Uzman Psikolog İlker Küçük Eskişehir Psikolog Aile Danışmanlığı Merkezi

Gelişen-Geliştiren ÖĞRETMEN [ EĞĐTĐM ] Nisan 2007 4

Zekânın efendisi: BĐLĐNÇALTI

ByTrN Farkıyla vap verdiği için çocuğu öğrenciler arasında kü-
çük düşürmüş. Çocuk bilinçaltında bağlantı
ThT Ailesine kurmuş, matematik işlemlerini görünce kendisi-
ni aşağılanmış hissediyor. Öğrenciyle bir bilin-
Hediyemdir.. çaltı çalışması yaptık. “Çok güzel bir hatıranı
düşün!” dedim. Kendini çok iyi hissettiği sırada -
BİLİNÇALTINI KONTROL TEKNİKLERİ tabii gevşemiş halde, alfa konumunda, duyusal
Bilinçaltının temelinde bağlantı kurma vardır. yoğunluk yaşayarak- tahtaya matematik der-
Öğrendikleriniz arasında bağlantı kurarsanız sinden uzun formüllerden birini yazdım. “Şimdi
unutmazsınız. Yani ne kadar çok bağlantı, o gözünü aç!” dedim. Gözünü açınca formülü
kadar çok zekâ. Bilinçaltımızın derinliklerinde gördü. “Şimdi gözünü kapat!” dedim. Bir iki kere
sınırsız bilgelik, engin bir güç ve bize gerekli her da ha bunu uyguladık. Yaptığım şey şu: Mate-
şeyin olduğunu biliyor muydunuz? Bilinçaltımızı matik formülleriyle çocuğun güzel hatıraları a-
geliştirip kontrol ederek hayattaki olumsuzlukla- rasında bağlantılar kurduruyorum. Çocuk sene
rı değiştirmek mümkün. Profesyonel “zihin ko- sonunda takdirname aldı. Matematiği 5 oldu.
çu” fizik öğretmeni Zafer Akıncı anlatıyor:
Yıllardır öğrencilerin öğrenme modelleri üze- Velilerimizin çok kullandığı bir şey var: Çocuk
rinde çalışıyorum. Önceden öğrencilerin ya zeki matematik dersinden ödevini yapmaya çalışı-
ya da geri zekâlı olduklarını düşünüyordum. yor, fakat yapamıyor. Veli de sinirlerine hâkim
1998’de çoklu zekâ uygulamalarıyla tanıştıktan olamayıp çocuk anlamadı diye bağırıp çağırıyor
sonra her şey değişti. O yıl hafıza eğitimi aldım. veya tokadı yapıştırıyor. Farkında olmadan ço-
Öğrencilerle yaptığım çalışmalarda gördüm ki; cuğun bilinçaltında matematik dersiyle azar ve
bu çocuklarda anlayış, öğrenme, hafıza sıkıntısı tokat arasında bağlantı kurduruyor. Bu da ileri-
yok. Anladım ki, öğrenmeyi etkileyen hafıza ve de onun matematik dersini sevmemesine ve
zekânın dışında bir unsur daha var. Onun da yapamamasına sebep oluyor.
bilinçaltı olduğunu keşfettim.
Amerika’da bilinçaltı konusunda uzmanlardan Antony Robbins diyor ki: “Annem bana siga-
biri “Bir gemi düşünün, bütün tayfaları bilinçaltı- radan nefret ettiren kadındır. Birgün ‘Oğlum si-
dır. Her şeyi yapan onlardır. Bilinç de kaptandır. gara içmek ister misin?’ diye sordu. Ben de ‘E-
Kaptan emir verir, duygularıyla ‘Şunu yapma!’ vet!’ dedim. Bir hafta kavanozun içinde bekle-
derse bilinçaltı ona itaat eder. Çünkü gemiyi miş, ıslanmış, iğrenç kokan sigarayı verdi ve ‘İ-
kontrol eden esas işi yapan bilinçaltıdır!” diyor. çeceğin şeyin kokusunu al!’ dedi. İçimde öyle
Kaptanı, yani bilinci etkileyen unsurlar vardır. bir bağlantı oluştu ki, ne zaman sigara görsem
Bunlar ana-baba, kardeşler, arkadaş çevresi, midem bulanıyor.” Bilinçaltı çok güçlüdür. Bağ-
medya vs. Bir çocuk doğduğunda en az 400 lantılarını yapar ve sizin fizyolojinizi ona göre
defa “Yapamazsın, edemezsin!” sözünü işitiyor. ayarlar. Farkında olmasanız bile bilinçaltı bağ-
Bilinç bunu hemen algılıyor ve bilinçaltına kay- lantıları eğitimde, ailede, her türlü ilişkide kulla-
dediyor. Psikolojide buna “kendini gerçekleşti- nılır. Ne yapmanız gerektiğini bağlantılar kura-
ren kehanet” deniyor. Aslında bütün öğrenme- rak ayarlar. Bu eğitimde çok daha önemlidir. Bir
lerimiz bilinçaltında olur. Bilinçaltı bağlantılarla şeyi başaramayacağınıza inanırsanız onu başa-
çalışır. Bana getirilen bir öğrencinin ebeveyni ramazsınız.
“Hocam! Bu çocuk matematiği sevmiyor!” de-
mişti. Çocukla matematiği neden sevmediğini BİLİNÇALTIYLA ÖĞRENME TEKNİKLERİ
bulmak için konuştuk. Konuşurken ilkokul dö- Bilinçaltının temelinde bağlantı kurma vardır.
neminde yaşadığı bir hatırasını anlattı. Matema- Öğrendikleriniz arasında bağlantı kurarsanız
tik öğretmeni derste soru çözerken yanlış ce- unutmazsınız.
Hafızası zayıf bir çocukla görüşüyorum. Atari
oyunlarında muhteşem! Labirent tipi oyunlarda
bütün labirentleri sayabiliyor. “Nasıl tutuyorsun
bunu aklında?” dedim. “Hocam, çok zevkli!” de-
di. Labirent isimleriyle bilinçaltı arasında zevkle
bağlantı kurmuş.
Hafıza teknikleri, çoklu zekâ uygulamaları,
konsantrasyon eğitimi, hızlı okuma teknikleri,
hepsi bilinçaltı bağlantı tekniğiyle öğretilir. Za-

