจากการคัดไปสู่การเขียนทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้
5. เพื่อให้เกิดสมาธิการท างาน มีวินัยในตนเอง รับผิดชอบในการปฏิบัติงานให้
ส าเร็จ
๗
แนวทำงปฏิบัติกำรคัดลำยมือ
๑. กำรนั่ง ผู้เขียนต้องนั่งหันหน้ำเข้ำหำโต๊ะ วำงกระดำษตรงหน้ำผู้เขียน
๒. จับปำกกำหรือดินสอให้ถูกวิธี ในขณะที่เขียนอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับกำรเขียน คือ แขน มือและนิ้วมือจะต้อง
เคลื่อนไหวให้สัมพันธ์กัน
๓. กำรเขียนตัวอักษรจะเริ่มต้นที่หัวตัวอักษร ซึ่งต้องไม่บอด มีขนำดเดียวกัน ให้สัมผัสเส้นบรรทัดบนและล่ำง
เส้นแนวตั้ง ควรขนำนกันและหำงมีควำมยำว พองำม ไม่เล่นหำง
๔. รูปแบบของตัวอักษรควรเป็นรูปแบบเดียวกันในแต่ละครั้งที่เขียน
คือแบบกลมหรือแบบเหลี่ยม
๕. ระยะห่ำงของตัวอักษร (ช่องไฟ) เท่ำกันต้องเว้นช่องไฟให้เท่ำกันอย่ำงสม่ำเสมอ จะท ำให้ลำยมือสวยงำมและเป็น
ระเบียบ
๖. กำรเว้นวรรคต้องได้ขนำดแน่นอน เช่น วรรคขนำด ๒ ช่องตัวอักษร หรือ ๔ ช่องตัวอักษร ปฏิบัติเหมือนกันทุก
ตอน
๘
รูปแบบตัวอักษร
๑. ตัวอักษรประเภทหัวกลม คืออักษรที่มีลักษณะกลมมน เรียกตำมโครงสร้ำงของตัวอักษรว่ำหัวกลมมน
ได้แก่ รูปแบบตัวอักษรของกระทรวงศึกษำธิกำร
บำงแบบตัวอักษรเป็นเหลี่ยมแต่หัวกลม ได้แก่ รูปแบบตัวอักษรของภำควิชำประถมศึกษำ คณะครุศำสตร์
จุฬำลงกรณ์มหำวิทยำลัยคัดลำยมือ
๒. ตัวอักษรประเภทหัวเหลี่ยม หัวของตัวอักษรจะมีลักษณะเหลี่ยม เรียกว่ำ
อักษรแบบหัวบัวหรือตัวอำลักษณ์ ส่วนตัวอักษรก็จะเป็นตัวเหลี่ยมเช่นกัน
ตัวอำลักษณ์เป็นแบบอักษรของแผนกอำลักษณ์ สำนักเลขำธิกำรคณะรัฐมนตรี ส่วนมำกจะใช้ในเอกสำรที่
เกี่ยวข้องกับพระมหำกษัตริย์เกี่ยวกับรำชกำรหรือในเอกสำรพิเศษอื่นๆ เช่น ใบประกำศเกียรติคุณ ใบ
ปริญญำ ใบประกำศนียบัตร เป็นต้น
๙
รูปแบบตัวอักษรประเภทหัวกลม
๑๐
รูปแบบตัวอักษรประเภทหัวเหลี่ยม
๑๑
กิจกรรมท้ำยบทเรียน
บรรจงลำยเส้น
ร้องเล่นบทร้อยกรอง
พลังแห่งภูมิปัญญำ สื่อคุณค่ำวัฒนธรรม
อักษรำร้อยถ้อยค ำ ร่วมด ำรงรักษ์ภำษำไทย
นำงธนะกิต ใหญ่สิมำ
ต ำแหน่งครูโรงเรียนวัดละมุด