Gelişen-Geliştiren ÖĞRETMEN [ EĞĐTĐM ] Nisan 2007 5

ten fizyolojik olarak da böyle. Beynimizde nö- rip “Say!” dedim. “Hocam! Biliyorsunuz bunu
ronlar var. Bütün nöronların arasında bağlantı sayamam!” dedi. Perişan olmuş çocuk, ailesi
kurduğunuzda zekâ oluşuyor. Ne kadar çok de kendisi de geri zekâlı olduğuna ikna edilmiş.
bağlantı, o kadar çok zekâ. Herkeste yaklaşık 2,5 ay özel bir çalışma yaptık. Şimdi bana diyor
100 milyar nöron var ama nöronlar arasındaki ki: “Hocam! Dünya hafıza şampiyonasına nasıl
bağlantı kombinasyonu sınırsız! başvurabilirim?” Özgüven kazandı, çünkü ya-
pabildiğini gördü.
Ders anlatırken asla konunun ismini önceden
söylemem. Her konuya hazırladığım küçük hi- Bilinçaltıyla öğrenme teknikleri herkese uygu-
kâyelerle başlarım. “Nişanlı bir bayan laborant lanabilir. Özel bir şart gerekmiyor. Bilinçaltı sa-
deney yaparken birden parmağındaki yüzük dece psikologların tapusunda bir konu değil. En
deney sıvısının içine düşüyor. Ağlayarak profe- muazzam organımız olan beynin nasıl kullanı-
sörün yanına koşup diyor ki: lacağını öğrenmemiz gerekir. Eğitimciler özel-
‘Ben mahvoldum! Alçak adam! Bütün her şey likle bilinçaltını bilmediklerinden birçok çocuğu
yalanmış!’ Profesör soruyor ‘Ne oldu kızım?’ di- harcıyorlar. Öğretmenler! Verdiğimiz mesajlar
ye. ‘Bu adamın sevgisi yalanmış!’ diyor. Profe- çocuğun beynine ne olarak gidiyor, nasıl sonuç-
sör ‘Nerden anladın?’ deyince o da ‘Yüzüğüm lar doğuruyor? Farkında mısınız? Ana-babaların
sıvının içine düştü ama dibe batmadı, sıvının öz da bilinçaltı konusunda etraflıca bilgi almaları
kütlesi altının öz kütlesinden küçük olduğundan gerekir. Çünkü her insan deha beyniyle doğar.
batması gerekirken yüzüğüm batmadı. Demek
ki altın değilmiş, bunun her şeyi yalan!” “Bilinçaltımızın kapasitesi ne kadar?” Cevap:
Beyni tanıdıkça bilim adamları şu tespiti yapı-
Böylece güzel bir duygu oluşuyor konu hak- yorlar: “Gerçekten muazzam sınırsız bir yapı!”
kında. Şimdi ben ne anlatırsam anlatayım onlar
anlayacaklar. Bu yöntem dersin başında 5 da- BİLİNÇALTI NEDİR?
kikamı alıyor. Sonra “Hocam! Ne kadar kolay Aslında sizin için önemli olan ama o an için
bir konuymuş!” diyorlar. Psikolojide buna “çapa” bastırdığınız duyumların ve zayıf durumdayken
denir. Mizah yaparak çocukların kafasına çapa- ortaya çıkan bilgilerin saklandığı kayıt ortamına
lar atıyorum. “Çocuklar! Şimdi çok zor bir soru denir. Bilgisayar gibi bütün yaşadıklarımızı kay-
soracağım, bunu yapan her soruyu çözer!” deder. Yahut bir havuzdur, kişi bütün duygula-
diyorum. Hâlbuki soru çok basit. Tabii çözüyor- rının görünen yüzlerini burada toplar. Bilinçaltı
lar. “Hocam! Hani zordu?” diyorlar. “Aslında zor bilinçdışıyla karıştırılır, ikisi farklı kavramlardır.
da size kolay geldi, işte bir zor soru daha!” Karanlık bir mağara, buzdağının görünmeyen
diyorum, gülmeye başlıyorlar. Beyinlerinde kısmı gibi tabirlerin karşılığı bilinçdışıdır; bilinçal-
bağlantı kuruyorum. Zor soru deyince mizah tı değil. Bilinçaltı, hem büyüklük bakımından bi-
anlıyorlar. Bağlantıyı güçlü kurduğumuzda %95 linçdışından hayli küçüktür, hem de bilinçdışın-
başarı alıyoruz. 14 kişilik sınıfta yaptığım çalış- dan farklı olarak kişinin kendi çabalarıyla hatır-
malar sonunda 11’i Milli Eğitim başarı sınavında layabileceği maziyi temsil eder. Bilinçaltı der-
ilk 50’ye girdi. Bu bütün derslerde uygulanabilir. ken bilinç düzeyinin hemen altında, bilinçdışı
Bilinç ve bağlantı tekniği artı mizah. Meselâ kadar derin olmayan alan kastedilir. Sebepsiz
gazlarda kaldırma kuvvetiyle ilgili bir formül ağlamanın asıl sebebi burada gizlidir. Bilinçaltı
vardır. P.V=N.R.T çocuklara ben “Palavracı Nu- benzerliklere, sembollere, görüntülere, metafor
rettin!” deyince gülüyorlar. Formül komik geli- veya mecazlara, beden hareketlerine, heyecan-
yor. Eğitimde bu tekniklerin uygulanması gere- lara, duygulara duyarlıdır. Bilinçaltınız bütün
kir. Bu bakış açısını kazandırmak lazım. duyumsallığınız ve duyarlılığınızla dışsal (beş
duyu) ve içsel (beş duyunun algıladıklarının
Bir öğrencim var. Psikologa götürmüşler, IQ kendi üzerindeki etkisi) dünyamızla ilişki halin-
testinde geri zekâlı olduğu tespit edilmiş. Hâl- dedir. Bilinçaltı aklın dilini konuşmaz akıl dili bi-
buki IQ testi zekânın bütünü için yapılan bir test lincin dilidir. Bilinçaltının kendine ait mantığı, ak-
değil, sadece sayısal ve sözel zekâyı ölçüyor lı tutarlılığı vardır; kendince bilinçten kat kat akıl-
ve her insanda 20’ye yakın zekâ türü var. IQ lı ve zekidir.
testi sonucu geri zekâlı olduğu söylenen çocuk-
la çalışmaya başladık. Ona 10 tane kelime ve- *Genç Beyin Sayı:59

İnsan aklın sınırlarını zorlamadıkça hiçbir şeye ulaşamaz.

Einstein